173/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 173 / 2015 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 173/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη και Χαράλαμπο Μαχαίρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Φεβρουαρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "GERMANIA - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ, ΚΑΠΝΟΥ, ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ ΕΠΕ", που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Πίκουλα και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Μ. Β. του Σ., συζύγου (ήδη χήρας) Ν. Κ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Δεληγιάννη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/6/2007 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 261/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 482/2014 του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 15/7/2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Ζευγώλης ανέγνωσε την από 19/1/2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 524 παρ. 2 εδ. α' ΚΠολΔ, "η προφορική συζήτηση κατά τις διατάξεις του άρθρου 270 είναι υποχρεωτική μόνο στην περίπτωση του άρθρου 528, στην οποία εφαρμόζονται όλες οι διατάξεις του άρθρου 270", κατά δε τη διάταξη του άρθρου 270 παρ. 3 εδ. β' ΚΠολΔ "Το δικαστήριο....οφείλει να εξετάσει ένα τουλάχιστον από τους προτεινόμενους και παρισταμένους από τους διαδίκους μάρτυρες από κάθε πλευρά".

Από τις παραπάνω διατάξεις, σε συνδυασμό προς εκείνη του άρθρου 528 ΚΠολΔ προκύπτει ότι σε περίπτωση που ασκηθεί έφεση από το διάδικο που δικάσθηκε ερήμην, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο παραδεκτά εξετάζει τον προτεινόμενο απ' αυτόν μάρτυρα, την κατάθεση του οποίου οφείλει να λαμβάνει υπόψη κατά την έρευνα της ουσίας της υπόθεσης, εφόσον έγινε νόμιμη επίκληση του αποδεικτικού αυτού μέσου.

Εξάλλου, ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ. γ'ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Κατά την έννοια του πιο πάνω εδαφίου, για την ίδρυση του λόγου αυτού αναιρέσεως αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 341 και 346 ΚΠολΔ (Ολ.ΑΠ 2/2008).

Πρέπει, όμως, για την ίδρυση του προκειμένου λόγου, το αποδεικτικό μέσο να ήταν χρήσιμο προς άμεση ή έμμεση δια τεκμηρίων απόδειξη (ΑΠ 1134/1993) γεγονότων που συγκροτούν ισχυρισμό λυσιτελή, δηλαδή που επιδρά στο διατακτικό (ΑΠ 464/1992) της προσβαλλόμενης απόφασης. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης προκύπτουν τα εξής:

Η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη με την από 20-6-2007 αγωγή που άσκησε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς ισχυρίσθηκε, κατά το μέρος που ενδιαφέρει εν προκειμένω, ότι τον Ιανουάριο του έτους 2006 ήλθε σε διαπραγματεύσεις με τη νόμιμη εκπρόσωπο της εναγομένης εταιρίας, προκειμένου να αγοράσει την επιχείρηση εστίασης αυτής και συγκεκριμένα ένα αναψυκτήριο που βρίσκεται στον Πειραιά, αντί συμφωνηθέντος τιμήματος 30.000 ευρώ.

Ότι κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων, έναντι του άνω τιμήματος, κατέβαλε τμηματικά στη νομίμως εκπροσωπούμενη εναγομένη εταιρεία το ποσό των 18.500 ευρώ. Και ότι παρά τις υποσχέσεις και διαβεβαιώσεις της εναγομένης εταιρείας περί καταρτίσεως της οριστικής συμβάσεως πωλήσεως, με παρελκυστική, αντίθετη προς την καλή πίστη και τα χρηστά συναλλακτικά ήθη, τακτική, ενεργώντας αντισυμβατικά δεν προχώρησε στην υπογραφή του σχετικού συμβολαίου πώλησης, η οποία τελικά ματαιώθηκε από την υπαίτια συμπεριφορά της.

Ζήτησε δε κατόπιν αυτών, κατά το μέρος που ενδιαφέρει εν προκειμένω, να υποχρεωθεί η εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα εταιρεία να της καταβάλει το ποσό των 18.500 ευρώ, που κατέβαλε κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε ερήμην της εναγομένης εταιρείας η υπ' αριθ. 261/2011 απόφαση του άνω Δικαστηρίου με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή αυτή και υποχρεώθηκε η εναγομένη εταιρεία να καταβάλει στη ενάγουσα νομιμοτόκως, εκτός των άλλων, και το ποσό των 18.000 ευρώ για την παραπάνω αιτία.

Κατά της απόφασης αυτής άσκησε έφεση η εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα εταιρεία, με την οποία προέβαλε τον ισχυρισμό ότι "η νόμιμος εκπρόσωπος και διαχειρίστριά της Ο. Λ.-Μ., ενήργησε ατομικώς για τον εαυτό της τις αναφερόμενες στην αγωγή διαπραγματεύσεις για την πώληση της επιχείρησης της εταιρείας (και ουσιαστικώς τα εταιρικά μερίδια των εταίρων της, ενόψει του ότι μοναδικό αντικείμενο αυτής ήταν η άνω επιχείρηση), η οποία και έλαβε την άνω προκαταβολή των 18.000 ευρώ, την οποία ποτέ δεν εισέφερε στο ταμείο της εταιρείας αλλά κράτησε η ίδια, σε κάθε περίπτωση δε όλες οι σχετικές ενέργειες της Ο.

Λ.-Μ., διεπράχθησαν καθ' υπέρβαση των εξουσιών της ως διαχειρίστριας και εκπροσώπου της εταιρείας και ουδεμία ευθύνη μπορεί να παραχθεί εξ αυτών, είτε συμβατική είτε εξωσυμβατική, στο νομικό πρόσωπο της εταιρείας". Επί της ως άνω έφεσης, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 882/2014 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς, η οποία μετά την απόρριψη του άνω λόγου της εφέσεως, επεδίκασε και πάλι στην ενάγουσα το ίδιο ποσό των 18.000 ευρώ, αφού προηγουμένως είχε εξαφανίσει την πρωτόδικη απόφαση, κατά παραδοχή άλλων λόγων της εφέσεως, που δεν ενδιαφέρουν εν προκειμένω.

Ήδη με τον τρίτο λόγο του αναιρετηρίου η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ.11 περ. γ' ΚΠολΔ, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη την ένορκη κατάθεση της μάρτυρός της Κ. Π., που περιέχεται στα από 4-4-2013 πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης ενώπιόν του, κατά την οποία συζητήθηκε η έφεσή της ενώπιον αυτού και η οποία (κατάθεση) νομίμως έλαβε χώρα ενόψει της ερημοδικίας της στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, παράλληλα δε έγινε επίκληση και προσκομιδή των πρακτικών που περιέχεται αυτή, τόσον με τις από 4-4-2013 προτάσεις της, όσον και με τις από 6-2-2014 τοιαύτες, λόγω επανάληψης της συζήτησης αυτής, ενόψει του ότι κατά την αρχική δικάσιμο δεν εκδόθηκε απόφαση επί της εφέσεώς της κατά της πρωτόδικης απόφασης λόγω της παραιτήσεως της Εφέτης-Εισηγήτριας Παναγιώτας Δάλλα-Κατσίκα.

Και ότι από την κατάθεση της άνω μάρτυρος αποδεικνύεται ο ισχυρισμός της ότι τα επίμαχα 18.000 ευρώ, που αποτέλεσαν προκαταβολή της ενάγουσας κατα τις διαπραγματεύσεις με την Ο. Λ.-Μ. για την μεταβίβαση της επιχείρησής της (εναγομένης εταιρείας), η οποία ματαιώθηκε, ουδέποτε εισήλθαν στα ταμεία της, οι δε τμηματικές αποδείξεις είσπραξης του ποσού αυτού δεν φέρουν καν την επίσημη σφραγίδα της εταιρείας, αλλά μόνο την απλή προσωπική υπογραφή της Ο.

Λ.-Μ., ως ενεργούσα επ' ονόματι και για λογαριασμό της και όχι ως νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρείας, η οποία ως εταίρος αυτής αποφάσισε να πωλήσει την επιχείρηση, που δεν πήγαινε καλά, ενεργώντας όμως δι' εαυτήν ατομικώς και η οποία προσωπικώς εισέπραξε τα 18.000 ευρώ, τα οποία ουδέποτε εισήλθαν στο ταμείο της εναγομένης εταιρείας.

Πράγματι, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, η ένορκη αυτή κατάθεση δεν λήφθηκε υπόψη από την τελευταία, αφού καμιά επιβεβαίωση δεν γίνεται σ' αυτήν περί τούτου, ούτε και προκύπτει η λήψη υπόψη αυτής από το όλο περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης, αντιθέτως μάλιστα γίνεται ειδική μνεία ότι λήφθηκε υπόψη μόνο η ένορκη κατάθεση του μάρτυρος της ενάγουσας ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, ενώ η εναγομένη δεν εξέτασε μάρτυρα.

Εξάλλου, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, η επικαλούμενη από την αναιρεσείουσα ένορκη κατάθεση, η οποία κατά τα ανωτέρω δεν λήφθηκε υπόψη, ήταν χρήσιμη προς άμεση απόδειξη των γεγονότων που συγκροτούν τον προβληθέντα με την έφεσή της ισχυρισμό, με πρόδηλη την επίδραση στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, αφού στην περίπτωση που η νόμιμη εκπρόσωπος και διαχειρίστρια της εταιρείας ενήργησε ατομικώς για λογαριασμό της τις διαπραγματεύσεις για την πώληση της επιχείρησης αυτής και καρπώθηκε η ίδια το ποσόν που δόθηκε σ' αυτήν από την αγοράστρια, ενόψει της μεταβίβασης της επιχείρησης, που τελικώς ματαιώθηκε από υπαιτιότητά της, ανατρέπονται τα θεμελιούντα την αγωγή πραγματικά περιστατικά στα οποία στηρίζεται η ευθύνη και η εντεύθεν υποχρέωση της εναγομένης εταιρείας προς απόδοση στην ενάγουσα της άνω προκαταβολής.

Επομένως, ο ερευνόμενος από την παραπάνω διάταξη (άρθρο 559 αρ. 11 περ.γ') λόγος αναιρέσεως, είναι βάσιμος.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, μετά την παραδοχή του παραπάνω λόγου αναίρεσης, η αναιρετική εμβέλεια του οποίου καταλαμβάνει και τους λοιπούς, ώστε να παρέλκει η έρευνά τους, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. υπ' αριθ. 482/2014 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς, ως προς το επιδικασθέν στην αναιρεσίβλητη κεφάλαιο των 18.000 ευρώ για την παραπάνω αιτία και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65 παρ. 1 του ν. 4139/2013). Πρέπει επίσης, να διαταχθεί η απόδοση στην αναιρεσείουσα του καταβληθέντος παραβόλου (άρθρο 12 παρ. 2 του Ν. 4055/2012) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. υπ' αριθ. 482/2014 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς, κατά το αναφερόμενο στο αιτιολογικό της παρούσης κεφάλαιο.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο πιο πάνω Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Διατάσσει την απόδοση του καταβληθέντος παραβόλου στην αναιρεσείουσα.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Φεβρουαρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Φεβρουαρίου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ