173/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 173 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)ΑΡΙΘΜΟΣ 173/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Φούκα, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη και Νικόλαο Λεοντή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 10 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Γ. του Μ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Μπαμπάτσικο.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΑΧΥΜΕΤΑΦΟΡΩΝ", που εδρεύει στον ..., νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο της Γρηγορία Αναστασοπούλου - Κρανιά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23 Νοεμβρίου 2006 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 222/2008 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 5355/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων, με την από 7 Δεκεμβρίου 2009 αίτησή τους, ως και το από 15 Νοεμβρίου 2010 δικόγραφο προσθέτων λόγων.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Φούκας ανέγνωσε την από 21 Δεκεμβρίου 2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθούν οι λόγοι αναιρέσεως της αιτήσεως και του δικογράφου των προσθέτων λόγων.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων λόγων, η πληρεξουσία της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 11β' ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν (ΑΠ 1705/2008, ΑΠ 1851/2007). Περαιτέρω, ο εκ του άρθρου 559 αρ.19 του ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολομ. ΑΠ 30/1997, Ολομ. ΑΠ 28/1997). Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσεως, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως, κατ' άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το αποδεικτικό πόρισμα και για το λόγο αυτό καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος (ΑΠ 1206/2008, ΑΠ 358/200, 361/2008, ΑΠ 610/2007, ΑΠ 1490/2006). Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως από αυτή προκύπτει, μετά από συνεκτίμηση των αποδεικτικών μέσων που αναφέρει, μεταξύ των οποίων και τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, ως αποδειχθέντα, ότι η καθ' ής η ανακοπή εταιρία (εφεσίβλητη) έχει ως αντικείμενο την ταχεία μεταφορά εγγράφων και λοιπών αντικειμένων, καθώς και την παροχή ταχυδρομικών υπηρεσιών και την είσπραξη της αξίας πωλουμένων εμπορευμάτων από τον παραλήπτη (αντικαταβολή). Δυνάμει του από 1-4-2005 ιδιωτικού συμφωνητικού καταρτίσθηκε μεταξύ αυτής και της εταιρείας Π.Ν. Γ. και Σία ΟΕ, ομόρρυθμος εταίρος και νόμιμος εκπρόσωπος της οποίας είναι ο ανακόπτων, ήδη εκκαλών, σύμβαση πρακτορείας, με αόριστη χρονική διάρκεια, με την οποία η εταιρεία αυτή ανέλαβε να παρέχει τις υπηρεσίες της καθ' ης στην γεωγραφική περιοχή της Μυκόνου, αντί της συμφωνηθείσης αμοιβής που συνίστατο σε ποσοστό επί της παραγωγής που πραγματοποιούσε. Ειδικότερα, η παραγωγή αποτελείται από την αξία του συνόλου των τιμολογηθέντων από τον πράκτορα αποστολών, τα επ' αυτής δε ποσοστά καθορίζονται αναλυτικά ανά υπηρεσία στο παράρτημα της σύμβασης και καταβάλλονται βάσει λογαριασμού που εκκαθαρίζεται από την καθ' ης κάθε μήνα και αποστέλλεται στον πράκτορα. Με την λήξη της σύμβασης η καθ' ής έχει την υποχρέωση να εκδώσει πίνακα οριστικής εκκαθάρισης της σύμβασης πρακτορείας, κάθε δε μέρος υποχρεούται να καταβάλει το προκύπτον υπόλοιπο. Κατά την διάρκεια της σύμβασης η καθ' ής τηρούσε δοσοληπτικό λογαριασμό στα εμπορικά της βιβλία και δη στο μηχανογραφικό αναλυτικό καθολικό λογιστικής, στον οποίο καταχωρούσε όλες τις χρεωπιστώσεις μεταξύ των μερών, ενώ τις αντικαταβολές και το τίμημα πωλουμένων αντικειμένων καταχωρούσε σε διαφορετικό λογαριασμό. Στις 14-11-2005, η καθ' ής κατήγγειλε την σύμβαση επικαλούμενη σπουδαίο λόγο, συνιστάμενο, μεταξύ των άλλων και στην μη καταβολή ποσού περίπου 85.000 ευρώ, όπως αναφέρεται στο εξώδικο που επέδωσε στην εταιρεία-πράκτορα, προερχόμενο από αντικαταβολές και από την μεταξύ τους εκκαθάριση. Αυθημερόν ο ανακόπτων, χωρίς να προβάλει καμία αντίρρηση τόσο στην πρόωρη λύση της σύμβασης, όσο και στο ότι η εταιρεία της οποίας ήταν εταίρος όφειλε στην καθ' ής, της παρέδωσε έναντι εκκαθάρισης της οφειλής, τέσσερις μεταχρονολογημένες επιταγές εκδόσεώς του, σε διαταγή της καθ' ής, με ημερομηνίες 31-3-2006, 30-4-2006, 31-5-2006 και 30-6-2006, για ποσά 10.000 ευρώ η πλην της τελευταίας που ήταν για ποσό 5.000 ευρώ. Το συνολικό αυτό ποσό των επιταγών από 35.000 ευρώ, πιστώθηκε στον λογαριασμό της εταιρείας του ανακόπτοντα, στις 14-11-05. Πλην όμως από τις επιταγές αυτές πληρώθηκε μόνο η πρώτη ενώ οι υπόλοιπες παρότι εμφανίσθηκαν εμπρόθεσμα προς πληρωμή, δεν πληρώθηκαν λόγω ανακλήσεως αυτών από τον ανακόπτοντα, με επαρκές στο λογαριασμό του υπόλοιπο, όπως το γεγονός αυτό της εμπρόθεσμης εμφάνισης και μη πληρωμής βεβαιώνεται στα σώματά τους. Με βάση τις τρεις επιταγές αυτές εκδόθηκε σε βάρος του ανακόπτοντα η 9305/2006 διαταγή πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, της οποίας την εξαφάνιση επιδιώκει με την κρινόμενη ανακοπή, ισχυριζόμενος ότι δεν υφίσταται η απαίτηση, από την υποκείμενη μεταξύ τους σχέση, για την οποία αυτή εκδόθηκε και επομένως χωρίς νόμιμη αιτία ζητείται η καταβολή του επιδικασθέντος ποσού. Πλην όμως ο ισχυρισμός του αυτός δεν αποδεικνύεται. Η προαναφερόμενη από αυτόν ανάκληση των επιταγών έγινε τον Απρίλιο 2006, με εξώδικη προς την καθ' ής δήλωση της εταιρείας-πράκτορος, όπου αμφισβητούσε την ύπαρξη της οφειλής της για πρώτη φορά και την αμφισβήτηση αυτή βάσιζε σε επιστολή της καθ'ής που είχε προηγουμένως λάβει, από την οποία προέκυπτε ότι η καθ'ής της οφείλει και όχι ότι αυτή οφείλει στην καθ'ής. Πράγματι η καθ'ής απέστειλε στην πράκτορα τις από 29-3-2006 δύο έντυπες επιστολές της. Σε αμφότερες αναγράφεται το ίδιο κείμενο, δηλαδή ότι οι διενεργούντες έλεγχο των οικονομικών της καταστάσεων (της καθ' ής) ορκωτοί ελεγκτές επιθυμούν να επιβεβαιώσουν ότι κατά την 31-12-2005 το οφειλόμενο ποσό συμφωνεί με το ποσό που απεικονίζεται στα δικά της (της πράκτορος) λογιστικά βιβλία. Στην μία όμως επιστολή αναγράφεται ότι το ποσό που της οφείλει η πράκτορας, όπως προκύπτει από τα δικά της βιβλία, ανέρχεται σε 100.511,49 ευρώ, ενώ στην άλλη επιστολή αναγράφει ότι το ποσό που η ίδια οφείλει (στην πράκτορα), όπως προκύπτει επίσης από τα δικά της βιβλία, ανέρχεται σε 97.969,93 ευρώ. Η καθ' ής γνωστοποίησε στην εταιρεία-πράκτορα ότι η επιστολή στην οποία αναγράφεται ότι η ίδια της οφείλει, της εστάλη από παραδρομή, δεν αφορά την πράκτορα αλλά άλλη εταιρεία, την ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ Μυκόνου, με την οποία προηγουμένως συνεργαζόταν. Την προφανή αυτή παραδρομή της καθ' ής με την αποστολή των δύο επιστολών με το προαναφερόμενο αντιφατικό μεταξύ τους περιεχόμενο, εφόσον δεν είναι δυνατό η πράκτορας να οφείλει και συγχρόνως να της οφείλεται, επικαλείται ο ανακόπτων για την απόδειξη της μη οφειλής της εταιρείας του και την εκ μέρους του ανάκληση των επιταγών. Η παραδρομή της καθ' ής, εκτός από το προφανές αυτής, προκύπτει και από την προσκομιζόμενη μηχανογραφική κατάσταση από το αναλυτικό καθολικό λογιστικής από την οποία προκύπτει ότι αυτή οφείλει ποσό 97.969 ευρώ στην εταιρεία ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ Μονοπρόσωπη ΕΠΕ Μυκόνου και όχι στην εταιρεία του ανακόπτοντα, ενώ από την αντίστοιχη κατάσταση που αφορά την εταιρεία του ανακόπτοντα και αποτελεί αντίγραφο από τα εμπορικά βιβλία που τηρεί ως ανώνυμη εταιρεία, προκύπτει η οφειλή της εταιρείας αυτής προς την καθ'ής. Η αμφισβήτηση της εν γένει οφειλής της εταιρείας του ανακόπτοντα, την οποία αυτός στηρίζει αποκλειστικά στις παραδρομές της καθ'ής, από κανένα άλλο αποδεικτικό μέσο δεν προκύπτει και κυρίως από τα εμπορικά βιβλία της εταιρείας-πράκτορος από τα οποία να εμφαίνεται ασυμφωνία ως προς το ύψος του κατά την καθ' ής οφειλομένου σε αυτή υπολοίπου, με το υπόλοιπο που προκύπτει ή δεν προκύπτει σε βάρος της πράκτορος από τα δικά της εμπορικά βιβλία, εφόσον ουδόλως επικαλείται αν στις εγγραφές στα αντίστοιχα βιβλία της εταιρείας-πράκτορος υπάρχουν διαφορές και ποίες σε σχέση με τα προκύπτοντα από τα βιβλία της καθ' ής ή ποία από τα κονδύλια που αναφέρονται στις προσκομιζόμενες από την καθ' ής καταστάσεις αμφισβητεί. Άλλωστε, όταν παρέδωσε στην καθ'ής τις τέσσερις επιταγές, την ίδια ημέρα κατά την οποία του γνωστοποιήθηκε η καταγγελία της σύμβασης, γνώριζε ότι η εταιρεία οφείλει στην καθ' ής και μάλιστα ποσό μεγαλύτερο από το συνολικό ποσό των επιταγών που της έδωσε, έστω και αν δεν γνώριζε το ακριβές ύψος της οφειλής γιατί δεν είχε γίνει πλήρης εκκαθάριση. Επίσης η πράκτορας-εταιρεία, ουδόλως ανταποκρίθηκε στις προαναφερόμενες αντιφατικές επιστολές της καθ' ής για ενημέρωση των ορκωτών λογιστών σχετικά με τα προκύπτοντα από τα δικά της βιβλία στοιχεία. Εν όψει αυτών έκρινε ότι αποδεικνύεται πλήρως από τα υπάρχοντα αποδεικτικά στοιχεία ότι τις επιταγές εξέδωσε ο ανακόπτων για νόμιμη αιτία και δη χάριν εξοφλήσεως ισόποσης προς αυτές οφειλής της εταιρείας, της οποίας είναι ομόρρυθμος εταίρος και νόμιμος εκπρόσωπος, προς την καθ'ής από την σύμβαση πρακτορείας, ότι δεν απαιτούνται ιδιαίτερες γνώσεις επιστήμης για την διαπίστωση υπάρξεως οφειλής της πράκτορος, ίσης τουλάχιστον προς το συνολικό ποσό των επιταγών που εξέδωσε ο ανακόπτων, από 25.000 ευρώ, ώστε να διαταχθεί η διενέργεια λογιστικής πραγματογνωμοσύνης όπως αυτός ζητεί και ότι πρέπει να απορριφθεί το σχετικό αίτημα, κατά το άρθρο 368 παρ. 2 ΚΠολΔ, το οποίο ορθώς απέρριψε και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο έκρινε ομοίως.

Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσεως ούτε έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που δεν προσκομίσθηκαν από τους διαδίκους.

Συνεπώς οι αντίθετοι, εκ του άρθρου 559 αρ. 11β' και 19 ΚΠολΔ, λόγοι της αιτήσεως και του δικογράφου των προσθέτων λόγων αναιρέσεως είναι αβάσιμοι. Αιτιάσεις για πλημμέλειες της προσβαλλομένης, εκ του άρθρου 559 αρ. 1, 8 και 10 ΚΠολΔ, προβάλλονται παντελώς αορίστως και γι' αυτό είναι απαράδεκτοι ως λόγοι αναιρέσεως. Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει να απορριφθούν η αίτηση αναιρέσεως και το δικόγραφο των προσθέτων λόγων αναιρέσεως. Ο αναιρεσείων πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7 Δεκεμβρίου 2009 αίτηση και το από 15 Νοεμβρίου 2010 δικόγραφο προσθέτων λόγων του Σ. Γ., περί αναιρέσεως της υπ' αριθμό 5355/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία καθορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στη Αθήνα, την 1η Φεβρουαρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια στο ακροατήριο του συνεδρίαση στις 7 Φεβρουαρίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ