Supreme Court dismisses appeal against lower court's rejection of cargo transport contract claim due to lack of proof.

Απόφαση 1729 / 2014 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1729/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη και Γεώργιο Λέκκα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΝΤΑΙΖΕΝΡΟΘ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το δ.τ. "E.O.D.H ΑΕ", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους της Ανδρέα Μήτση και Νικόλαο Κακαβέλα.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "KUEHNE+NAGEL ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & LOGISTICS", ως διαδόχου της εταιρείας με την επωνυμία "Α.Ε ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΠΡΟΟΔΟΣ Α.Ε", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεράσιμο Μαλλιαρίτση, 2. Β. Μ. του Μ., κατοίκου ... και 3. της ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "INTERNATIONAL LIFE ΑΕΓΑ", όπως η επωνυμία της τροποποιήθηκε από "INTERNATIONAL HELLAS AAE", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Απόστολο Ζιάκα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 28 Σεπτεμβρίου 2007 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, 22 Απριλίου 2008 ανταγωγή και 4 Ιανουαρίου 2008 ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση - παρεμπίπτουσα αγωγή της πρώτης των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 9729/2009 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 791/2011 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19 Οκτωβρίου 2011 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Λέκκας, ανέγνωσε την από 2 Ιουλίου 2012 έκθεση του κωλυομένου να συμμετέχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Βασιλείου Φούκα, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθούν οι λόγοι αναιρέσεως.

Οι πληρεξούσιοι της αναιρεσείουσας ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 791/2011 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, η οποία εκδόθηκε επί των από 11-5-2009 και 28-9-2009 εφέσεων της πρώτης των αναιρεσιβλήτων και των δεύτερου και τρίτης εξ αυτών αντίστοιχα, καθώς και επί του από 24-9-2010 πρόσθετου λόγου έφεσης της πρώτης των αναιρεσιβλήτων κατά της υπ' αριθμ. 9729/2009 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία είχε γίνει δεκτή η από 28-9-2007 αγωγή της αναιρεσείουσας.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1 παρ. 1, 17 παρ. 1, 28 παρ. 1 και 29 παρ. 1 της Συμβάσεως της Γενεύης για τη διεθνή μεταφορά εμπορευμάτων οδικώς (C.M.R.), που κυρώθηκε με το Ν. 559/1977, προκύπτει ότι, επί διεθνούς μεταφοράς εμπορευμάτων οδικώς, εφόσον ανακύψει αξίωση για αποζημίωση από εξωσυμβατική ευθύνη, εξαιτίας βλάβης ή καταστροφής μεταφερόμενου εμπορεύματος, ο μεταφορέας μπορεί να επικαλεσθεί την εφαρμογή των διατάξεων της άνω Συμβάσεως, που αποκλείουν την ευθύνη του ή περιορίζουν την οφειλόμενη αποζημίωση.

Κατ' εξαίρεση, όμως, ο μεταφορέας ευθύνεται προς αποζημίωση κατά τις διατάξεις του κοινού δικαίου, χωρίς τους ποσοτικούς περιορισμούς της Συμβάσεως, αν ο δικαιούχος της αποζημιώσεως ενάγων ισχυρισθεί και αποδείξει ότι η ζημία επήλθε από ηθελημένη κακή διαχείριση του μεταφορέα ή από πταίσμα που, σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας, το δικαστήριο της οποίας επιλήφθηκε της υποθέσεως, ισοδυναμεί με ηθελημένη κακή διαχείριση.

Ο ανωτέρω όρος της "ηθελημένης κακής διαχείρισης" περιλαμβάνει, εκτός από το δόλο, άμεσο ή ενδεχόμενο, και τη συμπεριφορά εκείνη του μεταφορέα κατά την οποία αυτός ενεργεί εν γνώσει του ότι η πράξη ή η παράλειψή του οδηγεί σε επαύξηση του κινδύνου επέλευσης του ζημιογόνου αποτελέσματος, για το οποίο επιδεικνύει αδιαφορία, χωρίς όμως κατ ανάγκη και να το αποδέχεται.

Σύμφωνα με όλα τα ανωτέρω εκτεθέντα, ο δικαιούχος της αποζημιώσεως ενάγων μπορεί να επικαλεσθεί την "ηθελημένη κακή διαχείριση" για να θεμελιώσει, με την αγωγή του, ευθύνη του εναγομένου προς αποζημίωσή του κατά τις διατάξεις του κοινού δικαίου, ήτοι χωρίς τους ποσοτικούς περιορισμούς της Συμβάσεως (ΑΠ 205/2007).

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 29 της Σύμβασης τα παραπάνω έχουν εφαρμογή και όταν η ηθελημένη κακή διαχείριση διαπραχθεί από πράκτορες η υπαλλήλους του μεταφορέα ή από οποιοδήποτε πρόσωπο, το οποίο του παρέχει υπηρεσίες. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις, εφαρμογής του, ή αν εφαρμόστηκε ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την εν λόγω διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως προϋποθέτει ουσιαστική έρευνα της υποθέσεως και συνεπώς δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας απέρριψε την αγωγή ως αόριστη ή μη νόμιμη, αφού στις περιπτώσεις αυτές το δικαστήριο δεν εκτιμά πραγματικά περιστατικά, ώστε να είναι δυνατό να υπάρξουν ελλείψεις στην περιγραφή του (ΑΠ 701/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση στην ένδικη αγωγή η αναιρεσείουσα ιστορούσε ότι την 4-10-2006 στη Θεσσαλονίκη κατάρτισε με την εναγομένη μεταφορική εταιρία σύμβαση μεταφοράς, με την οποία η τελευταία ανέλαβε την με αμοιβή μεταφορά οδικώς από τη Ν. Ιωνία Θεσσαλονίκης τριάντα τεμαχίων μεταλλικών πλακών, συνολικής τρέχουσας αξίας 70.737 ευρώ με προορισμό τη Βόννη, ότι τα εμπορεύματα φορτώθηκαν στις 6-10-2006 στο αναφερόμενο φορτηγό αυτοκίνητο και εκδόθηκε από την εναγόμενη η σχετική φορτωτική, ότι "την ίδια ημέρα, στη διαδρομή προς Γερμανία και ενώ η νταλίκα εκινείτο εντός της επικράτειας της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (FYROM), το ρυμουλκούμενο λόγω ολισθηρότητας του οδοστρώματος και ανεπιτηδειότητας και αδεξιότητας του οδηγού, ο οποίος δεν οδηγούσε έχοντας την προσοχή του τεταμένη και συμφώνως προς τους διεθνείς κανόνες της οδικής κυκλοφορίας, βαίνοντας με υπερβολική για τις περιστάσεις ταχύτητα, ολίσθησε, τούτου έχοντος ως αποτέλεσμα να μετακινηθούν βίαια τα μεταφερόμενα εμπορεύματα, να σπάσουν τα τσέρκια με τα οποία ήταν δεμένα τα τεμάχια των μεταλλικών πλακών στις παλέτες και να εκτοξευτούν αυτά -στο σύνολο τους- με σφοδρότητα από το συρόμενο και να πεταχτούν επί του οδοστρώματος προς διάφορες κατευθύνσεις με αποτέλεσμα να χτυπηθούν μεταξύ τους και επί του οδοστρώματος".

Με την επίκληση των περιστατικών αυτών ζήτησε να υποχρεωθεί η πρώτη των αναιρεσιβλήτων να της καταβάλει το ποσόν των 70.307,00 ευρώ ως αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Η ένδικη αγωγή, όσον αφορά τη σωρευόμενη βάση της αδικοπραξίας, δεν είναι νόμιμη, καθόσον υπό τα εκτιθέμενα στο δικόγραφό της περιστατικά δεν στοιχειοθετείται ηθελημένη κακή διαχείριση υπό την έννοια που προαναφέρθηκε στη νομική σκέψη της παρούσας, ενώ η επικαλούμενη αμελής και μόνο συμπεριφορά του οδηγού του φορτηγού αυτοκινήτου δεν αρκεί προκειμένου να θεμελιωθεί ευθύνη του μεταφορέα από αδικοπραξία.

Κατά συνέπεια το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε ως μη νόμιμη την αγωγή, όσον αφορά τη συγκεκριμένη βάση της, ορθά εφάρμοσε τις προαναφερθείσες διατάξεις και επομένως ο πρώτος λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Περαιτέρω, ο δεύτερος λόγος του αναιρετηρίου, με τον οποίο υπό την επίκληση του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αποδίδεται στην πληττόμενη απόφαση η αιτίαση ότι περιέχει ανεπαρκείς αιτιολογίες, όσον αφορά τη σωρευόμενη βάση της αγωγής από αδικοπραξία, είναι απαράδεκτος, εφόσον στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δεν εισήλθε, όπως προαναφέρθηκε, στην κατ' ουσίαν διερεύνησή της, αλλά την απέρριψε ως μη νόμιμη, κατά παραδοχή του σχετικού λόγου έφεσης.

Επειδή, ο από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης, ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος.

Εξάλλου, δεν στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός αναίρεσης όταν το δικαστήριο έλαβε υπόψη προταθέντα ισχυρισμό (πράγμα) και τον απέρριψε ευθέως για οποιοδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό, αλλά και όταν το δικαστήριο αντιμετωπίζει και απορρίπτει στην ουσία εκ των πραγμάτων προβληθέντα ισχυρισμό, με την παραδοχή ως αποδειχθέντων γεγονότων αντίθετων προς αυτά που τον συγκροτούν (ΑΠ 117/2013, ΑΠ 89/2013).

Με τον τρίτο λόγο του αναιρετηρίου, αποδίδεται στην πληττόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ πλημμέλεια, καθόσον το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα πραγματικά περιστατικά που διαλαμβάνονται στην ένδικη αγωγή και στοιχειοθετούν ηθελημένη κακή διαχείριση εκ μέρους του οδηγού του φορτηγού αυτοκινήτου.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο έλαβε υπόψη τους σχετικούς αγωγικούς ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας και τους απέρριψε. Επομένως ο περί του αντιθέτου σχετικός λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι το Δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλομένων από τους διαδίκους πραγματικών ισχυρισμών, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, είτε για άμεση είτε για έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και ιδιαίτερη αξιολόγηση του καθενός από αυτά, αρκεί να γίνεται απολύτως βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα των διαδίκων.

Έτσι, ο από το άρθρο 559 αρ. 11 γ' ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης, είναι αβάσιμος, όταν το δικαστήριο βεβαιώνει με την απόφασή του ότι έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα, για τα οποία προτείνεται ο αναιρετικός λόγος ή έλαβε υπόψη όλα τα με επίκληση -προσκομιζόμενα έγγραφα, έστω και χωρίς να γίνεται μνεία και ιδιαίτερη αξιολόγηση, εκτός αν, παρά τη βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της απόφασης και ιδίως από τις αιτιολογίες, καταλείπονται αμφιβολίες για την συνεκτίμηση όλων ή συγκεκριμένων εγγράφων (ΑΠ 128/2013).

Με την προσβαλλόμενη απόφαση, έγιναν δεκτά τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, κατά την ανέλεγκτη από το Εφετείο εκτίμηση των αποδείξεων: "Η ενάγουσα της κύριας αγωγής εταιρία με την επωνυμία "ΝΤΑΙΖΕΝΡΟΘ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", κατήρτισε στις 4-10-2006 με την εναγόμενη με την επωνυμία "ΠΡΟΟΔΟΣ ΑΕ", σύμβαση διεθνούς οδικής μεταφοράς, δυνάμει της οποίας η τελευταία, που ασχολείται με την άσκηση οργανωμένης επιχείρησης, ανέλαβε τη μέριμνα για την μεταφορά τριάντα μεταλλικών πλακών έναντι αμοιβής ύψους 980,00 ευρώ οδικά με φορτηγό-αυτοκίνητο από τη Θεσσαλονίκη στη Γερμανία.

Ακολούθως, η ανωτέρω εταιρία, ενεργώντας ως παραγγελιοδόχος μεταφοράς και όχι ως μεταφορέας, όπως αναφέρεται στην αγωγή, συνήψε αντίστοιχη σύμβασης μεταφοράς με την πρώτη παρεμπιπτόντως εναγόμενη εταιρεία ευθύνης με την επωνυμία ΑΛΕΞ ΤΡΑΝΣ ΕΛΛΑΣ ΙΜΕ ΕΠΕ Διεθνών Μεταφορών, η οποία ανέλαβε την υποχρέωση, έναντι αμοιβής, να μεταφέρει με το με αριθμό ...

ΔΧΦ αυτοκίνητο κυριότητας του δευτέρου παρεμπιπτόντως εναγομένου, Β. Μ., ρυμουλκό μετά ρυμουλκουμένου, το οποίο ο ανωτέρω κατά χρήση είχε εντάξει στην πρώτη εναγόμενη εταιρεία, τα παραπάνω εμπορεύματα από την Θεσσαλονίκη στον πιο πάνω προορισμό τους (Βόννη). Κατ' ακολουθίαν, εφόσον η ιστορική και πραγματική βάση της κύριας αγωγής (υποχρέωση της εναγομένης για αποζημίωση ως οδικού μεταφορέα) δεν αποδείχθηκε καί δεν περιέχεται στην ίδια αγωγή άλλη επικουρική βάση (ευθύνη εναγομένης ως παραγγελιοδόχου μεταφοράς), η κρινόμενη αγωγή είναι αβάσιμη κατ' ουσίαν και ως εκ τούτου απορριπτέα".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε την αγωγή ως κατ' ουσίαν αβάσιμη Με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11 γ' ΚΠολΔ και ειδικότερα, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του και δεν εκτίμησε έγγραφα, τα οποία η αναιρεσείουσα επικαλέστηκε και προσκόμισε και συγκεκριμένα την από 6-10-2006 φορτωτική.

Όπως όμως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο για να καταλήξει στο συγκεκριμένο πόρισμα έλαβε υπόψη "όλα τα νομίμως προσκομιζόμενα μετ' επικλήσεως έγγραφα, που μπορούν χρησιμεύσουν, είτε προς άμεση απόδειξη, είτε ως βάση συναγωγής δικαστικών τεκμηρίων" Από τη βεβαίωση αυτή του Εφετείου, αλλά και από όλο το περιεχόμενο απόφασης, όπως αυτό αναφέρεται πιο πάνω, καθίσταται, αδιστάκτως, βέβαιο ότι το εν λόγω δικαστήριο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και το πιο πάνω έγγραφο.

Επομένως, ο λόγος αυτός της αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Κατόπιν τούτων και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί. Τέλος, πρέπει ο αναιρεσείουσα να καταδικαστεί, λόγω της ήττας της, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 § 2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων.

Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, που ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.-

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 5 Μαΐου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 28 Αυγούστου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ