Supreme Court allows appeal against traffic accident verdict due to child's total incapacity for liability. Child's total incapacity prevents exemption of driver under objective liability law.

Απόφαση 1743 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1743/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου και Παναγιώτη Παρτσιλίβα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Φεβρουαρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ..... και 2. ..... , ως ασκούντων από κοινού τη γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου τους, Χ1, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Κούστα.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ", που εδρεύει στην Καλλιθέα Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λουκά Τσούτσο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18 Φεβρουαρίου 2002 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3508/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 8568/2004 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 5 Ιουνίου 2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Παρτσιλίβας, ανέγνωσε την από 5 Φεβρουαρίου 2007 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου, Αρεοπαγίτου Ελένης Μαραμαθά, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Κατά μεν τη διάταξη του άρθρου 4 εδ. α' Ν.ΓΠΝ/4-5-1911 "περί της εκ των αυτοκινήτων ποινικής και αστικής ευθύνης" για κάθε ζημία που προξενείται από το αυτοκίνητο κατά τη λειτουργία του προς τρίτους ενέχεται σε αποζημίωση ο οδηγός και ο κατά το άρθρο του νόμου αυτού κάτοχος, ο δε ιδιοκτήτης σε περίπτωση που είναι άλλος από τον κάτοχο ενέχεται μόνο μέχρι της αξίας του αυτοκινήτου, κατά δε τη διάταξη του άρθρου 5 εδ.

α' ίδιου νόμου, από την κατά το προηγούμενο άρθρο αποζημίωση κανείς δεν απαλλάσσεται από τους ενεχόμενους σ' αυτή από οποιονδήποτε λόγο, εκτός εάν αποδείξει ότι το ατύχημα προήλθε από ανώτερη βία ή από υπαιτιότητα του θύματος ή από πταίσμα τρίτου προσώπου μη ανήκοντος στην υπηρεσία του αυτοκινήτου. Από τις διατάξεις αυτές του πιο πάνω νόμου, ο οποίος καθιερώνει γνήσια αντικειμενική ευθύνη σε βάρος των πιο πάνω προσώπων, που συνδέονται με το ζημιογόνο αυτοκίνητο με κάποια από τις παραπάνω σχέσεις (ιδιοκτήτης, κάτοχος, οδηγός), προβλέπεται απαλλαγή του ενεχομένου προσώπου, πλην άλλων και σε περίπτωση αποκλειστικής υπαιτιότητας του θύματος στη ζημία του, μη αρκούσης συντρέχουσας υπαιτιότητας του τελευταίου (ΑΚ 300).

Η υπαιτιότητα προϋποθέτει ικανότητα προς καταλογισμό. Τέτοια, κατά τη διάταξη του άρθρου 916 ΑΚ, δεν έχει αυτός που δεν συμπλήρωσε το δέκατο έτος της ηλικίας του. Στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει λόγος απαλλαγής του εναγομένου από την υποχρέωσή του προς αποζημίωση του θύματος. Ο κατά τον πιο πάνω νόμο ΓΠΝ/1911 ευθυνόμενος, αν αποζημιώσει τον ανήλικο, σε περίπτωση που το ατύχημα οφείλεται στην παραμέληση της εποπτείας του από το νόμιμο αντιπρόσωπό του (Α.Κ. 923), μπορεί να στραφεί αναγωγικά (Α.Κ. 927) κατά του εποπτεύοντος γονέα για να απαιτήσει όσα κατέβαλε, ισχυριζόμενος και αποδεικνύων ότι ο τραυματισμός του ανηλίκου οφείλεται σε παράβαση του καθήκοντος εποπτείας εκ μέρους εκείνου.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα ακόλουθα: Την 14η-11-2001 και περί ώρα 13.20΄ ο ηλικίας οκτώ (8) ετών, ανήλικος Χ1, νόμιμα εκπροσωπούμενος εδώ από τους γονείς του που ασκούν σ' αυτόν τη γονική μέριμνα, οδηγώντας το χωρίς αριθμό κυκλοφορίας ποδήλατό του, επεχείρησε να διασχίσει καθέτως το οδόστρωμα της οδού ακτή ....

στην περιοχή .... και συγκεκριμένα στο ύψος του οικοδομικού τετραγώνου με αριθμ. .... , όπου βρίσκεται η κατοικία του, προκειμένου να κινηθεί προς το κέντρο της πόλεως ..... Κατά τον ανωτέρω χρόνο ο ...., μη διάδικος στην παρούσα δίκη οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ..... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο, το οποίο ήταν ασφαλισμένο, για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη εκ της κυκλοφορίας του, στην εναγομένη (αναιρεσίβλητη), εκινείτο με κανονική ταχύτητα επί της παραπάνω οδού, πλάτους 7,40 μ.

διπλής κατευθύνσεως και με κατεύθυνση από το κέντρο ..... προς ..... εντελώς όμως ξαφνικά, ανεξέλεγκτα και αντικανονικά το παραπάνω ποδήλατο, οδηγούμενο από τον ως άνω ανήλικο, κατήλθε από το πεζοδρόμιο και παράνομα εισήλθε κάθετα στην πορεία του πιο πάνω αυτοκινήτου, από δεξιά προς τα αριστερά εν σχέσει με την πορεία του αυτοκινήτου.

Τότε ο οδηγός του εν λόγω Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου, που βρισκόταν σε απόσταση η οποία δεν ήταν μεγαλύτερη των δέκα (10) μέτρων, φρενάροντας ενήργησε ταυτόχρονα ελιγμό προς τα αριστερά. Η ενέργειά του αυτή είχε σαν αποτέλεσμα το Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο να μπει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας της άνω οδού, με κίνδυνο για τη ζωή του οδηγού του αυτοκινήτου, προκειμένου να αποφύγει το παιδί, το οποίο όμως τελικά χωρίς να προβεί σε καμία -αποφευκτική ενέργεια, ήλθε και επέπεσε επί του εμπροσθίου δεξιού φτερού του εν λόγω Ι.Χ.Ε.

αυτοκινήτου και έτσι τραυματίσθηκε ο ως άνω ανήλικος οδηγός του ποδηλάτου. Με βάση τις άνω παραδοχές το Εφετείο έκρινε ότι αποκλειστικά υπαίτιος του ένδικου ατυχήματος τυγχάνει ο παραπάνω ανήλικος. Στη συνέχεια, δεχθέν την έφεση της αναιρεσίβλητης κατά της πρωτόδικης απόφασης και εξαφανίσαν αυτή, που είχε δεχθεί ότι αποκλειστικά υπαίτιος του ατυχήματος ήταν ο άνω οδηγός του αυτοκινήτου και είχε δεχθεί εν μέρει κατ' ουσίαν βάσιμη την αγωγή που άσκησε ο ανήλικος, εκπροσωπούμενος από τους γονείς του, απέρριψε ως ουσία, αβάσιμη αυτή (την αγωγή του ανηλίκου).

Έτσι όμως που έκρινε το Εφετείο παραβίασε τις πιο πάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 4 και 5 Ν. ΓΠΝ/1911, 916 Α.Κ. δοθέντος ότι ο ηλικίας οκτώ (8) ετών παθών ήταν ακαταλόγιστος και για το λόγο αυτό ο οδηγός του ζημιογόνου αυτοκινήτου δεν μπορεί ν' απαλλαγεί από την ευθύνη του με βάση το Ν. ΓΠΝ/1911.

Συνεπώς ο λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον ο ποίο προβάλλεται η εκ του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια είναι βάσιμος. Πρέπει, λοιπόν, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που την εξέδωσε και θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν (άρθρ. 580 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του ανηλίκου αναιρεσείοντος, ο οποίος, κατ' εκτίμηση του περιεχομένου της αίτησης αναίρεσης άσκησε αυτή, νόμιμα εκπροσωπούμενος εδώ από τους γονείς του που ασκούν σ' αυτόν τη γονική μέριμνα και κατέθεσε και προτάσεις.

Για τους λόγους αυτούς

Αναιρεί την 8568/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, για περαιτέρω εκδίκαση. Και,

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια(1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 30 Μαΐου 2007. Και,

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε, στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο, στις 12 Ιουλίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ