1746/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1746 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1746/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Φεβρουαρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Τελούσας σε εκκαθάριση ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Βλαχογιάννη.

Του αναιρεσιβλήτου: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικός διάδοχος του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ)", το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Δήμητρα Σουμάκη, που δήλωσε στο ακροατήριο, καθώς και στις από 3-2-2017 προτάσεις της, την ως άνω τροποποίηση του αναιρεσιβλήτου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-4-2010 αγωγή του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5058/2011, όπως αυτή διορθώθηκε με την 2685/2012, οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 118/2015 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 8-3-2016 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Σοφία Ντάντου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την διάταξη του άρθρου 12α παρ. 1, 5, 6 και 10 του ν.δ. 400/1970, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 8 του π.δ. 332/2003 και η παρ. 10 του άρθρ. 12α του ν.δ. 400/1970 με το άρθρ. 30 του ν. 3775/2009 "Σε περίπτωση ανάκλησης της άδειας λειτουργίας ασφαλιστικής επιχείρησης για παράβαση νόμου, καθώς και σε κάθε περίπτωση λύσης του νομικού προσώπου ασφαλιστικής επιχείρησης στην οποία έχει απαγορευθεί η ελεύθερη διάθεση περιουσιακών στοιχείων, ακολουθεί το στάδιο ασφαλιστικής εκκαθάρισης" (παρ. 1, υποπαρ.

α'), ότι "Κατά το χρονικό διάστημα που η ασφαλιστική επιχείρηση βρίσκεται σε ασφαλιστική εκκαθάριση αναστέλλεται κάθε αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος της και σε βάρος των ασφαλισμένων της ασφαλίσεως αστικής ευθύνης, μέχρι το ποσό για το οποίο ευθύνεται σε ολόκληρο η ασφαλιστική επιχείρηση. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα αναστέλλονται οι ατομικές διώξεις των δικαιούχων ασφαλίσματος κατά της ασφαλιστικής επιχείρησης" (παρ. 5), "Με τη θέση της επιχείρησης σε ασφαλιστική εκκαθάριση οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων με πρωτοβουλία των δικαιούχων ασφαλίσματος ή του επόπτη εκκαθάρισης και του εκκαθαριστή...

Εκκρεμείς διαφορές στον πρώτο βαθμό εισάγονται, με κλήση οποιουδήποτε νομιμοποιούμενου, στο μονομελές Πρωτοδικείο της έδρας της επιχείρησης ανεξάρτητα από το ποσό" και ότι "Ύστερα από αίτηση των μετόχων η εταίρων που αντιπροσωπεύουν περισσότερο από πενήντα εκατοστά (50%) του κεφαλαίου ασφαλιστικής επιχείρησης, του εκκαθαριστή ή του επόπτη, η ΕΠΕΙΑ μπορεί, εφ' όσον έχει, σύμφωνα με βεβαίωση του επόπτη και του εκκαθαριστή, περατωθεί η εκκαθάριση του ασφαλιστικού χαρτοφυλακίου, να κηρύξει τη λήξη της ασφαλιστικής εκκαθάρισης...

Μετά τη λήξη της ασφαλιστικής εκκαθάρισης, η εκκαθάριση δοσοληψιών εκτός ασφαλιστικού χαρτοφυλακίου συνεχίζεται κατά τις διατάξεις που διέπουν την εκκαθάριση του νομικού προσώπου της επιχείρησης (κοινή εκκαθάριση)..." (παρ. 10, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 30 του ν. 3775/2009). Εξ άλλου, σύμφωνα με το άρθρο 179 του Πτωχευτικού Κώδικα (ν. 3588/2007, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 4013/2011) οι διατάξεις του εφαρμόζονται συμπληρωματικά και στις περιπτώσεις εξυγίανσης και εκκαθάρισης πιστωτικών ιδρυμάτων και ασφαλιστικών επιχειρήσεων.

Στο άρθρο 25 εδ. α' του ΠτΚ ορίζεται ότι "Με την επιφύλαξη της διάταξης του άρθρου 26, από την κήρυξη της πτώχευσης αναστέλλονται αυτοδικαίως όλα τα ατομικά καταδιωκτικά μέτρα των πιστωτών κατά του οφειλέτη, προς ικανοποίηση ή εκπλήρωση πτωχευτικών απαιτήσεών τους". Στο άρθρο 26 παρ. 2 του ΠτΚ ορίζεται ότι "Με την επιφύλαξη των αναφερομένων στις παρ. 3 έως 6, η αναστολή των ατομικών διώξεων δεν ισχύει ως προς τους ενέγγυους πιστωτές, σχετικά με τα...υπέγγυα στοιχεία της πτωχευτικής περιουσίας".

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, το ενάγον και ήδη αναιρεσίβλητο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων - Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης, με την ένδικη από 12/4/2010 αγωγή εκθέτει ότι από αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου, οδηγού του υπ' αριθ.

κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου, ιδιοκτησίας της Μ. Μ., το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική του ευθύνη στη δεύτερη εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "...", προκλήθηκε στις 18-08-2007, περί ώρα 17:00, και προ της διασταύρωσης της λεωφόρου Χατζηκυριάκου με την οδό Ιάσονος στον Πειραιά, αυτοκινητικό ατύχημα (σύγκρουση) κάτω από τις περιγραφόμενες στην αγωγή συνθήκες, που είχε ως αποτέλεσμα το θανάσιμο τραυματισμό του ασφαλισμένου σε αυτό..(Ι.Κ.Α.) Σ.

Λ. του Κ., ο οποίος οδηγούσε κατά τον ως άνω τόπο και χρόνο τη με αριθμό κυκλοφορίας ... δίκυκλη μοτοσικλέτα του. Ιστορεί, επίσης ότι το ίδιο (Ι.Κ.Α.), λόγω ακριβώς της υφισταμένης μεταξύ αυτού και του αποβιώσαντος ασφαλιστικής σχέσεως, κατέβαλε, αφενός μεν σ' αυτόν για δαπάνες νοσηλείας του και για επιδότηση ασθενείας του, λόγω ανικανότητάς του προς εργασία, αφετέρου δε στους οικείους του για δαπάνη κηδείας του, το συνολικό ποσό των σαράντα χιλιάδων τετρακοσίων εξήντα τριών ευρώ και ογδόντα έξι λεπτών (40.463,86€).

Ζήτησε δε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι Α. Β., οδηγός του ζημιογόνου οχήματος, και η ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "...", στην οποία ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική του ευθύνη το όχημα του πρώτου εναγομένου να του καταβάλουν, λόγω υποκαταστάσεως κάθε ένας εις ολόκληρο το ποσό των 40.463,86 ευρώ, νομιμοτόκως από 16/7/2009, άλλως από 25/9/2009 και διαφορετικά από της επιδόσεως της εν λόγω αγωγής.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο με την 5058/2011 απόφασή του, η οποία εκδόθηκε ερήμην της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, η οποία διορθώθηκε οίκοθεν με την υπ' αριθμ. 2685/2012 απόφασή του ως προς το επιδικασθέν ποσό, δέχθηκε την ένδικη αγωγή. Κατά των αποφάσεων αυτών ο εκκαθαριστής Γ. Ρ. της ως άνω εναγόμενης και υπό εκκαθάριση τελούσας ασφαλιστικής εταιρίας, με την επωνυμία "..." άσκησε την από 18/2/2013 (και με αριθμό κατάθ.) έφεση, με την οποία πρότεινε την ένσταση απαραδέκτου της εις βάρος τους ασκηθείσας αγωγής, λόγω άσκησής της, μετά την ανάκληση αδείας λειτουργίας της, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση.

Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε ως απαράδεκτη την από 18/2/2013 (και με αριθμό κατάθ. …/2013) ασκηθείσα έφεση του εκκαθαριστή Γ. Ρ., της υπό εκκαθάριση, λόγω ανακλήσεως της αδείας λειτουργίας, τελούσας ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "...", διότι η εν λόγω εκκαθαριστική εταιρία είχε τεθεί υπό καθεστώς εκκαθάρισης σε χρόνο προγενέστερο από την άσκηση της από 12/4/2010 ένδικης αγωγής με αποτέλεσμα όλα τα "καταδιωκτικά μέτρα" μεταξύ των οποίων και η ως άνω έφεση σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 1 και 3, 2 παρ. 1, 3 παρ. 1, 7, 8 και 10 παρ. 1, 3 και 6 του Ν.Δ. 400/1970 να έχουν ανασταλεί.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο ορθά δέχθηκε ότι στην προκειμένη περίπτωση έχουν εφαρμογή οι προαναφερόμενες ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 12α παρ.1, 5 του Ν.Δ. 400/1970 και 25 του Πτ.Κ. η οποία κατά τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη εφαρμόζεται και στη διαδικασία ασφαλιστικής εκκαθάρισης, και οι οποίες προβλέπουν ότι, σε περίπτωση ασφαλιστικής εκκαθάρισης, αναστέλλονται αυτοδικαίως όλα τα καταδιωκτικά μέτρα μεταξύ των οποίων και η άσκηση ενδίκων μέσων όπως έφεση και αναίρεση (πρβλ.

ΑΠ 822/2015). Εσφαλμένα όμως ερμήνευσε τις παραπάνω διατάξεις, καθόσον σύμφωνα με αυτές έπρεπε να κηρύξει απαράδεκτη τη συζήτηση της ένδικης έφεσης και όχι να την απορρίψει ως απαράδεκτη. Κατόπιν αυτών πρέπει ν' αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση καθόσον υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρ. 559 αρ. 1 ΚΠολΔ και ακολούθως, κατ' εφαρμογή του άρθρου 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65 του ν. 4139/2013 η υπόθεση θα πρέπει να κρατηθεί και να δικασθεί από τον Άρειο Πάγο, αφού δεν χρειάζεται την οποιαδήποτε περαιτέρω διευκρίνιση και να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της έφεσης, να συμψηφισθεί στο σύνολό της η δικαστική δαπάνη των διαδίκων κατ' άρθρο 179 τελευταία περίπτωση ΚΠολΔ (δυσχερής ερμηνεία του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε) και να διαταχθεί η απόδοση του παραβόλου στην αναιρεσείουσα, κατ' άρθρο 495 παρ. 4 εδ.

ε' ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 118/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Κρατεί και δικάζει την υπόθεση.

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 18-2-2013 έφεσης κατά της 5058/2011 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς.

Συμψηφίζει την δικαστική δαπάνη των διαδίκων.

Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου στην αναιρεσείουσα.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιουλίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Οκτωβρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ