Supreme Court partially allows appeal against conviction for lack of specific reasoning regarding mitigating circumstance of good conduct.

Απόφαση 1731 / 2018 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1731/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αρτεμισία Παναγιώτου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, (σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 231/2018 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Αναστασάκο - Εισηγητή, Μαρία Γεωργίου, Ευφροσύνη Καλογεράτου - Ευαγγέλου και Ζαμπέτα Στράτα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Σεπτεμβρίου 2018, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ιωάννη Κωνσταντινόπουλου, (κωλυομένης της Εισαγγελέως) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: 1. Κ. Λ. του Δ. και 2. Π. Κ. του Δ., κατοίκων ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Πέτρο Καϊμακάμη, για αναίρεση της υπ' αριθ. 3321/2018 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και οι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ' αριθμ. πρωτ. ….5/22.6.2018, κοινή αίτησή τους, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 898/2018.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσειόντων, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Η από 21.6.2018 αίτηση - δήλωση (με αρ. πρ. ….5/2018) των: 1) Κ. Λ. του Δ. και 2) Π. Κ. του Δ., για αναίρεση της απόφασης 3321/2018 του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα. Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω.

ΙΙ. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 329, 331, 333 παρ.2, 364 και 369 ΚΠΔ, προκύπτει ότι η λήψη υπόψη οπό το δικαστήριο, για το σχηματισμό της κρίσεως του περί της ενοχής του κατηγορουμένου, εγγράφων που δεν αναγνώσθηκαν κατά την προφορική συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο, επιφέρει απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας κατά το άρθρο 171 παρ. 1 εδ.

δ' του ίδιου Κώδικα, και ιδρύεται ο εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ΚΠΔ λόγος αναιρέσεως, διότι αποστερείται έτσι ο κατηγορούμενος του δικαιώματος να εκθέσει τις απόψεις του και να προβεί σε παρατηρήσεις σχετικά με το αποδεικτικό αυτό μέσο (άρθρο 358 ΚΠΔ). Από την άποψη αυτή στην έννοια του εγγράφου περιλαμβάνονται και οι αναφορές δημοσίων αρχών.

Η ακυρότητα αυτή δεν επέρχεται, αν τα εν λόγω έγγραφα αποτελούν στοιχεία του κατηγορητηρίου ή το υλικό αντικείμενο του εγκλήματος ή είναι έγγραφα διαδικαστικά ή αναφέρονται απλώς διηγηματικά στην απόφαση ή το περιεχόμενο τους προκύπτει από άλλα αποδεικτικά μέσα (ΑΠ 412/2014). Ειδικότερα, περίπτωση τέτοιας ακυρότητας δεν συντρέχει όταν το έγγραφο που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο της ουσίας δεν ήταν αποδεικτικό μέσο, για τον σχηματισμό της κρίσης του ως προς την ενοχή ή αθωότητα του κατηγορουμένου, αλλά κανονιστική πράξη της Διοίκησης (Α.Π. 273/2015).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της ένδικης αιτήσεως, πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο, διότι το δίκασαν δικαστήριο έλαβε υπόψη για την καταδικαστική του κρίση έγγραφο που δεν αναγνώσθηκε. Πιο συγκεκριμένα, με την απόφαση 3321/2018 του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, οι αναιρεσείοντες κηρύχθηκαν ένοχοι, από κοινού, για παράβαση του άρθρου 71§1 του Ν. 998/1979 (ανέγερση κτίσματος σε ιδιωτική δασική έκταση) και καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης 3 ετών (που μετατράπηκε σε χρηματική) και χρηματική ποινή 4.000€ ο καθένας.

Στο σκεπτικό της απόφασης αυτής, το δικαστήριο, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των μνημονευομένων κατά το είδος τους αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Οι κατηγορούμενοι στη θέση "…." ..., στους κάτωθι αναφερομένους χρόνους με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ιδίου εγκλήματος, από κοινού και κατόπιν συναπόφασης, επιχείρησαν, άνευ δικαιώματος, την ανέγερση κτίσματος η κατασκευάσματος, οριστικής μορφής και πραγματοποίησαν οποιασδήποτε φύσεως εγκατάσταση, εντός ιδιωτικής δασικής έκτασης 760,64 τ.μ., με κοινό δόλο:

Ειδικότερα το μήνα Σεπτέμβριο του έτους 2010 κατασκεύασαν υπερυψωμένη κατά 1,80 μέτρα μέσο ύψος τσιμεντένια πλακόστρωση - δάπεδο με επιχωμάτωση κατά το αναφερόμενο ύψος συνολικής καλυπτόμενης επιφάνειας 657,19 τ.μ. με τα πλευρικά άκρα διαμορφωμένα σε παρτέρια διαστάσεων 1,5 Χ 40,85 μέτρα έκαστο, κατασκεύασαν σκελετό σιδεροκατασκευής τριώροφης οικοδομής συνολικής καλυπτόμενης επιφάνειας 202,30 τ.μ.

και τέλος κατασκεύασαν τσιμεντένιο σκελετό εισόδου διαστάσεων 4,20 Χ 1,20 Χ 0,20 μέτρα, εντός της ως άνω ιδιωτικής δασικής έκτασης, η οποία είχε κηρυχθεί ιδιωτική δασική έκταση με τις υπ' αριθμόν 184592/1803/01.09.1980 και 158754/2479/01.11.1984 αποφάσεις του Υπουργείου Γεωργίας με τις οποίες αναγνωρίσθηκε έκταση 100 στρεμμάτων ως ιδιωτική δασική έκταση υπέρ των μελών του εξωραϊστικού μορφωτικού συλλόγου …. " ...", η ως άνω έκταση, δε, βρίσκεται σε περιοχή πολυποίκιλης αναψυχής και εντός τόπου κοινοτικής σημασίας και ζώνης ειδικής διατήρησης (ΠΤΚΣ - PSCI:

προτεινόμενος τόπος κοινοτικής σημασίας) του Ευρωπαϊκού Οικολογικού δικτύου NATURA 2000 με Κ.Α. GR 30004". Με βάση τις παραδοχές αυτές, οι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται ότι το δικαστήριο, για να καταλήξει στην καταδικαστική του κρίση, έλαβε υπόψη του και το έγγραφο του Υπουργείου Γεωργίας, με αριθμό 184592/1803/1.9.1980, δηλαδή την υπουργική απόφαση με την οποία η ευρύτερη περιοχή (εντός της οποίας βρίσκεται και το ακίνητο των αναιρεσειόντων) κηρύχθηκε ιδιωτική δασική έκταση και ότι το έγγραφο αυτό δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο, των αναγνωστέων εγγράφων.

Όμως, το παραπάνω έγγραφο (υπουργική απόφαση) αποτελεί, όπως προαναφέρθηκε, διοικητική πράξη κανονιστικού περιεχομένου, εξομοιούμενη με κανόνα ουσιαστικού δικαίου και όχι έγγραφο, με την έννοια του άρθρου 364 ΚΠΔ, ως αποδεικτικό μέσο, ώστε η μη ανάγνωσή του στο ακροατήριο να συνιστά παραβίαση των δικαιωμάτων του κατηγορουμένου.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, το περιεχόμενο του πιο πάνω εγγράφου, δηλαδή της κήρυξης της ευρύτερης έκτασης ως ιδιωτικής δασικής, προκύπτει και από το περιεχόμενο της αναγνωσθείσας στο ακροατήριο απόφασης του ίδιου Υπουργού, με αριθμό 158754/2479/1.11.1984, που μνημονεύεται στο σκεπτικό της απόφασης.

Συνεπώς, ο αναιρετικός λόγος από το άρθρο 510§1 στοιχ. Α', σε συνδ. με άρθρο 171§1 στοιχ. δ' ΚΠΔ, περί απόλυτης ακυρότητας της διαδικασίας στο ακροατήριο, είναι αβάσιμος και πρέπει ν' απορριφθεί.

ΙΙΙ. Η απαιτούμενη αττό τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ΚΠοινΔ, πρέπει να επεκτείνεται και στους αυτοτελείς ισχυρισμούς, εκείνους δηλαδή που προβάλλονται στο δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με τα άρθρα 170 παρ. 2 και 333 παρ. 2 του ΚΠοινΔ, από τον κατηγορούμενο ή το συνήγορο του και τείνουν στην άρση του άδικου χαρακτήρα της πράξεως ή της ικανότητας για καταλογισμό ή στη μείωση αυτής ή στην εξάλειψη του αξιόποινου της πράξεως ή τη μείωση της ποινής, εφόσον, όμως, αυτοί προβάλλονται κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, με όλα δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία είναι αναγκαία κατά την οικεία διάταξη για τη θεμελίωσή τους.

Διαφορετικά το δικαστήριο της ουσίας δεν υπέχει υποχρέωση να απαντήσει αιτιολογημένα στην απόρριψη τους. Τέτοιος αυτοτελής ισχυρισμός είναι και ο περί παραγραφής της πράξεως, αφού η παραδοχή του άγει στην οριστική παύση της ποινικής διώξεως. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλόμενης απόφασης, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, οι παριστάμενοι συνήγοροι υπεράσπισης των κατηγορουμένων, προέβαλαν την ένσταση παραγραφής της αποδιδόμενης στους αναιρεσείοντες αξιόποινης πράξης, ισχυριζόμενος ότι η κατασκευή των κτισμάτων είχε ολοκληρωθεί σε χρόνο προγενέστερο της 6.7.2010.

Με την ένσταση αυτή την οποία ανέπτυξαν και εγγράφως, οι αναιρεσείοντες δια των συνηγόρων υπεράσπισης ισχυρίστηκαν, κατά λέξη, ότι: "από τη φωτοερμηνεία των αεροφωτογραφιών, που λήφθηκαν στις 06-07-2010, αλλά και από την ερμηνεία της δορυφορικής εικόνας που λήφθηκε στις 17.05.2010 προκύπτει ότι κατά την ως άνω ημερομηνία λήψης των αεροφωτογραφιών επί της ιδιοκτησίας των κατηγορουμένων, υφίστατο ο φέροντας οργανισμός του ισογείου κτίσματος διαστάσεων 11μ Χ 9 μ περίπου και ύψος 2,8 μέτρα από το επίπεδο του οικοπέδου, προς την πλευρά της οδού ...

και από την εξέταση του περιβάλλοντος χώρου εκτιμάται ότι η κατασκευή πραγματοποιήθηκε πολύ πιο πριν της 06ης-07-2010, διότι περιμετρικά του κτίσματος και επί του ακαλύπτου χώρου του οικοπέδου δεν παρατηρούνται εναποθέσεις κατασκευαστικών η άλλων υλικών αλλά αντίθετα φύονται χόρτα, που από την κοινή πείρα και λογική γνωρίζουμε ότι απαιτείται μεγάλο χρονικό διάστημα για να αναπτυχθούν".

Τον ισχυρισμό από το Εφετείο τον απέρριψε με την ακόλουθη αιτιολογία: "Ο Δασονόμος ... Ι. Τ. στην από 21-10-2010 έκθεση Αυτοψίας του αναφέρεται σαφώς στις .παραβάσεις που διαπίστωσε κατά την αυτοψία που πραγματοποίησε την 29η-09-2010, οι οποίες αφορούν την πράξη υπό στοιχείο Α της εκκαλουμένης και αναφέρεται σε κατασκευή μέσου ύψους 2μ και συνολικού εμβαδού 233,64 τ.μ., ενώ ο μάρτυρας υπεράσπισης των κατηγορουμένων Α.

Η., αγρονόμος - τοπογράφος αναφερόμενος στις ίδιες αεροφωτογραφίες κατέθεσε ότι φαίνεται ότι υφίστατο ο φέροντας οργανισμός του κτίσματος, ο οποίος είχε ολοκληρωθεί, ότι διακρίνεται η πλάκα και ο πρώτος όροφος, ότι η κατασκευή αποτελείται από τον 1° όροφο, το ημιυπόγειο και το υπόγειο, ενώ το υψόμετρο από το έδαφος είναι 2,80.

Η απόκλιση ως προς το ύψος μεταξύ της ως άνω έκθεσης αυτοψίας και της φωτοερμηνείας οφείλεται στο διαφορετικό τρόπο εκτίμησης του ύψους από το δασονόμο που συνέταξε αυτήν, δεδομένου ότι ακόμη και αν η οικοδομή διέθετε υπόγειο και ημιυπόγειο κατά το χρόνο της αυτοψίας η κατασκευή ήταν γεμάτη με χώμα. Εξ άλλου ο ίδιος δασονόμος συνέταξε και την από 18-08-2011 έκθεση αυτοψίας με βάση την αυτοψία που πραγματοποίησε την 22η-07-2011 και αναφέρει ότι κατά το χρονικό διάστημα από 29-09-2010 μέχρι και το χρόνο της δεύτερης ως άνω αυτοψίας οι κατηγορούμενοι συνεχίζοντας τις εργασίες κατασκευής τσιμεντένιων κατασκευών και σιδερένιου σκελετού τριώροφης οικοδομής πέραν των εργασιών που αναφέρονται στην από 21-10.2010 έκθεση αυτοψίας του κα περιγράφει στη συνέχεια τις παραβάσεις που διαπίστωσε σύμφωνα με τη\ υπό στοιχείο Β πράξης της εκκαλουμένης, δηλαδή συγκεκριμένα αναφέρε:τα σε εργασίες πέραν των εργασιών που αναφέρονται στην προγενέστερη άπό 21-10.2010 έκθεση αυτοψίας του.

Επομένως με βάση τα ανωτέρω η ένσταση παραγραφής πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμη". Με αυτά που δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την απαιτούμενη από τις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, ως προς την απόρριψη του αυτοτελούς ισχυρισμού περί παραγραφής της ένδικης πράξης, δεχόμενο κατά των αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του ότι ο χρόνος τελέσεως αυτής (ΠΚ 17) ήταν αυτός που αναφέρεται στην απόφαση (Σεπτέμβριος 2010) και ότι μέχρι την ημέρα εκδικάσεως της υπόθεσης ενώπιον του (18.5.2018) δεν είχε συμπληρωθεί οκταετία (ΠΚ 111-113).

Συνεπώς, ο δεύτερος αναιρετικός λόγος από το άρθρο 510§1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη για έλλειψη αιτιολογίας, ως προς την απόρριψη του ως άνω ισχυρισμού, είναι αβάσιμος και πρέπει ν' απορριφθεί. Ενώ, τέλος, οι λοιπές αιτιάσεις των αναιρεσειόντων, πλήττουν, υπό την επίκληση αναιρετικού λόγου από τον πιο πάνω άρθρο, την ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου ως προς την εκτίμηση, των αποδείξεων και πρέπει ν' απορριφθούν ως απαράδεκτοι.

IV. Αυτοτελής ισχυρισμός, η απόρριψη του οποίου, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, πρέπει να αιτιολογείται, ιδιαίτερα, είναι και ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου περί συνδρομής στο πρόσωπο του ελαφρυντικής περιστάσεως από τις αναφερόμενες στο άρθρο 84 παρ. 2 ΠΚ, αφού η παραδοχή της οδηγεί στην επιβολή μειωμένης, κατά το άρθρο 83 του ίδιου Κώδικα, ποινής, εφόσον, βεβαίως, αυτός προβλήθηκε κατά σαφή και ορισμένο τρόπο.

Όταν δε συντρέχουν περισσότερες τέτοιες ελαφρυντικές περιστάσεις, ναι μεν η μείωση της ποινής γίνεται μία φορά, το δικαστήριο, όμως, κατά την επιμέτρησή της, λαμβάνει υπόψη του, μέσα στα όρια της ελαττωμένης ποινής, και το γεγονός της συνδρομής των περισσοτέρων ελαφρυντικών περιστάσεων, σύμφωνα με το άρθρο 85 του ΠΚ.

Ως ελαφρυντικές περιστάσεις θεωρούνται, μεταξύ άλλων, οι προβλεπόμενες από την παρ. 2 του άρθρου 84 του ΠΚ, με στοιχ. α', β' και ε,' ήτοι το ότι ο υπαίτιος: α) έζησε ως το χρόνο που έγινε το έγκλημα έντιμη, ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή, β) ότι στην πράξη του ωθήθηκε από όχι ταπεινά αίτια και γ) ότι συμπεριφέρθηκε καλά για σχετικά μεγάλο διάστημα μετά την πράξη του.

Για να στοιχειοθετηθεί η ελαφρυντική περίσταση του προτέρου εντίμου βίου, πρέπει ο υπαίτιος να έζησε ως το χρόνο που έγινε το έγκλημα έντιμη, ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή, δηλαδή πρέπει ο έντιμος βίος του να ανάγεται σε όλες τις μορφές της συμπεριφοράς του. Για να στοιχειοθετηθεί η ελαφρυντική αυτή περίσταση δεν αρκεί ούτε το λευκό ποινικό μητρώο, ούτε η απουσία επίμεμπτης δραστηριότητας μέχρι την τέλεση της πράξεως, ούτε η μέχρι τότε συνήθης ανθρώπινη συμπεριφορά, με τη δημιουργία οικογένειας και την άσκηση επαγγέλματος προς βιοπορισμό, αλλ' απαιτείται θετική και επωφελής για την κοινωνία δράση και συμπεριφορά.

Συνεπώς, ο έντιμος βίος απαιτεί θετική συμπεριφορά αποδεικνυόμενη με συγκεκριμένα περιστατικά: Για την στοιχειοθέτηση δε της ελαφρυντικής περιστάσεως των μη ταπεινών αιτών κατά την έννοια του στοιχ. β' της παρ. 2 του αυτού ως άνω άρθρου (84 ΠΚ), απαιτείται ο υπαίτιος να ωθήθηκε στην πράξη του από μη ταπεινά αίτια, που ως τοιαύτα νοούνται τα μη αντίθετα προς την κοινή, περί ηθικής ή κοινωνικής τάξεως, συνείδηση και τα μη μαρτυρούντα διαστροφή χαρακτήρα και κακοβουλία του δράστη, για δε το ορισμένο του σχετικού ισχυρισμού απαιτείται να εκτίθενται και τα αίτια που ώθησαν τον κατηγορούμενο στην πράξη του.

Η δε μη ταπεινότητα των αιτίων από τα οποία ο δράστης ωθήθηκε στην πράξη που του αποδίδεται, θα κριθεί όχι υποκειμενικώς, δηλαδή κατά την αντίληψη του δράστη, αλλά αντικειμενικώς, δηλαδή κατά την αντίληψη της κοινωνίας (ΑΠ 295/2015). Η δε κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι ορισμένα περιστατικά συνιστούν ή όχι ταπεινά αίτια, είναι κρίση ως προς τα πράγματα και δεν ελέγχεται αναιρετικά (ΑΠ 453/2016).

Εξάλλου, η αναγνώριση της ελαφρυντικής περιστάσεως ταυ άρθρου 84 παρ. 2 εδ. ε' ΠΚ προϋποθέτει επίκληση και απόδειξη θετικής ατομικής και κοινωνικής συμπεριφοράς του υπαιτίου, με κριτήριο τη στάση του μέσου συνετού και νομοταγούς πολίτη, για σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την αξιόποινη πράξη, ως αποτέλεσμα πραγματικής επίγνωσης από αυτόν των συνεπειών της πράξης του και σταθερού εναρμονισμού του προς τις επιταγές της έννομης τάξης υπό καθεστώς ελεύθερης κοινωνικής διαβίωσης.

Όμως, ενόψει του εγκληματοπροληπτικού και σωφρονιστικού σκοπού της θεσπίσεως της οικείας διατάξεως, που διατρέχει την όλη, και υπό καθεστώς ελευθερίας, διαβίωση του υπαιτίου μετά την τέλεση της πράξεως, δεν αρκεί για την στοιχειοθέτηση του εν λόγω ελαφρυντικού, η καλή και συνήθης συμπεριφορά και δη εργασία και ομαλή οικογενειακή ζωή και μόνον, αλλά απαιτούνται πραγματικά περιστατικά, θετικά και δηλωτικά της αρμονικής κοινωνικής διαβιώσεώς του και μάλιστα για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στην προκείμενη περίπτωση, Α) σε σχέση με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84§2 α ΠΚ (πρότερος έντιμος βίος). Ο ΠΡΩΤΟΣ αναιρεσείων εκθέτει ότι: "Είμαι σήμερα 60 ετών, οδοντίατρος, μέλος του Οδοντιατρικού Συλλόγου ήδη από την 15-10-1984 και κατά τη διάρκεια της πολυετούς καριέρας μου δεν έχω υποστεί κανέναν περιορισμό κατά την άσκηση του επαγγέλματος μου, δεν μου έχει επιβληθεί καμία πειθαρχική ποινή, ούτε εκκρεμεί εις βάρος μου πειθαρχική δίωξη. (βλ.

από 2-5-2018 με αριθμό πρωτοκόλλου ….7 πιστοποιητικό του Οδοντιατρικού Συλλόγου Αττικής - ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ1). Λόγω της εμπειρίας μου και της αδαμάντινης καριέρας μου έχω προσκληθεί και έχω δώσει κατά το παρελθόν αλλά και μέχρι σήμερα, αφιλοκερδώς, δεκάδες ομιλίες σε σεμινάρια και συνέδρια που διοργάνωσαν δημόσιοι ή ιδιωτικοί φορείς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, (βλ.

κατάλογο ομιλιών - ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 2). Ενδεικτικά προσκομίζω και επικαλούμαι τα κάτωθι ευχαριστήρια, τιμητικές πλακέτες και διπλώματα: Ευχαριστήριο της Εταιρείας Οδοντοστοματολογικής Ερεύνης (Μάιος …. 7 - ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 3). Ευχαριστήριο του Δ.Σ. της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας και της Οργανωτικής Επιτροπής (Νοέμβριος ….3 - ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 4).

Ευχαριστήριο του Γενικού Νοσοκομείου Άμφισσας και του Οδοντιατρικού Συλλόγου Φωκίδας (Νοέμβριος 2004 - ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 5). Τιμητική πλακέτα του Οδοντιατρικού Συλλόγου Αχαΐας (Φεβρουάριος ….6 - ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 6). Δίπλωμα του Οδοντιατρικού Συλλόγου Πειραιώς (Μάιος ….6 - ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 7). Τιμητική πλακέτα της Ελληνικής Ενδοδοντικής Εταιρείας (Ιούνιος …08 - ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 8).

Είμαι παντρεμένος με την Κ. Π. με την οποία έχουμε αποκτήσει κατά τη διάρκεια του γόμου μας τρία τέκνα ενήλικα, δύο αγόρια και ένα κορίτσι, (βλ. πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης δήμου …. με αριθμό πρωτοκόλλου …..4/2-5-2008 - ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 9). Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών μου και σε όλη την ενήλικη ζωή μου εργάζομαι συνεχώς και αδιαλείπτως, αγόγγυστα, προκειμένου να συντηρήσω την οικογένεια μου και τα τρία παιδιά μου τα οποία στην ηλικία που βρίσκονται σήμερα και λόγω σπουδών έχουν αυξημένα έξοδα.

Στον λιγοστό ελεύθερο χρόνο που μου απομένει λόγω της εργασίας μου ως ενεργός πολίτης συμμετέχω εθελοντικό σε δενδροφυτεύσεις και καθαρισμούς δασών και παραλιών από απορρίμματα, αλλά και σε εκδηλώσεις ανακύκλωσης ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών που διοργανώνονται από τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς.

Επιπρόσθετα, εθελοντικό, είμαι μέλος κίνησης ενεργών πολιτών με τους οποίους πραγματοποιούμε τους θερινούς μήνες περιπολίες στο πλαίσιο πρόληψης πυρκαγιών στην ευρύτερη περιοχή του .... Τέλος όσο μου επιτρέπεται στο πλαίσιο της εργασίας μου παρέχω τις υπηρεσίες μου αφιλοκερδώς ειδικό σε οικογένειες που γνωρίζω προσωπικά ότι αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικό προβλήματα και έχουν μικρά παιδιά.

Μέχρι το φερόμενο χρόνο τέλεσης της πράξης για την οποία κατηγορούμαι ουδέποτε είχα απασχολήσει τη Δικαιοσύνη και τις διωκτικές αρχές για οποιοδήποτε λόγο και αιτία. Η πράξη για την οποία κατηγορούμαι είναι εντελώς συμπτωματική και απολύτως απομονωμένη από την μέχρι σήμερα κοινωνική παρουσία μου και δράση".

Ενώ, η ΔΕΥΤΕΡΗ αναιρεσείουσα εκθέτει ότι: "Είμαι σήμερα 50 ετών, παντρεμένη με τον Λ. Κ. με τον οποίο έχουμε αποκτήσει κατά τη διάρκεια του γόμου μας τρία ενήλικα τέκνα. (βλ. πιστοποιητικό οικογενειακής κατάσταση δήμου …. με αριθμό πρωτοκόλλου ….4/2-5-2008 - ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 9). Κατά το παρελθόν εργάστηκα ως νοσηλεύτρια στο ….

Νοσοκομείο όπου διορίστηκα το 1989. Στη συνέχεια όμως και λόγω των αυξημένων οικογενειακών μου υποχρεώσεων, αναγκάστηκα να διακόψω και πλέον εργάζομαι ως γραμματέας του συζύγου μου. Στον ελεύθερο μου χρόνο μαζί με τον σύζυγο μου ως ενεργός πολίτης συμμετέχω εθελοντικό σε δενδροφυτεύσεις και καθαρισμούς δασών και παραλιών από απορρίμματα, αλλά και σε εκδηλώσεις ανακύκλωσης ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών που διοργανώνονται από τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς.

Επιπρόσθετα, εθελοντικά, είμαι μέλος κίνησης ενεργών πολιτών με τους οποίους πραγματοποιούμε τους θερινούς μήνες περιπολίες στο πλαίσιο πρόληψης πυρκαγιών στην ευρύτερη περιοχή του .... Μέχρι το φερόμενο χρόνο της πράξης για την οποία κατηγορούμαι ουδέποτε είχα απασχολήσει τη δικαιοσύνη και τις διωκτικές αρχές για οποιοδήποτε λόγο και αιτία.

Η πράξη για την οποία κατηγορούμαι είναι εντελώς συμπτωματική και απολύτως απομονωμένη από την μέχρι σήμερα κοινωνική παρουσία μου και δράση." Β) Σε σχέση με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84§2 β' Π.Κ. (μη ταπεινά αίτια) και οι δύο αναιρεσείοντες εκθέτουν τα ίδια περιστατικά, δηλαδή, ότι στην πράξη ωθήθηκαν ο καθένας τους: "Από αιτία μη ταπεινά και όχι από αδιαφορία ή καταφρόνηση προς τους νόμους και τις κείμενες διατάξεις, αλλά από ανάγκη προκειμένου να στεγάσω τη σύζυγό μου, (ή τον σύζυγο μου αντίστοιχα) τα τρία παιδιά μου, αλλά και τους ηλικιωμένους γονείς τους δικούς μου και της συζύγου μου (ή του συζύγου μου, αντίστοιχα), οι οποίοι διαμένουν μαζί μας.

Σε κάθε περίπτωση στην πράξη για την οποία κατηγορούμαι προέβην έχοντας την εδραία πεποίθηση που μου δημιουργήθηκε παρασυρόμενος (ή παρασυρόμενη, αντίστοιχα), από τις ρητές διαβεβαιώσεις των μηχανικών και εργολάβων, αλλά και των γειτόνων μου στο συνοικισμό που διαμένω, ότι η κατοικία μου άμεσα θα νομιμοποιούνταν".

Και Γ) Σε σχέση με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84§2ε (μεταγενέστερη καλή συμπεριφορά). Ο ΠΡΩΤΟΣ αναιρεσείων εκθέτει ότι: "Από την τέλεση της πράξης που μου αποδίδεται και μέχρι σήμερα έχω επιδείξει άριστη κοινωνική συμπεριφορά και δράση. Συγκεκριμένα, έχουν παρέλθει επτά και πλέον έτη από την τέλεση της πράξης που μου αποδίδεται, κατά τη διάρκεια των οποίων, επέδειξα άψογη κοινωνική διαγωγή, όντας ελεύθερος ουδέποτε δε απασχόλησα τις διωκτικές αρχές και δεν έχω τελέσει κανένα παρόμοιο ή άλλο αδίκημα.

Αντίθετα εργάζομαι συνεχώς και αδιαλείπτως όπως προανέφερα, κατέχοντας μια αξιόλογη θέση στον επαγγελματικό μου τομέα και απολαμβάνοντας την εκτίμηση του κοινωνικού μου περίγυρου. Ενδεικτικά προσκομίζω και επικαλούμαι την βεβαίωση εισηγητή σε κλινικό φροντιστήριο του 36ου Πανελληνίου Οδοντιατρικού Συνεδρίου, όπου αναφέρεται η εισήγησή μου όπως τα έσοδα από το εν λόγω κλινικό φροντιστήριο διατεθούν στο Λύρειο Παιδικό Ίδρυμα. (ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 10).

Μέχρι σήμερα αρθρογραφώ για θέματα οδοντιατρικής σε περιοδικά υγείας αλλά και σε εφημερίδες ευρείας κυκλοφορίας και εγνωσμένου κύρους, (ενδεικτικά, ... 10-12-…7 - (ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 11)". Ενώ, η ΔΕΥΤΕΡΗ αναιρεσείουσα εκθέτει ότι: "Από την έκθεση της πράξης που μου αποδίδεται και μέχρι σήμερα έχω επιδείξει άριστη κοινωνική συμπεριφορά και δράση.

Συγκεκριμένα έχουν παρέλθει επτά και πλέον έτη από την τέλεση της πράξης που μου αποδίδεται, κατά τη διάρκεια των οποίων, επέδειξα άψογη κοινωνική διαγωγή ούσα ελεύθερη, ουδέποτε δε απασχόλησα τις διωκτικές αρχές και δικαστικές αρχές και δεν έχω τελέσει κανένα παρόμοιο ή άλλο αδίκημα. Αντίθετα εργάζομαι συνεχώς και αδιαλείπτως όπως προανέφερα στο πλευρό του συζύγου μου, κατέχοντας μια αξιόλογη θέση στον επαγγελματικό μου τομέα και απολαμβάνοντας την εκτίμηση του κοινωνικού μου περίγυρου.

Έχω δε παράλληλα αναπτύξει έντονη κοινωνική και φιλανθρωπική δράση και ενδεικτικά προσκομίζω και επικαλούμαι την από 30-12-2016 πράξη αποδοχής δωρεοδόχου των Παιδικών Χωριών SOS (ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΟ 12)". Το Εφετείο απέρριψε τους πιο πάνω αυτοτελείς ισχυρισμούς με την ακόλουθη αιτιολογία: Ειδικότερα: Α) σε σχέση με την απόρριψη της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84§2α' ΠΚ δέχθηκε ότι: "Από την ανάγνωση του ποινικού μητρώου των κατηγορουμένων δεν προέκυψε ότι οι κατηγορούμενοι μέχρι την τέλεση της πράξεως για την οποία κηρύχθηκαν ένοχοι, έζησαν έντιμο ατομικό, οικογενειακό, επαγγελματικό και εν γένει κοινωνικό βίο, δεδομένου ότι έχουν τιμωρηθεί αμετακλήτως για άλλη αξιόποινη πράξη και ναι μεν για να στοιχειοθετηθεί η ελαφρυντική περίσταση του προτέρου εντίμου δεν αρκεί, χωρίς τη συνδρομή και άλλων περιστατικών, μόνο η ύπαρξη λευκού ποινικού μητρώου, όμως η επίκληση περιστατικών από τα οποία να προκύπτει ότι οι κατηγορούμενοι έζησαν ως το χρόνο που έγινε το έγκλημα έντιμη ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή, αναιρείται όταν από το ποινικό μητρώο των κατηγορουμένων προκύπτει παραβατικότητα".

Να σημειωθεί ότι η καταδικαστική απόφαση την οποία αναφέρεται η προσβαλλόμενη απόφαση είναι η αναγνωσθείσα στο ακροατήριο απόφαση 2371/2017 του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών, με την οποία κηρύχθηκε ένοχοι και πάλι οι αναιρεσείοντες για συναφείς πράξεις, που τελέσθηκαν στην ίδια ιδιωτική δασική έκταση (εκσκαφές, θεμελιώδεις κ.λ.π.), σε προγενέστερο χρόνι (Ιούλιο 2010) σε σχέση, με αυτές για τις οποίες κηρύχθηκαν ένοχοι με την προσβαλλόμενη απόφαση (Σεπτέμβριο 2010) και τους επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 20 μηνών στον καθένα (με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84§2α ΠΚ), με τριετή αναστολή, Β) σε σχέση με την απόρριψη της ελαφρυντικής περίστασης τουάρθρου 84§2 β' Π.Κ., το δικαστήριο δέχθηκε ότι: "τα επικαλούμενα πραγματικά περιστατικά ότι ωθήθηκαν στην πράξη τους προκειμένου να καλύψουν τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς τους δηλαδή των τριών τέκνων τους και των ηλικιωμένων γονέων τους δεν αποδείχθηκαν, εφόσον δεν προέκυψε ότι λειτούργησαν υπό το καθεστώς οικονομικής πίεσης, η οποία από το μέγεθος και μόνον του κτίσματος δεν προκύπτει, αλλά και ότι παρασύρθηκαν από τις διαβεβαιώσεις μηχανικών, αλλά και γειτόνων τους περί άμεσης νομιμοποίησης, καθόσον γνώριζαν ότι η οικοδόμηση έγινε εντός δασικής έκτασης" και Γ) σε σχέση με την απόρριψη της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84§2 ε' Π.Κ., το δικαστήριο δέχθηκε ότι: "Ο υποβληθείς δια των συνηγόρων των κατηγορουμένων αυτοτελής ισχυρισμός περί αναγνωρίσεως της ελαφρυντικής περιστάσεως της επίδειξης καλής συμπεριφοράς για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την τέλεση της πράξεως του (άρθρο 84 παρ.2ε' ΠΚ), επικαλούμενοι ο μεν πρώτος την εισήγηση του, όπως διατεθούν τα έσοδα από το κλινικό φροντιστήριο του 36ου Πανελλήνιου Οδοντιατρικού Συνεδρίου στο Λύρειο Παιδικό Ίδρυμα, καθώς και την αρθρογραφία του σε επιστημονικά έντυπα, η δε δεύτερη την έντονη κοινωνική και φιλανθρωπική της δράση πρέπει να απορριφθεί διότι τα ως άνω περιστατικά δεν υποδηλώνουν ότι οι κατηγορούμενοι αποτίναξαν το παρελθόν και άλλαξαν τρόπο ζωής".

Με αυτές τις παραδοχές, με τις οποίες θεμελιώθηκε η απορριπτική του κρίση, το δικαστήριο της ουσίας διέλαβε, στην προσβαλλόμενη απόφασή του, την απαιτούμενη αιτιολογία, καθ' ο μέρος αυτή αφορά την απόρριψη των ελαφρυντικών περιστάσεων του άρθρου 84§2 α' και β' Π.Κ.

Συνεπώς, κατά το μέρος αυτό, οι αναιρετικοί λόγοι από το άρθρο 510§1 στοιχ. Δ' του ΚΠΔ, με τους οποίους πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη αιτιολογίας, είναι αβάσιμος και πρέπει ν' απορριφθούν. Καθ' ο μέρος, όμως, η προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84§2 ε' του Π.Κ., αυτή στερείται της ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας. Και τούτο γιατί, δεν αιτιολογείται με επάρκεια η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι η πάροδος 8 περίπου ετών από την τέλεση της αποδιδομένης, στους αναιρεσείοντες πράξης δεν αποτελεί επαρκές χρονικό διάστημα καλή διαγωγής αυτών, ενόψει, μάλιστα, της επικαλούμενης από μέρους των φιλανθρωπικής δράσης, δηλαδή δωρεών σε ιδρύματα (ο μεν 1ος στο "Λύρειο Παιδικό Ίδρυμα", η δε 2η στα "Παιδικά Χωριά SOS" κατά τα αναφερόμενα. Ειδικότερα στους προαναφερθέντες ισχυρισμούς τους περιστατικά). Επομένως, ο ίδιος πιο πάνω λόγος αναίρεσης, κατά το σκέλος του που πλήττει την προσβαλλομένη απόφαση για έλλειψη

αιτιολογίας, είναι βάσιμος και πρέπει, κατά παραδοχή του, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς την απορριπτική της εν λόγω ελαφρυντικής περίστασης διάταξή της, αναγκαίος δε και ως προς τη διάταξή της περί επιβολής ποινής και να παραπεμφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 519 του ΚΠΔ, η υπόθεση στο ίδιο Δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού είναι δυνατή η συγκρότηση του από Δικαστές άλλους, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως, προκειμένου να κρίνει, για τη συνδρομή ή όχι στο πρόσωπο των αναιρεσειόντων, της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84§2 εδ. Ε' του ΠΚ και αναλόγως προς την επ' αυτής, παραδοχή του, να επιμετρήσει την αρμόζουσα σ' αυτούς ποινή, απορριπτόμενης κατά τα λοιπά της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ εν μέρει την απόφαση 3321/2018 του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών και συγκεκριμένα μόνο ως προς την απορριπτική του αυτοτελούς ισχυρισμού των αναιρεσειόντων για την αναγνώριση της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ. 2 εδ. ε' ΠΚ διάταξή της καθώς και ως προς τη διάταξη αυτής περί επιβολής σ' αυτούς ποινής.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, κατά το ως άνω αναιρούμενο μέρος της, για νέα, κατά το μέρος αυτό, συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από δικαστές άλλους, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ κατά τα λοιπά την από 21.6.2018 αίτηση - δήλωση (με αρ. πρ. 6665/2018) των: 1) Κ. Λ. του Δ. και 2) Π. Κ. του Δ., κατοίκων Αθηνών, για αναίρεση της απόφασης 3321/2018 του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Οκτωβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Οκτωβρίου 2018.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ