1722/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1722 / 2018 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1722/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Χυτήρογλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου - Εισηγήτρια, Βασιλική Ηλιοπούλου και Βασιλική Μπαζάκη - Δρακούλη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Δεκεμβρίου 2017, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Πλιώτα, (κωλυομένης της Εισαγγελέως) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου Θ. Θ. του Ι., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του Μαυρουδή Βορίδη και Αθανάσιο Ζαχαριάδη, για αναίρεση της υπ’ αριθ. 3171/2016 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης.

Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 22.3.2017 αίτησή του αναιρέσεως, ασκηθείσα δια επιδόσεως στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 23.3.2017 και στους από 17.11.2017 πρόσθετους λόγους που περιλαμβάνονται στο σχετικό δικόγραφο, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...2017.

Αφού άκουσε

Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των αναιρεσειόντων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναιρέσεως και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 22-3-2017 Δήλωση Αναιρέσεως του Θ. Θ. του Ι., ασκηθείσα δια επιδόσεως στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 23-3-2017, κατά της με αριθμό 3171/6-10-2016 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης που καταχωρίστηκε στο ειδικό βιβλίο (άρθρο 473 παρ. 3 ΚΠΔ), στις 7-3-2017, με την οποία ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της παθητικής δωροδοκίας κατά πλειοψηφία, με το ελαφρυντικό του προτέρου εντίμου βίου και καταδικάστηκε σε ποινή φυλακίσεως επτά (7) μηνών, ανασταλείσα επί τριετία, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ’ ουσίαν, συνεκδικαζόμενη, με τους από 17-11-2017 πρόσθετους λόγους που ασκήθηκαν δια καταθέσεως στις 17-11- 2017 στην Γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, νομότυπα και εμπρόθεσμα, λόγω της προδήλου μεταξύ τους συναφείας.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 235 παρ. 1 ΠΚ, όπως αυτό ίσχυε μετά την αντικατάσταση του με το άρθρο δεύτερο του Ν. 2802/2001 (ΦΕΚ Α 47) και στη συνέχεια με την παράγραφο 1 του άρθρου δεύτερου του Ν. 3666/2008 (ΦΕΚ Α 105/10.06.2008), το οποίο καταλαμβάνει το χρόνο τέλεσης της πράξης και εφαρμόζεται εν προκειμένω, διότι είναι ευμενέστερο για τον κατηγορούμενο συγκριτικά με τις προβλέψεις των μεταγενέστερων τροποποιήσεων του μέχρι σήμερα. "1 Υπάλληλος, ο οποίος, κατά παράβαση των καθηκόντων του ζητεί ή λαμβάνει άμεσα ή με τη μεσολάβηση τρίτου, για τον εαυτό του ή για τρίτο, ωφελήματα οποιασδήποτε φύσης ή δέχεται υπόσχεση τούτων, για ενέργεια ή παράλειψη του μελλοντική ή ήδη τελειωμένη, που ανάγεται στα καθήκοντα του ή αντίκειται σε αυτά, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους".

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του ιδιαίτερου εγκλήματος της παθητικής δωροδοκίας (δωροληψίας) απαιτείται, εκτός από την ιδιότητα του δράστη ως υπαλλήλου, κατά την έννοια που αυθεντικά προσδιορίζεται στο άρθρο 13 περ. α’ ΠΚ και διευρύνεται με τη διάταξη του άρθρου 263Α του ίδιου Κώδικα, η εκ μέρους του τελευταίου ή διαμέσου άλλου προσώπου απαίτηση ή αποδοχή ωφελημάτων που δεν δικαιούται ή αποδοχή υπόσχεσης προς παροχή αυτών (ωφελημάτων), για ενέργεια ή παράλειψή του που ανάγεται ή αντίκειται στα καθήκοντα του, όπως αυτά διαγράφονται ή προκύπτουν από το νόμο ή τους υπηρεσιακούς κανονισμούς ή τις διαταγές ή οδηγίες των προϊσταμένων του ή την υπηρεσιακή του σχέση ή τη φύση της υπηρεσίας του, είναι δε αδιάφορο αν η ενέργεια ή παράλειψη του υπαλλήλου πραγματοποιήθηκε ή αν αυτός σκόπευε πραγματικά να την πραγματώσει [Ολ ΑΠ 6/199, ΑΠ 1246/2010 ΑΠ 243/2006].

Το εν λόγω έγκλημα είναι υπαλλακτικά μικτό, με την έννοια ότι οι περισσότεροι τρόποι τελέσεως του και ειδικότερα, α) η απαίτηση ωφελήματος, β) η αποδοχή ωφελήματος και γ) η αποδοχή υπόσχεσης για την ενέργεια ή την παράλειψη μπορούν να εναλλαχθούν και σε περίπτωση συνδρομής περισσότερων τρόπων, πραγματώνεται ένα μόνο έγκλημα [ΑΠ 1625/2011].

Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη, κατά τα άρθρα 93 παρ. 3 Συντ. και 139 ΚΠΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ1 του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως, όταν αναφέρονται σ’ αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε [ΟλΑΠ 1/2005].

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό, που αποτελούν ενιαίο σύνολο και σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα πρέπει να προκύπτει με βεβαιότητα ότι έχουν ληφθεί υπόψη όλα στο σύνολο τους και όχι ορισμένα μόνο από αυτά. Για τη βεβαιότητα δε αυτή αρκεί να μνημονεύονται όλα, έστω και κατά το είδος τους, χωρίς ανάγκη ειδικότερης αναφοράς τους και μνείας του τι προέκυψε χωριστά από καθένα από αυτά, ενώ το γεγονός ότι εξαίρονται ορισμένα αποδεικτικά μέσα δεν υποδηλώνει ότι δεν ελήφθησαν υπόψη τα άλλα.

Δεν αποτελούν, όμως, λόγους αναιρέσεως η εσφαλμένη εκτίμηση εγγράφων, η εσφαλμένη αξιολόγηση των καταθέσεων των μαρτύρων, η παράλειψη αναφοράς και αξιολόγησης κάθε αποδεικτικού μέσου ξεχωριστά και η παράλειψη της μεταξύ τους αξιολογικής συσχέτισης, καθόσον στις περιπτώσεις αυτές πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας [ΑΠ 281/2013].

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Ε’ ΚΠΔ, λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως αποτελεί και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία τέτοιας διάταξης υπάρχει όταν το δικαστήριο αποδίδει σ’ αυτήν διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, εσφαλμένη δε εφαρμογή συντρέχει όταν το δικαστήριο, χωρίς να παρερμηνεύει το νόμο, δεν υπήγαγε σωστά τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ότι προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στη διάταξη που εφάρμοσε.

Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης υπάρχει και όταν η διάταξη αυτή παραβιάζεται εκ πλαγίου, πράγμα που συμβαίνει όταν στο πόρισμα της αποφάσεως, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του διατακτικού με το σκεπτικό αυτής και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης [ΟλΑΠ 2/2011].

Στην προκειμένη περίπτωση, το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, που δίκασε κατ’ έφεση, με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε ότι, από τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία έλαβε υπόψη του και μνημονεύει κατ’ είδος προέκυψαν, κατά την, αναιρετικά ανέλεγκτη περί τα πράγματα, κρίση του τα εξής: Επειδή, από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων της κατηγορίας και της υπεράσπισης του κατηγορούμενου, που εξετάστηκαν νομότυπα στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου και περιέχονται στα παραπάνω αναφερόμενα πρακτικά της δημόσιας συνεδριάσεως, από την ανάγνωση όλων ανεξαιρέτως των προαναφερομένων εγγράφων, που λεπτομερώς αναφέρονται στα ταυτάριθμα, με την παρούσα απόφαση, πρακτικά της δημόσιας συνεδριάσεως του παρόντος Δικαστηρίου που βρίσκονται στην παρούσα δικογραφία, την απολογία του κατηγορουμένου στο ακροατήριο, καθώς και από την όλη, εν γένει, αποδεικτική διαδικασία αποδεικνύονται κατά την κρίση δύο μελών του παρόντος Δικαστηρίου και συγκεκριμένα της Εφέτου Α.

Ζ. - Τ. και της Εφέτου Π. Χ., τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Ο κατηγορούμενος στην Έδεσσα, του μήνα Οκτώβριο του έτους 2011, ενώ ήταν υπάλληλος κατά την έννοια του νόμου, ενεργώντας με πρόθεση και κατά παράβαση των καθηκόντων του, ζήτησε και έλαβε άμεσα για τον εαυτό του, ωφελήματα οποιασδήποτε φύσης, ως τέτοια δε νοούνται παροχές που έχουν περιουσιακή αξία και δίδονται χωρίς αντάλλαγμα, προκειμένου να προβεί σε ενέργεια που αντίκειται στο κύκλο των καθηκόντων του.

Συγκεκριμένα, ο κατηγορούμενος, την ως άνω χρονική περίοδο ήταν αιρετός ... της Περιφερειακής Ενότητας ... και ταυτοχρόνως Πρόεδρος του Δ.Σ και νόμιμος εκπρόσωπος της ανωνύμου εταιρίας, με την επωνυμία "...", η οποία (ανώνυμη εταιρία), δυνάμει της από 30-9-2011 προγραμματικής συμβάσεως, που συνήφθη μεταξύ της ιδίας, της Περιφέρειας ...

και του ..., είχε αναλάβει τη διαχείριση του χιονοδρομικού κέντρου ..., το οποίο αναπτύσσεται σε τμήμα του όρους Βόρας και μεταξύ άλλων εγκαταστάσεων περιλαμβάνει κι ένα κεντρικό καταφύγιο στη θέση ..., που αποτελείται από ισόγειο και δύο ορόφους, συνολικού εμβαδού περίπου 1.700 τ.μ. Τμήμα του ως άνω κεντρικού καταφυγίου και συγκεκριμένα το κατάστημα του ισογείου, που χρησιμοποιείτο ως καφετέρια-fast food, το κατάστημα του πρώτου ορόφου, που χρησιμοποιείτο ως εστιατόριο-καφετέρια-bar και περιβάλλον χώρος 100 τετραγωνικών μέτρων έμπροσθεν του κτιρίου, είχε εκμισθωθεί το έτος 2004, κατόπιν διενέργειας σχετικής δημοπρασίας, στην εταιρία "...", της οποίας νόμιμος εκπρόσωπος ήταν ο Α.

Σ. και η οποία (εταιρία), καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους 2011, παρέμενε στο μίσθιο, μολονότι τυπικώς η μίσθωσή της είχε λήξει, ισχυριζόμενη ότι η νόμιμη διάρκεια της μισθώσεως της είναι εννεαετής, καθόσον προστατεύεται από τις περί εμπορικών μισθώσεων διατάξεις. Ο κατηγορούμενος, έχοντας την ιδιότητα του υπαλλήλου, όπως η έννοια τούτου ορίζεται στο άρθρο 263Α του ΠΚ, ενεργώντας δηλαδή ως νόμιμος εκπρόσωπος της ανωτέρω ανωνύμου εταιρείας, στο μετοχικό κεφάλαιο της οποίας περιλαμβάνεται και ο οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης, πριν ακόμη αποβληθεί η προηγούμενη μισθώτρια από το μίσθιο, η οποία σθεναρά αρνιόταν να το εγκαταλείψει, προκήρυξε δημόσια πλειοδοτική ανοικτή δημοπρασία για την εκ νέου εκμίσθωση των εγκαταστάσεων του ανωτέρω χιονοδρομικού κέντρου σε άλλον μισθωτή, επελέγη δε ως ανάδοχος για την εκμετάλλευση τούτου η εταιρία "...", της οποίας νόμιμος εκπρόσωπος τυγχάνει ο εγκαλών Γ.

Π.. Εκ των εγγράφων, που αναγνώσθηκαν, προκύπτει ότι η απόφαση του Δ.Σ. της "..." για τη διενέργεια του διαγωνισμού έλαβε χώρα την 12-9-2011, δημοσιεύθηκε στον τύπο την 1-10-2011, ο διαγωνισμός έγινε την 7-10-2011, στην οποία μόνος πλειοδότης υπήρξε η εταιρεία του εγκαλούντος, η δε σύμβαση για τη διαχείριση και εκμετάλλευση του χιονοδρομικού κέντρου ... (εν συντομία XKB) εκ μέρους της πλειοδότριας εταιρείας υπεγράφη στις 14-10-2011.

Μεταξύ των όρων της εν λόγω συμβάσεως περιλαμβάνετο επί λέξει και ο εξής: "Η Περιφέρεια ...-Περιφερειακή ... (στην οποία, κατά τα προαναφερθέντα, προϊστατο ως ... ο κατηγορούμενος) είναι υπεύθυνη και πρέπει να προβεί σε κάθε ενέργεια για την έκδοση κάθε άδειας, που απαιτείται βάση σχετικής νομοθεσίας για τη λειτουργία του XKB, ειδικότερα όπως αναφέρεται στο ΦΕΚ 28 20/01/2011 και των μηχανημάτων έργου, βάση του ΦΕΚ 708 04/06/2003".

Μετά από αυτήν την ταχύτατη, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, διαδικασία δημοπράτησης, ο εγκαλών, διαβλέποντας ότι η χειμερινή περίοδος πλησιάζει και ότι τα χρονικά περιθώρια είναι στενά, επιδόθηκε αμέσως στην έναρξη των εργασιών, που ήταν απαραίτητες για τη λειτουργία του χιονοδρομικού κέντρου, πλην όμως συνάντησε σειρά προβλημάτων και εμποδίων, περί των οποίων ουδείς τον είχε ενημερώσει.

Ειδικότερα, ενώ προσπάθησε να εισέλθει στο κεντρικό καταφύγιο προς τέλεση εργασιών, η είσοδος του απαγορεύθηκε από τον Α. Σ., ήτοι το νόμιμο εκπρόσωπο της προηγούμενης μισθώτριας εταιρίας "...", ο οποίος επικαλείτο ότι έχει ενεργή μίσθωση, κι ότι αυτός δικαιούται να λειτουργήσει το χιονοδρομικό, όταν δε ο εγκαλών απευθύνθηκε στον κατηγορούμενο προς παροχή εξηγήσεων, ο τελευταίος τον καθησύχασε, διαβεβαιώνοντάς τον ότι με δικές του ενέργειες θα εκλείψουν τα τότε υφιστάμενα προβλήματα λειτουργίας του χιονοδρομικού, αποκρύπτοντας, όμως, ότι η απευθυνομένη στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Εδέσσης οπό 30-9-2011 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, που είχε ασκηθεί από την Περιφέρεια ...

εναντίον της ανωτέρω μισθώτριας εταιρίας με αίτημα την αποβολή της από το μίσθιο, δεν είχε ακόμη συζητηθεί. Η ανωτέρω αίτηση συζητήθηκε τελικώς στις 25-10- 2011, ήτοι έντεκα (11) ημέρες μετά την κατάρτιση συμβάσεως με τον εγκαλούντα (14-10-2011) και απερρίφθη δια της υπ’ αριθμ. 1/2011 αποφάσεως του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Εδέσσης.

Επακολούθησαν κι άλλες συναντήσεις μεταξύ εγκαλούντος και κατηγορουμένου, στις οποίες ο τελευταίος κατέστησε σαφές στον πρώτο, επικαλούμενος την ιδιότητά του ως ..., ότι αν ήθελε να ενεργήσει για λογαριασμό του, προκειμένου να αρθούν σειρά εμποδίων για τη λειτουργία του χιονοδρομικού, όπως ήταν η έκδοση των πολεοδομικών αδειών για τις κτιριακές εγκαταστάσεις του χιονοδρομικού, που δεν υπήρχαν και ήταν αναγκαίες, η επανασύνδεση του ρεύματος που ήταν κομμένο και ανεξόφλητο από την προηγούμενη μισθώτρια, καθώς και η έξωση της τελευταίας από το μίσθιο, θα έπρεπε να του καταβάλει το ποσό των 15.000 ευρώ ως αντάλλαγμα.

Ο εγκαλών, ενόψει της μεγάλης πολιτικής ισχύος του κατηγορουμένου και της μεγάλης επιρροής του στην περιοχή της Εδέσσης, περί τα τέλη Δεκεμβρίου του 2011 δέχθηκε να του καταβάλει το ως άνω χρηματικό ποσό σε δύο δόσεις, ποσού 10.000 ευρώ και 5.000 ευρώ αντιστοίχως, για τις οποίες εξέδωσε τις υπ’ αριθμ. ... 12-2011 και ...12-2011 αποδείξεις εισπράξεως, εκ των οποίων την πρώτη (ποσού 10.000 ευρώ) υπέγραψε αυτοπροσώπως ο κατηγορούμενος και τη δεύτερη (ποσού 5.000 ευρώ) ο οδηγός του Κ.

Σ., που εξετάστηκε ως μάρτυρας υπερασπίσεως ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου. Στη συνέχεια, ο κατηγορούμενος, αντιλαμβανόμενος ότι δια της υπογραφής των ως άνω αποδείξεων δύναται να προκύψει κίνδυνος για τον ίδιο αναφορικώς με τη δικαιολόγηση της κατοχής του ως άνω ποσού, ζήτησε από τον εγκαλούντα να του υπογράψει και δύο προχρονολογημένες ισόποσες αποδείξεις με ημερομηνίες 4-11-2011 και 18-11-2011, έτσι ώστε να ει.κραίνεται ότι ο εγκαλών έλαβε από τον κατηγορούμενο τα ποσά αυτά το Νοέμβριο του 2011 και ότι το Δεκέμβριο του ιδίου έτους του τα επέστρεψε, δυνάμει των προαναφερθέντων υπ’ αριθμ. ...12-2011 και ...12-2011 αποδείξεων εισπράξεως.

Ο κατηγορούμενος παραδέχεται ότι έγινε μεταξύ του ίδιου και του εγκαλούντος συναλλαγή ύψους 15.000 ευρώ, πλην όμως ισχυρίζεται ότι στην πραγματικότητα πρόκειται περί επιστροφής δανεισθέντος ισόποσου χρηματικού ποσού, το οποίο με δική του πρωτοβουλία συγκέντρωσε από διάφορους επιχειρηματίες της γύρω από το χιονοδρομικό κέντρο περιοχής και το οποίο εν συνεχεία χορήγησε το Νοέμβριο του 2011 στον εγκαλούντα υπό τύπο δανείου, προκειμένου να τον βοηθήσει να ανοίξει, όσο το δυνατόν συντομότερα, το εν λόγω χιονοδρομικό κέντρο, η λειτουργία του οποίου είναι ιδιαιτέρως σημαντική για τα συμφέροντα όλων.

Ο ως άνω, ωστόσο, ισχυρισμός δεν κρίνεται βάσιμος, διότι από τη συγκριτική επισκόπηση των προανακριτικών καταθέσεων του μαρτύρων Κ. Κ., Γ. Β. και Π. Σ., που κατέθεσαν ενόρκως και κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο του παρόντος δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου, προκύπτει ότι ενώ γνώριζαν κατά την προανακριτική τους εξέταση την κατηγορία που βάραινε τον κατηγορούμενο, για παθητική δωροδοκία, ουδέν ανέφεραν περί του ποσού των 15.000 ευρώ που ισχυρίζεται ο κατηγορούμενος ότι συγκέντρωσε από επαγγελματίες της περιοχής και έδωσε ως δάνειο στον Γ.

Π., αντίθετα με την επ’ ακροατηρίω κατάθεσή τους. Σημειωτέον, ότι οι δύο πρώτοι τυγχάνουν επιχειρηματίες, που δραστηριοποιούνται στην περιοχή του Καΐμακτσαλάν, ενώ ο τρίτος είναι συνεργάτης του κατηγορουμένου. Ενδεικτική της αβασιμότητας του ανωτέρω ισχυρισμού είναι η κατάθεση του μάρτυρος Γ. Β., ο οποίος ενώ στο ακροατήριο υποστήριξε μετ’ επιτάσεως ότι ο ίδιος και ο Κ.

έδωσαν από 2.500 ευρώ για να συγκεντρωθεί το ποσό και ότι υπόλοιποι επιχειρηματίες έδωσαν το υπόλοιπο ποσό των 10.000 ευρώ, ουδέν περί τούτου κατέθεσε προανακριτικώς τόσο ο ίδιος, όσο και ο Κ.. Εξάλλου, ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου, ότι με πρωτοβουλία του συγκέντρωσε χρήματα από επαγγελματίες της περιοχής για να τα δανείσει ακολούθως στον εγκαλούντα, προσκρούσει και στην από 24-10-2013 προανακριτική κατάθεση του υιού του Ι.

Θ., ο οποίος εξετάστηκε και ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου και ο οποίος προανακριτικώς κατέθεσε ότι, η μηνύτρια εταιρία δανείστηκε από τον ίδιο τον πατέρα του μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου του 2011 το ποσό των 15.000 ευρώ για να μπορέσει να λειτουργήσει το ΧΚΒ (χωρίς δηλαδή καμία αναφορά για συγκέντρωση χρημάτων από επιχειρηματίες της περιοχής), κι ότι τελικώς το ποσό επεστράφη, μετά από πολλές οχλήσεις του πατέρα του, αρκετά αργότερα, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση και με τις τέσσερις προμνημονευόμενες αποδείξεις, αφού επί τη βάσει αυτών τα χρήματα φέρονται να δανείζονται στις 4 και 18 Νοεμβρίου 2011 και να επιστρέφονται στις 27 και 29 Δεκεμβρίου του ιδίου έτους, ήτοι σε λιγότερο από 1,5 μήνα.

Μάλιστα, ο κατηγορούμενος, κατά την απολογία του ενώπιον του παρόντος δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου ισχυρίστηκε για πρώτη φορά ότι το ποσό των 5.000 ευρώ, περί του οποίου εξεδόθη η από 4-11-2011 απόδειξη, εδόθη στον εγκαλούντα από τον υιό του Ι. Θ., στο γραφείο που ο τελευταίος διατηρεί στα Γιαννιτσά, ερχόμενος τοιουτοτρόπως σε αντίθεση, τόσο με την απολογία του ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, όπου υποστήριξε ότι έδωσε ο ίδιος τα χρήματα, όσο και με την από 24-10-2013 προανακριτική κατάθεση του υιού του, στην οποία ουδεμία αναφορά γίνεται για ένα τόσο χαρακτηριστικό γεγονός.

Περαιτέρω, ένας πρόχειρος ιδιόχειρος κατάλογος, που για πρώτη φορά προσκομίστηκε στον παρόν δευτεροβάθμιο δικαστήριο και που περιέχει 13 ονόματα φυσικών προσώπων και διάφορα ποσά, τα οποία αθροιζόμενα μας δίδουν το ποσό ίων 10.000 ευρώ, δεν δύναται να αποδείξει την επικαλούμενη σύμβαση δανείου, και τούτο διότι τυγχάνει πέραν πάσης λογικής ένας ...

και ταυτοχρόνως Πρόεδρος της εκμισθώτριας του χιονοδρομικού εταιρείας Ο.Τ.Α, να προτρέπει επιχειρηματίες να δανείσουν χρήματα σε έναν άγνωστο και συνάμα στερούμενο χρημάτων μισθωτή, κι αυτός ακολούθως, να τους τα επιστρέφει σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Η ως άνω γρήγορη επιστροφή χρημάτων, ουδόλως συμβαδίζει με την εικόνα, που ο κατηγορούμενος και οι μάρτυρές του προσπάθησαν να δώσουν για τον εγκαλούντα, τον οποίο παρουσίασαν ως παντελώς αφερέγγυο και ασυνεπή και ως έχοντα χρέη έναντι όλων.

Εξάλλου, εάν ληφθεί υπόψη αυτό, που κατέθεσε ο μάρτυρας Γ. Β., ότι δηλαδή για την έναρξη λειτουργίας του χιονοδρομικού κέντρου απαιτούνται 200.000 με 300.000 ευρώ, τότε η δανειοδότηση του εγκαλούντος με το ποσό των 15.000 ευρώ φαντάζει μηδαμινή και ασήμαντη και χωρίς δυνατότητα να επιτελέσει το έργο, για το οποίο ισχυρίζεται ο κατηγορούμενος ότι χορηγήθηκε το δάνειο, ήτοι για να ξεκινήσει, όσο το δυνατόν συντομότερα, η λειτουργία του εν λόγω χιονοδρομικού κέντρου.

Εξ όλων, λοιπών, αυτών των αντιφάσεων, τις οποίες ο κατηγορούμενος ουδόλως μπόρεσε να αιτιολογήσει, το παρόν Δικαστήριο, κατά πλειοψηφία δύο εκ των μελών του, άγεται στο ουμ πέρασμα ότι ο κατηγορούμενος, εκμεταλλευόμενος τη θέση του ως Προέδρου της εταιρείας "...", ζήτησε και έλαβε από τον εγκαλούντα το ως άνω χρηματικό ποσό στα τέλη Δεκεμβρίου 2011, υποσχόμενος να προβεί σε ενέργειες που αντίκεινται στο κύκλο των υπηρεσιακών του καθηκόντων και εν συνεχεία κάλυψε τη συναλλαγή αυτή με τη μεταγενέστερη έκδοση προχρονολογημένων αποδείξεων ίσης αξίας, ενώ η εκ των υστέρων ενημέρωση των λοιπών επαγγελματιών της περιοχής, με τους οποίους βρίσκεται σε αγαστή συνεργασία, όπως αποδείχθηκε από την ακροαματική διαδικασία, οδήγησε στις αντιφατικές καταθέσεις που αυτοί έδωσαν, προς υποστήριξη της θέσεώς του.

Την ως άνω πράξη του ο κατηγορούμενος τέλεσε με δόλο, ήτοι γνωρίζοντας ότι απαίτησε και έλαβε το ως άνω χρηματικό ποσό ως υπάλληλος, για πράξεις που αντίκεινται στα υπηρεσιακά του καθήκοντα.

Συνεπώς, ενόψει όλων των ανωτέρω, που αποδείχθηκαν, πρέπει ο κατηγορούμενος να κηρυχθεί, κατά πλειοψηφία (πλειοψηφούντων των Εφετών Α. Ζ.- Τ. και Π. Χ.), ένοχος για την αξιόποινη πράξη για την οποία κατηγορείται.

Ακολούθως κήρυξε τον κατηγορούμενο ένοχο κατά πλειοψηφία του ότι: Στην Έδεσσα, τον μήνα Οκτώβριο του έτους 2011, ενώ ήταν υπάλληλος κατά την έννοια του νόμου, ενεργώντας με πρόθεση και κατά παράβαση των καθηκόντων του, ζήτησε και έλαβε άμεσα για τον εαυτό του, ωφελήματα οποιασδήποτε φύσης, ως τέτοια δε νοούνται παροχές που έχουν περιουσιακή αξία και δίδονται χωρίς αντάλλαγμα, προκειμένου να προβεί σε ενέργεια που αντίκειται στο κύκλο των καθηκόντων του και συγκεκριμένα, μολονότι ο κατηγορούμενος είχε την ιδιότητα του προέδρου του Δ.Σ.

και νομίμου εκπροσώπου της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "...", η οποία (ανώνυμη εταιρία, δυνάμει της από 30-9-2011 προγραμματικής συμβάσεως που συνήφθη μεταξύ της ίδιας, της περιφέρειας ... και του ..., ανέλαβε τη διαχείριση του χιονοδρομικού κέντρου Βόρας - Καϊμακτσαλάν), και στα πλαίσια της ως άνω διαχείρισης, προκήρυξε δημόσια πλειοδοτική ανοικτή δημοπρασία για την εκ νέου εκμίσθωση των εγκαταστάσεων του ανωτέρω χιονοδρομικού κέντρου, δοθέντος ότι η προηγούμενη μίσθωση που είχε συναφθεί με την εταιρία "..." είχε λήξει, και επελέγη ως ανάδοχος για την εκμετάλλευση του ως άνω χιονοδρομικού κέντρου η εταιρία "....Ε", της οποίας νόμιμος εκπρόσωπος τυγχάνει ο εγκαλών Γ.

Π. (προς τούτο δε υπογράφηκε η από 14.10.2011 σύμβαση για τη διαχείριση και εκμετάλλευση του χιονοδρομικού κέντρου ...), ο κατηγορούμενος, εκμεταλλευόμενος την προαναφερθείσα ιδιότητα του και τυγχάνοντας υπάλληλος κατά την έννοια των άρθρων 13 και 263Α ΠΚ, επικοινώνησε με τον εγκαλούντα και απαίτησε απ’ αυτόν να του καταβάλει το χρηματικό ποσό των 15.000 ευρώ, για να τον συνδράμει με την προαναφερθείσα ιδιότητα του, στην απρόσκοπτη λειτουργία αυτού, καθ’ ο χρόνο θα διαρκούσε η μίσθωση.

Ο εγκαλών κατόπιν των συνεχών πιέσεων του κατηγορουμένου και προς αποφυγή προστριβών μαζί του, κάμφθηκε και του κατέβαλε το πιο πάνω χρηματικό ποσό, το οποίο ο κατηγορούμενος έλαβε άμεσα για τον εαυτό του, πρόκειται δε παροχή που δόθηκε χωρίς αντάλλαγμα και αντίκειται στα καθήκοντα του κατηγορουμένου που πηγάζουν από πιο πάνω υπαλληλική του ιδιότητα".

Δέχθηκε ότι κατηγορούμενος έζησε έως τον χρόνο, που έγινε το έγκλημα έντιμη ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή και τον καταδίκασε σε ποινή φυλακίσεως επτά (7) μηνών ανασταλείσα επί τριετία.

Με αυτά που δέχθηκε το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δεν διέλαβε στην απόφασή του την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία επί πλέον δε στο πόρισμα του που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό αιτιολογικού με το διατακτικό έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες και αντιφάσεις με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος και έτσι να στερείται η απόφαση της νόμιμης βάσης.

Ειδικότερα υπάρχει ασάφεια και αοριστία ως προς τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν το στοιχείο της αντικειμενικής υποστάσεως του εγκλήματος δηλαδή αυτό της ιδιότητας του υπαλλήλου στο πρόσωπο του κατηγορουμένου. Ειδικότερα δεν προκύπτει ο ακριβής χρόνος τέλεσης της παράνομης πράξης αφού στην αρχή του σκεπτικού αυτός ορίζεται στον Οκτώβριο του 2011 και στο τέλος του ο Δεκέμβριος του ίδιου έτους έτσι ώστε να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος των συνθηκών υπό τις οποίες καταβλήθηκε το ποσό των 15000 και αποτελεί αντικείμενο της δωροδοκίας.

Δεν καθορίζεται με σαφήνεια η ιδιότητα υπό την οποία αυτός απαίτησε και έλαβε το άνω ποσό ήτοι αν ζήτησε και το έλαβε με την ιδιότητα του ... ή του νομίμου εκπροσώπου της ΑΕ Αναπτυξιακής … ώστε να είναι ευχερές να διακριβωθεί ότι πρόκειτο για ενέργεια που αναγόταν στον κύκλο των καθηκόντων του ενώ δεν παρατίθενται σαφή πραγματικά περιστατικά από τα οποία να προκύπτουν οι ενέργειες χάριν των οποίων δωροδοκήθηκε αφού στο μεν σκεπτικό αναφέρεται η έκδοση πολεοδομικών αδειών η επανασύνδεση του ρεύματος και η έξωση της μισθώτριας στο δε διατακτικό η συνδρομή του στην απρόσκοπτη λειτουργία του μίσθιου ήτοι αντιφατικά μεταξύ των στοιχεία τα οποία σε συνδυασμό με την έλλειψη προσδιορισμού της ιδιότητας υπό την οποία απήτησε το ποσό της δωροδοκία καθιστούν δυσχερή τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή υπαγωγή των αποδειχθέντων στον νομικό κανόνα του αρθ 235 παρ. 1 ΠΚ που προβλέπει την παθητική δωροδοκία.

Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω είναι βάσιμοι οι εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Δ και Ε λόγοι αναιρέσεως περί ελλείψεως ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και περί ελλείψεως νομίμου βάσεως και πρέπει να γίνουν δεκτοί, οπότε παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως και των προσθέτων λόγων αυτής. Αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και παραπεμφθεί η υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, πλην εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ’ αριθμ. 3171/6.10.2016 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης.

Και

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Σεπτεμβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Οκτωβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ