1740/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1740 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1740/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μίμη Γραμματικούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ..... και 2. ..... Ο 1ος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Συμεών Λυμπεράκη και ο 2ος εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο.

Του αναιρεσίβλητου: ......, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Νιάνιο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-4-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λευκάδος. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 88/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 10/2004 οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 8-11-2005 αίτησή τους και τους από 20-12-2006 προσθέτους λόγους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Καπερώνης ανέγνωσε την από 13-3-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των, από 8-11-2005 αιτήσεως και από 20-12-2006 προσθέτων λόγων αναιρέσεως της 10/2004 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Επειδή, κατά μεν τη διάταξη του άρθρου 8 εδάφ. α' του ισχύοντος Συν/τος, κανένας δεν στερείται, χωρίς τη θέλησή του, το δικαστή, που του ορίζει ο νόμος, κατά δε την (ταυτόσημη) διάταξη του άρθρου 109 παρ. 1 ΚΠολΔ, δεν επιτρέπεται να αφαιρεθεί από κανέναν, χωρίς τη θέλησή του, ο δικαστής, που ορίζει ο νόμος γι' αυτόν.

Από τις ανωτέρω διατάξεις, που αποβλέπουν κυρίως την κατοχύρωση της ανεξαρτησίας του δικαστή, έναντι των "προϊσταμένων" του, καθώς και έναντι ενδεχομένων κυβερνητικών πιέσεων, κατά τρόπον ώστε, η ευσυνείδητη εμμονή στην αμερόληπτη απονομή της δικαιοσύνης, να μην αποβαίνει ματαιοπονία, με την αντικατάστασή του (δικαστή) στην εκδίκαση υποθέσεων, που παρουσιάζουν κάποιο ειδικό ή γενικότερο ενδιαφέρον.

Πολύ περισσότερο, μάλιστα, αποβλέπουν οι πιο πάνω διατάξεις να αποτρέψουν την συγκρότηση των δικαστηρίων με συνθέσεις, που επιλέγονται την τελευταία στιγμή με εξωϋπηρεσιακά κριτήρια. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι και οι δύο αυτές διατάξεις δεν κάνουν λόγο για νόμιμο "δικαστήριο", αλλά για νόμιμο "δικαστή", πράγμα, που σημαίνει ότι η αρχή του νόμιμου ή φυσικού δικαστή δεν αναφέρεται στο δικαστήριο, ως όργανο, αλλά στο δικαστή, ως άτομο.

Έτσι γίνεται δεκτό ότι ως νόμιμος (φυσικός) δικαστής δεν νοείται το δικαστήριο, αλλά τα συγκεκριμένα πρόσωπα των δικαστών, που το συγκροτούν, τα οποία πρέπει να είναι καθορισμένα, βάσει γενικών και απροσώπων κριτηρίων, ήδη πριν την κατάθεση της σχετικής αγωγής και των οποίων (δικαστών) δεν επιτρέπεται (κατά κανόνα) η αντικατάσταση κατά τη διάρκεια της δίκης.

Πράγματι, ο κίνδυνος, τον οποίο θέλουν να αποτρέψουν οι προαναφερόμενες διατάξεις (άρθρα 8 του Συν/τος και 109 του ΚΠολΔ.), δεν έγκειται στο ποιό "δικαστήριο" θα δικάσει, αλά στην επιλογή των δικαστών της αρεσκείας της διοικήσεως ή των προϊσταμένων των δικαστηρίων.

Συνεπώς, ο δεύτερος κύριος λόγος της υπό κρίση αιτήσεως, κατά τον οποίο το, ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Λευκάδας, υπέπεσε στην πλημμέλεια της διατάξεως του άρθρου 560 παρ. 1 ΚΠολΔ, "διότι η, από 24-4-2002, αγωγή του αναιρεσιβλήτου εναντίον των αναιρεσειόντων, η οποία κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λευκάδας, δικάσθηκε, σε πρώτο βαθμό, από τον συγκροτούντα αυτό Ειρηνοδίκη και σε δεύτερο (βαθμό) από το παραπάνω δικαστήριο (Πολυμελές Πρωτοδικείο Λευκάδας, του οποίου δεν αμφισβητείται η νόμιμη συγκρότηση), ενώ έπρεπε να δικασθεί σε πρώτο μεν βαθμό από το Μονομελές Πρωτοδικείο Λευκάδας και σε δεύτερο από το Εφετείο Πατρών", πρέπει να απορριφθεί ως μη νόμιμος.

ΙΙ.- Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 18 ΚΠολΔ, στην αρμοδιότητα των πολυμελών πρωτοδικείων υπάγονται: 1) όλες οι διαφορές, για τις οποίες δεν είναι αρμόδια τα ειρηνοδικεία ή τα μονομελή πρωτοδικεία, 2) οι εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων της περιφέρειάς τους. Από το δεύτερο εδάφιο της παραπάνω διατάξεως προκύπτει ότι στην αρμοδιότητα των πολυμελών πρωτοδικείων υπάγονται όλες οι παραπάνω εφέσεις, ανεξαρτήτως από το αν το Ειρηνοδικείο, του οποίου η απόφαση προσβλήθηκε με το ένδικο αυτό μέσο, είχε δικάσει αναρμοδίως, διότι η διαφορά υπαγόταν στην αρμοδιότητα ανωτέρου δικαστηρίου (πρβλ. Ολ. ΑΠ 5/2003, Ολ. ΑΠ 30/1995, Ολ. ΑΠ 3/1991). Συνακόλουθα, ο πρώτος λόγος του κυρίου δικογράφου και ο μοναδικός πρόσθετος, σύμφωνα με τους οποίους το παραπάνω δευτεροβάθμιο Δικαστήριο υπέπεσε στην πλημμέλεια της διατάξεως του άρθρου 560 αριθ. 3 ΚΠολΔ, διότι η διαφορά, επί της οποίας έκρινε, ήταν της αρμοδιότητας, στον πρώτο μεν βαθμό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας (και όχι του Ειρηνοδικείου Λευκάδας), στον δεύτερο (βαθμό) δε του Εφετείου Πατρών (και όχι του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας), είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Δεδομένου δε ότι δεν υπάρχουν άλλοι, κύριοι ή πρόσθετοι, λόγοι αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την, από 8 Νοεμβρίου 2005, αίτηση (και τους, από 20 Δεκεμβρίου 2006 προσθέτους λόγους αναιρέσεως) των ..... και ...... για αναίρεση της 10/2004 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας. Και,

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1170,00) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 2 Μαΐου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε, στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο, στις 10 Ιουλίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ