1741/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1741 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1741/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Ιωάννα Πετροπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Οκτωβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1. Ε. θυγ. Α. Κ., χήρας Α. Μ., για τον εαυτό της και ως ασκούσας την γονική μέριμνα και επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων της, Κ. Μ. του Α. και Α. Μ. του Α., κατοίκων ... 2. Β. χήρας Κ. Μ., θυγ. Ε. Κ., κατοίκου ..., 3. Π. Μ. του Κ., κατοίκου ... , 4. Α. Κ., κατοίκου ... και 5. Α. συζ. Α. Κ., κατοίκου ..., όλοι οι ανωτέρω παραστάθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους, Σωτήριου Κωνσταντινίδη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Γ. Π. του Α., κατοίκου ..., 2. Της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Χ. ΚΑΙ ΣΙΑ ΑΒΕΕ" που εδρεύει στον Ασπρόπυργο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα και 3. Της Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι παραστάθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους, Θεόδωρου Ξιφαρά, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και δεν κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-12-2006 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:1564/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2326/2009 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 7-6-2010 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ιωάννα Πετροπούλου ανέγνωσε την από 12-10-2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του πρώτου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως και την παραδοχή των λοιπών.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 300 Α.Κ αν εκείνος που ζημιώθηκε, συνετέλεσε από δικό του πταίσμα στη ζημία η στην έκτασή της, το δικαστήριο, μπορεί να μη επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό της. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι για να μην επιδικαστεί από το δικαστήριο αποζημίωση στο ζημιωθέντα ή για να μειωθεί το ποσό της απαιτείται συντρέχον πταίσμα του και αιτιώδης συνάφεια μεταξύ του πταίσματος (υπαίτιας πράξης ή παράλειψης) και του επελθόντος αποτελέσματος.

Αν δεν υπάρχει ο απαιτούμενος αυτός αιτιώδης σύνδεσμος διατηρείται πλήρης η αξίωση αποζημιώσεως του ζημιωθέντος. Ειδικότερα, επί συγκρούσεως αυτοκινήτων, οπότε εφαρμόζεται το κοινό δίκαιο (άρθρο 10 ν. ΓΠΝ/1911, 914 επ. 297, 298, 300 ΑΚ) και θανατώσεως του οδηγού του ενός από τα συγκρουσθέντα αυτοκίνητα,η παράλειψη χρήσεως προστατευτικού κράνους του θανατωθέντος οδηγού μοτοσυκλέτας, που επιβάλλεται από το νόμο (άρθρο 16 παρ. 6 του ΚΟΚ), λαμβάνεται υπόψη και θεμελιώνει συντρέχον πταίσμα του εφ' όσον συνδέεται αιτιωδώς με τις επελθούσες θανατηφόρες σωματικές κακώσεις.

Αν από το είδος και τον τρόπο επελεύσεως των σωματικών κακώσεων του θανόντος η χρήση του προστατευτικού κράνους δεν ήταν ικανή να αποτρέψει το αποτέλεσμα του θανάτου γιατί άλλη σοβαρή σωματική κάκωση στην κοιλία ή στο θώρακα επέφερε το θάνατο, τότε λείπει η αναγκαίως απαιτούμενη αιτιώδης συνάφεια και η παράλειψη της χρήσης του κράνους δεν μπορεί να θεμελιώσει συνυπαιτιότητά του.

Εξ άλλου, έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως, ήτοι εκ πλαγίου παραβίαση ουσιαστικού κανόνα κατά την έννοια της διατάξεως του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ υπάρχει, όταν στις αιτιολογίες της αποφάσεως, που αποτελούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε, όχι όμως, όταν οι ελλείψεις ή οι αντιφάσεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε ανελέγτως και τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά που σχέση έχουν με την προταθείσα από τους αναιρεσίβλητους ένσταση οικείου πταίσματος του θανατηφόρα τραυματισθέντος από το ένδικο τροχαίο ατύχημα οδηγού της υπ' αρ. κυκλοφορίας ...

δίκυκλης μοτοσυκλέτας και στενούς συγγενούς των αναιρεσειόντων Α. Μ.. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι ο οδηγός της μοτοσυκλέτας θανών κατά την ώρα του ατυχήματος δεν φορούσε προστατευτικό κράνος, όπως επιτάσσει το άρθρο 12 παρ. 6 του ΚΟΚ. Εξ αιτίας του ατυχήματος υπέστη βαρεία κρανιοεγκεφαλική κάκωση εκτός από τις βαριές κακώσεις που υπέστη στον θώρακα, την κοιλία και οστικές κακώσεις άκρων (βλ.

την με αριθμ. πρωτ. 821/ 27-6-2006 ιατροδικαστική έκθεση νεκροψίας- νεκροτομής της Ιατροδικαστού Ε. Ζ., σύμφωνα με την οποία ο θάνατος οφείλεται σε πολλαπλές κακώσεις σώματος(βαρεία κρανιοεγκεφαλική κάκωση, βαρεία θωρακική κάκωση, βαρεία κοιλιακή κάκωση, βαρείες οστικές κακώσεις άκρων).

Συνεπώς, η έκταση του θανάσιμου τραυματισμού του οφείλεται και σε συντρέχον πταίσμα αυτού, κατά ποσοστό 30%, αφού όπως αποδείχθηκε, ο θάνατος του προήλθε και από βαρεία κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Αλλά με τις παραπάνω παραδοχές του το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες επί του ουσιώδους ζητήματος της αιτιώδους συνάφειας της παράλειψης της χρήσης κράνους από τον οδηγό της δίκυκλης ως ανωτέρω μοτοσυκλέτας που ενεπλάκη στο ένδικο τροχαίο ατύχημα με το επελθόν αποτέλεσμα του θανατηφόρου τραυματισμού του καθόσον ειδικότερα δεν αναφέρεται σ' αυτήν ότι οι σωματικές κακώσεις που υπέστη συνεπεία αυτού, πλην της βαρείας κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης, ήτοι βαρεία θωρακική κάκωση, βαρεία κοιλιακή κάκωση και βαρείες οστικές κακώσεις άκρων δεν ήταν αυτές και μόνες θανατηφόρες, οπότε και μόνο η χρήση του προστατευτικού κράνους θα ήταν ικανή κατά λογική ακολουθία να αποτρέψει το αποτέλεσμα του θανάτου του και εντεύθεν η παράλειψη της χρήσεως αυτού θεμελιώσει συντρέχον πταίσμα του θανόντος .

Ενόψει της ελλείψεως αυτής της προσβαλλόμενης απόφασης καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής των αναφερόμενων στη μείζονα σκέψη διατάξεων ουσιαστικού δικαίου, ήτοι προς τη σωστή ή μη εξειδίκευση της αόριστης νομικής έννοιας του αιτιώδους συνδέσμου. Επομένως, είναι βάσιμος ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ και πρέπει να γίνει δεκτός.

Ενόψει δε του ότι η παραδοχή του λόγου αυτού συνεπάγεται την αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως κατά το μέρος που δέχθηκε ως βάσιμη και κατ' ουσίαν την προταθείσα από τους αναιρεσίβλητους ένσταση οικείου πταίσματος του οδηγού την υπ. αρ. κυκλοφορίας ... δίκυκλης μοτοσυκλέτας περί την επέλευση του θανατηφόρου τραυματισμού του διότι δεν έφερε προστατευτικό κράνος, παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως και ειδικότερα α) από τον αριθμό 19 εδ.

β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ της σε κάθε περίπτωση επελεύσεως του θανάτου του καθόσον οι κακώσεις των οργάνων του θώρακος και της κοιλίας ήταν ικανές κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων να επιφέρουν και πράγματι επέφεραν το θάνατο του και β) από τον αριθμό 11 εδ. γ' του ιδίου άρθρου 559 ΚΠολΔ διότι κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού ως άνω πορίσματος δεν έλαβε υπόψη την με αρ.

πρωτ. 7/5.10.2007 ιατροδικαστική πραγματογνωμοσύνη του Σ. Ν. Ν. σύμφωνα με την οποία οι ως άνω κακώσεις είναι θανατηφόρες και χωρίς τη συμμετοχή των κακώσεων κρανίου. Πρέπει επομένως να γίνει δεκτή κατά το προαναφερθέν μέρος η από 3.5.2010 και με αρ. κατ. 180/2010 αίτηση αναιρέσεως, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεση του από άλλους δικαστές (αρθ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι, λόγω της ήττας τους, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (αρθ. 176, 183 ΚΠολΔ), όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δέχεται την από 3.5.2010 και με αρ. κατ. 180/2010 αίτηση αναίρεσης κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος.

Αναιρεί την υπ. αρ. 2326/2009 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης κατά το ως ανωτέρω μέρος. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων που ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Νοεμβρίου 2011.Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Δεκεμβρίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ