1735/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1735 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Διεκδικητική αγωγή ακινήτου

Απόφαση Ειρηνοδικείου

Λόγος από 560 § 1 Κ.Πολ.Δ.

Απορρίπτει ως αβάσιμος

Αριθμός 1735/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω μη υπάρξεως Αντιπροέδρου στο Τμήμα), Δημήτριο Μαζαράκη, Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 24 Οκτωβρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος - καλούντος: Ι. Μ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Εμμανουήλ Χατζηχρήστου.

Των αναιρεσίβλητων - καθών η κλήση: 1) Χ. Μ. του Μ., 2) Σ. Μ. του Μ., 3) Γ. Μ. του Χ., συζ. Ο. Χ. και 4) Μ. Μ. του Χ., συζ. Μ. Χ., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/6/2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και με την από 26/7/2005 κύρια παρέμβαση των 3ης και 4ης ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 82/2006 του ίδιου Δικαστηρίου που παρέπεμψε την υπόθεση στο Ειρηνοδικείο Ξάνθης λόγω αρμοδιότητας, 3/2008 του Ειρηνοδικείου Ξάνθης και 128/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 1/2/2010 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 1189/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία κήρυξε ματαιωθείσα τη συζήτηση της από 1/2/2010 αίτησης του Ι. Μ., για αναίρεση της 128/2009 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, που δίκασε ως Εφετείο. Την υπόθεση επαναφέρει προς συζήτηση ο καλών με την από 18/1/2012 κλήση του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης ανέγνωσε την από 4/5/2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αίτησης αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη των αντιδίκων του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ.1, 2 και 3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποίος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολειπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται αν ο απολειπόμενος ή ο μη παριστάμενος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος διάδικος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίσθηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο με δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ κατά την αναφερομένη στην αρχή της απόφασης αυτής συνεδρίαση κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του πινακίου. Από τις 7508γ, 7510γ, 7511γ, 70509γ/29-3-2010, 1667δ, 1666δ, 1665δ και 1668δ/23-2-2012 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Ξάνθης ..., τις οποίες προσκομίζει ο επισπεύδων τη συζήτηση αναιρεσείων με την από 18-1-2012 κλήση του μετά τη ματαίωση της συζήτησης της αίτησης αναιρέσεως με την 1188/2011 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, προκύπτει ότι οι απολειπόμενοι αναιρεσίβλητοι, κλητεύθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα για να παραστούν στη συζήτηση της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης.

Επομένως παρά την απουσία τους πρέπει η συζήτηση της υπόθεσης να προχωρήσει σαν να ήσαν και αυτοί παρόντες. Σύμφωνα με το άρθρο 1033 ΑΚ, για τη μεταβίβαση της κυριότητας ακινήτου απαιτείται συμφωνία μεταξύ του κυρίου και εκείνου που την αποκτά, ότι μετατίθεται σ' αυτόν η κυριότητα για κάποια νόμιμη αιτία.

Η συμφωνία γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο που υποβάλλεται σε μεταγραφή. Για τη μεταβίβαση με τον παράγωγο αυτό τρόπο της κυριότητας του ακινήτου, αποτελεί προϋπόθεση να ήταν κύριος εκείνος που συμφώνησε τη μεταβίβαση της. Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 1045 ΑΚ, για τη κτήση της κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία, απαιτείται άσκηση νομής επί συνεχή εικοσαετία, με δυνατότητα αυτού που χρησιδεσπόζει να συνυπολογίσει το χρόνο τη δικής του νομής και την όμοια νομή του δικαιοπαρόχου του (άρθρο 1051 ΑΚ), εφόσον είχε γίνει με νόμιμο τρόπο καθολικός ή ειδικός διάδοχος αυτού.

Νομέας δε, κατά το άρθρο 974 του ίδιου Κώδικα, είναι όποιος απέκτησε τη φυσική εξουσία πάνω στο πράγμα, αν ασκεί την εξουσία αυτή με διάνοια κυρίου. Άσκηση της νομής επί ακινήτου αποτελούν εμφανείς υλικές πράξεις επ' αυτού που είναι δηλωτικές της βούλησης του νομέα να εξουσιάζει τούτο και οι οποίες ποικίλουν ανάλογα με τον κατά τη βούληση του νομέα προορισμό του πράγματος.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 560 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Τούτο συμβαίνει αν, για την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος: καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε τα εξής: Το επίδικο ακίνητο εμβαδού περίπου 2282,6 τ.μ., βρίσκεται στην θέση "Τοκατσίκ Ταρλά" στην περιοχή Ισαίας Ν. Ξάνθης και συνορεύει ανατολικά με ακίνητα Κ. Χ., βορειοανατολικά με δρόμο, νοτιανατολικά με ακίνητο Κ.

Μ. και δυτικά με δασική έκταση. Το ακίνητο αυτό ανήκε κατά κυριότητα στον Α. Κ. πατέρα της Φ. Μ., γιαγιά των κυρίως παρεμβαινουσών, ο οποίος το μεταβίβασε στην κόρη του άτυπα το έτος 1938 και αυτή μέχρι το έτος 1977 νεμόταν με τις κατάλληλες προς τη φύση του διακατοχικές πράξεις, ειδικότερα το καλλιεργούσε με διάφορα αγροτικά προϊόντα, ενώ στις αρχές του 1970 προέβη στην περίφραξη με αγκαθωτό σύρμα του επιδίκου βοηθούμενος από τον γείτονα του Κ.

Μ.. Το έτος 1977 η Μ. Φ. εγκαταστάθηκε στην Τουρκία και το επίδικο συνέχισε να το καλλιεργεί, για λογαριασμό της, ο σύζυγός της Μ. Μ. μέχρι τον χρόνο του θανάτου του δηλ. το έτος 1988 εντός δε αυτού κατασκεύασε στο μέσο του αγρού μία δεξαμενή νερού, η οποία υπάρχει έως σήμερα. Από το έτος 1988 και εντεύθεν το ακίνητο δεν καλλιεργήθηκε, αλλά η δεύτερη εναγομένη κόρη της, Μ.

Σ. μαζί με τον σύζυγο της επισκέπτονταν τακτικά το ακίνητο, προκειμένου να το καθαρίσουν και να διορθώσουν την παλιά περίφραξη. Περί το έτος 2000, κατόπιν εντολής της μητέρας της το παραχώρησε στον Ό. Α. για να το καλλιεργεί, δίνοντας της άλλοτε καρπούς από την παραγωγή του και άλλοτε χρήματα. Ο τελευταίος καλλιεργούσε το επίδικο αγρό μέχρι τον Οκτώβριο του 2003, οπότε και απέδωσε τη χρήση του, χωρίς αντίρρηση, στην Φ.

Μ. όταν η τελευταία του ζήτησε να σταματήσει να το καλλιεργεί και να της το παραδώσει για να το εκμεταλλευτούν τα παιδιά της -εναγόμενοι. Στη συνέχεια δεδομένου ότι είχε καταστεί κυρία αυτού με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας, νεμόμενη αυτό πέραν της εικοσαετίας, χωρίς να ενοχληθεί ποτέ από κανέναν ή να αποβληθεί από το ακίνητο, δυνάμει του υπ' αριθ. .../2003 συμβολαίου γονικής παροχής της συμβ/φου Ξάνθης Στέλλας Αγαθοκλέους, νόμιμα μεταγεγραμμένου (τ. 1096 α/α 38) μεταβίβασε την κυριότητα του ακινήτου στη δεύτερη εναγομένη η οποία στη συνέχεια δυνάμει του υπ' αριθ. .../2004 αγοραπωλητηρίου συμβολαίου της ίδιας ως άνω συμβ/φου, νόμιμα μεταγεγραμμένου στο τόμο 1098 με α.α. ...

μεταβίβασε κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου στις κόρες της κυρίως παρεμβαίνουσες. Σύμφωνα με τα παραπάνω, εφόσον δεν αποδείχτηκε κυριότητα επί του επιδίκου με έκτακτη χρησικτησία από τον ενάγοντα, ενώ αντίθετα αποδείχτηκε κτήση κυριότητα από την απώτερη δικαιοπάροχο των κυρίων παρεμβαινουσών -η οποία νεμήθηκε το επίδικο πέραν της εικοσαετίας-οι οποίες έτσι απέκτησαν παράγωγα την κυριότητα από την μητέρα τους επίσης κυρία με παράγωγο τρόπο του επιδίκου αγρού.

Ακολούθως το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, απόρριψε την έφεση και επικύρωσε την εκκαλουμένη απόφαση η οποία απέρριψε την ένδικη αγωγή και έκανε δεκτή την κυρία παρέμβαση της τρίτης και τετάρτης των αναιρεσιβλήτων. Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Πολυμελές Πρωτοδικείο που δίκασε ως Εφετείο δεν παρεβίασε τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, τις οποίες και ορθά εφάρμοσε ο δε μοναδικός λόγος αναίρεσης με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθ.1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ πλημμέλεια ότι το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, με το να δεχθεί ότι ανώτερη δικαιοπάροχος της τρίτης και τετάρτης των αναιρεσιβλήτων Φ.

Μ. απέκτησε την κυριότητα του επιδίκου αγρού με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας, παρά το γεγονός ότι από το έτος 1977 και εντεύθεν σε καμία διακατοχική πράξη προέβη, αφού το έτος 1977 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Τουρκία, από δε το έτος 1988 ο αγρός εγκαταλείφθηκε πλήρως χωρίς να τον καλλιεργεί, παρεβίασε τις ως άνω διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού με αυτόν πλήττεται η από το δικαστήριο της ουσίας εκτίμηση πραγματικών γεγονότων που είναι αναιρετικά ανέλεγκτη (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ).

Η στον ίδιο λόγο περιεχομένη αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση ενσωμάτωσε στο σκεπτικό της και την κατάθεση του μάρτυρα του αναιρεσείοντος Τ. Χ. του Μ., ο οποίος κατέθεσε ότι "η Μ. Φ. είχε μερίδιο στο χωράφι και το καλλιεργούσε" και ότι από την παραδοχή αυτή προκύπτει ότι η τελευταία είχε εξ αδιαιρέτου μερίδιο και όχι πλήρη κυριότητα επί του επιδίκου αγρού, στην δε προσβαλλόμενη απόφαση δεν αναφέρεται σε τι ποσοστό και με ποιόν ήταν συγκύρια και αν είχε εκδηλώσει και πότε την απόφαση της να νέμεται το πράγμα αποκλειστικά για τον εαυτό της, αναφερομένη σε πλημμέλεια από τον αριθ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, αφού η πλημμέλεια αυτή δεν αναφέρεται στους περιοριστικά αναφερομένους λόγους στο άρθρο 560 ΚΠολΔ, για τους οποίους επιτρέπεται αναίρεση κατά αποφάσεων των Ειρηνοδικείων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1.2.2010 αίτηση του Ι. Μ. για αναίρεση της 128/2009 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, που δίκασε ως Εφετείο.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Δεκεμβρίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Δεκεμβρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ