Supreme Court partially annuls sentence exceeding 10-year cap, reducing execution term to 8 years.

Απόφαση 1729 / 2019 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1729/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αρτεμισία Παναγιώτου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, (σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 194/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Αναστασάκο,Ευφροσύνη Καλογεράτου -Ευαγγέλου- Εισηγήτρια, Πηνελόπη Παρτσαλίδου-Κομνηνού και Σταματική Μιχαλέτου Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 15 Οκτωβρίου 2019, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αριστέας Θεοδόση (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, περί αναιρέσεως της 151/2019 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. Με κατηγορούμενο τον Π. Κ. του Χ., κάτοικο ..., ο οποίος δεν παρέστη.

Το Μονομελές Εφετείο Δωδεκανήσου, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζητά τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην με αριθμό και ημερομηνία 31/12-7-2019 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον του Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1038/2019.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 590 παρ. 1 του ισχ. από 1.7. 2019 ΚΠοινΔ (ν. 4620/2019) υποθέσεις που εκκρεμούν σε οποιοδήποτε στάδιο της ποινικής διαδικασίας και σε οποιονδήποτε βαθμό συνεχίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Κώδικα. Οι πράξεις της ποινικής διαδικασίας που τελέστηκαν όταν ίσχυαν οι διατάξεις που καταργούνται διατηρούν το κύρος τους.

Το Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων Δωδεκανήσου, με την με αριθμό 151/ 8.5.2019 απόφαση του, συγχώνευσε τις επιβληθείσες στον Π. Κ. του Χ., με τις 311/2017 και 3981/2019 αποφάσεις του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Δωδεκανήσου και του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, αντίστοιχα, ποινές φυλακίσεως και καθόρισε στον ως άνω αιτούντα συνολική ποινή φυλακίσεως οκτώ (8) ετών και τριάντα (30) μηνών.

Κατά της αποφάσεως αυτής, η οποία καταχωρήθηκε στο Ειδικό Βιβλίο στις 12.6.2019, η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου στις 12.7.2019 δήλωσε ενώπιον της Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου ότι αρκεί την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, με την οποία για τον αναφερόμενο σ' αυτή εκ του άρθρου 610 παρ.1 Ε ΚΠΔ, λόγο ζητά την αναίρεση της ως άνω απόφασης κατά τη διάταξη της περί εκτιτέας από τον αναιρεσίβλητο ποινής.

Η ένδικη αναίρεση ασκήθηκε νομότυπα εμπρόθεσμα από πρόσωπο που είχε δικαίωμα προς τούτο κατά αποφάσεως υποκείμενης στο συγκεκριμένο ένδικο μέσο, σύμφωνα με τα άρθρα 462 παρ. 1 περ. β' 464, 505 παρ.2, 507 και 551 παρ.5 του ισχύοντος από 1-7-2019 ΚΠοινΔ (Ν. 4620/2019) και είναι παραδεκτή. Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω.

Σημειώνεται ότι η συζήτηση αυτής γίνεται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, καίτοι δεν εμφανίσθηκε ο αναιρεσίβλητος Π. Κ., παρ' ότι νόμιμα και εμπρόθεσμα κλητεύθηκε για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, όπως προκύπτει από από 16 Σεπτεμβρίου 2019 αποδεικτικό επιδόσεως του επιμελητή της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου Λ.

Χ..

Κατά το άρθρο 551 KΠοινΔ, όπως ήδη ισχύει (ν. 4620/2019) - Εκτέλεση περισσότερων αποφάσεων για διαφορετικά εγκλήματα:

1. Αν πρόκειται να εκτελεστούν κατά του ίδιου προσώπου περισσότερες καταδικαστικές αποφάσεις για διαφορετικά εγκλήματα που συρρέουν, εφαρμόζονται οι ορισμοί του Ποινικού Κώδικα για τη συρροή. 2. Αν στις καταδίκες που απαγγέλθηκαν η κατά την επόμενη παράγραφο ποινή βάσης επιβλήθηκε από το τριμελές ή μονομελές πλημμελειοδικείο, αρμόδιο για να καθορίσει τη συνολική ποινή που πρέπει να εκτιθεί είναι το μονομελές πλημμελειοδικείο. Σε κάθε άλλη περίπτωση αρμόδιο είναι το μονομελές εφετείο.

3. Για τον καθορισμό της συνολικής ποινής, ως ποινή βάσης λαμβάνεται υπόψη η βαρύτερη από αυτές, σε περίπτωση δε ίσης διάρκειας αυτών λαμβάνεται υπόψη η νεότερη απόφαση. Αν μεταξύ των προς εκτέλεση αποφάσεων υπάρχει και απόφαση που αμετάκλητα έχει καθορίσει συνολική ποινή, για τον καθορισμό της νέας συνολικής ποινής λαμβάνεται ως βάση η καθορισθείσα συνολική ποινή, αν αυτή είναι βαρύτερη από τις ποινές που επιβλήθηκαν με τις άλλες αποφάσεις. Στην περίπτωση αυτή για τον καθορισμό της κατά την προηγούμενη παράγραφο αρμοδιότητας λαμβάνεται υπόψη και η απόφαση που έχει καθορίσει την συνολική ποινή.

4. Η αίτηση για καθορισμό συνολικής ποινής υποβάλλεται στον αρμόδιο εισαγγελέα αυτοπροσώπως ή από συνήγορο που έχει ειδική εντολή γι' αυτό. Εκείνος που καταδικάστηκε κλητεύεται και αν κρατείται, δεν προσάγεται στο δικαστήριο, μπορεί, όμως, να αντιπροσωπευτεί με συνήγορο διοριζόμενο κατά τους όρους του άρθρου 42 παρ. 2.

5. Το δικαστήριο αποφαίνεται αφού ακούσει τον καταδικασμένο ή τον συνήγορο του, αν είναι παρόντες, καθώς και τον εισαγγελέα. Κατά της απόφασης επιτρέπεται αναίρεση στον καταδικασμένο και τον εισαγγελέα.

Ειδικότερα, από τη διάταξη της παραγράφου 5 του άνω άρθρου 551 ΚΠοινΔ, συνάγεται ότι, κατά της απόφασης με την οποία καθορίζεται συνολική ποινή επιτρέπεται η άσκηση αναίρεσης στον καταδικασμένο και στον εισαγγελέα για όλους τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 510 παρ. 1 ΚΠοινΔ, ενώ....Κατά το άρθρο 545 του ίδιου Κώδικα:

Η καταδικαστική απόφαση και κάθε διάταξη του δικαστή ή του εισαγγελέα εκτελείται μόλις γίνει αμετάκλητη, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά σε ειδικές περιπτώσεις.

Σύμφωνα εξ άλλου με το άρθρο 511 του νυν ισχύοντος ΚΠοινΔ με τίτλο Λόγοι αναίρεσης που εξετάζονται αυτεπαγγέλτως, ο Άρειος Πάγος αυτεπαγγέλτως λαμβάνει υπόψη το δεδικασμένο και την παραγραφή που επήλθαν μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης. Επίσης, αυτεπαγγέλτως εφαρμόζει τον επιεικέστερο νόμο που ισχύει μετά τη δημοσίευση της. Από τη διάταξη δε του άρθρου 2 παρ. 1 του ισχύοντος Ποινικού Κώδικα (4619/2019) (Αναδρομική ισχύς του ηπιότερου νόμου), με την οποία ορίζεται ότι" Αν από την τέλεση της πράξης ως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου", προκύπτει ότι καθιερώνεται με αυτή η αρχή της αναδρομικότητας του επιεικεστέρου νόμου που ίσχυσε από την τέλεση της πράξης μέχρι του χρόνου της αμετάκλητης εκδίκασης της υπόθεσης (Ολ ΑΠ 3/1995, ΑΠ 840/2017).

Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 94 του νέου ΠΚ , που ισχύει από 1.7.2019, με τίτλο "Συνολική ποινή σε περίπτωση στερητικών της ελευθερίας ποινών'', Κατά του υπαιτίου δύο ή περισσότεροι εγκληματών που τελέστηκαν με περισσότερες πράξεις και τιμωρούνται με πρόσκαιρες στερητικές της ελευθερίας ποινές, επιβάλλεται, μετά την επιμέτρησή τους, συνολική ποινή, η οποία αποτελείται από τη βαρύτερη από τις συντρέχουσες ποινές επαυξημένη.

Αν οι συντρέχουσες ποινές είναι του ίδιου είδους και ίσης διάρκειας, η συνολική ποινή σχηματίζεται με την επαύξηση μιας από αυτές. Η επαύξηση της βαρύτερης ποινής για κάθε μία από τις συντρέχουσες ποινές δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από το ένα δεύτερο κάθε συντρέχουσας ποινής, ούτε μπορεί η συνολική ποινή να ξεπεράσει τα είκοσι έτη, όταν η βαρύτερη ποινή είναι κάθειρξη και τα οκτώ έτη όταν πρόκειται για φυλάκιση, ενώ η διάταξη του ως άνω άρθρου 94 του προισχύσαντος ΠΚ όριζε ότι η επαύξηση δεν μπορεί να είναι ανώτερη από τα 3/4 του αθροίσματος των άλλων συντρεχουσών ποινών, ούτε μπορεί η συνολική ποινή να ξεπεράσει....

τα 10 έτη όταν πρόκειται για φυλάκιση. Σύμφωνα, τέλος, με το άρθρο 97 του ισχύοντος ΠΚ Οι διατάξεις των άρθρων 94 παρ. 1, 96 παρ. 1 και 96 Α παρ. 1 εφαρμόζονται και όταν κάποιος, προτού εκτιθεί ολοκληρωτικά ή παραγραφεί ή χαριστεί η ποινή που του επιβλήθηκε για κάποια αξιόποινη πράξη, καταδικαστεί για άλλη αξιόποινη πράξη, οποτεδήποτε και αν τελέστηκε αυτή.

Σύμφωνα με τις αμέσως ανωτέρω διατάξεις, η επαύξηση πρέπει να γίνεται εντός των οριζομένων πλαισίων, η συνολική, όμως, ποινή δεν επιτρέπεται πλέον να υπερβεί όταν πρόκειται για φυλάκιση, τα οκτώ (8) έτη, κατά το άνω ( επειεικέστερο) άρθρο 94 του νυν ισχύοντος ΠΚ. Από αυτά συνάγεται ότι το δικαστήριο, κατά την επιμέτρηση της συνολικής ποινής φυλακίσεως μπορεί να υπερβεί το ανώτατο όριο των 8 ετών απαιτείται, όμως, τότε, και αρκεί για τη νομιμότητα της αποφάσεώς του, να ορίσει την εκτιτέα ποινή στο ανώτατο όριο των οκτώ (8) ετών.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων Δωδεκανήσου, με την υπ' αρ. 151/ 8.5.2019 συγχωνευτική απόφασή του, κατόπιν αιτήσεως του Π. Κ. του Χ., συγχώνευσε τις επιβληθείσες στον αιτούντα, με τις 311/2017 και 3981/2019 αποφάσεις του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Δωδεκανήσου και του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, αντίστοιχα, ποινές φυλακίσεως, επαυξάνοντας την ποινή φυλακίσεως των 8 ετών και 18 μηνών που του επιβλήθηκε με την άνω 311/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Δωδεκανήσου κατά 6 μήνες και 6 μήνες από τη συνολική ποινή φυλακίσεως των 18 μηνών που του επιβλήθηκε με την άνω 3981/2019 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, και καθόρισε συνολική ποινή φυλακίσεως που αυτός έπρεπε να εκτίσει σε οκτώ (8) έτη και τριάντα (30) μήνες, όρισε δε τη μετατροπή της ως άνω επιβληθείσας συνολικής ποινής στα τρία (3) ευρω ημερησίως, καθορίζοντας, περαιτέρω, τα 3 έτη ως προθεσμία καταβολής της μετατραπείσας συνολικής ποινής φυλακίσεως των 8 ετών και 30 μηνών, που επιβλήθηκε στον αιτούντα, με την ως άνω προσβαλλομένη απόφαση, σε μηνιαίες ισόποσες δόσεις, της προθεσμίας αυτής αρχομένης από 1.7.2019.

Με το να ορίσει όμως το εν λόγω Δικαστήριο ως συνολική ποινή και επομένως και εκτιτέα (εφόσον δεν διέλαβε σχετική διάταξη) από τον Π. Κ. αυτή της φυλάκισης των οκτώ (8) ετών και τριάντα (30) μηνών, καίτοι αυτή υπερέβαινε το τότε ισχύον, κατ' άρθρο 94 του προϊσχύσαντος ΠΚ, ανώτατο όριο των δέκα (10) ετών, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε την εν λόγω ουσιαστική ποινική διάταξη, κατά το βάσιμο περί τούτου, εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ.

Ε'ΚΠΔ, λόγο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως, ο οποίος πρέπει να γίνει δεκτός. Μετά ταύτα και σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στις μείζονες σκέψεις της παρούσας, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση και δη ως προς τη διάταξή της περί καθορισμού της εκτιτέας από τον Π. Κ. ποινής, ενόψει δε του ότι δεν συντρέχει περίπτωση παραπομπής της υπόθεσης κατ' άρθρο 519 ΚΠΔ, πρέπει το παρόν Δικαστήριο, εφαρμόζοντας τις προαναφερθείσες επιεικέστερες διατάξεις, που ισχύουν μετά τη δημοσίευση (8-5-2019) της προσβαλλόμενης απόφασης, να ορίσει την εκτιτέα από τη συνολική ποινή της φυλάκισης των οκτώ (8) ετών και τριάντα (30) μηνών, που επιβλήθηκε στον Π.

Κ., στα οκτώ (8) έτη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την υπ'αριθμ. 151/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Δωδεκανήσου και δη ως προς τη διάταξή της περί καθορισμού της εκτιτέας από τον Π. Κ. του Χ. συνολικής ποινής, που του επιβλήθηκε με την ως άνω απόφαση.

Ορίζει την εκτιτέα από τη συνολική ποινή της φυλάκισης των οκτώ (8) ετών και τριάντα (30) μηνών, που επιβλήθηκε στον ανωτέρω Π. Κ. με την αμέσως παραπάνω απόφαση, στα οκτώ (8) έτη.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Οκτώβρη 2019.Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 6 Νοεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ