Supreme Court dismisses appeal against lower court ruling confirming municipality's ownership of grazing lands.

Απόφαση 1730 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1730/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μίμη Γραμματικούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Οκτωβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος:Ελληνικού Δημοσίου νομίμως εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών που εδρεύει στην Αθήνα, δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Της αναιρεσίβλητης: Κοινότητας Σμίξης του Νομού Γρεβενών, νομίμως εκπροσωπούμενης. Εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Γεώργιο Ποντίκα και Νικόλαο Μπραζιώτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-4-1996 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Γρεβενών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 32/1997 του ίδιου Δικαστηρίου και 91/2000 μη οριστική,82/2004 οριστική του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 15-10-2004 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσίβλητη, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Καπερώνης ανέγνωσε την από 22-9-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 15-10-2004 αίτησης για αναίρεση της 82/2004 απόφασης του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Οι πληρεξούσιοι της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή, όπως προκύπτει από την 6454 Γ΄/2-6-2005 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Αναστασίου Τσακνάκη, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, με πράξη προσδιορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στο αναιρεσείον, το οποίο δεν εμφανίσθηκε στη σημειουμένη στην αρχή της παρούσας νόμιμη δικάσιμο, ούτε υπέβαλε την, από το άρθρο 242 Κ.Πολ.Δ., δήλωση μη εμφανίσεως στο ακροατήριο. Συνεπώς, το Δικαστήριο τούτο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση σαν να ήταν παρόν και το αναιρεσείον (άρθρ. 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.).

ΙΙ. Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 12 παρ. 2 του ν. 2298/1995 "το κατά την επομένη παράγραφο αρμόδιο τμήμα του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ), μέσα σε τρείς (3) μήνες από την άσκηση της αναίρεσης, αποφαίνεται αιτιολογημένα για το κατά τη γνώμη του παραδεκτό της και για το παραδεκτό και το βάσιμο τουλάχιστον ενός από τους λόγους της, λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη και τη νομολογία του οικείου δικαστηρίου.

Αν μέσα στην ανωτέρω προθεσμία των τριών (3) μηνών ο εξουσιοδοτημένος δικαστικός πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος δεν καταθέσει στη γραμματεία του δικαστηρίου, στο οποίο εκκρεμεί η αναίρεση, κυρωμένο αντίγραφο θετικής γνώμης, η αίτηση αναιρέσεως θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε. Μέχρι την πάροδο της, κατά τα ανωτέρω, τρίμηνης προθεσμίας ή μέχρι την κατάθεση της, κατά τα ανωτέρω, θετικής γνώμης, η αίτηση αναίρεσης δεν ανατίθεται σε εισηγητή και δεν ορίζεται δικάσιμος.

Αν η, κατά τα ανωτέρω, γνώμη του αρμοδίου τμήματος του ΝΣΚ είναι θετική ως προς ορισμένους μόνο λόγους του αναιρετηρίου, η υπόθεση εισάγεται προς συζήτηση μόνο ως προς αυτούς". Στην προκειμένη περίπτωση στο φάκελο της δικογραφίας υπάρχει η 64/2005 γνωμοδότηση του Δ' Τμήματος του ΝΣΚ, που κατατέθηκε αρμοδίως.

Με τη γνωμοδότηση αυτή το αρμόδιο Τμήμα του ΝΣΚ, μετά από έρευνα των πέντε (5) λόγων της υπό κρίση αιτήσεως του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 82/2004 αποφάσεως του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας καταλήγει ομοφώνως ότι "η εξεταζόμενη αίτηση αναιρέσεως εκτιμάται ως παραδεκτή και βάσιμη κατά τον τρίτο και πέμπτο λόγο αυτής, αβάσιμη δε ως προς τους λοιπούς".

Επομένως, θα ερευνηθούν περαιτέρω μόνο οι ανωτέρω τρίτος και πέμπτος λόγοι αναιρέσεως, διότι οι πρώτος, δεύτερος και τέταρτος λόγοι της κρινομένης αιτήσεως είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι.

ΙΙΙ. Από την επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα, σχετικώς με τους πιο πάνω τρίτο και πέμπτο λόγους της κρινόμενης αιτήσεως: "εντός της κτηματικής περιοχής της Κοινότητας Σμίξης Γρεβενών βρίσκεται έκταση 7470 στρεμμάτων. Η έκταση αυτή αποτελείται από δώδεκα αυτοτελείς ενότητες (Τμήματα).

Από αυτές η 1 ενότητα έχει έκταση 1800 στρέμματα βρίσκεται....... Η 12η ενότητα έχει έκταση 810 στρέμματα, βρίσκεται στο δυτικό τμήμα της κτηματικής περιοχής της παραπάνω κοινότητας και συνορεύει βόρεια με δημόσια δασική έκταση, νότια με την κτηματική περιοχή της κοινότητας Διστράτου Ιωαννίνων, ανατολικά με δημόσια δασική έκταση και δυτικά με περιοχή Σαμαρίνας.

Στην ενότητα αυτή περιλαμβάνονται έξι ειδικότερες θέσεις-τοπωνύμια, τα οποία είναι: Μπότσια, Ζημιαρκόπουλου, Γκουβιλί ντι Λούκι ή Λυκότρυπες, Ταμπούρι, Μάσλου ντι Σμίξη, Άλμπιλι Κιέτρι. Οι παραπάνω εκτάσεις είναι γυμνές από δασική βλάστηση, δεν υλοτομήθηκαν ποτέ και αποτελούν βοσκότοπους. Οι εκτάσεις αυτές αφέθηκαν από το έτος 1760 από το τότε κυρίαρχο Οθωμανικό Κράτος στην κοινή χρήση των κτηνοτρόφων του χωριού Σμίξη Γρεβενών και χρησιμοποιούνταν απ' αυτούς για τη βοσκή των ζώων τους από το έτος αυτό μέχρι το 1912 που απελευθερώθηκε η Σμίξη από τους Τούρκους.

Μετά το έτος 1912 δημιουργήθηκε η κοινότητα Σμίξης. Από τότε και μέχρι σήμερα οι δημότες της κοινότητας Σμίξης συνέχισαν και συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τις εκτάσεις αυτές για τη βοσκή των ζώων τους, έχοντας την πεποίθηση ότι οι εκτάσεις αυτές ανήκουν στην κοινότητα Σμίξης και δεν χρησιμοποιούνταν από άλλους κατοίκους όμορων χωριών και οικισμών.

Έτσι οι κάτοικοι του χωρίου Σμίξη κατά την οθωμανική περίοδο ενεργούσαν τις παραπάνω δlακατοχικές πράξεις στις εκτάσεις αυτές για λογαριασμό της ανοργάνωτης κοινότητας και στη συνέχεια μετά την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό και μετά την ισχύ του ν. ΔΝΖ-/1912 "Περί Δήμων και Κοινοτήτων" εξακολούθησαν να ασκούν τις πράξεις αυτές συνεχώς και αδιαλείπτως μέχρι σήμερα για λογαριασμό της Κοινότητας Σμίξης Γρεβενών, με αποτέλεσμα η Κοινότητα αυτή να αποκτήσει την αποκλειστική κυριότητα των παραπάνω βοσκήσιμων εκτάσεων.

Αντίθετα το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο δεν άσκησε καμία διακατοχική πράξη στις παραπάνω εκτάσεις, οι οποίες δεν υλοτομήθηκαν ποτέ αλλά παραμένουν γυμνές, διατηρώντας την ίδια μορφή από παλιά μέχρι σήμερα. Εξάλλου, η διάνοιξη των δασικών δρόμων μέσα στις εκτάσεις αυτές έγινε για να υπάρχει πρόσβαση στις δασικές εκτάσεις, που βρίσκονται εντός των ορίων της κτηματικής περιοχής της Κοινότητας Σμίξης και γι' αυτές τις εκτάσεις έχουν γίνει οι κατά τα οικονομικά έτη 1985, 1986, 1987, 1988 και 1989 εργασίες και δαπάνες βελτιώσεως και διαχειρίσεως και όχι για τις επίδικες βοσκήσιμες εκτάσεις.

Η δε διάνοιξη τριών δασικών δρόμων στις θέσεις "Φάγκον Γκρόσο", "Μπάλτα" και "Προφήτης Ηλίας", που περιλαμβάνονται στις παραπάνω βοσκήσιμες εκτάσεις και έγιναν με την ανοχή των κατοίκων της Κoινότητας Σμίξης, αφού συνέφερε σ' αυτούς η διάνοιξη για να έχουν αυτοί πρόσβαση στο ποίμνιά τους, δεν σημαίνει άσκηση από μέρους του εναγομένου διακατοχικών πράξεων στις εκτάσεις αυτές.

Τέλος, η παραχώρηση δημόσιου δάσους και δημόσιας δασικής εκτάσεως στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, με την υπ' αριθ. 122/4-4-1995 πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου για την κατασκευή και λειτουργία αθλητικών έργων στο Εθνικό Χιονοδρομικό Κέντρο Βασιλίτσας Ν. Γρεβενών δεν αφορά τις παραπάνω βοσκήσιμες εκτάσεις.

Ενόψει αυτών η ενάγουσα έγινε κυρία των εκτάσεων αυτών και επομένως πρέπει να γίνει δεκτή η υπό κρίση αγωγή ως ουσιαστικά βάσιμη". Συνακόλουθα, οι προαναφερόμενοι τρίτος και πέμπτος λόγοι, από τις διατάξεις των αριθ. 1 και 19, αντιστοίχως, του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, που θεμελιώνονται στον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου ότι οι επίδικες εκτάσεις είναι "δασικές", ερείδονται σε αναληθή προϋπόθεση, αφού το Εφετείο δέχθηκε, ανελέγκτως, ότι οι εκτάσεις αυτές δεν είναι και δεν ήταν ποτέ δασικές και ε ίναι γι΄ αυτό απορριπτέοι.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την, από 15 Οκτωβρίου 2004, αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 82/2004 αποφάσεως του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 1 Νοεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Νοεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ