Supreme Court dismisses appeal on tort liability, ruling factual assessment of evidence is not reviewable.

Απόφαση 1747 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1747/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Ελένη Μαραμαθά, Πλαστήρα Αναστασάκη και Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Οκτωβρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας γενικών ασφαλειών με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ - ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελένη Σφέτσου.

Του αναιρεσίβλητου: ...., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Σαμαρά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15 Φεβρουαρίου 2001 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου και του ...., ο οποίος δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4489/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 602/2004 προδικαστική και 3380/2005 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης και την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 4 Οκτωβρίου 2005 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αχιλλέας Νταφούλης, ανέγνωσε την από 21 Σεπτεμβρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Η αίτηση είναι νομότυπη, εμπρόθεσμη και παραδεκτή.

ΙΙ.- Από τις διατάξεις των άρθρων 10 του ν. ΓΠΝ/1911, 297, 298, 300, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται, ότι αναγκαία προϋπόθεσης της ευθύνης για αποζημίωση σε σύγκρουση αυτοκινήτων είναι η υπαιτιότητα του οδηγού που προκάλεσε τη ζημία, καθώς και η ύπαρξης αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της πράξης ή παράλειψης του οδηγού αυτού και της σύγκρουσης από την οποία προκλήθηκαν οι ζημίες.

Τέτοιος σύνδεσμος πρόσφορος για την επέλευση του αποτελέσματος υπάρχει όταν η σχετική πράξη ή παράλειψη του ζημιώσαντος ήταν ικανή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, να προκαλέσει τη ζημία. Η ύπαρξη του αιτιώδους συνδέσμου σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση είναι ζήτημα καθαρά πραγματικό και κρίνεται από το δικαστήριο της ουσίας.

Όμως η κρίση για το αν τα πραγματικά περιστατικά που κυριαρχικά διαπίστωσε το δικαστήριο της ουσίας επιτρέπουν το συμπέρασμα ότι ορισμένο γεγονός μπορεί αντικειμενικά να θεωρηθεί ως πρόσφορη αιτία του αποτελέσματος που επήλθε υπόκειται στον αναιρετικό έλεγχο. Περαιτέρω, η ύπαρξη της υπαιτιότητας ή της συνυπαιτιότητας, καθώς και ο βαθμός πταίσματος των υπαίτιων οδηγών των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων, δεν αναιρούνται από μόνο το γεγονός ότι ένας από τους οδηγούς αυτούς παραβίασε τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ., αφού μόνη η παραβίαση των διατάξεων αυτού από τους οδηγούς δεν θεμελιώνει αυτή καθαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος.

Αποτελεί απλά στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης παράβασης και του αποτελέσματος που επήλθε. Εξάλλου, ο λόγος αναίρεσης από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ για έλλειψη νόμιμης βάσης ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της απόφασης δεν προκύπτουν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν τον πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης.

Ο λόγος άρα δεν ιδρύεται, όταν οι ελλείψεις αναφέρονται στην αιτιολόγηση απλά του αποδεικτικού πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ανέλεγκτα τα παρακάτω πραγματικά περιστατικά: Στις 25-9-2000 και ώρα 7.40', το ....

ΙΧΕ αυτοκίνητο ιδιοκτησίας ...., δεύτερου ενάγοντα, οδηγείτο από το ..., πρώτο ενάγοντα (αναιρεσίβλητο) και εκινείτο στην Εθνική Οδό Βελεστίνου-Αγίου Γεωργίου Φερών, με κατεύθυνση προς Βελεστίνο. Στον αυτό τόπο και χρόνο, το .... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που ήταν σφαλισμένο για τις ζημίες προς τρίτους από την κυκλοφορία του στην ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "Ευρωπαϊκή Ένωσις -Ασφάλεια ΜΙΝΕΤΤΑ", δεύτερη εναγομένη (αναιρεσείουσα), οδηγείτο από τον ιδιοκτήτη του ....., πρώτο εναγόμενο και εκινείτο στην ίδια οδό με το πρώτο αυτοκίνητο με αντίθετη από αυτό κατεύθυνση, ήτοι προς Άγιο Γεώργιο.

Στη χιλιομετρική θέση ένα (1) της ανωτέρω οδού, όπου υπήρχε δεξιά στροφή σε σχέση με την πορεία του δεύτερου αυτοκινήτου, τούτο παρεξέκλινε της πορείας του και εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα της εν λόγω οδού, όπου συγκρούσθηκε πλαγιομετωπικά με το πρώτο αυτοκίνητο. Από την ανωτέρω σύγκρουση προκλήθηκαν υλικές ζημίες στα δύο οχήματα και τραυματίσθηκε ο πρώτος ενάγων οδηγός του πρώτου οχήματος.

Αποκλειστικός υπαίτιος για την ένδικη σύγκρουση τυγχάνει ο πρώτος εναγόμενος οδηγός του ασφαλισμένου στη δεύτερη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία με αριθμό ..... ΙΧΕ αυτοκινήτου, ο οποίος δεν επέδειξε την επιμέλεια του μέσου συνετού οδηγού, την οποία όφειλε και ηδύνατο από τις περιστάσεις να επιδείξει.

Ειδικότερα, αυτός δεν οδηγούσε το όχημά του με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή του, ώστε να εκτελεί τους απαιτούμενους κάθε στιγμή χειρισμούς, με αποτέλεσμα να εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και να συγκρουσθεί με το ..... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο πρώτος ενάγων, ιδιοκτησίας του δεύτερου ενάγοντα, που εκινείτο εκεί κανονικά και παραβίασε, έτσι, τις διατάξεις των άρθρων 12 παρ. 1 και 16 παρ. 4 του Ν. 2696/99 (Κ.Ο.Κ.).

Ο πρώτος ενάγων (αναιρεσίβλητος) κατά την ένδικη σύγκρουση φορούσε την απαιτουμένη κατά το άρθρο 12 παρ. 5 του Ν. 2696/1999 (Κ.Ο.Κ.) ζώνη ασφαλείας, πλην όμως, τραυματίσθηκε και, όπως διαπιστώθηκε στο γενικό νομαρχιακό νοσοκομείο Βόλου (Αχιλλοπούλειο), όπου διακομίσθηκε αυθημερόν, αυτός παρουσίαζε ρινορραγία και εκδορά στη βάση ρινός και τριχωτού κεφαλής και του δόθηκαν γραπτές οδηγίες.

Στις 2-10-2000, ο πρώτος ενάγων εξετάσθηκε στο ίδιο νοσοκομείο στα εξωτερικά ιατρεία, ορθοπεδικό τμήμα και βρέθηκε πάσχων από κρανιοεγκεφαλική κάκωση, θλάση ΑΜΣΣ (αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης), λόγω τροχαίου ατυχήματος, που είχε συμβεί πριν μία εβδομάδα. Ο ακτινολογικός έλεγχος της αυχενικής μοίρας ήταν αρνητικός για κάταγμα.

Συστήθηκε φαρμακευτική αγωγή και κηδεμόνας ορθοπεδικός στήριξης για έξι (6) εβδομάδες. Μετά το διάστημα αυτό συστήθηκε φυσικοθεραπεία και άλλες έξι (6) εβδομάδες και συστήθηκε αποχή από την εργασία του για τρεις (3) μήνες και επανεξέταση. Στις 24-11-2000, ο πρώτος ενάγων διακομίσθηκε στο ίδιο νοσοκομείο ένεκα μετατραυματικής κρίσης επιληψίας, με τονικοκλονικούς σπασμούς, με ακράτεια ούρων και με παραπεμπτικό για κρανιοεγκεφαλική εξέταση (grand mal).

Από το ιστορικό διαπιστώθηκε μετατραυματική επιληψία, συνεπεία κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης από το τροχαίο, που έλαβε χώρα στις 25-9-2000, δόθηκαν οδηγίες (παρακολούθηση και λήψη αγωγής με Neurontrin), νοσηλεύθηκε στο πιο πάνω νοσοκομείο από 24-11-2000 μέχρι 25-11-2000, οπότε εξήλθε με τα εξής κλινικά και εργαστηριακά ευρήματα:

Γενικευμένους τονικοκλονικούς σπασμούς με ακράτεια ούρων και με παραπεμπτικό για κρανιοεγκεφαλική εξέταση. Στις 27-11-2000, ο πρώτος ενάγων υποβλήθηκε από το νευρολόγο-ψυχίατρο Κωνσταντίνο Αναγνώστου στο Βόλο σε ηλεκτροεγκεφαλογράφημα και χαρτογράφηση εγκεφάλου και κατά την εξέταση αυτή καταγράφηκαν εγκεφαλικά δυναμικά δηλούντα την παρουσία επιληπτικής εστίας.

Λόγω εμμονής των συμπτωμάτων, ο πρώτος ενάγων εξετάσθηκε και από το νευροχειρούργο Κανάρη Παναγόπουλο, ιατρό του Διαγνωστικού και θεραπευτικού κέντρου Αθηνών "ΥΓΕΙΑ", ο οποίος αναφέρει στην από 28-12-2000 ιατρική του γνωμάτευση ότι λόγω της κατάστασής του εκδηλούνται αιφνίδια και χωρίς προειδοποιητική αύρα, κρίσεις απώλειας συνείδησης, οδηγούσες άμεσα σε κώμα, συνοδευόμενες με γενικευμένους τονικούς και κλονικούς σπασμούς όλων των σκελετικών μυών και καταλήγουσες σε λύση του σφιγκτήρα της κύστης, έχουσες ως αποτέλεσμα την απώλεια ούρων, ότι η συχνότητα αυτών δεν επηρεάζεται από τη λαμβανόμενη φαρμακευτική αγωγή και ότι λόγω της αναπηρίας του έχει ανάγκη φροντίδας τρίτων εφ' όρου ζωής.

Σύμφωνα με την ιατρική γνωμάτευση με ημερομηνία 26-3-2001 του νευρολόγου-ψυχίατρου Κωνσταντίνου Αναγνώστου οι κρίσεις του πρώτου ενάγοντα είναι τύπου Grand mal, μεγάλης συχνότητας μετά τονικοκλονικών σπασμών και απώλειας ούρων, παρά τη λαμβανόμενη αγωγή, ότι αυτός λόγω της κατάστασής του τυγχάνει ανάπηρος (άνω του 67%) και έχει ανάγκη φροντίδας τρίτων.

Στις 24-4-2001, η πρωτοβάθμια υγειονομική επιτροπή Μαγνησίας γνωματεύει για τη χορήγηση αναπηρίας ποσοστού 67%, λόγω μετατραυματικής επιληψίας για δύο (2) έτη. Στις 22-7-2004, ο πρώτος ενάγων εισήλθε λόγω κρίσεων επιληψίας στο γενικό νοσοκομείο Βόλου και νοσηλεύτηκε μέχρι τις 26-7-2004. Όπως αναφέρεται στην ιατρική βεβαίωση του ιατρού αναπληρωτή-διευθυντή Γ.

Πάχιου, διαπιστώθηκαν κρίσεις επιληψίας μεγάλης συχνότητας μη ανταποκρινόμενες στη φαρμακευτική αγωγή. Αναφέρεται, επίσης, ότι κατά τη διάρκεια της νοσηλείας ο ασθενής εξεδήλωσε νέα κρίση επιληψίας με γενικευμένους τονικοκλονικούς σπασμούς (Grand Mal). Ο νευρολόγος-ψυχίατρος Ιωάννης Παπαδάτος στην από 6-8-2004 έκθεση ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης του αναφέρει ότι ο πρώτος ενάγων εμφανίζει συμπτώματα μετατραυματικής επιληψίας, οι αναφερόμενες κρίσεις επιληψίας επέρχονται αιφνίδια χωρίς προειδοποιητικά σημεία με ταυτόχρονη απώλεια συνείδησης, πτώση στο έδαφος και τονικοκλονικούς σπασμούς.

Οι κρίσεις επιληψίας επαναλαμβάνονται παρά τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής, λόγω, δε των συχνών επεισοδίων κρίσεων επιληψίας και του πιθανού τραυματισμού του κατά τις πτώσεις έχει αναπτύξει έντονη φοβία ότι κινδυνεύει η ζωή του, αν εργασθεί σε ξυλουργικές εργασίες γιαυτό μετά το τροχαίο ατύχημα δεν εργάζεται.

Αυτός, ακόμη, αναφέρει ότι ο πρώτος ενάγων ήταν υγιής μέχρι το συμβάν του τροχαίου ατυχήματος και λόγω αυτού υπέστη κρανιοεγκεφαλική κάκωση, που επέφερε στη συνέχεια κρίσεις επιληψίας (Browne και Holmes 2000), οι οποίες δεν ανταποκρίνονται ικανοποιητικά σε φαρμακευτική αγωγή, είναι, όμως, οι σοβαρότερες στην επιληψία, λαμβανομένου υπόψη ότι η μορφή των κρίσεων επιληψίας (Grand Mal), με ταυτόχρονη απώλεια συνείδησης ενέχει τον κίνδυνο σοβαρού τραυματισμού του, λόγω των πτώσεων, που επέρχονται, γιαυτό είναι ακατάλληλος για ξυλουργικές ή ανάλογες εργασίες και δεδομένου ότι οι επιληπτικές κρίσεις είναι συχνές, με απώλεια συνείδησης και σπασμούς, μη αντιμετωπιζόμενες με τη φαρμακευτική αγωγή η ανικανότητα για εργασία είναι 67%.

Ο πιο πάνω πραγματογνώμονας απαντά στα ερωτήματα του παρόντος Δικαστηρίου ως ακολούθως: 1) Συνεπεία της κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης, που υπέστη, ο πρώτος ενάγων, λόγω του τροχαίου, δημιουργήθηκε σοβαρή μορφή μετατραυματικής επιληψίας, η οποία έχει επιδράσει στην ικανότητα εργασίας του, 2) Η επίπτωση της πάθησής του στην εργασία του είναι σοβαρή, σε βαθμό αναπηρίας 67% και 3) Η επελθούσα αναπηρία είναι μόνιμη και δεν επιτρέπει εργασία ξυλουργού ή άλλη παρεμφερή εργασία.

Όμως, επειδή υπάρχει πιθανότητα να δημιουργηθούν νέα φάρμακα, στα οποία ο οργανισμός του να έχει καλλίτερη θεραπευτική ανταπόκριση, είναι σκόπιμη η επανεξέταση της περίπτωσης του μετά από δέκα (10) έτη. Ο πρώτος ενάγων, λόγω του τραυματισμού του για την αποκατάσταση της υγείας του υποβλήθηκε στις παρακάτω δαπάνες:

α) Για αξονική τομογραφία ΑΜΣΣ, στις 2-10-2000 κατέβαλε στο ιατρικό διαγνωστικό κέντρο με την επωνυμία "Υγεία Βόλου ΑΕ" 30.000 δρχ., β) Για κλινική εξέταση και περιοδικό έλεγχο, μελέτη βραχιονίου πλέγματος και σωματοαισθητικών προκλητών δυναμικών από το νευροχειρουργό Κανάρη Παναγόπουλο στις 2-11-2000, 30-11-2000, 11-12-2000 και 28-12-2000 κατέβαλε σ' αυτόν συνολικά 500.000 δρχ.

γ) Για κλινική εξέταση και περιοδικό έλεγχο με ηλεκτροεγκεφαλογράφημα και χαρτογράφηση εγκεφάλου και προκλητά δυναμικά στελέχους στις 27-11-2000, 21-12-2000 και 30-1-2001 από το νευρολόγο-ψυχίατρο Κωνσταντίνο Αναγνώστου κατέβαλε σ' αυτόν συνολικά 400.000 δρχ., δ) Για αγορά φαρμάκων και φαρμακευτικών ειδών κατέβαλε το ποσό των 34.758 δραχμών, ε) Για τη διενέργεια 37 συνεδριών κινησιοθεραπείας, στο διάστημα από 12-11-2000 μέχρι 15-2-2001, κατά σύσταση των θεραπόντων ιατρών του, κατέβαλε 8.000 δρχ.

για την κάθε συνεδρία και συνολικά 296.000 δρχ., στ) Για τις αναγκαίες μετακινήσεις του με αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης (ταξί) προς διενέργεια ιατρικών εξετάσεων, διενέργεια φυσιοθεραπειών, από τον τόπο κατοικίας του .... μέχρι το Βόλο και την Αθήνα κατέβαλε το ποσό των 400.000 δραχμών. ζ) Κατά την ένδικη σύγκρουση καταστράφηκαν τα προσωπικά είδη του πρώτου ενάγοντα, ήτοι υποκάμισο, πανταλόνι, μπουφάν, γυαλιά ηλίου και ρολόϊ, αξίας, λαμβανομένης υπόψη και της παλαιότητάς τους, 7.000 δρχ., 12.000 δρχ., 20.000 δρχ., 25.000 δρχ.

και 20.000 δρχ., αντίστοιχα και αυτός θα απαιτηθεί να καταβάλει για την αντικατάστασή τους συνολικά το ποσό των 84.000 δραχμών, η) Για τη λήψη ειδικής βελτιωμένης τροφής (ζωμούς κρέατος, ψημένα ψάρια και κρέατα, νωπά λαχανικά και φρούτα) απαραίτητης προς αποκατάσταση της υγείας του και κατά σύσταση των θεραπόντων ιατρών του, ο πρώτος ενάγων για διάστημα τριών (3) μηνών μετά τον τραυματισμό του κατέβαλε 1.000 δραχμές ημερησίως, πλέον όσων κατέβαλε για τη συνήθη διατροφή του και συνολικά κατέβαλε 90.000 δραχμές.

θ) Ο πρώτος ενάγων κατά το χρόνο της ένδικης σύγκρουσης ήταν ηλικίας 33 ετών, έγγαμος με δύο (2) ανήλικα τέκνα γεννηθέντα στις 7-4-1992 και 31-12-1994, κατοικούσε μόνιμα ..... και ασκούσε από 21-2-1989 το επάγγελμα του ξυλουργού ασχολούμενος με ξυλουργικές εργασίες, διατηρούσε, δε, προς τούτο ξυλουργείο στο .... , είχε, δε, μισθώσει χώρο 200 τ.μ.

Από την πιο πάνω εργασία του αποκέρδαινε κατά μήνα μετ' αφαίρεση των εξόδων λειτουργίας του καταστήματος (ενοίκιο, λογαριασμό νερού, ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφώνου), καθαρά, το ποσό των 400.000 δραχμών, όπως και ο ίδιος αναφέρει στην δήλωσή του προς την ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "Ευρωπαϊκή Ένωσις-Ασφάλειες Μινέττα".

Να σημειωθεί εδώ, ότι ο πρώτος ενάγων είναι ασφαλισμένος στο ΤΕΒΕ, έχοντας προβεί σε ρύθμιση των ασφαλιστικών του εισφορών σε δόσεις και δεν έχει προβεί σε διακοπή της επαγγελματικής του δραστηριότητας ως ξυλουργού, όμως, δεν έχει υποβάλει φορολογικές δηλώσεις στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. για αρκετά οικονομικά έτη.

Λόγω του τραυματισμού του και των συχνών κρίσεων μετατραυματικής επιληψίας, που παρουσίαζε στο διάστημα των 4 1/2 μηνών από το χρόνο του ενδίκου ατυχήματος μέχρι τη σύνταξη της κρινόμενης αγωγής, αυτός είχε καθαρά εισοδήματα κατά μήνα 165.000 δραχμές. Επομένως, η εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία οφείλει στον πρώτο ενάγοντα ως αποζημίωση για την απώλεια των εισοδημάτων του, λόγω του τραυματισμού του, το ποσό των (400.000 δρχ. - 165.000 δρχ.) Χ 4 1/2 μήνες=1.057.500 δραχμές.

Δεν αποδείχθηκε ο ισχυρισμός της πιο πάνω ασφαλιστικής εταιρείας ότι από δικό του πταίσμα ο ...... απώλεσε εισοδήματα από την εργασία του, επειδή αμέλησε να προσλάβει άλλο τεχνίτη και να λειτουργήσει την επιχείρησή του, δεδομένου ότι η παρουσία του ίδιου πολλές ώρες στο ξυλουργείο του ήταν απαραίτητη για την πλήρη λειτουργία του, έστω και αν είχε προβεί στην πρόσληψη άλλου τεχνίτη, για την ανάληψη των εργασιών, που θα του ανέθεταν οι πελάτες του, την επίβλεψη αυτών και τον έλεγχο για την καλή εκτέλεσή τους, όμως, λόγω του σοβαρού τραυματισμού του δεν μπορούσε να παραστεί όσες ώρες ήταν απαραίτητες στην επιχείρηση του για την αποπεράτωση όλων των εργασιών, που του ανετίθεντο και η πρόσληψη άλλου τεχνίτη δεν θα τον βοηθούσε στη μείωση της απώλειας των εισοδημάτων του.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί ο πιο πάνω ισχυρισμός, ως αβάσιμος κατ' ουσίαν. Το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες του ένδικου ατυχήματος, την αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του ασφαλισμένου στην εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία οχήματος, την έκταση της ζημίας του πρώτου ενάγοντα, τη σοβαρότητα του τραυματισμού του, τη σωματική και ψυχική του ταλαιπωρία και την κοινωνική και οικονομική κατάσταση αυτού, κρίνει ότι πρέπει να επιδικασθεί σ' αυτόν, ως χρηματική ικανοποίηση για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης, που υπέστη, το ποσό των 15.000.000 δραχμών.

Τέλος, η προαναφερθείσα αναπηρία του πρώτου ενάγοντα επιδρά στη μείωση της προσωπικότητάς του και αποτελεί σοβαρό εμπόδιο στην άσκηση του επαγγέλματός του ως ξυλουργού, θα επιδράσει, δε, δυσμενώς στις μελλοντικές κοινωνικές και λοιπές συναναστροφές του και στην εν γένει κοινωνική και επαγγελματική του εξέλιξη.

Για την αντιμετώπιση όλων αυτών των δυσμενών επιπτώσεων, πρέπει να επιδικασθεί ως αποζημίωσή του το ποσό των 8.000.000 δρχ. Το ποσό αυτό της αποζημίωσης, βάσει του άρθρου 931 ΑΚ είναι αυτοτελές και ανεξάρτητο των άλλων ως άνω αξιώσεων, κρίνεται, δε, αναγκαίο, στην προκειμένη περίπτωση, ώστε ο πρώτος ενάγων να δημιουργήσει και να διατηρήσει οικονομική και κοινωνική αυτοτέλεια του ίδιου περίπου επιπέδου, που θα είχε και χωρίς την παρεμβολή του ατυχήματος".

Με τις παραδοχές αυτές η προσβαλλομένη δέχτηκε τυπικά και κατά ένα μέρος στην ουσία τις συνεκδικασθείσες από 1-7-2003 και 31-3-2003 αντίθετες εφέσεις των διαδίκων μερών, εξαφάνισε την πρωτόδικη 4849/2002 απόφαση του μονομελούς πρωτοδικείου Αθηνών, όσον αφορά τον αναιρεσίβλητο ....., κράτησε και δίκασε στην ουσία την υπόθεση και δέχτηκε κατά ένα μέρος την από 15-2-2001 αγωγή του αναιρεσίβλητου αυτού, υποχρεώνοντας την αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία να καταβάλει στον πρώτο ενάγοντα Δημήτριο Τσακερόπουλο το συνολικό ποσό των 75.986 Ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, με αναλυτική μάλιστα αξιολόγηση των κατ' ιδίαν αποδεικτικών μέσων, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν. Δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση και δεν υπέπεσε στις αποδιδόμενες πλημμέλειες από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ.

Συνακόλουθα, οι αντίθετοι πρώτος (για ανεπαρκείς τάχα αιτιολογίες στο κρίσιμο ζήτημα της ύπαρξης αιτιώδους συνάφειας μεταξύ των κρίσεων επιληψίας αρκετές ημέρες μετά το ατύχημα και του ταυματισμού του από την ένδικη σύγκρουση), δεύτερος (για έλλειψη δήθεν αιτιολογιών σχετικά με το ουσιώδες ζήτημα του βαθμού της αναπηρίας για το πέραν της δεκαετίας διάστημα) και τρίτος (για ανεπαρκείς και αντιφατικές τάχα αιτιολογίες στο ουσιώδες ζήτημα των ζημιών του αναιρεσιβλήτου από τα άρθρα 298, 914 και 929 ΑΚ) λόγοι του αναιρετηρίου πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.

Οι ίδιοι λόγοι αναίρεσης, κατά το μέρος τους που πλήττουν, με το πρόσχημα της απλής επίκλησης αναιρετικών πλημμελειών, την αναιρετικά ανέλεγκτη από το δικαστήριο ουσιαστική εκτίμηση, ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση των αποδεικτικών μέσων, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔικ).

ΙΙΙ. Ο λόγος αναίρεσης από το εδάφιο 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ για παραμόρφωση εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της απόδοσης από το δικαστήριο σε αποδεικτικό, με την έννοια των άρθρων 339 και 432 ΚΠολΔικ, έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα.

Δεν περιλαμβάνει όμως και την περίπτωση που το δικαστήριο, από την εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου έστω και εσφαλμένως, καταλήγει σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεωρεί ορθό ο αναιρεσείων, γιατί τότε πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο.

Πρέπει δε την παραπάνω επιζήμια για τον αναιρεσείοντα κρίση του να σχημάτισε αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από το έγγραφο που φέρεται ως παραμορφωμένο, προϋπόθεση η οποία δεν συντρέχει όταν αυτό εκτιμήθηκε μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαρθεί η σημασία του σε σχέση με το πόρισμα, για την αλήθεια ή αναλήθεια του γεγονότος που αποδείχτηκε, γιατί στην περίπτωση αυτή δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση της ιδιαίτερης αποδεικτικής σημασίας του.

Στην προκείμενη περίπτωση με τον τέταρτο και τελευταίο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα επικαλείται το εδάφιο 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ και προβάλλει την αιτίαση, ότι το Εφετείο υπέπεσε στην από τη διάταξη αυτή πλημμέλεια, γιατί παραμόρφωσε το περιεχόμενο έγγραφης εξώδικης δήλωσης του αναιρεσιβλήτου προς αυτή για εξώδικη λύση της διαφοράς, όπου ο παθών δηλώνει, ανάμεσα σε άλλα, ότι "έχω υποστεί και απώλεια εισοδήματος από 25-9-2000 έως 17-10-2000 δραχμών 400.000", με το να δεχτεί ότι ο αναιρεσίβλητος "από 21-2-1989 ασκούσε το επάγγελμα του ξυλουργού, διατηρούσε ξυλουργείο ......., είχε μισθώσει χώρο 200 τ.μ. (βλ.

το από 21-9-1998 συμφωνητικό μίσθωσης) και από την πιο πάνω εργασία του αποκέρδαινε κατά μήνα, μετ' αφαίρεση των εξόδων λειτουργίας του καταστήματος, καθαρά το ποσό των400.000 δραχμών, όπως και ο ίδιος αναφέρει στη δήλωσή του προς την ασφαλιστική εταιρεία (αναιρεσίβλητη)". Όμως προκύπτει από τις προαναφερθείσες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι το Εφετείο σχημάτισε τη σχετική κρίση του στο ως άνω ζήτημα, από τη συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων που αναφέρονται, δηλαδή τις ένορκες καταθέσεις-βεβαιώσεις μαρτύρων και όλα τα έγγραφα που προσκομίστηκαν με επίκληση από τα διάδικα μέρη, ανάμεσα στα οποία και η πιο πάνω εξώδικη δήλωση του αναιρεσίβλητου που συνεκτιμήθηκε, χωρίς να εξαρθεί η σημασία της σε σχέση με το πόρισμά του αυτό.

Κατέληξε το δικαστήριο σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεωρεί ορθό η αναιρεσείουσα, ύστερα από συνεκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου της παραπάνω έγγραφης εξώδικης δήλωσης του αναιρεσιβλήτου και όχι από λάθος στην "ανάγνωση" του κειμένου του εγγράφου αυτού. Σύμφωνα με αυτά πρέπει να απορριφθεί ο λόγος αυτός προεχόντως ως απαράδεκτος.

Για τους λόγους αυτούς -

Απορρίπτει την από 4-10-2005 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας γενικών ασφαλειών με την επωνυμία "Ευρωπαϊκή Ενωσις - Ασφάλειαι ΜΙΝΕΤΤΑ", για αναίρεση της 3380/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και -

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, που ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Οκτωβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 3 Νοεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ