172/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 172 / 2017 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 172/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, Νικήτα Χριστόπουλο και Παρασκευή Καλαϊτζή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 16 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. χας Α. Ν., το γένος Δ. Γ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε μετά της πληρεξούσιας δικηγόρου Γεωργίας Τατάγια.

Tης αναιρεσίβλητης: Ιεράς Μητρόπολης ..., εδρεύουσας στη … νομίμως εκπροσωπουμένης, υπό του ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο Δούμα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-6-2008 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λαμίας.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 138/2013 του ιδίου Δικαστηρίου, 54/2015 Εφετείου Λαμίας, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23-10-2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Παρασκευή Καλαϊτζή ανέγνωσε την από 20-4-2016 έκθεσή της με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση (εν όλω) της 54/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Λαμίας.

Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Κατ’ άρθρ. 559 του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται ... "αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου ..." (αρ. 1 εδ. α) και ... "αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης" ... (αρ. 19).

ΙΙ. Συμφώνως προς την διάταξη του άρθρου 503 ΑΚ "Σε περίπτωση δωρεάς υπό τρόπο, ο δωρητής έχει το δικαίωμα, αν εκπλήρωσε την υποχρέωσή του που πηγάζει από τη δωρεά, να απαιτήσει από το δωρεοδόχο την εκτέλεση του τρόπου. Αν πεθάνει ο δωρητής, την εκτέλεση του τρόπου που αφορά δημόσιο ή κοινωφελή σκοπό έχει δικαίωμα να απαιτήσει και η δημόσια αρχή". Ακόμη, κατ’ άρθρ. 507 ΑΚ: "Ο δωρητής ή ο κληρονόμος του έχει δικαίωμα να ανακαλέσει τη δωρεά, αν ο δωρεοδόχος παραλείπει υπαίτια να εκτελέσει τον τρόπο υπό τον οποίο έγινε η δωρεά".

ΙΙΙ. Ο κατά τα ως άνω από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, για ευθεία παράβαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, ειδικότερα, αν αυτός δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, αντιστοίχως δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του κανόνος δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσης έννομης συνέπειας ή την άρνησή της. Περαιτέρω, κατά την έννοια της προειπωθείσης διατάξεως του αριθμού 19 του ιδίου άρθρου, η απόφαση στερείται νομίμου βάσεως, όταν στην ελάσσονα πρότασή της δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή με αντιφατικότητα τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνος ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

IV. Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως προσάπτει, ότι το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του υπέπεσε στην κατ’ άρθρ. 559 αρ. 1 πλημμέλεια, διότι δεν εφήρμοσε την ανωτέρω διάταξη του άρθρ. 507 ΑΚ, παρόλον ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα αρκούσαν για την εφαρμογή της.

Προσέτι, με τους λόγους αναιρέσεως δεύτερο και τρίτο η αναιρεσείουσα, καταλογίζει στο εν λόγω δικαστήριο, ότι με την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του διολίσθησε στο κατ’ άρθρ. 559 αρ. 1 ΚΠολΔ σφάλμα (και) εκ του ότι προέβη σε παρερμηνεία του εφαρμοστέου (προρρηθέντος) άρθρου 507 ΑΚ. Υποστηρίζει, συγκεκριμένα, η αναιρεσείουσα, ότι η προμνησθείσα εκτροπή του Εφετείου, καθόσον αφορά στην εν λόγω ουσιαστική διάταξη, συνίσταται στις παραδοχές της μη (εν πάση περιπτώσει εξ υπαιτιότητος) παραβιάσεως υπό των προστηθέντων της αναιρεσίβλητης των τεθέντων όρων της δωρεάς εν σχέσει α) προς την ονομασία του ιδρύματος, β) την μη υπαγωγή του ως παράρτημα σε άλλο γηροκομείο και γ) την σύνθεση της διοικούσας επιτροπής (δεύτερος λόγος αναιρέσεως) και ότι η υπό της αναιρεσίβλητης σύνταξη του Κανονισμού του 2006, με τις ρυθμίσεις και γενικώς το περιεχόμενο που αυτός διέλαβε, υπαγορεύθηκε εκ του νόμου και συνεπώς δεν μπορεί να αποδοθεί σε υπαιτιότητα της τελευταίας, αλλά σε εκ του νόμου απορρέουσα υποχρέωσή της (τρίτος λόγος αναιρέσεως).

Ωσαύτως, με τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως (τελευταίο) η αναιρεσείουσα ψέγει το δικαστήριο της ουσίας, ότι με την πληττομένη απόφασή του εξετράπη στην κατ’ άρθρ. 559 αρ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια, υπό την έννοια, ότι "δεν προέβη σε συγκεκριμένο νομικό χαρακτηρισμό των ενώπιόν του τεθέντων πραγματικών περιστατικών και δεν εξέθεσε με σαφήνεια και νομική πληρότητα το πόρισμα επί των ενώπιόν του τεθεισών αποδείξεων, και δη όχι απλώς δεν έκρινε με τη δέουσα σαφήνεια εάν οι διαλαμβανόμενες στον κανονισμό του 2006 ρυθμίσεις συνιστούν παραβίαση των όρων της δωρήτριας, αντιθέτως στη σχετική κρίση του παρείσφρησε σοβαρή αντίφαση, υπό την έννοια ότι έκρινε αυτό ότι ενδεχομένως η αναιρεσίβλητη να τήρησε τους όρους της δωρεάς, ενδεχομένως, όμως, και να μην τήρησε αυτούς".

V. Οι επιτρεπώς επισκοπούμενες παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως έχουν ως ακολούθως: "Η Β. Ρ. του Κ. και Γ. με το υπ’ αριθμ. .../03-06-1992 συμβόλαιο δωρεάς εν ζωή της τότε συμβολαιογράφου Αθηνών Μαρίας Γοντικάκη - Παπαντωνίου, που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου ... στον τόμο … και με αριθμό …, μεταβίβασε στην εναγόμενη Ιερά Μητρόπολη ...

κατά πλήρη κυριότητα, λόγω δωρεάς, μία παλαιά ερειπωμένη λιθόκτιστη οικία με κεραμοσκεπή, που βρίσκεται στο εγκεκριμένο σχέδιο της περιφέρειας του Δήμου ..., στη συμβολή των οδών ... (πρώην 45), εκτάσεως κατά τον τίτλο κτήσης 252,90 τ.μ., το οποίο συνορεύει βόρεια σε πλευρά μήκους 16,10 μέτρων με ιδιοκτησία διαφόρων συνιδιοκτητών και σε πλευρά μήκους 3 μέτρων με ιδιοκτησία Β.

και Π., νότια σε πλευρά μήκους 16,60 μέτρων με την οδό ... ανατολικά σε πλευρά μήκους 11 μέτρων με ιδιοκτησία Κ. Κ., πρώην Κ., και δυτικά σε πλευρά μήκους 11,71 μέτρων με την οδό ... και σε πλευρά μήκους 6,10 μέτρων με ιδιοκτησία Β. και Π.. Η δωρεά του ανωτέρω ακινήτου τελούσε υπό τον όρο ότι αυτό "θα χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για την στο διηνεκές λειτουργία της κύριας εγκατάστασης του Γηροκομείου ..., μη αποκλειόμενης πάντως αλλαχού λειτουργίας και παραρτήματος του εις μνήμην των αδελφών της δωρήτριας Ε.

Ρ. και Α. Λ. - Ρ., το οποίο θα λειτουργεί και θα συντηρείται με έξοδα της Ιεράς Μητρόπολης ...". Στο ανωτέρω συμβόλαιο δε περιλήφθησαν και οι εξής όροι: 1) Το εν λόγω Γηροκομείο ... θα ονομάζεται "..." και θα εγκατασταθεί στην δωρούμενη ως άνω ιδιοκτήτρια, η οποία θα διατηρήσει την εξωτερική εμφάνιση και την κεραμοσκεπή στέγη της ακόμη και σε περίπτωση επεκτάσεως της καθ’ ύψος. 2) Στην κορυφή και στο μέσον της προσόψεως της οικίας προς την οδό ...

θα εντοιχιστεί καλλιτεχνική πινακίδα εκ λευκού μαρμάρου αναγράφουσα "..." και από κάτω με μικρότερα γράμματα τις λέξεις "Ιερά Μητρόπολη ...", ενώ στην άνω πρόσοψη της οικίας και αριστερά του .εισερχομένου στην αυλή από την οδό ... θα εντοιχισθεί σε κατάλληλο ύψος παρόμοια πινακίδα με την άνω, που θα φέρει την επιγραφή "ΔΩΡΕΑ Β.

Κ. Ρ. ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΤΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ ΤΗΣ Ε. Ρ. ΚΑΙ Α. Λ. – Ρ.". 3) Το ... θα λειτουργήσει το βραδύτερο εντός τριετίας από την ημέρα υπογραφής του συμβολαίου δωρεάς, 4) Απαγορεύεται ρητώς η πώληση της οικίας για οποιονδήποτε λόγο ή αιτία ή η διάθεση αυτής για οποιονδήποτε άλλο σκοπό, έστω αγαθοεργόν και ιερόν. Ομοίως δε απαγορεύεται η διάθεση αυτού εις αντιπαροχή ως και η υπαγωγή του Γηροκομείου τούτου ως παραρτήματος άλλου Γηροκομείου, 5) Η Διοικούσα Επιτροπή του Γηροκομείου θα αποτελείται:

α) από τον εκάστοτε Μητροπολίτη ... ως Πρόεδρο, β) από τον εκάστοτε Διευθυντή του Δήμου ..., γ) από τον εκάστοτε Πρόεδρο Πρωτοδικών ..., ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, δ) από τον εκάστοτε Εισαγγελέα Πρωτοδικών ... ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, ε) από τον δικηγόρο Γ. Γ. και στ) από την δωρήτρια για όσο βρίσκεται στη ζωή.

Η δωρήτρια, με το άνω συμβόλαιο, δεν παραιτήθηκε από το δικαίωμα ανάκλησης αυτής της δωρεάς της. Μετά την κατάρτιση του εν λόγω συμβολαίου και συγκεκριμένα στις 5 Ιουλίου 1992 απεβίωσε η δωρήτρια Β. Ρ.. Κληρονόμος δε αυτής είναι η ενάγουσα δυνάμει της από 24-5-1992 ιδιόγραφης διαθήκης, που δημοσιεύθηκε με το υπ’ αριθμ. 592/Δ 616-1992 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς.

Η κατά τα παραπάνω σύμβαση συνιστά, σύμφωνα με το σαφές περιεχόμενό της, δωρεά υπό τρόπο, κατά την έννοια των άνω άρθρων 496, 503 του ΑΚ, δηλαδή μεταβίβαση, με αιτία της δωρεά, χωρίς δηλαδή αντάλλαγμα, της παραπάνω οικοδομής, με τον όρο της στέγασης σ’ αυτή και της λειτουργίας στο μέλλον της κύριας εγκαταστάσεως του Γηροκομείου ...

της εναγόμενης (δωρεοδόχου) Ιεράς Μητρόπολης .... Η τελευταία (εναγόμενη) αποδέχθηκε για λογαριασμό της την άνω δωρεά και παρέλαβε το ακίνητο κατά πλήρη κατοχή, νομή και κυριότητα. Από την αρχή δε εκδήλωσε την πρόθεσή της, να προβεί στην ανακατασκευή της οικοδομής και να τη χρησιμοποιήσει ως χώρο εγκατάστασης του υπολειτουργούντος, τότε, σε άλλο ακατάλληλο κτίριο Εκκλησιαστικού Γηροκομείου ....

Για τη λειτουργία αυτή ήταν αναγκαία η αναστήλωση της ετοιμόρροπης σχεδόν, οικοδομής και η επί πλέον προσθήκη ορόφου. Προς τούτο άμεσα, με το υπ’ αριθμ. ...27-9-1993 έγγραφο (απαντητικό) της προς το Υπουργείο Οικονομικών γνωστοποίησε σ’ αυτό την πρόθεσή της να καλύψει τα έξοδα επισκευών της οικοδομής ώστε να πληροί τις προϋποθέσεις για τη λειτουργία του Γηροκομείου, ενώ ακόμη έγιναν οι αναγκαίες ενέργειες για τον προσδιορισμό της αγοραίας αξίας του δωρηθέντος ακινήτου, η οποία (αγοραία αξία) και προσδιορίστηκε στο ποσό των 28.000.000 δρχ. (ήδη 82.171,68 €), σύμφωνα με τα υπ’ αριθμ.

πρωτ. .../8-9-1993 και .../25-10-1993 έγγραφα του Υπουργείου Οικονομικών. Στη συνέχεια, μετά και την έκδοση της υπ’ αριθμ. ...22-3-1993 άδειας οικοδομής, της Νομαρχίας ..., επ’ ονόματι της εναγομένης, άρχισαν οι εργασίες ανακατασκευής της άνω οικοδομής και προσθήκης ορόφου, οι εργασίες δε αυτές περατώθηκαν περί τα τέλη του έτους 1994, ενώ το συνολικό κόστος των εργασιών, ανήλθε στο ποσό των 76.000.000 δρχ. (ήδη 223.037,41 €), το οποίο και κατέβαλε η εναγόμενη.

Με την ολοκλήρωση των εργασιών τοποθετήθηκε στην είσοδο του κτιρίου μαρμάρινη πλάκα με την ένδειξη "..." και έγιναν με πλήρη δημοσιότητα τα εγκαίνια της λειτουργίας του Γηροκομείου, παρουσία πλήθους και με αναφορά από όλα τα ΜΜΕ στο όνομα της άνω δωρήτριας και των από μέρους του τότε Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη Δ.

ευχαριστιών στο πρόσωπό της. Η λειτουργία του Γηροκομείου όλα τα επόμενα έτη ήταν συνεχής, πλην μόνο για ένα μικρό χρονικό διάστημα κατά το οποίο απαιτήθηκαν να γίνουν οι απαραίτητες εργασίες υποδομής για την παροχή επί πλέον φροντίδας και σε κατάκοιτους ηλικιωμένους, οι οποίοι δεν είχαν κανένα άλλο περιθώριο περίθαλψης σε άλλο ίδρυμα.

Καθ’ όλο το διάστημα της λειτουργίας του το άνω Γηροκομείο, που αποτελεί αυτοτελές ίδρυμα, διοικούμενο και διαχειριζόμενο από την εναγόμενη σύμφωνα με τις διατάξεις του α.ν. 2039/1939 (αντικαταστάθηκε με το ν. 4182/2013) και τις ειδικές διατάξεις της εκκλησιαστικής νομοθεσίας, έκανε συναλλαγές ή ανέπτυξε δραστηριότητα και συνεχείς ενημερώσεις πάντα με την αναφορά ως "..." Εκκλησιαστικό ίδρυμα ή Γηροκομείο.

Προς ενίσχυση των άνω είναι χαρακτηριστικά τα προσκομιζόμενα έντυπα ευρείας κυκλοφορίας υπό τον τίτλο "ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΑΓΑΠΗΣ" ετών 2000 και εφεξής, με αναφορά στα πεπραγμένα του "... ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟΥ", τα έντυπα επ’ ευκαιρία της συμπληρώσεως 50 ετών από την ίδρυση του Εκκλησιαστικού Γηροκομείου, με αναφορά στο όνομα της δωρήτριας, συμ/κά έγγραφα, (πληρεξούσια κ.λ.π.

έγγραφα της εναγόμενης Μητρόπολης με αναφορά στο άνω "... ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ" των ετών 2000 και εφεξής, μισθωτήρια συμφωνητικά, έγγραφα δημοσίων υπηρεσιών, αλληλογραφία κ.λ.π., με αναφορά σε όλα τα άνω της ονομασίας του Γηροκομείου ως "...". Σύμφωνα με τα ως άνω, όπως και η ίδια η ενάγουσα συνομολογεί (βλ. δεύτερη σελίδα της αγωγής της), η εναγόμενη, μετά τη δωρεά και την επισκευή και διαρρύθμιση του δωρηθέντος ακινήτου (κτίσματος), εγκατάστησε σ’ αυτό το Γηροκομείο, το οποίο και λειτουργούσε με τη φροντίδα της (με έξοδά της) ως "...

ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ", με ονομασία, επιγραφή και σφραγίδα την ονομασία αυτή. Κατά τη διάρκεια δε της λειτουργίας του Γηροκομείου η διοίκησή του δεν γινόταν από Διοικούσα Επιτροπή, απαρτιζόμενη από τα μέλη που όριζε η δωρήτρια στην άνω συμ/κή πράξη, αλλά γινόταν από Δ.Σ. που τη σύνθεση του όριζε ο εκάστοτε Μητροπολίτης ..., σύμφωνα με τους ισχύοντες κάθε φορά Κανονισμούς του Ιδρύματος (των ετών 1988 και 2006).

Όμως, η παράλειψη της εναγομένης να τηρήσει τους όρους της δωρεάς περί του τρόπου διοίκησης του άνω Γηροκομείου δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα αυτής, αλλά, όπως έγινε δεκτό με την εκκαλούμενη, οφείλεται σε αντικειμενική αδυναμία συγκρότησης της Διοικούσης Επιτροπής εξαιτίας της μη δυνατότητας είτε των δικαστικών λειτουργών είτε σε αντικατάσταση αυτών (σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 του ν. 2993/2002), των μελών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ) να συμμετέχουν στη σύνθεση της Διοικούσας Επιτροπής.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε το άνω Γηροκομείο κατά την έναρξη (και τα πρώτα έτη) της λειτουργίας του διέπονταν από τον κανονισμό του έτους 1988, όπως είχε τροποποιηθεί με απόφαση του μακαριστού Μητροπολίτη Δ. (ΦΕΚ 130/Β/1988). Το έτος δε 2006, στα πλαίσια της εναρμονίσεως της λειτουργίας όλων των Εκκλησιαστικών ιδρυμάτων της εναγομένης Μητρόπολης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 29 παρ. 2 και 59 παρ. 2 του ν. 590/1977 (ΦΕΚ 146/31-5-2007) "Περί Καταστατικού Χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος", με την υπ’ αριθμ. .../8-6-2006 απόφαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος (ΦΕΚ 935 Β/18-7-2006), ύστερα από την υπ’ αριθμ. ...21-3-2006 πρόταση του τότε Μητροπολίτη ..., συστάθηκε Εκκλησιαστικό Ίδρυμα με την επωνυμία "Εκκλησιαστικό Γηροκομείο ..." της εναγομένης Μητρόπολης, ως εξαρτημένης υπηρεσίας της εν λόγω Μητρόπολης και θεσπίστηκε Κανονισμός οργάνωσης, διοίκησης, διαχείρισης και λειτουργίας του, με τα προβλεπόμενα σ’ αυτό σε σχέση με την επωνυμία του Γηροκομείου (ως Φιλανθρωπικού Ιδρύματος) από "..." σε "ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ ..." (άρθρ. 1 και 25), με τη διοίκησή του, από πενταμελές Δ.Σ., οριζόμενο από το Μητροπολίτη ... (αρθρ. 2), την εξουσία (αρμοδιότητες) του Δ.Σ., με την πρόβλεψη της δυνατότητας εκποιήσεως και υποθηκεύσεως ακίνητης περιουσίας του ιδρύματος (άρθρ. 5) και με την περίπτωση της διαλύσεως του Ιδρύματος με απόφαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου και την περιέλευση της περιουσίας αυτού στην Ιερά Μητρόπολη ... (αρθρ. 27).

Η ενάγουσα, μετά τη θέσπιση του άνω Κανονισμού, με την από 12-5-2007 εξώδικη δήλωση της (και πρόσκληση) προς την εναγόμενη, επικαλούμενη τη μη τήρηση, εξαιτίας των άνω μεταβολών του Κανονισμού, των όρων του προαναφερόμενου δωρητηρίου συμβολαίου, ζήτησε την τήρηση αυτών, κύρια σε σχέση με την επωνυμία του Γηροκομείου (ως "..."), με τη διοίκησή του (με την προβλεπόμενη σύνθεση) και με την περιουσία του.

Ακολούθως δε η ενάγουσα, ισχυριζόμενη ότι η εναγόμενη, εμμένοντας στον άνω Κανονισμό λειτουργίας, δεν τροποποίησε τους αντίθετους με τη σύμβαση δωρεάς όρους (ως άνω) μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και συνέχισε τη λειτουργία του Γηροκομείου με την επωνυμία "Εκκλησιαστικό Γηροκομείο ..." και όχι ως "...", με διοίκηση κατά τον Κανονισμό, με την ένδικη αγωγή της, την οποία επέδωσε στην εναγόμενη στις 21-7-2008, ανακάλεσε την άνω δωρεά.

Όμως, η δήλωση αυτή της ενάγουσας, περί ανάκλησης της δωρεάς, δεν παράγει έννομες συνέπειες, καθόσον η εναγόμενη τήρησε τους όρους της δωρεάς ή σε κάθε περίπτωση, γιατί η μη τήρηση συγκεκριμένων όρων, σε σχέση κύρια με τη διοίκηση του άνω ιδρύματος (Γηροκομείου), δεν οφείλεται κατ’ αποδοχή του σχετικού ισχυρισμού (ενστάσεως), σε υπαιτιότητα της εναγομένης.

Συγκεκριμένα, με όσα εκτέθηκαν, από τις σαφείς δηλώσεις της δωρήτριας στο άνω δωρητήριο συμβόλαιο προκύπτει ότι κύριος όρος της δωρεάς ήταν η στέγαση στο δωρούμενο ακίνητο και η λειτουργία σ’ αυτό συνεχώς της κύριας εγκαταστάσεως του Γηροκομείου ..., με την ονομασία "... ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ". Και αυτός ο όρος κατά τα παραπάνω τηρήθηκε και τηρείται.

Στο δωρούμενο ακίνητο λειτουργεί συνεχώς το Γηροκομείο, το οποίο όχι μόνο κατά την έναρξη της λειτουργίας του (το έτος 1994) ή και μέχρι το έτος 2006, αλλά και μετά τη θέσπιση του άνω Κανονισμού, αναφέρεται ως "... ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ". Και μετά την ισχύ του άνω Κανονισμού (το έτος 2006) και μέχρι την άσκηση της ένδικης αγωγής (με την οποία και η δήλωση ανακλήσεως της δωρεάς), αλλά και στη συνέχεια, στο δωρηθέν ακίνητο λειτουργούσε, όπως και μέχρι τότε (από το έτος 1994 - 1995), το Γηροκομείο της εναγομένης, έχοντας την ίδια ονομασία ως "...", με πλήρη γνώση όλων και σαφή τακτοποίηση στην κοινωνία της ... (και όχι μόνο) ότι αποτελεί δωρεά της ως άνω Β.

Ρ.. Άλλωστε, όπως αναφέρθηκε, σε πολλά έγγραφα ή ανακοινώσεις της εναγόμενης Μητρόπολης το Γηροκομείο αναφέρεται, και υπό την ισχύ του άνω Κανονισμού, με την παραπάνω ονομασία, όπως μάλιστα γίνεται δεκτό και με την εκκαλούμενη απόφαση. Η μη αναφορά της άνω ονομασίας (...) σε μερικά έγγραφα (έστω και πολλά) της εναγομένης δεν μπορεί να ασκήσει οποιαδήποτε επιρροή καθόσον, με όσα αναφέρθηκαν, η τελευταία (εναγόμενη) ουδέποτε (και υπό την ισχύ του άνω Κανονισμού) αποποιήθηκε την παραπάνω ονομασία, ουσιαστικά συναλλασσόταν με την ονομασία αυτή και στη συνείδηση όλων η λειτουργία του γηροκομείου είχε ταυτισθεί με την άνω δωρεά της Β.

Ρ.. Ακόμη, παρά τους άνω όρους του Κανονισμού (σε σχέση με τη διάλυση του ιδρύματος του Γηροκομείου και την τύχη της περιουσίας του), η εναγόμενη ουδέποτε είχε την πρόθεση να εκποιήσει (καθ’ οιονδήποτε τρόπο) το δωρηθέν ακίνητο, ούτε και φυσικά προέβη σε οποιαδήποτε ενέργεια πώλησης ή και διάθεσης του ακινήτου για άλλη έστω χρήση.

Οι όποιες δε ασάφειες ή και κατ’ αρχήν αντίθετες, από παραλείψεις, των οργάνων της εναγομένης, κατά ένα μέρος, προς τους όρους της δωρεάς, διατάξεις του άνω κανονισμού διευκρινίστηκαν ή και διορθώθηκαν, ανταποκρινόμενες πλήρως (και τυπικά) προς τους όρους της δωρεάς, με την από 10-10-2012 πράξη της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου (Δ.Ι.Σ.), της Εκκλησίας της Ελλάδος (Β’ 3568/31-12-2012), με την οποία και τροποποιήθηκε ο άνω κανονισμός Λειτουργίας του προαναφερόμενου Εκκλησιαστικού Ιδρύματος (βλ.

και την υπ’ αριθμ. 2751/2014 απόφαση του ΣτΕ) με την οποία απορρίφθηκε αίτηση της ήδη ενάγουσας περί ακύρωσης της παραπάνω πράξης (περί τροποποιήσεως του κανονισμού της Δ.Ι.Σ.). Οι με τον άνω κανονισμό όροι και πριν την τροποποίησή του (το έτος 2012) δεν παραβιάζουν, με όσα εκτέθηκαν, τους όρους της δωρεάς και σε κάθε περίπτωση η τυχόν παραβίαση αυτών δεν μπορεί να αποδοθεί σε υπαίτια πράξη ή παράλειψη των οργάνων της εναγομένης αφού με το νέο Κανονισμό (του έτους 2006) επιχειρήθηκε απλώς η εναρμόνιση της λειτουργίας όλων των Εκκλησιαστικών Ιδρυμάτων της εναγομένης σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του Καταστατικού Χάρτη της Εκκλησίας (ν. 590/1977).

Με όσα εκτέθηκαν δεν παραβιάσθηκαν, ή, σε κάθε περίπτωση, δεν παραβιάσθηκαν με υπαιτιότητα της εναγομένης οι όροι της άνω δωρεάς και συνεπώς η ασκηθείσα, με την ένδικη αγωγή, δήλωση ανακλήσεως της δωρεάς δεν παράγει έννομες συνέπειες και ως εκ τούτου η αγωγή πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη".

VI. Η επισκόπηση των παραδοχών της προσβαλλομένης αποφάσεως κατευθύνει και καταλήγει ανενδοιάστως την αναιρετική δικανική κρίση, ότι οι ανωτέρω λόγοι αναιρέσεως, (όλοι), ενέχουν αβασιμότητα. Ειδικότερα: Κατά τα ανελέγκτως δεκτά γενόμενα, δεν έλαβε, χώρα παραβίαση (και δη εξ υπαιτιότητος της εναγομένης - αναιρεσίβλητης) των δωρητηρίων όρων, όπως ίσχυσαν με τον τεθέντα σε ισχύ το έτος 2006 Κανονισμό, υπό την αιγίδα ισχύος του οποίου το εν λόγω Γηροκομείο εξακολουθεί να λειτουργεί ως ...ν, του Κανονισμού αυτού τροποποιηθέντος με την προρρηθείσα πράξη της Δ.Ι.Σ., η κατά της οποίας προσφυγή απορρίφθηκε με την ανωτέρω απόφαση του Σ.τ.Ε., κατά τα άνω εκτιθέμενα.

Η επίμαχη διάταξη 507 ΑΚ, (περί την οποία, ως άνω, πραγματεύονται οι τρείς πρώτοι λόγοι), ούτε παρερμηνεύθηκε, ουδέ τίθεται θέμα σφάλματος εξαιτίας της μη εφαρμογής της, συμφώνως προς την αλληλουχία των δεδομένων (και, όπως προειπώθηκαν, δεκτών γενομένων) πραγματικών περιστατικών του ιστού του αποδεικτικού πορίσματος.

Το Εφετείο διαυγώς ανέπτυξε με διεξοδικότητα την προεκτεθείσα (άνω εκπεφρασμένη) κρίση του στις επισκοπηθείσες αυτές παραδοχές του, στις οποίες δεν έχουν εμφιλοχωρήσει νοηματικές παλινδρομήσεις και ασάφειες, αλλά, όπως προαναφέρεται, με πληρότητα, χωρίς αντιφάσεις και αναλυτικότητα εξυφαίνονται τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία είναι το έρεισμα, ήτοι η νόμιμη βάση της ΑΚ 507, ότι οι όροι της δωρεάς (όπως λόγου χάρη είναι το όνομα του Γηροκομείου), δεν έχουν παραβιασθεί υπαιτίως, καθώς και ότι οι όποιες ασάφειες ή από παραλείψεις των οργάνων της αναιρεσίβλητης εν μέρει αντίθετες διατάξεις του Κανονισμού διευκρινίσθηκαν ή και διορθώθηκαν με την άνω τροποποιητική Πράξη της Δ.Ι.Σ.

Εν κατακλείδι (και μετά ταύτα) το εν θέματι διαφιλονικούμενο εφετειακό πόρισμα έχει την προσήκουσα νόμιμη βάση, αυτήν της ΑΚ 507, διάταξη η οποία, όπως προεκτέθηκε, προσηκόντως ερμηνεύθηκε, ορθώς δε αντιμετωπίσθηκε και το ζήτημα της εφαρμοστικής προσεγγίσεώς της και περαιτέρω (κατά τις παραδοχές) τα μνημονευόμενα δεδομένα έχουν (όπως ανωτέρω επισημαίνεται) παρατεθεί με την επιβεβλημένη ευκρίνεια, με τον προσήκοντα ειρμό και χωρίς ασάφεια ή αντιφατικότητα, παρά τα όσα αντιστοίχως αντίθετα, υποστηρίζει η αναιρεσείουσα, αδοκίμως όμως, κατά τα άνω εκτιθέμενα.

Γιαυτό και είναι αβάσιμοι άπαντες οι προπαρατεθέντες λόγοι αναιρέσεως, ήτοι οι αναφερόμενοι στην φερομένη παραβίαση της ΑΚ 507, και δη λόγω της προσαφθείσης παρερμηνείας του εν λόγω άρθρου, (καθόσον αφορά στους δεύτερο - τρίτο λόγους) και ως εκ της φερομένης πλημμέλειας ως εκ της μη εφαρμογής αυτού (καθόσον πρόκειται για τον πρώτο λόγο), ενώ, (όπως ήδη αναπτύχθηκε), η αβασιμότης καταλαμβάνει και τον τέταρτο λόγο (τελευταίο) αναιρέσεως, αφού οι επιρριπτόμενες αιτιάσεις είναι αίολες βασιμότητος, συμφώνως προς την ενδελεχώς προηγηθείσα ανάλυση.

VII. Κατά συνέπεια, μη υπάρχοντος ετέρου προς διερεύνηση λόγου αναιρέσεως, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί, να επιβληθεί στην ηττωμένη αναιρεσείουσα η δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, κατά παραδοχή του αιτήματός της και να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του καταβληθέντος παραβόλου (άρθρ. 176, 183, 191 § 2, 495 § 4 ΚΠολΔ), συμφώνως προς το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23-10-2015 αίτηση της Μ. χας Α. Ν. περί αναιρέσεως της 54/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Λαμίας.

Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα την δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, το ποσό της οποίας ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια ευρώ (2.700€). Και

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 11 Ιανουαρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, την 1η Φεβρουαρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ