1740/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1740 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1740/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Γεώργιο Κοντό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Ανωνύμου Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", η οποία εδρεύει στο Κ. Α. και εκπροσωπείται νόμιμα και 2. Ι. Σ., κατοίκου ..., Ο δεύτερος παραστάθηκε ατομικά και ως νόμιμος εκπρόσωπος της πρώτης με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Απόστολο Κοτζιά-Σοφαντζή.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ανωνύμου Εταιρείας με την επωνυμία "ΑΤΕΛΗΖΙΝΓΚ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗΣ ΜΙΣΘΩΣΗΣ" και το διακριτικό τίτλο "ATE LEASING AE", η οποία εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Κ. Φ. του Λ., κατοίκου ..., 3. Ι. Κ. του Χ., 4. Δ. Μ. του Ι., κατοίκου ... και 5. Θ. Κ. του Δ., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο Δήμητρα Μπάτσου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., από την οποία προκύπτει ότι ο 3ος αναιρεσίβλητος απεβίωσε και κληρονομήθηκε από την Ε. Λ. του Σ. χήρα του Ι. Κ., ως μοναδική εξ αδιαθέτου κληρονόμου, που συνεχίζει την βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπείται από την ίδια πληρεξούσια δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-5-2005 αγωγή της ήδη α' αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3358/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 660/2012 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 27-7-2012 αίτησή τους και με τους από 9-10-2013 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρυσόστομος Ευαγγέλου, ανέγνωσε την από 31-10-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης όπως αυτή διαμορφώθηκε με τους πρόσθετους λόγους.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων καθώς και την καταδίκη των αντιδίκου τους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα. Είναι, συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω. Σημειώνεται ότι κατά τον χρόνο άσκησης αυτής οι αναιρεσείοντες αγνοούσαν το θάνατο του εκ των αναιρεσιβλήτων Ι. Κ., στη θέση του οποίου υπεισήλθε ως μόνη κληρονόμος του και συνεχίζει τη δίκη η σύζυγος του Ε. Λ., την κληρονομική ιδιότητα της οποίας συνομολογούν οι αναιρεσείοντες.

Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αποτέλεσμα της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής: Η πρώτη αναιρεσίβλητη εταιρία ΑΤΕ ΛΗΖΙΝΓΚ άσκησε κατά των αναιρεσειόντων και άλλων που δεν είναι διάδικοι, την από 31-5-2005 αγωγή της, με την οποία, επικαλούμενη ότι οι εναγόμενοι της υπεξαίρεσαν τηλεοπτικό εξοπλισμό, τον οποίο με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης είχε εκμισθώσει στην πρώτη εναγομένη εταιρία "ΝΕΟ ΚΑΝΑΛΙ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ Α.Ε.", ζήτησε να υποχρεωθούν αυτοί κατά τις διατάξεις περί αδικοπραξιών να της καταβάλουν ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το ποσό των 2.218.314 ευρώ, άλλως το ποσό των 2.006.639,61 ευρώ κατά τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού.

Παράλληλα οι αναιρεσείοντες άσκησαν κατά της ως άνω ενάγουσας και άλλων προσώπων την από 8-6-2006 αγωγή τους, με την οποία, όσον αφορά την εναγόμενη και ήδη αναιρεσίβλητη ΑΤΕ ΛΗΣΙΝΓΚ, επικαλούμενοι ότι όσα εκείνη διέλαβε στην αγωγή της ήσαν γεγονότα αναληθή και συκοφαντικά, που έβλαψαν τη φήμη της πρώτης εξ αυτών και την τιμή και υπόληψη του δεύτερου, ζήτησαν να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να καταβάλουν στην πρώτη εξ αυτών ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το ποσό των 8.452.692 ευρώ και στον δεύτερο εξ αυτών ως χρηματική ικανοποίηση το ποσό των2.000.000 ευρώ.

Οι δύο αγωγές συνεκδικάστηκαν και με την υπ' αριθ. 3358/2009 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών απορρίφθηκε η αγωγή των αναιρεσειόντων ως αβάσιμη κατ' ουσίαν και έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή της ΑΤΕ ΛΗΣΙΝΙΝΓΚ κατά το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης. Κατά της αποφάσεως αυτής άσκησαν έφεση οι αναιρεσείοντες, η οποία απερρίφθη με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση.

Με το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο παρά τον νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός αναφέρεται σε ακυρότητες, δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό και όχι το ουσιαστικό δίκαιο (Ολ.ΑΠ 2/2001). Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναίρεσης για την παρά τον νόμο κήρυξη ακυρότητας και ειδικότερα παρά τον νόμο κήρυξη ως αορίστου κονδυλίου της αγωγής, πρέπει να εκτίθενται στο αναιρετήριο τα συγκροτούντα το κονδύλιο πραγματικά περιστατικά, ώστε να μπορεί να κριθεί με βάση το αναιρετήριο η βασιμότητα του λόγου της αναίρεσης και όχι να γίνεται παραπομπή στην αγωγή (Α.Π. 295/1999).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ λόγο του αναιρετηρίου προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παρά τον νόμο απέρριψε ως αόριστο το κονδύλιο της αγωγής των αναιρεσειόντων, με το οποίο οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες ζητούσαν αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη συνεπεία αδικοπρακτικής συμπεριφοράς των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων, ενώ το εν λόγω κονδύλιο ήταν πλήρως ορισμένο, αφού τα απωλεσθέντα εισοδήματα της πρώτης αναιρεσείουσας προσδιορίζονταν επαρκώς με βάση τις απωλεσθείσες παραγγελίες και τη σύγκριση των αποτελεσμάτων χρήσης της περιόδου 1-1-2004 έως 31-12-2004, πίνακες των οποίων παρέθετε στην αγωγή στις σελ. 19-21.

Ο λόγος αυτός, όπως διατυπώνεται, είναι αόριστος, διότι δεν εκτίθενται στο αναιρετήριο τα πραγματικά περιστατικά στα οποία θεμελιώνεται κατά την αγωγή το κεφάλαιο των διαφυγόντων κερδών, ώστε να μπορεί να κριθεί με βάση το αναιρετήριο το ορισμένο, ή μη των διαφυγόντων κερδών, αλλά για τον προσδιορισμό αυτών γίνεται ανεπιτρέπτως παραπομπή στο δικόγραφο της αγωγής, το οποίο, άλλωστε, δεν προσκομίζεται, ώστε να μπορεί να επισκοπηθεί το περιεχόμενο του.

Ως πράγματα, η μη λήψη υπόψη των οποίων από το δικαστήριο της ουσίας, ιδρύει τον από το άρθρο 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ προβλεπόμενο αναιρετικό λόγο, νοούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που τείνουν στη θεμελίωση αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης (ΟλΑΠ 14/2004, 421/2009). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τέταρτο από το άρθρο 559 αριθ.8 β' ΚΠολΔ λόγο του αναιρετηρίου προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψη του την ένσταση που προέβαλαν οι αναιρεσείοντες- εναγόμενοι, με τις προτάσεις τους ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, την οποία επανέφεραν στο Εφετείο με πρόσθετο λόγο της έφεσης τους, περί πλαστότητας του Α2/3-4-2001 παραρτήματος του υπ' αριθ. .../2001 συμβολαίου χρηματοδοτικής μίσθωσης, το οποίο επικαλέσθηκε η ενάγουσα ΑΤΕ ΛΗΣΙΝΓΚ και στο οποίο στηρίζει το δικαίωμα της κυριότητάς της επί των κινητών πραγμάτων που φέρεται περιλαμβάνονται σ' αυτό και υπεξαίρεσε η αναιρεσείουσα.

Για την απόδειξη της πλαστότητας έγινε επίκληση αποδεικτικών μέσων. Όπως προκύπτει από την από 24-12-2007 προσθήκη των προτάσεων τους, οι εναγόμενοι και ήδη αναιρεσείοντες προέβαλαν ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου την ένσταση πλαστότητας του ως άνω εγγράφου χωρίς να αποδίδουν την πλαστότητα σε ορισμένο πρόσωπο, κατά τη συζήτηση δε της υποθέσεως στη δικάσιμο της 18-9-2008, κατά την οποία επανυπέβαλαν τις ίδιες προτάσεις, παρέστη μετά πληρεξουσίου δικηγόρου, ο δεύτερος εξ' αυτών Ι.

Σ., ατομικά και ως νόμιμος εκπρόσωπος της πρώτης εναγομένης εταιρία και έτσι ενέκρινε την προσβολή του εγγράφου ως πλαστού. Την εν λόγω ένσταση επανέφεραν οι αναιρεσείοντες στο Εφετείο με πρόσθετο λόγο έφεσης, χορήγησαν δε στον πληρεξούσιο δικηγόρο τους και ειδική προς τούτο πληρεξουσιότητα με το υπ' αριθ. .../15-11-2011 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Μαραθώνας Βασιλικής Βογκά.

Επομένως, παραδεκτά, σύμφωνα με τα άρθρα 96 παρ. 1, 98 περ. β', 460, 463 ΚΠολΔ, προβλήθηκε η ένσταση πλαστότητας του Α2/3-4-2001 παραρτήματος της υπ' αριθ. .../2001 χρηματοδοτικής μίσθωσης. Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση του δέχθηκε σχετικά με το ως άνω έγγραφο τα εξής : "... Οι εκκαλούντες προέβαλαν ακυρότητα της υπ' αριθ. .../2001 συμβάσεως χρηματοδοτικής μίσθωσης επικαλούμενοι ότι δεν τηρήθηκε συμβολαιογραφικός τύπος για το με στοιχεία Α2 παράρτημα, ισχυρισμός, όμως, ο οποίος ανατρέπεται από το προσκομιζόμενο μετ' επικλήσεως από την ΑΤΕΛΗΣΙΝΓΚ σχετικό συμβολαιογραφικό έγγραφο του επίμαχου παραρτήματος και το οποίο δεν προσβάλλουν ως πλαστό ...

Με βάση τους προαναφερόμενους σειριακούς αριθμούς κατέστη δυνατή η ταυτοποίηση των μηχανημάτων αυτών με εκείνα που περιλαμβάνονταν στο παράρτημα Α2/3-4-2001 της .../2001 χρηματοδοτικής μίσθωσης ... Το παράρτημα Α-2 της .../12-2-2001 συμβάσεως χρηματοδοτικής μίσθωσης υπήρξε έγκυρο. Ειδικότερα, η σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης καταρτίστηκε με το υπ' αριθ. .../12-2-2001 συμβόλαιο και τα συνοδεύοντα αυτό παραρτήματα Α Νο1 και A No 2, νόμιμα ...

Περαιτέρω, σχετικά με τον ισχυρισμό πλαστότητας του συγκεκριμένου συμβολαίου, αυτό ουδέποτε προσβλήθηκε ως πλαστό, ουδέποτε παρασχέθηκε σχετική πληρεξουσιότητα (είτε συμβολαιογραφικώς είτε αυτοπροσώπως) για την υποβολή ισχυρισμού περί πλαστότητας, αλλά και ούτε κατατέθηκε μήνυση ...". Από τις κρίσιμες αυτές παραδοχές προκύπτει ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του και δεν ερεύνησε τον παραδεκτώς προβληθέντα πρωτοδίκως και επαναφερθέντα με πρόσθετο λόγο έφεσης αυτοτελή ισχυρισμό των αναιρεσειόντων περί πλαστότητος του Α2/3-4-2001 παραρτήματος της .../12-2-2001 χρηματοδοτικής μίσθωσης, ισχυρισμό που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού κατά την αγωγή (και τις παραδοχές του Εφετείου) τα μηχανήματα που φέρεται ότι υπεξαίρεσε η πρώτη των εναγομένων εταιρία "ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΕΒΕΤΕ" απετέλεσαν αντικείμενο χρηματοδοτικής μίσθωσης και περιγράφονται στο προσβαλλόμενο συμβολαιογραφικό έγγραφο (Α2 παράρτημα), ήσαν δε ως εκ τούτου ανεπίδεκτα κτήσεως κυριότητας από τρίτον (άρθρο 4 παρ.2 Ν. 1665/1986).

Επομένως, είναι βάσιμος ο ερευνώμενος αναιρετικός λόγος.

Κατόπιν των ανωτέρω και παρελκούσης της έρευνας των λοιπών αναιρετικών λόγων πρέπει να αναιρεθεί κατά το παραπάνω μέρος η προσβαλλόμενη απόφαση, καθώς και κατά το μέρος που έκρινε επί της (αντίθετης) αγωγής των αναιρεσειόντων και απέρριψε το αίτημα επιδίκασης σ' αυτούς χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, με την αιτιολογία ότι "όσα η εναγόμενη ΑΤΕ ΛΗΣΙΝΓΚ διέλαβε στην αγωγή της είναι αληθή, αφού μέρος των μηχανημάτων περιήλθε στην κατοχή και την οικονομική εκμετάλλευση της εταιρίας "ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΉ ΑΕΒΕΤΕ" εν γνώσει του γεγονότος ότι αποτελούσε αντικείμενο χρηματοδοτικής μίσθωσης και κατ' επέκταση προϊόν υπεξαίρεσης από τη μισθώτρια αυτού", αιτιολογία η οποία καθίσταται μετέωρη μετά την αναίρεση της αποφάσεως ως άνω. Η υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι εφικτή (άρθρο 580 αριθ. 3 ΚΠολΔ).Το παράβολο που κατέθεσαν οι αναιρεσείοντες πρέπει να τους αποδοθεί, αφού η αίτηση τους γίνεται δεκτή (άρθρο 495 παρ.4 ΚΠολΔ, όπως η παρ.4 προσετέθη με το άρθρο 12 παρ.3 του Ν. 4055/2012).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 660/2012 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Αυγούστου 2014.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ