1730/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1730 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1730 /2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Κωνσταντίνο Τσόλα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Σεπτεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1. Μ. Ε. Σ., κατοίκου ..., 2. Μ. χας Γ. Κ., 3. Ε. συζ. Α. Γ., 4. Κ. συζ. Ν. Μ. και 4. Α. συζ. Ζ. Α., κατοίκων ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Κυπριωτάκη.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Μ. χας Σ. Κ., 2. Σ. Μ. του Σ. και 3. Σ. Μ. του Σ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αναστάσιο Κουμουτσάρη.

Μετά την εκφώνηση των ονομάτων των διαδίκων, ο δικηγόρος των αναιρεσειουσών Ιωάννης Κυπριωτάκης, ζήτησε την αναβολή της υποθέσεως, διότι όπως δήλωσε, δεν έχει ενημερωθεί επί αυτής. Για το ανωτέρω ζήτημα έλαβε το λόγο και ο πληρεξούσιος των αντιδίκων, ο οποίος δεν συναίνεσε στο αίτημα της αναβολής.

Το Δικαστήριο διασκέφθηκε και δια της Προέδρου του απέρριψε το αίτημα αναβολής και προχώρησε στη συζήτηση της υποθέσεως κατά την οποία οι αναιρεσείουσες δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-1-1999 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Σύρου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 150ΤΠ/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 95/2009 του Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 29-7-2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσίβλητοι όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Κωνσταντίνος Τσόλας ανέγνωσε την από 31-8-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Επειδή, η διάταξη του άρθρ. 280 παρ. 2 ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία θεωρείται ότι δεν εμφανίζεται, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης, ο διάδικος που ζητεί μόνο αναβολή, η οποία δεν έγινε δεκτή από το δικαστήριο, εφαρμόζεται και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, καίτοι δεν αναφέρεται στις διατάξεις που παραπέμπει το άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, διότι η με αυτό παραπομπή σε ορισμένες διατάξεις του ΚΠολΔ δεν είναι περιοριστική (ΟλΑΠ 1/1996), ενόψει και του γεγονότος ότι ούτε χρήση του στερητικού μορίου "μόνο" γίνεται με το εν λόγω άρθρο 573 παρ. 1, ούτε η εφαρμογή της ως άνω διάταξης του άρθρου 280 παρ. 2 είναι ασυμβίβαστη προς την ενώπιον του Αρείου Πάγου διαδικασία, αφού στο άρθρο 575 ΚΠολΔ προβλέπεται η δυνατότητα αναβολής της συζήτησης της υπόθεσης, όπως και κατά τη διαδικασία ενώπιον των δικαστηρίων της ουσίας (241 ΚΠολΔ). Ούτε η ρύθμιση εκείνης προσκρούει στις περί ερημοδικίας διατάξεις ενώπιον του Αρείου Πάγου (576 ΚΠολΔ).

Στην προκειμένη περίπτωση, φέρεται προς συζήτηση η από 29-7-2009 αίτηση των εναγουσών για αναίρεση της 95/2009 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου. Κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου οι αναιρεσείουσες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ιωάννη Κυπριωτάκη, ο οποίος, όμως, παραστάθηκε μόνο για να ζητήσει από το Δικαστήριο τούτο την αναβολή της συζήτησης της αναίρεσης, η οποία δεν έγινε δεκτή από αυτό.

Συνεπώς, οι εν λόγω διάδικες θεωρούνται ότι δεν εμφανίσθηκαν κατά τη συζήτηση της υπόθεσης. Περαιτέρω, από τις υπ' αριθ. 9668/11-5-2011, 9670/11-5-2011, 9672/11-5-2011, 9677/12-5-2011 και 9666/10-5-201, αντίστοιχα, εκθέσεις επίδοσης του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή Κουμάρου Μυκόνου ..., τις οποίες επικαλούνται και προσκομίζουν οι παριστάμενοι αναιρεσίβλητοι, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με την κάτω από την αίτηση αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (της 21-9-2011) του Δικαστηρίου τούτου, επιδόθηκε, με εντολή του πληρεξούσιου δικηγόρου τους - αναιρεσιβλήτων -, που επισπεύδουν τη συζήτηση της αναίρεσης, νομίμως και εμπροθέσμως στις αναιρεσείουσες, οι οποίες δεν εμφανίστηκαν κατά τη συζήτηση της εν λόγω αίτησης, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε κατά τη σειρά του οικείου πινακίου, ούτε υπέβαλαν έγγραφη δήλωση για παράστασή τους, κατά τη διάταξη του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση σαν να ήταν και αυτές παρούσες, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ.

2.- Κατά τη διάταξη του άρθρ. 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 7/2006). Εξάλλου, ο ίδιος λόγος αναίρεσης, είναι δυνατό να φέρεται ότι πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση γιατί παραβίασε κανόνα δικαίου, αλλά στην πραγματικότητα να πλήττει την απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, υπό το πρόσχημα ότι κατά την εκτίμηση αυτή παραβιάστηκε κανόνας δικαίου, οπότε ο λόγος αναίρεσης θα απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι πλήττει την ανέλεγκτη από τον Άρειο Πάγο εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρ 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσείουσες με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, από τον αριθ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προσάπτουν στο Εφετείο τις εξής, επί λέξει, αιτιάσεις, "η προσβαλλομένη απόφαση παραβίασε κανόνα του ουσιαστικού δικαίου δεχθείσα ότι ισχύουν οι διατάξεις περί χρησικτησίας, δηλαδή ότι οι αναιρεσίβλητοι και οι δικαιοπάροχοί τους απέκτησαν το επίδικο ακίνητο με την άσκηση φυσικής εξουσίας επ' αυτού με διάνοια κυρίου, ενώ εκ των προσκομισθέντων αποδεικτικών στοιχείων απεδείχθη ότι τόσον οι αναιρεσίβλητοι, όσον και οι δικαιοπάροχοι αυτών ουδέποτε θεωρούσαν το επίδικο ακίνητο ως δικό τους περιουσιακό στοιχείο και για τον λόγο αυτόν δεν το περιέλαβαν στην διαθήκη και στις αρχικές δηλώσεις αποδοχής κληρονομιάς.

Δηλαδή, η προσβαλλομένη απόφαση εφάρμοσε κανόνα δικαίου για ακίνητο, το οποίο δεν περιήλθε κατ' ουδένα τρόπο σ' αυτούς από τον δικαιοπάροχό τους Μ. Ξ., ο οποίος δεν το είχε περιλάβει στην διαθήκη του. Ειδικότερα, η αναιρεσιβαλλόμενη εδέχθη ότι το επίδικο ταυτίζεται με το ακίνητο που αναγράφεται στην με αριθμό .../08.01.1973 δημόσια διαθήκη του Μ.

Ξ., που συντάχθηκε ενώπιον του συμβολαιογράφου Μυκόνου Δημητρίου Μενείδη και δημοσιεύθηκε με το με αριθ. 245/2.11.1984 πρακτικό δημόσιας συνεδρίασης του Πρωτοδικείου Σύρου, δηλαδή με το υπό στοιχείο (β) αγρό "παραγγεριά", που βρίσκεται στη θέση "Πυργί" εκτάσεως μίας ζευγαριάς περίπου, δηλαδή το δυτικό τμήμα της όλης παραγγεριάς, που συνορεύει με ιδιοκτησίες Μ.

Σ. Κ., Ν. Δ., Γ. Κ. και με το ανατολικό τμήμα της υπόλοιπης παραγγεριάς της Ά. Μ. Ξ., ενώ το επίδικο ουδεμία σχέση είχε με το δεύτερο (β') ακίνητο της ως άνω διαθήκης, τόσο από πλευράς εμβαδού, ορίων, γειτόνων κ.λ.π, είναι δε παντελώς διαφορετικός αγρός και άσχετος με αυτό, το οποίο υπάρχει και είναι σε άλλο σημείο και έτσι υπήγαγε αυτό στις ανωτέρω διατάξεις περί χρησικτησίας, πράγμα λανθασμένο".

Όλες οι ανωτέρω αιτιάσεις ανάγονται αποκλειστικά στην εκτίμηση, στάθμιση και αξιολόγηση των αποδείξεων, η σχετικά με τις οποίες κρίση του δικαστηρίου της ουσίας είναι, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, αναιρετικώς ανέλεγκτη και οι προς την αιτιολόγηση των οποίων πλημμέλειες δεν ιδρύουν, κατά τα προεκτιθέμενα, τον από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ.

λόγο αναίρεσης. Επομένως, ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απαράδεκτος.- 3.- Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β' ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, είναι οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ένστασης ή αντένστασης και όχι οι αρνητικοί απλώς ισχυρισμοί ή εκείνοι που αποτελούν επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά.

τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσείουσες, με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, από τον αριθ. 8 περ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προσάπτουν στο Εφετείο την αιτίαση, ότι δεν έλαβε υπόψη του τους προταθέντες από αυτές ισχυρισμούς: α) Ότι το επίδικο ακίνητο δεν περιλαμβάνεται στην με αριθμό .../08.01.1973 δημόσια διαθήκη του Μ.

Ξ., και ειδικότερα ουδεμία σχέση έχει με το δεύτερο (β) ακίνητο της εν λόγω διαθήκης, τόσο από πλευράς εμβαδού, ορίων, γειτόνων κλπ είναι δε παντελώς διαφορετικός αγρός και άσχετος με αυτό, το οποίο υπάρχει και είναι σε άλλο σημείο, β) ότι η πρώτη αναιρεσίβλητη, δικαιοπάροχος των β' και γ' αναιρεσιβλήτων, όταν απεδέχθη την κληρονομιά του πατέρα της Μ.

Ξ. με την με αριθμό .../1985 πράξη αποδοχής του συμβολαιογράφου Πέτρου Τόλη περιέγραψε το περιελθόν σ' αυτήν ακίνητο (επίδικο) με τον ίδιο τρόπο που το είχε περιγράψει ο πατέρας της στην διαθήκη του, δηλαδή με τρόπο που ανταποκρίνεται στην περιγραφή του ακινήτου της διαθήκης όχι όμως και στο επίδικο και γ) ότι η πρώτη αναιρεσίβλητη δύο φορές, δηλαδή κατά την σύνταξη της πράξης αποδοχής κληρονομίας του πατέρα της με αριθμό .../1985 του συμβολαιογράφου Πέτρου Τόλη και κατά την σύνταξη της διορθωτικής πράξης με αριθμό .../24.03.1997 του ίδιου συμβολαιογράφου, της ως άνω α' δήλωσης, δήλωσε ότι το περιελθόν σ' αυτήν ακίνητο περιήλθε στον δικαιοπάροχο πατέρα της από την κληρονομία του πατέρα αυτού Κ.

Ξ., ενώ στην μεταξύ τους δίκη υπεστήριξε τα αντίθετα με όσα είχε δηλώσει στις ανωτέρω δύο πράξεις και ειδικότερα υπεστήριξε ότι το επίδικο δεν προήλθε εκ της ανωτέρω κληρονομιάς αλλά δήθεν εξ άτυπης αγοράς παρά της μητρός της το έτος 1938, την διαφοροποίηση δε αυτήν δεν διέγνωσε η προσβαλλόμενη απόφαση.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απαράδεκτος, εφόσον η άρνηση της ταυτότητας του επίδικου ακινήτου, στην οποία κατατείνουν όλοι οι πιο πάνω ισχυρισμοί των αναιρεσειουσών, δεν συνιστά "πράγμα", κατά την έννοια της αμέσως πιο πάνω διάταξης, αλλά αιτιολογημένη άρνηση της ένστασης ιδίας κυριότητας των αναιρεσιβλήτων.

4.- Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης της απόφασης και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που νόμιμα επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, τα οποία ήταν υποχρεωμένο να λάβει υπόψη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ.

Καμιά, ωστόσο, διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα που νόμιμα επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, αρκεί δε μόνο η γενική αναφορά των κατ' είδος αποδεικτικών μέσων που έλαβε υπόψη το δικαστήριο. Μόνο αν από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με το υπόλοιπο περιεχόμενο της απόφασης, δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφίβολο, ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο, στοιχειοθετείται ο αναιρετικός αυτός λόγος.

Εξάλλου, ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν προσέδωσε στο αποδεικτικό μέσο την αποδεικτική βαρύτητα που υποστηρίζει ο αναιρεσείων ότι αυτό έχει, αφού η σχετική εκτίμηση δεν υπόκειται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, στον έλεγχο του Αρείου Πάγου. Περαιτέρω, οι προβλεπόμενες από το άρθρο 390 του ΚΠολΔ γνωμοδοτήσεις προσώπων που έχουν ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης σε ζητήματα που αφορούν εκκρεμή δίκη, οι οποίες συντάχθηκαν ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου και προσκομίζονται από αυτόν, δεν συνιστούν ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, αλλά έγγραφα, που εκτιμώνται ελεύθερα από το δικαστήριο και η μνεία ότι λήφθηκαν υπόψη και όλα τα έγγραφα, καλύπτει και αυτές (ΟλΑΠ 111/1981 και 8/2005).

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσείουσες, με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, από τον αριθ. 11 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αποδίδουν στο Εφετείο την αιτίαση, ότι δεν έλαβε υπόψη, προς συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος για την ουσιαστική αβασιμότητα της αγωγής τους, την από του μηνός Νοεμβρίου 2007 τεχνική έκθεση του τοπογράφου μηχανικού Ε.

Β., την οποία προσκόμισαν και επικαλέστηκαν με τις προτάσεις τους ενώπιόν του, κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Από την επισκόπηση, όμως, του προσκομιζόμενου αντιγράφου της προσβαλλόμενης απόφασης, και μάλιστα όχι μόνο από την περιεχόμενη σε αυτή γενική μνεία ότι λήφθηκαν υπόψη και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, στα οποία περιλαμβάνεται και η ανωτέρω ιδιωτική τεχνική έκθεση, σε συνδυασμό με το υπόλοιπο περιεχόμενο της απόφασης αυτής, δε γεννάται αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και εκτίμησε, μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις, και το έγγραφο αυτό.

Επομένως, είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος ο λόγος αυτός αναίρεσης. Ο ίδιος (τρίτος) λόγος αναίρεσης, είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος και κατά το μέρος που με αυτόν οι αναιρεσείουσες, υπό την επίκληση του αριθ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και, ειδικότερα, στην αποδεικτική βαρύτητα του ως άνω αποδεικτικού μέσου, από το οποίο, κατ' αυτούς, συνάγεται αντίθετο πόρισμα από εκείνο που δέχθηκε το Εφετείο αναφορικά με την ταυτότητα του επίδικου ακινήτου.

5.- Επειδή, οι αναιρεσείουσες με το αναιρετήριο, στην αρχή, προβάλλουν κατά της προσβαλλομένης απόφασης αιτιάσεις και από τους αριθμούς 17 και 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, χωρίς όμως να της προσάπτουν συγκεκριμένες πλημμέλειες, που ιδρύουν τους εκ των αριθμών αυτών λόγους αναίρεσης. Επομένως, οι αιτιάσεις αυτές είναι εντελώς αόριστες και ως εκ τούτου απορριπτέες.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 29-7-2009 αίτηση των Μ. Ε. Σ. κλπ για αναίρεση της 95/2009 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Νοεμβρίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 29 Νοεμβρίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ