Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds due to proper service of summons to absent defendants.

Απόφαση 1733 / 2022 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1733/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου, Κυριάκο Μπαμπαλίδη, Γεώργιο Αυγέρη - Εισηγητή και Μαρί Δεργαζαριάν, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαΐου 2022, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείονος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών και κατοικοεδρεύει στην Αθήνα. Εκπροσωπήθηκε από τις πληρεξούσιές του: Χρυσούλα Τσιαβού, Νομική Σύμβουλο του Κράτους και Νικολέτα Παπαρούνη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Δ. Γ. του Κ. και 2) Γ. Γ. του Κ., κατοίκων ... οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-8-2010 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κοζάνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 120/2014 του ίδιου Δικαστηρίου και 3/2018 του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 23-3-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το άρθρο 576 παρ. 1-2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολειπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται αν ο απολειπόμενος ή ο μη παριστάμενος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος διάδικος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε ή επιδόθηκε αλλά όχι νόμιμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήση. Στην αντίθετη περίπτωση, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (ΑΠ 184/2021, ΑΠ 12/2020, ΑΠ 548/2020). Στην προκειμένη περίπτωση, από την 3706/14.1.2021 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, με έδρα το Πρωτοδικείο Κοζάνης, Ε.

Μ., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 23.8.2019 αίτησης αναίρεσης, με την στη συνέχεια αυτής 1397/10.11.2020 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου περί ορισμού του Α2 Τμήματος αρμοδίου για την εκδίκαση της εν λόγω αίτησης και την από 10.11.2020 πράξη του Προέδρου του Α2 Τμήματος περί ορισμού δικασίμου της αναφερόμενης στην αρχή της παρούσας (9.5.2022) προς συζήτηση της προκείμενης υπόθεσης, μαζί με κλήση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας (9.5.2022), επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα με επιμέλεια του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, που επισπεύδει τη συζήτηση, προς τον δικηγόρο Κοζάνης Ζήση Βρίκο, παραστάντα στην κατ' έφεση δίκη πληρεξούσιο δικηγόρο και αντίκλητο (άρθρ. 143 παρ. 1 ΚΠολΔ) των αναιρεσίβλητων, οι οποίοι, όμως, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου, δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε κατέθεσαν, κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ, δήλωση μη παράστασης κατά τη δικάσιμο αυτή.

Επομένως, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση παρά την απουσία των αναιρεσίβλητων (ΚΠολΔ 568 παρ.4, 576 παρ. 2).

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται: "αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών". Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.

ΑΠ 14/2015, Ολ. ΑΠ 7/2006, Ολ. ΑΠ 4/2005). Με το λόγο αυτό ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κλπ, ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ` ουσίαν (Ολ.

ΑΠ 2/2019, Ολ. ΑΠ 8/2018, Ολ. ΑΠ 27/1998). Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παράβαση.

Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (Ολ.

ΑΠ 8/2018, Ολ. ΑΠ 27/1998). Εξάλλου, κατά την διάταξη του άρθρου 946 ΑΚ "Η αγωγή διάρρηξης παραγράφεται, όταν περάσουν πέντε έτη από την απαλλοτρίωση". Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι το πενταετές χρονικό διάστημα, εντός του οποίου είναι ενεργός η αξίωση για διάρρηξη καταδολιευτικής δικαιοπραξίας, αποτελεί παραγραφή, κατά την έννοια των άρθρων 247 επ.

ΑΚ, και αρχίζει σε κάθε περίπτωση από το χρόνο της κατάρτισης της πράξης αυτής, οπότε γεννάται η αξίωση του δανειστή προς διάρρηξη και είναι δυνατή η δικαστική αυτής επιδίωξη, και όχι από τη μεταγραφή του συμβολαιογραφικού εγγράφου που συντάχθηκε (ΑΠ 258/2021, ΑΠ 1885/2009, ΑΠ 1695/1998).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ, επισκόπηση διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης, προκύπτει ότι το ενάγον και ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, με την από 27.8.2010 αγωγή του ζήτησε να απαγγελθεί η διάρρηξη του ... συμβολαίου δωρεάς εν ζωή ιδανικού μεριδίου καταστήματος του συμβολαιογράφου Κοζάνης Ιωάννη Κιτσόπουλου, που νόμιμα μεταγράφηκε στο Υποθηκοφυλακείο Κοζάνης στις 30.9.2005, με το οποίο ο πρώτος εναγόμενος και ήδη πρώτος αναιρεσίβλητος μεταβίβασε με δωρεά εν ζωή και κατά πλήρη κυριότητα στον δεύτερο εναγόμενο και ήδη δεύτερο αναιρεσίβλητο, αδερφό του, ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου του περιγραφόμενου ισόγειου καταστήματος, εξαιτίας οφειλών προς το Ελληνικό Δημόσιο της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "..." , της οποίας διαχειριστής και ευθυνόμενος για την καταβολή τους ήταν και ο ίδιος.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η 120/2014 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης, με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή ως ουσία αβάσιμη, λόγω παραγραφής, αφού παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των πέντε ετών από την απαλλοτρίωση. Κατά της απόφασης αυτής το ενάγον άσκησε την από 24.6.2016 έφεσή του, η οποία απορρίφθηκε κατ' ουσίαν με την προσβαλλόμενη 3/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

Ειδικότερα, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχτηκε, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος τα ακόλουθα: "...Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι με το ... συμβόλαιο δωρεάς εν ζωή ιδανικού μεριδίου καταστήματος του Συμβολαιογράφου Κοζάνης Ιωάννη Κιτσόπουλου, που μεταγράφηκε νόμιμα στις 30-09-2005 στον Τόμο ..

με αύξοντα αριθμό … των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Κοζάνης, ο πρώτος εναγόμενος, Δ. Γ. του Κ., μεταβίβασε με δωρεά εν ζωή και κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή στο δεύτερο εναγόμενο- αδερφό του- Γ. Γ. του Κ., ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου από ένα ισόγειο κατάστημα σε οικοδομή επί της οδού ... στην πόλη της …., επιφάνειας 164,19 τ.μ..

Το κατάστημα αυτό είχε περιέλθει στο δωρητή- πρώτο εναγόμενο κατά το ανωτέρω ποσοστό (50%) με γονική παροχή του πατέρα του..., σύμφωνα δε με το προαναφερόμενο συμβόλαιο δωρεάς η αξία του ως άνω ποσοστού ανερχόταν στο ποσό των 60.657,04 €, όση δηλαδή και η δηλωθείσα αντικειμενική αξία του ακινήτου. Την εν λόγω απαλλοτρίωση το ενάγον, επιδιώκει να διαρρήξει με την ένδικη αγωγή του, διότι κατά τους ισχυρισμούς του έχει καταδολιευτικό χαρακτήρα και με αυτή ο πρώτος εναγόμενος αποσκοπούσε στη ματαίωση της ικανοποίησης των ληξιπρόθεσμων, βεβαιωμένων και απαιτητών οφειλών του προς το Ελληνικό Δημόσιο.

Η αγωγή ωστόσο ........ πρέπει να απορριφθεί ως κατ' ουσίαν αβάσιμη, δεδομένου ότι από τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης, την 01-06-2005- ημερομηνία κατάρτισης του ως άνω αναφερόμενου με αριθμό ... συμβολαίου δωρεάς εν ζωή ιδανικού μεριδίου καταστήματος του Συμβολαιογράφου Κοζάνης Ιωάννη Κιτσόπουλου- και μέχρι την κατάθεση της υπό κρίση αγωγής στη Γραμματεία αυτού του Δικαστηρίου, η οποία έγινε στις 30-08-2010 και επιδόθηκε στους εναγόμενους στις 31-08-2010, παρήλθε χρόνος μεγαλύτερος των πέντε ετών και ως εκ τούτου το δικαίωμα του ενάγοντος να επιδιώξει την διάρρηξη της επίμαχης απαλλοτρίωσης έχει παραγραφεί, δεκτής γενομένης και ως κατ' ουσίαν βάσιμης της νόμιμης, κατ' άρθρα 946ΑΚ και 262 ΚΠολΔ ένστασης παραγραφής που προέβαλαν οι εναγόμενοι ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και επαναλαμβάνουν παραδεκτά και νόμιμα ως άμυνα στην ένδικη έφεση με τις από 10-1-2017 προτάσεις τους ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, καθώς ως χρόνος έναρξης της παραγραφής, είναι ο χρόνος της απαλλοτρίωσης και όχι της μεταγραφής της απαλλοτριωτικής πράξης στα βιβλία μεταγραφών του οικείου Υποθηκοφυλακείου.....".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε κατ' ουσία την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της 120/2014 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης, με την οποία απορρίφθηκε η από 27.8.2010 αγωγή του αναιρεσείοντος ως ουσιαστικά αβάσιμη.

Υπό τις ανωτέρω εκτεθείσες παραδοχές, με βάση τις οποίες κατέληξε στην κρίση του περί της ουσιαστικής αβασιμότητας της αγωγής, το Εφετείο δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή τις διατάξεις των άρθρων 939 και 946 ΑΚ, με το να δεχθεί ότι η αξίωση του ενάγοντος προς διάρρηξη της ως άνω απαλλοτριωτικής δικαιοπραξίας, έχει υποπέσει σε παραγραφή, αφού η χαριστική δικαιοπραξία δια του ... συμβολαίου καταρτίσθηκε στις 1.6.2005, που είναι και ο κρίσιμος χρόνος, ενώ η ένδικη αγωγή κατατέθηκε την 30.8.2010 και επιδόθηκε την αμέσως επομένη στους εναγόμενους, και επομένως ήδη είχε υποπέσει στην πενταετή, κατ` άρθρ. 946 ΑΚ παραγραφή, χωρίς ν` ασκεί εν προκειμένω έννομη επιρροή, ο χρόνος της μεταγραφής, που έλαβε χώρα στις 30.9.2004 στα αρμόδια βιβλία μεταγραφών, της απαλλοτριωτικής πράξης, αφού η παραγραφή της αγωγής διάρρηξης αρχίζει σε κάθε περίπτωση από το χρόνο της κατάρτισης της απαλλοτριωτικής δικαιοπραξίας.

Συνεπώς, ο μοναδικός από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι αβάσιμος. Κατ` ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση, χωρίς να περιληφθεί διάταξη για τα δικαστικά έξοδα των απόντων αναιρεσιβλήτων, ελλείψει σχετικού αιτήματος (άρθρα 106, 183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23.3.2018 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 3/2018 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Σεπτεμβρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Οκτωβρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ