Supreme Court dismisses appeal where deceased defendant's heir continues proceedings and substantive claims are upheld.

Απόφαση 1723 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1723/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μίμη Γραμματικούδη , Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Σεπτεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ....., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Νιάνιο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσίβλητου: ....., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Αναγνωστάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-3-1982 αγωγή της αρχικής ενάγουσας ...., που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χανίων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 348/1983 μη οριστική, 59/1988 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 175/1990 μη οριστική 127/2003 οριστική του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 14-7-2004 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Ιωαννίδης ανέγνωσε την από 9-1-2006 έκθεση της κωλυόμενης να μετάσχει στην σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου Αρεοπαγίτη Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης κατά της 127/2003 απόφασης του Εφετείου Κρήτης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ΕΠΕΙΔΗ κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 286 παρ. 1 και 290 ΚΠολΔ, η επανάληψη της δίκης που διακόπηκε λόγω θανάτου διαδίκου, μπορεί να γίνει και εκούσια με ρητή ή σιωπηλή δήλωση των κληρονόμων του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή.

Εν προκειμένω από τα διαδικαστικά δικόγραφα του φακέλου, προκύπτουν τα εξής: O εκ των αναιρεσειόντων .... απεβίωσε την 22-7-05, ήτοι μετά την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως (από 22-7-05 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου Κισσάμου Κρήτης) η συζήτηση της οποίας είχε ορισθεί για την 26-1-06 κατά την οποία ματαιώθηκε αυτή, λόγω μη λειτουργίας των δικαστηρίων της χώρας εξαιτίας των ακραίων καιρικών φαινομένων κατά την άνω ημερομηνία (βλ. 2642/24-1-06 απόφαση Υπουργού Δικαιοσύνης).

Ηδη η ..... αναιρεσείουσα με τον εαυτό της ως μοναδικός κληρονόμος εξ αδιαθέτου του αποβιώσαντος άνω πατέρα της κατέθεσε στον Αρειο Πάγο την από 17-1-06 κλήση της προς συζήτηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως, στην οποία δηλώνει τον επελθόντα θάνατο του αναιρεσείοντος ο οποίος ως κληρονόμος εξ αδιαθέτου αυτού συνεχίζει την δίκη και καλεί τον αναιρεσίβλητο στη νέα δικάσιμο που θα ορισθεί αρμοδίως.

Την εν λόγω κλήση όπως δηλώνει υπογράφει ο πληρεξούσιος δικηγόρος της Αθηνών Αθανάσιος Νιάνιος (πληρεξούσιο 1005/14-3-06 της συμ/φου Αθηνών Μαρίας Παπαπαναγιώτου). Η ανωτέρω όπως προκύπτει από το πιστοποιητικό 103573/6.9.05 της Δημάρχου Αθηναίων είναι η εγγύτερη συγγενής του αποβιώσαντος (τέκνου της) και συνεπώς με την ανωτέρω δήλωση επήλθε εν προκειμένω επανάληψη της λόγω του θανάτου του άνω αναιρεσείοντος διακοπείσης δίκης, και νομίμως με την άνω κλήση επισπεύδεται η παρούσα συζήτησή της.

Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περισταστικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε.

Αντίθετα, η απόφαση δεν στερείται νόμιμης βάσης, όταν οι πιο πάνω ελλείψεις αφορούν την εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ) και, ειδικότερα, αναφέρονται στην ανάλυση, αξιολόγηση και στάθμιση του πορίσματος που εξάγεται από αυτές, αρκεί μόνο το πόρισμα να εκτίθεται με σαφήνεια (Ολ. ΑΠ 24/19920. Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε τα ακόλουθα:

Η αρχική ενάγουσα ..., η οποία πέθανε κατά τη διάρκεια της δίκης και κληρονομήθηκε από τους μοναδικούς εξ αδιαθέτου κληρονόμους τους, σύζυγό της .... και θυγατέρα της, ... αντίστοιχα και ήδη αναιρεσείοντες, ήταν κυρία ενός αγρού που βρίσκεται στη θέση ..... του Δήμου Κισσάμου Χανίων, συνολικής έκτασης 151.970 τετραγωνικών μέτρων.

Το ακίνητο αυτό συνορεύει βόρεια και επί πλευράς μήκους 300 μ. με ακίνητο κληρονόμων ...., βορειοανατολικά και επί πλευράς μήκους 115μ. με ρυάκι, νοτιοανατολικά και επί πλευράς μήκους 150 μ. με ακίνητο, επίσης, κληρονόμων ...., καθώς και επί πλευράς μήκους 400 μ. με ρυάκι, ανατολικά επί πλευράς μήκους 300μ. με ακίνητο ...., καθώς και επί πλευράς μήκους 80μ.

με ακίνητο .... και δυτικά επί πλευράς μήκους 688 μ. με ακίνητο ....και ήδη ..., καθώς και επί πλευράς μήκους 80 μ. με ακίνητο ... και δυτικά επί πλευράς μήκους 688 μ. με αγροτική οδό. Το ακίνητο αυτό περιήλθε σ' αυτή από άτυπη παραχώρηση κατά το έτος 1929 από τον πατέρα της ...... Από τότε εκείνη το είχε στην κατοχή της και ασκούσε διακατοχικές πράξεις με διάνοια κυρίας.

Ειδικότερα, προέβαινε στην καλλιέργεια των καλλιεργήσιμων τμημάτων του ακινήτου με δημητριακά, τη συλλογή τους, την εκμίσθωση των μη δεκτικών καλλιέργειας τμημάτων του σε κτηνοτρόφους προς βοσκή του ποιμνίου τους, αργότερα δε προέβη στη φύτευση 600 ελαιοδένδρων, τα οποία καλλιεργούσε κατ' έτος και συνέλεγε τον παραγόμενο ελαιόκαρπο, ενώ κατά τα έτη 1979-1980 προέβη στην ανέγερση στο βόρειο τμήμα του όλου ακινήτου ισόγειας παραθεριστικής οικίας με υπόγειο.

Τις διακατοχικές αυτές πράξεις ασκούσε σ' όλο το ακίνητο χωρίς ποτέ να ενοχληθεί από κανένα και ειδικότερα από το δικαιοπάροχο του εναγομένου .....

Συνεπώς αυτή πολύ πριν από το έτος 1960 είχε γίνει κυρία του ακινήτου με έκτακτη χρησικτησία. Κατά το έτος 1968 ο ...., ο οποίος ήταν κύριος του προς βορράν όμορου ακινήτου, σε τμήμα του οποίου είχε φυτέψει ελαιόδενδρα, πούλησε άτυπα αυτό στον εναγόμενο, ο οποίος στη συνέχεια άρχισε να προβαίνει στη συστηματική καλλιέργειά του και με τη βοήθεια γεωργικού ελκυστήρα δημιούργησε σ' αυτό αναβαθμούς, στους οποίους φύτεψε ελαιόδενδρα.

Εκμεταλλευόμενος δε τη για μεγάλα χρονικά διαστήματα απουσία της αρχικής ενάγουσας στην Αθήνα, κατέλαβε σταδιακά από το έτος 1975 έως το έτος 1980 και από τότε κατέχει, έκταση από το βόρειο τμήμα του ακινήτου της 73,19 τ.μέτρων, την οποία συνένωσε στο όμορο ακίνητό του. Η έκταση αυτή έχει σχήμα σκαληνού τριγώνου, του οποίου η βάση, που εφάπτεται του κοινού ορίου των όμορων ακινήτων (βόρεια πλευρά του ακινήτου της ενάγουσας και νότια πλευρά του ακινήτου του εναγομένου), έχει μήκος 35,25 μ., η νοτιοανατολική πλευρά του έχει μήκος 24,62 μ.

και η νοτιοδυτική πλευρά έχει μήκος 12,25 μ. Η έκταση αυτή αποτυπώνεται στο από 2-4-2002 τοπογραφικό διάγραμμα που συνέταξε ο παραγματογνώμων ..... το οποίο έχει κατατεθεί στη γραμματεία του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου μαζί με την έκθεση πραγματογνωμοσύνης με τα στοιχεία ΑΘ-51-50-49-Α, από τα οποία το ΑΘ παριστάνει τη βάση του τριγώνου, τα στοιχεία Θ-51-50-49 τη νοτιανατολική πλευρά και τα στοιχεία 49-Α τη νοτιοδυτική πλευρά του.

Εκτός από την παραπάνω έκταση ο εναγόμενος δεν κατέλαβε άλλη και ειδικότερα δεν κατέλαβε την έκταση των 2.240 τ. μέτρων, που ισχυρίστηκε η αρχική ενάγουσα, αλλ' ούτε και την έκταση των 1.165 τ. μέτρων, στα οποία προσδιορίζει την έκταση που καταλήφθηκε ο πιο πάνω .... με τη σχετική γνωμοδότηση και το τοπογραφικό διάγραμμα που συνέταξε, ύστερα από αίτηση των κληρονόμων της αρχικής ενάγουσας.

Ο ισχυρισμός του τελευταίου ότι έγινε κύριος της αμέσως πιο πάνω έκτασης με πρωτότυπο τρόπο (έκτακτη χρησικτησία) μετά από προσμέτρηση με το χρόνο νομής του και τον χρόνο νομής του δικαιοπαρόχου του ...., ο οποίος κατά τον ισχυρισμό του, την είχε στην κατοχή του μετά από άτυπη παραχώρηση προς αυτόν στον πατέρα του, είναι κατ' ουσίαν αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

Με βάση αυτά τα περιστατικά το Εφετείο δέχθηκε την Εφεση της αρχικής ενάγουσας εν μέρει ως και κατ' ουσία βάσιμη, την εκζητουμένη απόφαση που είχε κρίνει αντίθετα και δέχθηκε την ένδικη διεκδικητική αγωγή εν μέρει ως ουσία βάσιμη ως προς το λεπτομερώς περιγραφόμενο στο αιτιολογικό της προσβαλλομένης απόφασης τμήμα του επιδίκου ακινήτου συνολικού εμβαδού 43,19 τ.μ.

Με τις αιτιολογίες του αυτές το Εφετείο, στις οποίες στήριξε την αναγνώριση του δικαιώματος κυριότητος της αρχικής ενάγουσας και μετέπειτα συγκυριότητος των κληρονόμων της ήδη εναγόντων επί τμήματος του επιδίκου ακινήτου εκτάσεως 73,19 τ.μ. απορρίψαν την ένσταση ιδίας κυριότητος του εναγομένου - εφεσιβλήτου στο τμήμα αυτό, δεν στέρησε την προσβαλλομένη απόφασή του νόμιμης βάσης, αφού διέλαβε σ' αυτές σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων που εφαρμόσθηκαν και επομένως οι συναφείς και μοναδικοί 1ος και 2ος αντίστοιχα λόγοι της αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ με τους οποίους υποστηρίζοντες τα αντίθετα, είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος.

Για τους λόγους αυτούς

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 15-7-2004 ένδικη αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 127/03 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης.

Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Οκτωβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του την 1η Νοεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ