Supreme Court allows appeal against first-instance dismissal due to lack of factual basis regarding property damage causation.

Απόφαση 1717 / 2023 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1717/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κυριάκο Μπαμπαλίδη, Παναγιώτη Βενιζελέα, Βρυσηίδα Θωμάτου και Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Απριλίου 2023, με την παρουσία και της γραμματέως Θ. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ε. Ρ. του Κ., 2) Π. Μ. του Ι. και 3) Ε. Δ. του Χ., απάντων κατοίκων ... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αντώνιο Ραγιά, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σπυρίδωνα Λιαρομμάτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις δύο από 15-7-2013 και με αριθμούς κατάθεσης 245/2013 και 229/2013 αγωγές, που κατατέθηκαν στο Ειρηνοδικείο Αγρινίου και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 124/2017 του ίδιου Δικαστηρίου και 45/2019 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 26-11-2019 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 45/2019 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου, που δέχθηκε την έφεση της εναγόμενης και ήδη αναιρεσίβλητης κατά της 124/2017 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αγρινίου, που είχε δεχθεί κατά ένα μέρος την αγωγή των εναγόντων και ήδη αναιρεσειόντων, και αφού εξαφάνισε την εκκαλουμένη, δίκασε την αγωγή και την απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα [άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ], είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της [άρθρο 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ].

Από τις διατάξεις των άρθρων 298, 299 330 εδ. β', 914 ΑΚ, προκύπτει ότι η αδικοπρακτική ευθύνη προς αποζημίωση προϋποθέτει συμπεριφορά παράνομη και υπαίτια, επέλευση περιουσιακής ζημίας και ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς του δράστη και της ζημίας. Παράνομη είναι η συμπεριφορά που αντίκειται σε απαγορευτικό ή επιτακτικό κανόνα δικαίου, ο οποίος απονέμει δικαίωμα ή προστατεύει συγκεκριμένο συμφέρον του ζημιωθέντος, μπορεί δε η συμπεριφορά αυτή να συνίσταται σε θετική ενέργεια ή σε παράλειψη ορισμένης ενέργειας, εφόσον στην τελευταία περίπτωση υπήρξε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση προφύλαξης του προσβληθέντος δικαιώματος ή συμφέροντος και αποτροπής του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Για την κατάφαση της παρανομίας δεν απαιτείται παράβαση συγκεκριμένου κανόνα δικαίου, αλλά αρκεί η αντίθεση της συμπεριφοράς στο γενικότερο πνεύμα του δικαίου ή στις επιταγές της έννομης τάξης. Έτσι, παρανομία συνιστά και η παράβαση της γενικής υποχρέωσης πρόνοιας και ασφάλειας στο πλαίσιο της συναλλακτικής και γενικότερα της κοινωνικής δραστηριότητας των ατόμων, δηλαδή η παράβαση της κοινωνικώς επιβεβλημένης και εκ της θεμελιώδους δικαιϊκής αρχής της συνεπούς συμπεριφοράς απορρέουσας υποχρέωσης λήψης ορισμένων μέτρων επιμέλειας για την αποφυγή πρόκλησης ζημιών σε έννομα αγαθά τρίτων προσώπων.

Αμέλεια, ως μορφή υπαιτιότητας, υπάρχει όταν, εξαιτίας της παράλειψης του δράστη να καταβάλει την επιμέλεια που αν κατέβαλε, με μέτρο τη συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς εκπροσώπου του κύκλου δραστηριότητάς του, θα ήταν δυνατή η αποτροπή του ζημιογόνου αποτελέσματος, αυτός [δράστης] είτε δεν προέβλεψε την επέλευση του ζημιογόνου αποτελέσματος, είτε προέβλεψε μεν το ενδεχόμενο της επέλευσής του, ήλπισε όμως ότι θα το αποφύγει [ΑΠ 698/2021, ΑΠ 655/2019].

Αιτιώδης συνάφεια υπάρχει όταν η παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του δράστη ήταν, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, να επιφέρει τη ζημία και την επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση [ΑΠ 698/2021, ΑΠ 1872/2014].

Ειδικότερα, η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ ορισμένης πράξης ή παράλειψης και ορισμένου επιζήμιου αποτελέσματος, που κρίνεται κατά τις διατάξεις των άρθρων 297 και 298 ΑΚ, εξαρτάται από το αν η πράξη ή η παράλειψη, αφενός μεν αποτέλεσε έναν από τους αναγκαίους όρους του αποτελέσματος, που αν αυτός έλειπε αυτό δεν θα επερχόταν, αφετέρου δε μόνη της και αντικειμενικά λαμβανόμενη αν ήταν ικανή, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και με τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, να επιφέρει το αποτέλεσμα αυτό. Το ζήτημα αν η πράξη ή παράλειψη ήταν ικανή, αντικειμενικά εξεταζόμενη, να επιφέρει τη ζημία ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, και μάλιστα από την άποψη της παραβίασης ή μη των διδαγμάτων της κοινής πείρας κατά την υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών που διαπιστώθηκαν στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας. Αντιθέτως, το ζήτημα αν η πράξη ή παράλειψη υπήρξε στη συγκεκριμένη περίπτωση ένας από τους αναγκαίους όρους του αποτελέσματος αποτελεί κρίση περί τα πράγματα και, συνεπώς, διαφεύγει τον αναιρετικό έλεγχο περί όλων των ανωτέρω [ ΑΠ 698/2021, ΑΠ 759/2019, ΑΠ 1302/2011].

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 560 αρ. 6 ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων επιτρέπεται αναίρεση και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ειδικότερα, κατά την έννοια του λόγου αναίρεσης από τον αριθμό 6 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και υπάρχει συνεπώς εκ πλαγίου παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα έτσι να μην μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που εφαρμόστηκε [ολΑΠ 1/1999, ΑΠ 73/2023, ΑΠ 1127/2020].

Αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή στην κατάλυση του επίδικου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είτε είναι κατά νόμο, αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε στην ένδικη περίπτωση, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι δε και όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα [ολΑΠ 15/2006, ΑΠ 73/2023, ΑΠ 1127/2021].

Στην προκειμένη περίπτωση, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αγρινίου, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε, με την προσβαλλομένη απόφασή του, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Στις 31 Ιουλίου 2008 και περί ώρα 15.20'μ.μ., στην περιοχή "..." του Δημοτικού Διαμερίσματος ..., εκδηλώθηκε πυρκαγιά, από την οποία κάηκαν πενήντα (50) στρέμματα γεωργικής έκτασης, είκοσι τριών (23) διαφορετικών ιδιοκτητών, μεταξύ των οποίων και των εναγόντων.

Η κατά τα ως άνω εκθηλωθείσα πυρκαγιά ξεκίνησε από ένα στύλο μεταφοράς ρεύματος της ΔΕΗ, όπου υπήρχαν ξερά χόρτα. Ειδικότερα ο ανωτέρω στύλος της ΔΕΗ βρίσκονταν σε αγρό και ήταν συνδεδεμένος σε δίκτυο, που μετέφερε ρεύμα, σε αντλιοστάσιο που βρίσκονταν στην όχθη ρέματος ιδιοκτησίας Χ. Γ. Ο εν λόγω στύλος της ΔΕΗ αποτελούσε μέρος του δικτύου μεταφοράς ρεύματος της ΔΕΗ, με πέντε καλώδια το ένα κάτω από το άλλο, στους μονωτήρες δε του δευτέρου και τρίτου από κάτω καλωδίου, υπήρχαν σημάδια κάπνας (υπόλειμμα καύσης), γεγονός που καταδεικνύει πιθανή ανάφλεξη των στερεών υπολειμμάτων σκόνης του μονωτήρα από το ηλεκτρικό ρεύμα.

Από την ... έκθεσης απλής αυτοψίας που συνέταξαν ο Πυραγός ΓΥ Χ. Μ. και ο Πυρ/μος ΓΥ Ι. Μ., που επισκέφθηκαν την επίδικη περιοχή, συνάγεται με σαφήνεια ότι αιτία της πυρκαγιάς ήταν η ανάφλεξη των στερεών υπολειμμάτων σκόνης των μονωτήρων με αποτέλεσμα στερεά υπολείμματα καύσης να πέσουν στο έδαφος και να αναφλέξουν τα ξηρά χόρτα.

Τα παραπάνω, σχετικά δηλαδή με την αιτία της πυρκαγιάς, εκτός από την άνω έκθεση απλής αυτοψίας, ενισχύονται και από τις καταθέσεις όλων των μαρτύρων που κατέθεσαν προανακριτικά, οι οποίοι κατέθεσαν ότι τις προηγούμενες ημέρες της εκδήλωσης της πυρκαγιάς τα ως άνω προβλήματα οδηγούσαν σε αλλεπάλληλες διακοπές ρεύματος γεγονός που οδήγησε τη ΔΕΗ να αποστείλει υπαλλήλους της προς την περιοχή, προκειμένου να επιλύσει το πρόβλημα....

Τα παραπάνω δεν αναιρούνται από τη συνταχθείσα τον μήνα Σεπτέμβριο του έτους 2014 τεχνική έκθεση του ομότιμου καθηγητή στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο Π. Μ. και του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού Κ. Χ., η οποία συντάχθηκε κατόπιν υπόδειξης της ΔΕΗ και στην οποία οι ανωτέρω αποφαίνονται ότι η εκδηλωθείσα πυρκαγιά δεν βαρύνει τον εν λόγω στύλο της ΔΕΗ, καθώς αφενός μεν η ανωτέρω τεχνική έκθεση συντάχθηκε μετά την πάροδο έξι (6) και πλέον ετών από το επίδικο γεγονός προκειμένου να χρησιμοποιηθεί και στην παρούσα δίκη, αφετέρου δε δεν στηρίζεται σε αντικειμενικά δεδομένα, αλλά στηρίζεται σε έγγραφα, τα οποία περιέχονται στην σχηματισθείσα για την πυρκαγιά ποινική δικογραφία.

Ο ισχυρισμός της εναγομένης εταιρείας ότι προκλήθηκε η πυρκαγιά από άλλη αιτία, πιθανόν από αμέλεια ή από πρόθεση κάποιου τρίτου ή από τυχαίο γεγονός, δηλ. από ρίψη τσιγάρου, πρέπει να απορριφθεί ως αναπόδεικτος. Σε κάθε δε περίπτωση η εν λόγω πυρκαγιά δεν μπορεί να προκλήθηκε από τη ρίψη τσιγάρου, καθώς στο σημείο που βρίσκεται ο στύλος απέχει τουλάχιστον εκατό (100) μέτρα από την παλαιά εθνική οδό ..., ούτε άλλωστε από τη ρίψη τσιγάρου μπορεί να εκδηλωθεί τέτοιας έντασης πυρκαγιά.

Η πυρκαγιά οφείλεται σε υπαιτιότητα της ΔΕΗ, η οποία δεν μερίμνησε, ως όφειλε δια των προστηθέντων οργάνων της, για τον ενδελεχή έλεγχο των δικτύων και για τη συντήρηση του δικτύου της και ειδικότερα δεν προέβη στον καθαρισμό των υπολειμμάτων σκόνης των μονωτήρων του δεύτερου και τρίτου από κάτω καλωδίου του δικτύου διανομής ρεύματος στην ως άνω περιοχή, με αποτέλεσμα μετά την ανάφλεξη αυτών (υπολειμμάτων σκόνης) να πέσουν στο έδαφος και να αναφλέξουν τα ξηρά χόρτα.

Ως εκ τούτου εφόσον η εναγομένη δεν απέδειξε ότι η ως άνω πυρκαγιά οφείλεται σε ανωτέρα βία, την οποία εξάλλου ούτε και επικαλέσθηκε, ή σε ενέργεια τρίτου και εκ παραλλήλου αποδείχθηκε η πλημμελής συντήρηση του δικτύου της είναι υπεύθυνη σε αποζημίωση των εναγόντων.... Περαιτέρω, δεν αποδείχθηκε αμέλεια του πρώτου εναγόμενου, ο οποίος με την ιδιότητα του τεχνικού της ΔΕΗ, είχε διενεργήσει τον Φεβρουάριο του έτους 2008 τον συνήθη έλεγχο, όπως του είχε αναθέσει η ΔΕΗ.

Τέλος, και το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αγρινίου με την αριθμ. 71/2016 απόφαση του, έκρινε ότι, "...αιτία της πυρκαγιάς είναι η ανάφλεξη των στερεών υπολειμμάτων σκόνης των μονωτήρων με αποτέλεσμα στερεά υπολείμματα καύσης να πέσουν στο έδαφος και να αναφλέξουν τα ξηρά χόρτα...Πλην, όμως ανεξάρτητα από την κατά τα ως άνω ευθύνη της ΔΕΗ για την πρόκληση της πυρκαγιάς από κανένα αποδεικτικό μέσο δεν αποδείχθηκε αμέλεια του κατηγορούμενου...", (δηλ.

του πρώτου εναγόμενου).

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η πυρκαγιά κατέστρεψε τα ελαιόδενδρα και τα λοιπά δένδρα των εναγόντων και προκάλεσε ζημίες, όπως αυτές περιγράφονται παρακάτω. Στην έκταση όμως των προκληθεισών ζημιών τους συντέλεσαν και οι ενάγοντες κατά ποσοστό 30%, διότι παρέλειψαν από αμέλεια τους, δηλ. από έλλειψη της προσοχής και επιμέλειας που αναμένεται να καταβληθεί από τον μέσο, συνετό και κοινωνικό άνθρωπο αλλά και τον καλλιεργητή - ελαιοπαραγωγό, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση, να κόψουν και απομακρύνουν τα ξερά χόρτα από τα ελαιοστάσιά τους, εφ' όσον είναι γνωστός ο πιθανός κίνδυνος πυρκαγιάς και εξαπλώσεως της από ξερά χόρτα, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες του έτους, κατά μερική παραδοχή της σχετικής ενστάσεως των εναγομένων,...

Τα ελαιοκτήματα των εναγόντων και των δύο αγωγών ήταν συγκροτημένα και καλά συντηρημένα, ήσαν μεγάλα, ηλικίας άνω των 20 ετών, ήτοι σε πλήρη παραγωγική ηλικία, το είδος δε της ελιάς που καλλιεργούνταν ήταν των βρώσιμων ελιών.... Σύμφωνα με τα παραπάνω οι ενάγοντες υπέστησαν ζημία αφενός μεν από την καταστροφή των ελαιόδεντρων, αφετέρου δε από την μη συλλογή ελαιοκάρπου για μία πενταετία από την καταστροφή και ειδικότερα: 1) ... 6) Ο έβδομος ενάγων της δεύτερης αγωγής Ε.

Ρ. του Κ., ισχυρίστηκε ότι είναι αποκλειστικός κύριος, νομέας και κάτοχος ενός ελαιοστασίου, συνολικής έκτασης 3 στρεμμάτων, που βρίσκεται στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας της τκ ..., και ότι από το ελαιόκτημά του αυτό κάηκαν 75 ελαιόδενδρα, από τα οποία τα τριάντα πέντε (35) ολοσχερώς και τα υπόλοιπα σαράντα (40) κάηκαν οι βλαστοί και τα φύλλα, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει η παραγωγική διαδικασία επί πενταετία.

Όμως, όπως αποδεικνύεται από την προσκομισθείσα από τον ίδιο βεβαίωση δηλωθείσας περιουσιακής κατάστασης του έτους 2016, ο εν λόγω ενάγων διαθέτει ελαιόκτημα στη θέση ... και όχι στην επίδικη θέση.

Συνεπώς, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που έκρινε τον ενάγοντα κύριο πυρόπληκτου κτήματος και του επιδίκασε τα σχετικά κονδύλια ως αποζημίωση έσφαλε, ενώ θα έπρεπε να απορρίψει την αγωγή του συγκεκριμένου ενάγοντος ως ουσία αβάσιμη, δεκτού γενομένου του σχετικού λόγου έφεσης της εκκαλούσας ως βάσιμου. ... 8) Ο δέκατος ενάγων της δεύτερης αγωγής Π. Μ. του Ι., ισχυρίστηκε ότι είναι αποκλειστικός κύριος, νομέας και κάτοχος ενός ελαιοστασίου, συνολικής έκτασης 3 στρεμμάτων, που βρίσκεται στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας της τκ ... και ότι από το ελαιόκτημά του αυτό κάηκαν ολοσχερώς 40 ελαιόδενδρα. Όμως, όπως αποδεικνύεται από την προσκομισθείσα από τον ίδιο βεβαίωση δηλωθείσας περιουσιακής κατάστασης του έτους 2016, ο εν λόγω ενάγων διαθέτει ελαιόκτημα στη θέση ... και όχι στην επίδικη θέση.

Συνεπώς, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που έκρινε τον ενάγοντα κύριο πυρόπληκτου κτήματος και του επιδίκασε τα σχετικά κονδύλια ως αποζημίωση, έσφαλε, ενώ θα έπρεπε να απορρίψει την αγωγή του συγκεκριμένου ενάγοντος ως ουσία αβάσιμη, δεκτού γενομένου του σχετικού λόγου έφεσης της εκκαλούσας ως βάσιμου. ... 10) Ο δέκατος τρίτος ενάγων της δεύτερης αγωγής Ε.

Δ. του Χ., ισχυρίστηκε ότι είναι κύριος, νομέας και κάτοχος ενός ελαιοστασίου, έκτασης 3 στρεμμάτων περίπου, που βρίσκεται στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας της τκ ... και ότι κάηκαν 50 ελαιόδενδρα, από τα οποία τα 47 ολοσχερώς και τα υπόλοιπα 3 κάηκαν οι βλαστοί και τα φύλλα, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει η παραγωγική διαδικασία επί πενταετία και μία αχλαδιά.

Όμως, όπως προκύπτει από την προσκομισθείσα από τον ίδιο βεβαίωση δηλωθείσας περιουσιακής κατάστασης του έτους 2016, ο εν λόγω ενάγων και ήδη εκκαλών διαθέτει ελαιοστάσιο στη θέση ... και όχι στην επίδικη θέση και επομένως το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που έκανε δεκτή την αγωγή του και του επιδίκασε τα σχετικά κονδύλια, έσφαλε ενώ θα έπρεπε να απορρίψει τη αγωγή του ως ουσία αβάσιμη, δεκτού γενομένου του σχετικού λόγου έφεσης της εκκαλούσας ως βάσιμου".

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αγρινίου, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε την έφεση της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης κατά της απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση και αφού κράτησε και δίκασε την από 15-7-2013 αγωγή των αναιρεσειόντων, την απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη, δεχόμενο ότι τα ακίνητα των εναγόντων βρίσκονταν σε άλλη περιοχή από αυτήν που εκδηλώθηκε η πυρκαγιά που προκάλεσε ζημιές στα ακίνητα άλλων εναγόντων και που οφειλόταν σε υπαιτιότητα της εναγόμενης και ήδη αναιρεσίβλητης.

Με αυτά που δέχτηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε εκ πλαγίου την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 914, σε συνδ. με αυτές των άρθρων 297 και 298 του ΑΚ, και στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, καθόσον δεν εκτίθεται σ' αυτήν με σαφήνεια και επάρκεια, όλα τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν το αρνητικό αποδεικτικό της πόρισμα, σχετικά με τα κρίσιμα ζητήματα της ύπαρξης ζημίας των αναιρεσειόντων και της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της ζημίας αυτής και της αποδεδειγμένης ύπαρξης πυρκαγιάς στην ευρύτερη περιοχή από υπαιτιότητα της εναγομένης, που συνιστούν αναγκαίες προϋποθέσεις για τη θεμελίωση της ερειδόμενης στις περί αδικοπραξιών διατάξεις ένδικης αγωγικής απαίτησης των αναιρεσειόντων, και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος περί της ορθής εφαρμογής των πιο πάνω διατάξεων.

Και τούτο διότι, ενώ δέχθηκε ότι προκλήθηκε πράγματι πυρκαγιά από υπαιτιότητα της αναιρεσίβλητης, την 31-7-2008, στην περιοχή "..." του Δημοτικού Διαμερίσματος ..., ακολούθως απέρριψε την αγωγή των αναιρεσειόντων, δεχόμενο απλώς και μόνον ότι τα ακίνητα αυτών βρίσκονταν σε άλλη περιοχή, και δη στη θέση "..." των δύο πρώτων και στην θέση "..." του τρίτου, χωρίς ωστόσο να διαλαμβάνει ουσιαστικές παραδοχές αναφορικά με το αν και στα συγκεκριμένα ακίνητα, ανεξαρτήτως της ονομασίας της αντίστοιχης περιοχής, προκλήθηκε ή όχι ζημία και, κυρίως, χωρίς να προσδιορίζει, αν οι περιοχές αυτές ταυτίζονται, όπως ισχυρίζονται οι αναιρεσείοντες, σε αποφατική δε περίπτωση, αν βρίσκονται σε απόσταση τέτοια που να αποκλείει την ύπαρξη ζημιών στα ακίνητα των αναιρεσειόντων από την ένδικη πυρκαγιά, ενόψει μάλιστα και του ισχυρισμού αυτών, ότι τα ακίνητά τους περιλαμβάνονται στην από 31-7-2008 έκθεση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.

Έτσι, όμως, εξ αιτίας των ανωτέρω ελλείψεων προκαλείται ασάφεια αναφορικά με την πρόκληση ή μη ζημίας στα ακίνητα των αναιρεσειόντων και ως προς τον αιτιώδη σύνδεσμο της επικαλούμενης ζημίας αυτών με την ένδικη πυρκαγιά. Επομένως, ο δεύτερος, από τον αρ. 6 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες μέμφονται την προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω ασαφών και ανεπαρκών αιτιολογιών ως προς τα ανωτέρω ουσιώδη ζητήματα, είναι βάσιμος.

Κατόπιν τούτων, χωρίς να ερευνηθούν οι άλλοι λόγοι της αίτησης αναίρεσης από τους αριθμούς 1 και 5 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, η εξέταση των οποίων παρέλκει γιατί καλύπτεται από την αναιρετική εμβέλεια του λόγου που κρίθηκε βάσιμος, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της όσον αφορά τους αναιρεσείοντες, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή από αυτόν που την εξέδωσε [άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ]. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στους αναιρεσείοντες του παραβόλου που κατέθεσαν για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης [άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ] και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη, που ηττήθηκε, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που παρέστησαν με τον ίδιο δικηγόρο και κατέθεσαν κοινές προτάσεις, κατά παραδοχή σχετικού αιτήματός τους [άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ], όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 45/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου ως προς τους αναιρεσείοντες.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο παραπάνω δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του παραβόλου που κατέθεσαν για την άσκηση της αναίρεσης.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων [3000] ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Σεπτεμβρίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Νοεμβρίου 2023.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ