1741/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1741 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1741/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Γεώργιο Κοντό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ι. Δ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σωτήριο Σδούκο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ν. Π. του Α., κατοίκου ..., 2 Κ. Λ. του Δ., κατοίκου ... , 3.Ανώνυμης τεχνικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕ", που εδρεύει στο … και εκπροσωπείται νόμιμα, και 4. Ανώνυμης τεχνικής εταιρείας με την επωνυμία "ΜΟΧΛΟΣ ΑΕ", η οποία εδρεύει στην … κι εκπροσωπείται νόμιμα. Ο πρώτος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παντελή Μήτση, ο δεύτερος δεν παραστάθηκε, οι 3η και 4η εταιρείες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ξενοφώντα Νικολάου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-11-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 89/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 230/2010 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 30-9-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρυσόστομος Ευαγγέλου, ανέγνωσε την από 26-11-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του παραστάντος αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από την υπ' αριθ. 9833 Α/20-3-2014 έκθεση του δικαστικού επιμελητή Πατρών Β. Β., ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, μετά της κάτω απ' αυτήν πράξεως του Προέδρου του Α2 τμήματος του Αρείου Πάγου περί ορισμού δικασίμου, καθώς και κλήση για συζήτηση, επιδόθηκε, με επιμέλεια της τρίτης και της τετάρτης των αναιρεσιβλήτων, νομότυπα και εμπρόθεσμα, στον δεύτερο των αναιρεσιβλήτων Κωνσταντίνο Λυρίγκο. Κατά την αρχική δικάσιμο της 9ης Δεκεμβρίου 2013 η υπόθεση αναβλήθηκε από το πινάκιο για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσης. Η αναβολή αυτή επέχει θέση κλήτευσης όλων των διαδίκων (άρθρα 226 παρ. 4 και 575 ΚΠολΔ). Κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε παραστάθηκε με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ ο δεύτερος των αναιρεσιβλήτων. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 914 Α.Κ., όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει. Κατά δε το άρθρο 922 Α.Κ., ο κύριος ή ο προστήσας κάποιον άλλον σε μια υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του. Αμέλεια κατά το άρθρο 330 εδ. β' Α.Κ. υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές. Εξ' άλλου, οι λόγοι αναίρεσης από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύονται, αντιστοίχως, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Με την προσβαλλομένη απόφαση έγιναν δεκτά τα εξής : "Τον Μάρτιο του 1998 κατόπιν προφορικής συμφωνίας μεταξύ του ενάγοντος, ο οποίος ήταν εργολάβος κατασκευής τεχνικών έργων από οπλισμένο σκυρόδεμα, και της τρίτης και τέταρτης των εναγομένων εταιριών, οι οποίες λειτουργούσαν ως κοινοπραξία της οποίας υπεύθυνος επιβλέπων μηχανικός-εργοταξιάρχης ήταν ο πρώτος εναγόμενος και νόμιμος εκπρόσωπος αυτής ο δεύτερος εναγόμενος, ο ενάγων ανέλαβε υπεργολαβικά την κατασκευή μέρους των σκυροδεμάτων, στραγγιστηρίων και αγωγού ομβρίων του έργου "Εγνατία Οδός Τμήμα Λαδοχώρι - Λυκοπόδι από Χ.Θ. 1 + 000 έως Χ.Θ. 8 + 000", την εκτέλεση του οποίου είχε αναλάβει η ως άνω κοινοπραξία...

Το καλοκαίρι του έτους 1998 κατόπιν προφορικής συμφωνίας ο ενάγων ανέλαβε υπεργολαβικά από την τρίτη και τέταρτη των εναγομένων την κατασκευή μέρους των σκυροδεμάτων ή κατασκευή στραγγιστηρίων του έργου "Εγνατία Οδός : Ολοκλήρωση χωματουργικών, εργασίες σταθεροποίησης στο τμήμα ανατολικό στόμιο σήραγγας Μετσόβου Μαλακάσι - Παναγιά", ήτοι το έργο Μαλακάσι 2...

Κατά τους όρους των ως άνω συμβάσεων ο ενάγων βαρύνονταν με τις δαπάνες προμήθειας των αναγκαίων υλικών και εργαλείων (ξυλότυπος, ικριώματα, δονητές σε κάθε μέτωπο σκυροδέτησης μεταφορικό μέσο κ.λ.π.), ενώ οι εναγόμενες εταιρίες βαρύνονταν με την παροχή του σκυροδέματος και του σιδηρού οπλισμού, σύμφωνα δε με όλα τα συμφωνητικά οι εργασίες που θα εκτελούσε ο ενάγων θα γίνονταν υπό τις οδηγίες και εντολές του επιβλέποντος μηχανικού του έργου.

Στα πλαίσια εκπλήρωσης των προαναφερόμενων υποχρεώσεών του ο ενάγων αγόρασε ξυλεία την οποία χρησιμοποίησε για καλούπια για την κατασκευή του οπλισμένου σκυροδέματος και σιδερένιες σκαλωσιές για την κατασκευή (καλούπωμα) των τεχνικών έργων. Συγκεκριμένα το έτος 1998 αγόρασε και του παραδόθηκαν στο Μέτσοβο που ήταν ο τόπος της επαγγελματικής κατοικίας του τα πιο κάτω υλικά: 1) ξυλεία ελάτης Σουηδικής 2,528 κ.

μ.... Μέρος των πιο πάνω υλικών μεταφέρθηκαν από τον ενάγοντα στο εργοτάξιο της Θεσπρωτίας για τις ανάγκες του έργου που είχε αναλάβει στο προαναφερόμενο στην Θεσπρωτία τμήμα της Εγνατίας Οδού. Ένα άλλο μέρος των παραπάνω υλικών που προορίζονταν για τις ανάγκες του έργου Μετσόβου Μαλακάσι - Παναγιά, τοποθετήθηκε μετά από σχετική υπόδειξη του εργοδηγού Γ.Κ.

στο ανατολικό στόμιο της σήραγγας Μετσόβου - Μαλακασίου-Παναγιάς, χώρος ο οποίος βρισκόταν στην επιστασία των εναγομένων εταιριών. Στον χώρο αυτό μεταφέρθηκαν και τοποθετήθηκαν από τον ενάγοντα Σουηδική μεταχειρισμένη ξυλεία 28 κ.μ., 100 μεταχειρισμένα χιαστά και πλαίσια σκαλωσιών με τις ενώσεις τους και 30 μπετοφόρμ.

Εξάλλου στις 1.3.2000 ο ενάγων υπέγραψε με τις εναγόμενες ακόμα δυο ιδιωτικά συμφωνητικά, το ένα με την τρίτη εναγόμενη και το άλλο με την τέταρτη με τις οποίες του ανατίθετο επί πλέον η κατασκευή μέρους των σκυροδεμάτων κατασκευής σήραγγας του έργου "Υπολειπόμενες εργασίες στα τμήματα από Λαδοχώρι έως Αγία Αναστασία 1.1.2/3/6 και 1.2.1/2/3" στην Θεσπρωτία.

Τέλος στις 15.3.2000 ο ενάγων υπέγραψε με την τέταρτη εναγόμενη ένα ακόμα ιδιωτικό συμφωνητικό με το οποίο του ανατίθετο η κατασκευή τοίχου αντιστήριξης από οπλισμένο σκυρόδεμα καθώς και του σιδηροπλισμού αυτού στο έργο "Εγνατία Οδός: Ανθοχώρι - ανισόπεδος κόμβος Μετσόβου (3.2)", εργασίες οι οποίες κατά τα ως άνω ιδιωτικά συμφωνητικά θα γίνονταν καθ' υπόδειξη και εντολή του επιβλέποντος μηχανικού.

Καθ' όλο το ως άνω χρονικό διάστημα η συνεργασία των διαδίκων ήταν αρμονική και τα έργα που είχε αναλάβει ο ενάγων εξελίσσονταν κανονικά. Στις αρχές όμως του Ιουλίου του 2000 οι εργασίες που ο ενάγων εκτελούσε στα προαναφερόμενα τμήματα από Λαδοχώρι έως Αγία Αναστασία σταμάτησαν. Κατά τους ισχυρισμούς του ενάγοντος αυτό οφείλετο στο ότι οι υπεύθυνοι των εναγομένων εταιριών λόγω έλλειψης προγραμματισμού δεν του υποδείκνυαν επακριβώς τις εργασίες που έπρεπε να εκτελέσει, με αποτέλεσμα να παρατείνεται ο χρόνος αποπεράτωσης του έργου και να υποβάλλεται ο ίδιος σε πρόσθετες δαπάνες λόγω της παραμονής του στην Ηγουμενίτσα και της καταβολής ημερομισθίων και ασφάλισης στο εργατικό δυναμικό το οποίο είχε προσλάβει για το έργο αυτό...

Αντίθετα αυτοί (εναγόμενοι) υποστηρίζουν ότι υπήρξαν συνεπείς σε όλες τις συμβατικές τους υποχρεώσεις, ισχυριζόμενοι ότι τα προβλήματα στην σχέση τους με τον ενάγοντα οφείλονταν στο ότι ο τελευταίος παραμελούσε συστηματικά την κατασκευή του έργου "Εγνατία Οδός Ολοκλήρωση χωματουργικών εργασιών Σήραγγας σταθεροποίησης στο τμήμα ανατολικό στόμιο σήραγγας Μετσόβου - Μαλακάσι - Παναγιά", με συνέπεια να αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο έκπτωσης από τον κύριο του δημοσίου έργου (ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.).

Επίσης ισχυρίζονται ότι παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις των εργοταξιαρχών του έργου ο ενάγων δεν συμμορφώνονταν προς τις συμβατικές του υποχρεώσεις... Αποδείχθηκε ότι ο ενάγων είχε εκτελέσει το μεγαλύτερο μέρος στο πιο πάνω τμήμα της Εγνατίας Οδού, εκτός από την σκυροδέτηση στην θέση Χ.Θ. 2 + 513,07 στο 30 και 50 τμήμα καθώς και τις εργασίες στο μεγάλο όρυγμα (Χ.Θ. 1 + 940 3 έως 2 + 300) και την προτεταμμένη δοκό στην Χ.Θ. 5200.

Η καθυστέρηση όμως της ολοκλήρωσης των εργασιών στα παραπάνω σημεία δεν οφείλονταν στον ενάγοντα, αλλά στους εναγόμενους... Οι εναγόμενες εταιρίες του επέδωσαν την από 15.12.2000 εξώδικη δήλωση - γνωστοποίηση και πρόσκληση τους, υπογεγραμμένη από τον δεύτερο εναγόμενο. Με αυτή διαμαρτυρόμενες για την μη αποπεράτωση του έργου στα τμήματα 3 και 5..

του γνωστοποιούσαν ότι τις σκυροδετήσεις αυτές αναγκάστηκαν να εκτελέσουν μόνες τους σε βάρος και για λογαριασμό του και τον καλούσαν όπως εντός προθεσμίας 48 ωρών να προσέλθει και να παραλάβει τον εξοπλισμό του άλλως δεν φέρουν ευθύνη για την τύχη αυτής... Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι ο ενάγων δεν προσήλθε εντός της πιο πάνω 48ωρης προθεσμίας να παραλάβει τον υπόλοιπο εξοπλισμό του (ξυλεία και σκαλωσιές του).

Κατόπιν αυτού ο πρώτος εναγόμενος σε συνεννόηση με τον δεύτερο των εναγομένων αποφάσισαν να μεταφέρουν τα υλικά αυτά σε χώρο εκτός εργοταξίου και πλησίον αυτού. Συγκεκριμένα τα υλικά που μεταφέρθηκαν εκτός εργοταξίου ήταν αυτά που είχαν εναπομείνει μετά από την εκτέλεση από τον ενάγοντα διαφόρων τμημάτων των ως άνω έργων, ήτοι ξυλεία μεταχειρισμένη 14 κ.

μ. περίπου, 100 μεταχειρισμένα πλαίσια και 100 χιαστά. Ο ενάγων όμως δεν παρουσιάστηκε να παραλάβει τα υλικά αυτά εντός της προθεσμίας που του τέθηκε αλλά πολύ αργότερα ήτoι μετά από ενάμισι περίπου χρόνο, οπότε δεν βρήκε αυτά ... Με την 1554/2005 απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου ο πρώτος εναγόμενος κηρύχθηκε ένοχος της αποδιδόμενης σ' αυτόν πράξης, κατά της απόφασης αυτής άσκησε έφεση, πλην όμως η υπόθεση τέθηκε στο αρχείο σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 1 του Νόμου 3346/2005.

Η εξαφάνιση των πιο πάνω υλικών του ενάγοντος οφείλεται αφενός στην έκθεσή τους σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες (παράσυρσή τους από τις πλημμύρες λόγω των έντονων βροχοπτώσεων), αφετέρου στις κλοπές που γίνονται στην περιοχή αυτή, γεγονός το οποίο γνώριζε ο ενάγων και για το λόγο αυτό όφειλε να προσέλθει εγκαίρως να παραλάβει αυτά.

Αντίθετα τους εναγομένους δεν τους βαρύνει συμβατική ευθύνη ως προς την φύλαξη αυτών, αφού η ευθύνη αυτή βάρυνε τον ίδιο... Εξάλλου από κανένα αποδεικτικό μέσο δεν προέκυψε ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι ο πρώτος εναγόμενος με τη συναίνεση του δευτέρου υπέδειξε σε τεχνίτες και εργάτες των εναγομένων εταιριών να χρησιμοποιήσουν την ξυλεία - καλούπια που βρίσκονταν στο εργοτάξιο καθώς και να τα κόψουν σε μικρότερα κομμάτια χρησιμοποιώντας αυτά ως καυσόξυλα, ούτε ότι εξαφάνισαν οι ίδιοι τις σκαλωσιές...".

Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο, ότι δηλαδή οι εναγόμενες εργοδότριες εταιρίες δεν είχαν συμβατική υποχρέωση φύλαξης στο εργοτάξιό τους της ξυλείας του ενάγοντος, ότι έθεσαν σ' αυτόν προθεσμία για την παραλαβή της ξυλείας του, η οποία παρήλθε άπρακτη, ότι κατόπιν αυτού μετέφεραν εκτός και εγγύς του εργοταξίου την ξυλεία, την οποία δεν υπεξαίρεσαν οι ίδιοι ούτε την κατέστρεψαν, όπως εξέθετε ο ενάγων στην αγωγή του για τη θεμελίωση της επικαλούμενης σε βάρος του αδικοπραξίας, αλλά αυτή (ξυλεία) κατά ένα μέρος καταστράφηκε από πλημμύρες και κατά το υπόλοιπο εκλάπη από αγνώστους, δεν παραβίασε με εσφαλμένη εφαρμογή τους κανόνες ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 330 και 914 Α.Κ., οι οποίοι, υπό τα δεκτά γενόμενα πραγματικά περιστατικά, δεν ήταν εφαρμοστέοι, διέλαβε δε στην απόφαση του σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ως άνω διατάξεων ουσιαστικού δικαίου.

Τα επικαλούμενα με το αναιρετήριο περιστατικά για τη θεμελίωση της ευθύνης των εναγομένων, ότι δηλαδή οι τελευταίοι με την απομάκρυνση της ξυλείας από το φυλασσόμενο εργοτάξιό τους εξέθεσαν αυτήν, εν γνώσει τους, στον κίνδυνο της κλοπής, δεν αποτελούν περιεχόμενο της αγωγής και απαραδέκτως προβάλλονται για πρώτη φορά.

Κατά τα διαλαμβανόμενα στο δικόγραφο της αγωγής η φερόμενη ως τελεσθείσα σε βάρος του ενάγοντος αδικοπραξία συνίσταται στο γεγονός ότι οι εναγόμενες εταιρίες ιδιοποιήθηκαν τις σιδερένιες σκαλωσιές του ενάγοντος και κατέστρεψαν την ξυλεία του, είτε με την κοπή των καλουπιών σε μικρότερα κομμάτια και την ιδιοποίησή των από τις ίδιες, είτε επί το πλείστον με την καύση τους, περιστατικά, όμως, τα οποία το Εφετείο δέχεται ότι δεν απεδείχθησαν.

Οι περί του αντιθέτου πρώτος από το άρθρο 559 αριθ. 1 και δεύτερος από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ λόγοι του αναιρετηρίου είναι αβάσιμοι.

Κατόπιν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), από τους οποίους η τρίτη και τέταρτη, που επέσπευσαν τη συζήτηση, έχουν κοινή εκπροσώπηση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30-9-2010 αίτηση του Ι. Δ. του Γ., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθ. 230/2010 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ για τον πρώτο των αναιρεσιβλήτων και στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ για τους παρισταμένους λοιπούς αναιρεσιβλήτους.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 22 Μαΐου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Αυγούστου 2014.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ