1744/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1744 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1744/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 23 Σεπτεμβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντα Α. Κ. του Ζ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευθύμιο Παπαγιάννη που παραστάθηκε στο ακροατήριο και ανακάλεσε την από 30 Αυγούστου 2011 δήλωση του για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. Κ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου του Φλώρας Τριανταφύλλου, 2) Π. Μ., κάτοικο ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε και 3) της ανωνύμου ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΕΕΓΑ" νομίμως εκπροσωπούμενης, η οποία εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπήθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου της Φλώρας Τριανταφύλλου, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25 Φεβρουαρίου 2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 547/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 123/2009 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 28 Μαρτίου 2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 5 Σεπτεμβρίου 2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. 4024/11-6-2010, έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή, του Πρωτοδικείου Τριπόλεως ..., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (23-9-2011) επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος στον δεύτερο εκ των αναιρεσιβλήτων (Π. Μ.). Επομένως, εφ' όσον αυτός δεν εμφανίστηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης, από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ. Από τα άρθρα 300 και 330 ΑΚ συνάγονται τα εξής: Σε περίπτωση που έχει προκληθεί σε κάποιον ζημία, περιουσιακή ή μη , και έχει ανακύψει θέμα ευθύνης άλλου για αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση, αν εκείνος που ζημιώθηκε παρέλειψε από αμέλεια, μη καταβολή δηλαδή της επιμέλειας που απαιτείται στις συναλλαγές, ήτοι της επιμέλειας του μέσου συνετού ανθρώπου εντός του επαγγελματικού και λοιπού κύκλου αυτού του πταίστη, θετική πράξη, την οποία όφειλε, από το νόμο ή από δικαιοπραξία ή από τις αρχές της καλής πίστεως, να επιχειρήσει και η οποία ήταν ικανή, κατ' αιτιώδη συνάφεια, να αποτρέψει τη ζημία, και έτσι παρέλειψε αυτός να αποτρέψει τη ζημία, το δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση, ή να μειώσει το ποσό της.

Εξάλλου, ο από το αρθ. 559 αριθμ. 19 λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης, τα περιστατικά που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση , περί της συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων , για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης και όταν η απόφαση έχει ελλείπεις ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, συνεκδικάζοντας τις (αντίθετες) εφέσεις, τις ασκηθείσες κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία είχε γίνει δεκτή εν μέρει η κρινόμενη αγωγή του ενάγοντα -νυν- αναιρεσείοντα περί επιδίκασης σ' αυτόν αποζημίωσης, λόγω διαφυγόντων κερδών, εξ αιτίας της μη εκμετάλλευσης του ολοσχερώς καταστραφέντος, κατά το ένδικο τροχαίο ατύχημα, (φορτηγού) αυτοκινήτου του, δέχθηκε ότι έχουν κριθεί τελεσίδικα και με ισχύ δεδικασμένου, που προκύπτει από την 741/2005 απόφαση του Εφετείου Λάρισας, τόσο οι συνθήκες του τροχαίου ατυχήματος και η (συν)υπαιτιότητα του εναγομένου -νυν αναιρεσιβλήτου - οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου (κατά ποσοστό 70%), καθώς και το γεγονός της ολοσχερούς καταστροφής του (φορτηγού) αυτοκινήτου του ενάγοντα.

Περαιτέρω, όσον αφορά το αιτούμενο με την κρινόμενη αγωγή κονδύλιο, για διαφυγόντα κέρδη, εξ αιτίας της μη εκμετάλλευσης του ολοσχερώς καταστραφέντος αυτοκινήτου, για χρονικό διάστημα δύο (2) ετών, το Εφετείο δέχθηκε, με την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του, ότι ο ενάγων στερήθηκε τη χρήση του αυτοκινήτου του και κατ' ακολουθία απώλεσε τα εκ της μη εκμετάλλευσης αυτού κέρδη, τα οποία, άλλως, μετά πιθανότητας θα αποκέρδαινε, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, για χρονικό διάστημα πέντε (5) μηνών από το ατύχημα, ενώ για το υπόλοιπο διάστημα, απέρριψε το αίτημα αυτό, δεχθέν, ως βάσιμη κατ' ουσία, την προταθείσα από τους εναγομένους- εκκαλούντες-εφεσίβλητους και επαναφερθείσα ενώπιον του Εφετείου ένστασή τους, ότι ο ενάγων συνετέλεσε, από δικό του πταίσμα, στην έκταση της επελθούσας σ' αυτόν ζημίας, με την αιτιολογία ότι: " ο ενάγων μετά την πάροδο του ανωτέρω χρονικού διαστήματος των πέντε (5) μηνών από το ένδικο ατύχημα, ενώ είχε την οικονομική δυνατότητα να προβεί στην αγορά νέου αυτοκινήτου έστω και μεταχειρισμένου, παρόμοιου τύπου με το καταστραφέν, αξίας 54.000 ευρώ, καθόσον εκμεταλλευόταν συγχρόνως και άλλο φορτηγό αυτοκίνητο για την μεταφορά οπωροκηπευτικών που ανήκε στην συνιδιοκτησία του κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου, δεν προέβη στην αγορά τούτου προκειμένου να το εκμεταλλευθεί.

Κατά συνέπεια συντέλεσε από δικό του πταίσμα στην έκταση της ζημίας και δεν πρέπει να του επιδικασθεί αποζημίωση για στέρηση της χρήσης του αυτοκινήτου του για το μετά την παρέλευση των πέντε (5) μηνών χρονικό διάστημα κατά παραδοχή και ως ουσιαστικά βασίμου της ενστάσεως εκ του άρθρου 300 ΑΚ την οποία πρότειναν παραδεκτά οι εναγόμενοι ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και την οποίαν επαναφέρουν παραδεκτά στην παρούσα κατ' έφεση δίκη με λόγο έφεσης".

Και υπό τις παραδοχές αυτές, δέχθηκε ως κατ' ουσία βάσιμη την έφεση των εναγομένων -εκκαλούντων- εφεσιβλήτων -νυν αναιρεσιβλήτων, απορρίπτοντας ως, κατ' ουσία αβάσιμη την έφεση του ενάγοντα- εκκαλούντα-νυν αναιρεσείοντα (με την οποία παραπονείτο για την μη επιδίκαση του συνόλου του αιτουμένου με την αγωγή του ποσού).

Και αφού εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, που είχε απορρίψει, ως κατ' ουσίαν αβάσιμη, την ως άνω ένσταση (περί συντρέχοντος πταίσματος, ως προς την επέλευση της ζημίας), δίκασε εκ νέου την αγωγή και έκρινε αυτή ως βάσιμη κατ' ουσία (εν μέρει ),για το ποσό των 12.250 ευρώ. Με το να κρίνει έτσι, το δικάσαν Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, ως προς το ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης ζήτημα του συντρέχοντος πταίσματος του ενάγοντα, οι οποίες καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή του άρθ. 300 ΑΚ.

Ειδικότερα, ενώ, σύμφωνα με τις παραδοχές της απόφασης (σε προηγούμενο τμήμα αυτής) αναφέρεται ότι ο ενάγων, εάν χρησιμοποιούσε το καταστραφέν αυτοκίνητο θα είχε κέρδος (το οποίο απώλεσε) ύψους 17.500 ευρώ, σε διάστημα πέντε (5) μηνών, όπως επίσης, σύμφωνα με τις παραδοχές, ότι κατά το ίδιο χρονικό διάστημα εκμεταλλευόταν συγχρόνως και άλλο φορτηγό αυτοκίνητο, για την ίδια εμπορική δραστηριότητα (και άρα, κατά λογική ακολουθία και από την εκμετάλλευση του δεύτερου θα είχε το ίδιο ως άνω εισόδημα των 17.500 ευρώ), εντούτοις, δεν διευκρινίζεται με ποιο τρόπο θα είχε τη δυνατότητα, μετά τους πέντε μήνες, να ανεύρετο επί πλέον ποσό που απαιτείτο για την αγορά του αυτοκινήτου και ποια η αξία αυτού, δεδομένου ότι, επίσης δεν διευκρινίζεται εάν η αναφερόμενη αξία των 54.000 ευρώ ή στην αξία καινουργούς ίδιου τύπου.

Επομένως, ο δεύτερος, λόγος αναίρεσης, με τον οποίον προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε στην από το αρθ. 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια, είναι βάσιμος.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντίθετο από άλλους δικαστές (αρθ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι ηττηθέντες αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντα (αρθ. 176, 183 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 123/2009 απόφαση του Εφετείου Λάρισας.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντα, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 17 Οκτωβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Δεκεμβρίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ