1715/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1715 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1715/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένων του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Εμμανουήλ Καλούδη και του αρχαιοτέρου της συνθέσεως Αρεοπαγίτη Γεωργίου Γιαννούλη), Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Τίγγα και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 21 Νοεμβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την αίτηση εξαιρέσεως των κατονομαζομένων δι' αυτής μελών του Α2' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου από την εκδίκαση των (α) 43/19.5.2010 και (β) 44/19.5.2010 αιτήσεων για αναίρεση αντίστοιχα των (α1) 180/26.3.2010 και (β1) 178/26.3.2010 αποφάσεων του Εφετείου Λάρισας, με αναιρεσείοντες, κατά την αυτή πάντοτε αντιστοιχία, τους (α2) Σ. Κ. και (β2) Σ. Α. και αναιρεσίβλητες, σε αμφότερες τις αιτήσεις, τις ανώνυμες εταιρείες με την επωνυμία (1) "ING Ελληνική Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρία Ζωής", (2) "ING Ελληνική Ανώνυμη Εταιρεία Γενικών Ασφαλειών" και (3) "ING Ανώνυμη Εταιρεία Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων", η συζήτηση των οποίων προσδιορίσθηκε ενώπιον του Α2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, αρχικά για την δικάσιμο της 26ης -9-2011 και στη συνέχεια, μετά από διαδοχικές αναβολές, για εκείνες της 14ης-11-2011 και 12ης-12-2011.

Της αιτούσας: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ING Ελληνική Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρία Ζωής", με έδρα στην ..., νομίμως εκπροσωπούμενης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Πασχάλη, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Από τους λοιπούς διαδίκους της κυρίας δίκης, των οποίων διατάχθηκε η κλήτευση με επιμέλεια της γραμματείας του Δικαστηρίου, οι αναιρεσείοντες παρέστησαν αυτοπροσώπως και οι λοιπές αναιρεσίβλητες δεν εμφανίστηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Στο σημείο αυτό εμφανίστηκε η δικηγόρος Τρικάλων Αικατερίνη Ζώη - Τσιγάρα και κατέθεσε προφορική Πρόσθετη - Παρέμβαση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, με την οποία αιτείται να γίνει δεκτή η παρέμβασή της και να απορριφθεί η ένδικη αίτηση εξαιρέσεως.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγητής ορίσθηκε ο Αρεοπαγίτης Νικόλαος Λεοντής.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά του ορισμούς και την έννοια των παρακάτω σημειουμένων κατά περίπτωση διατάξεων: Ι. η αίτηση εξαιρέσεως εκδικάζεται κατά την διαδικασία που εφαρμόζει το δικαστήριο που δικάζει την αίτηση (ΚΠολΔ 58 παρ.2 εδ. 1) και είναι εκείνο στο οποίο υπηρετεί ο εξαιρούμενος (ΚΠολΔ 54 εδ.1) επομένως επί αιτήσεως εξαιρέσεως μελών του Αρείου Πάγου, ΙΙ. η υπόθεση εκδικάζεται, ως αντικείμενο ιδιαίτερης παρεμπίπτουσας δίκης, σε πρώτο και τελευταίο βαθμό, εφόσον η επ' αυτής απόφαση δεν υπόκειται αυτοτελώς σε ένδικα μέσα, παρά μόνον από κοινού με εκείνη επί της κυρίας υποθέσεως, και με την έννοια αυτή η προφορική συζήτησή της είναι υποχρεωτική (ΚΠολΔ 114 παρ.2), χωρίς εντεύθεν να είναι επιτρεπτή η παράσταση του πληρεξουσίου δικηγόρου του διαδίκου με την προβλεπόμενη από το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ δήλωση,

ΙΙΙ. οι διάδικοι παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο (ΚΠολΔ 94 παρ.1), IV. αν οι νομότυπα κλητευθέντες με επιμέλεια της γραμματείας του δικαστηρίου (ΚΠολΔ 58 παρ. 2 εδ. 2) διάδικοι της κύριας δίκης απολείπονται, η υπόθεση συζητείται ως να ήταν παρόντες (ΚΠολΔ 576 παρ. 1), χωρίς παράλληλα η απουσία του αιτούντος να συνεπάγεται σιωπηρά παραίτηση από την αίτηση εξαιρέσεως και V.

η πρόσθετη παρέμβαση ασκείται με κατάθεση ιδιαίτερου δικογράφου, το οποίο απευθύνεται και επιδίδεται στους διαδίκους της κύριας δίκης (ΚΠολΔ 81 παρ.1 εδ.1, 215 παρ. 1 εδ.1). Στη Δικαστήριο αυτό εκκρεμούν Α. η από 8.11.2011 αίτηση, με την οποία διώκεται η εξαίρεση των κατονομαζομένων δι'αυτής μελών του Α2' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου από την εκδίκαση των (α) 43/19.5.2010 και (β) 44/19/5/2010 αιτήσεων για αναίρεση αντίστοιχα των (α1) 180/26.3/2010 και (β1) 178/26.3.2010 αποφάσεων του Εφετείου Λάρισας, με αναιρεσείοντες, κατά την αυτή πάντοτε αντιστοιχία, τους (α2) Σ.

Κ. και (β2) Σ. Α. και αναιρεσίβλητες εις αμφότερες τις αιτήσεις τις ανώνυμες εταιρείες με την επωνυμία (1) "ING Ελληνική Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρεία Ζωής", (2) "ING Ελληνική Ανώνυμη Εταιρεία Γενικών Ασφαλειών" και (3) "ING Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρεία Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων", η συζήτηση των οποίων προσδιορίσθηκε ενώπιον του Α2' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, αρχικά για την δικάσιμο της 26ης-9-2011 και στη συνέχεια, μετά από διαδοχικές αναβολές, για εκείνες της 14ης-11-2011 και 12ης-12-2011 και Β.

η πρόσθετη παρέμβαση της Αικατερίνης Ζώη-Τσιγάρα, πληρεξουσίας δικηγόρου των αναιρεσειόντων μέχρι της παραιτήσεώς της, την οποία άσκησε ατομικά και ιδίω ονόματι με προφορική της δήλωση, η οποία καταχωρήθηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά, με διατυπομένο δι' αυτής αίτημα την απόρριψη της αιτήσεως εξαιρέσεως.

Η εν λόγω αίτηση, ως και η συνεκδικαζόμενη μετ' αυτής πρόσθετη παρέμβαση, αρμόδια φέρονται ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, συντιθέμενου από τα ορισθέντα με την κατ' εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 54 εδ. α' και 58 παρ. 2 ΚΠολΔ και 23 παρ.4 του κ.ν. 1756/1988 εκδοθείσα 176/18.11.2011 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου μέλη του Α1' Τμήματος του Αρείου Πάγου.

Η πρόσθετη όμως και με προφορική δήλωση ασκηθείσα πρόσθετη παρέμβαση, αξιολογείται προεχόντως για τον λόγο αυτό ως απαράδεκτη, χωρίς αντίστοιχη απορριπτική περί τούτου διάταξη στο διατακτικό της παρούσης. Και τούτο για τον λόγο ότι, ως διαμορφωτική διαδικαστική πράξη, που διευρύνει απλώς την έννομη σχέση της δίκης, δικονομικό αποτέλεσμα το οποίο επέρχεται αμέσως με την άσκησή της, δεν περιέχει ίδιο αίτημα, το οποίο, έστω και σιωπηρώς, οφείλει να απορρίψει το δικαστήριο.

Αντίθετα η νομότυπη και εμπρόθεσμη (ΚΠολΔ 57 παρ. 1) άσκηση της αιτήσεως από την πρώτη των αναιρεσιβλήτων επιτρέπει την έρευνα της βασιμότητας του προτεινόμενου δι' αυτής λόγου εξαιρέσεως από νομική και ουσιαστική άποψη, ως να ήταν παρόντες οι απολιπόμενοι διάδικοι της κύριας δίκης, και ειδικότερα οι δεύτερη και τρίτων των αναιρεσιβλήτων και οι λογιζόμενοι ως δικονομικώς απόντες αναιρεσείοντες, οι οποίοι παρέστησαν αυτοπροσώπως και η πρώτη των αναιρεσίβλητων και ήδη αιτούσα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιό της δικηγόρο Ανδρέα Πασχάλη, που παραστάθηκε, με την προβλεπόμενη από το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ δήλωση, οι οποίοι νομότυπα και εμπρόθεσμα κλητεύθηκαν με επιμέλεια της γραμματείας του Δικαστηρίου τούτου, κατά τις συνταχθείσες προς τούτο από 11.11.2011 εκθέσεως επιδόσεως των δικαστικών επιμελητών Δικαστηρίων του Πρωτοδικείου Τρικάλων και του Αρείου Πάγου ...

και ..., αντίστοιχα. Ειδικότερα, κατά την κρατήσασα στο Δικαστήριο τούτο γνώμη, κατά την διάταξη του άρθρου 52 παρ.1 περ. στ' ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος εξαιρέσεως του δικαστή και σε περίπτωση κατά την οποία η συμμετοχή του στη σύνθεση του δικαστηρίου προκαλεί υπόνοια μεροληψίας. Η διάταξη είναι σύστοιχη και προς το άρθρο 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ, που θεωρεί προϋπόθεση της αρχής της δίκαιης δίκης την εξασφάλιση, μέσω της αμεροληψίας, της αντικειμενικότητας του δικαστηρίου και των μελών του.

Ο λόγος αυτός εξαιρέσεως κρίνεται από υποκειμενική και αντικειμενική άποψη, με την έννοια ότι για την απόκρουσή του δεν αρκεί αν ο υπό εξαίρεση δικαστής πιστεύει ότι μπορεί να αποφασίσει αμερόληπτα, αλλ' απαιτείται να προκληθεί και στους διαδίκους αντίστοιχη εντύπωση περί της αμερόληπτης κρίσεώς του.

Από τα υπάρχοντα στην διάθεση του Δικαστηρίου προς αξιολόγηση έγγραφα πιθανολογήθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Με τις (α) 43/19.5.2010 και (β) 44/19.5.2010 αιτήσεις αναιρέσεως προσβλήθηκαν αντίστοιχα οι (α1) 180/26.3.2010 και (β1) 178/26.3.2010 αποφάσεις του Εφετείου Λάρισας, με αναιρεσείοντες, κατά την αυτή πάντοτε αντιστοιχία, και (α2) Σ.

Κ. και (β2) Σ. Α. και αναιρεσίβλητες, εις αμφότερες τις αιτήσεις, τις ανώνυμες εταιρείες με την επωνυμία (1) "ING Ελληνική Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρεία Ζωής", (2) "ING Ελληνική Ανώνυμη Εταιρεία Γενικών Ασφαλειών" και (3) "ING Ανώνυμη Εταιρεία Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων", η συζήτηση των οποίων προσδιορίσθηκε ενώπιον του Α2' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, αρχικά για τη δικάσιμο της 26ης-9-2011 και στη συνέχεια, μετά από διαδοχικές αναβολές, για εκείνες της 14ης-11-2011 και 12ης-12-2011.

Με την ερευνώμενη αίτηση η αιτούσα, πρώτη των αναιρεσιβλήτων, αιτείται την εξαίρεση των κατονομαζομένων μελών του Α2'Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου από την εκδίκαση των εν λόγω με στοιχ. (α) και (β) υποθέσεων, με προτεινόμενο προς τούτο λόγο εξαιρέσεως, με αναφορά στην διάταξη του άρθρου 52 παρ.1 στ' ΚΠολΔ, (i) κατά την απεύθυνσή της κατά των Αθανασίου Κουτρομάνου, Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, και Χρυσοστόμου Ευαγγέλου, Ευφημίας Λαμπροπούλου και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγιτών, την κατ' αυτών έγερση πράγματι της από 9/7.11.2011 αγωγής κακοδικίας, γεγονός που δημιουργεί αντικειμενικά υπόνοια μεροληψίας τους, οποιαδήποτε κρίση και αν διατυπώσουν.

Κατά τη γνώμη, όμως, του μειοψηφούντος μέλους του Δικαστηρίου Δημητρίου Τίγγα, Αρεοπαγίτη, θα έπρεπε να εξαιρεθούν οι ως άνω δικαστικοί λειτουργοί, επειδή μολονότι δεν πιθανολογούνται τα προβαλλόμενα με την κρινόμενη αίτηση περιστατικά μεροληπτικότητας, υφίστανται παρά ταύτα ως προς αυτούς, από λόγους ευθιξίας μετά την αμφισβήτηση της αμεροληψίας τους (και την υποβολή εναντίον αυτών μάλιστα και αγωγής κακοδικίας), προϋποθέσεις μη συμμετοχής τους στη συγκρότηση του Δικαστηρίου που θα δικάσει την υπόθεση των αιτούντων, οι δε λόγοι αυτοί δεν μπορούσαν να προβληθούν πριν από την υποβολή της κρινόμενης αιτήσεως, της οποίας είναι απότοκος, ως δήλωση αποχής από τα καθήκοντά τους (άρθρο 55 Κ.Πολ.Δικ.).

Η θετική κατά τούτο αξιολόγηση της ένδικης αιτήσεως δικαιολογεί και την παραδοχή του διατυπουμένου παρεπομένου αιτήματος περί κηρύξεως ακύρων των από 12.9.2011 και 4.10.2011, κύριας και συμπληρωματικής, εκθέσεων του ορισθέντος ως Εισηγητή Αρεοπαγίτη Εμμανουήλ Κλαδογένη επί των εν λόγω και με στοιχ. (α) και (β) χαρακτηριζομένων αιτήσεων αναιρέσεως και (ii) κατά την κατεύθυνσή της κατά των Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, Γεράσιμου Φουρλάνου και Στυλιανής Γιαννούκου, Αρεοπαγιτών, ότι συμμετείχαν στη σύνθεση του Α2' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, με απόφαση του οποίου αναβλήθηκε η συζήτηση των με στοιχ. (α) και (β) αιτήσεων αναιρέσεως από την αρχική δικάσιμο της 26ης-9-2011 σε εκείνη της 12ης-12-2011.

Μόνο όμως το επικαλούμενο γεγονός του προσδιορισμού σε σύντομη, μετ' αναβολή, δικάσιμο της συζητήσεως της υποθέσεως προφανές είναι ότι δεν δικαιολογεί την δημιουργία υπόνοιας μεροληψίας τους για την κρίση τους επί των με στοιχ. (α) και (β) υποθέσεων. Συνακόλουθα αυτών πρέπει να γίνει δεκτή η ένδικη αίτηση κατά το με στοιχ. (i) χαρακτηριζόμενο σκέλος της και απορριφθεί κατά τα λοιπά.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Ι. Απορρίπτει την από 8.11.2011 αίτηση εξαιρέσεως κατά την απεύθυνσή της κατά των Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, Γεράσιμου Φουρλάνου και Στυλιανής Γιαννούκου, Αρεοπαγιτών.

ΙΙ. Εξαιρεί από την εκδίκαση των (α) 43/19.5.2010 και (β) 44/19.5.2010 αιτήσεων για αναίρεση των (α1) 180/26.3.2010 και (β1) 178/26.3.2010 αποφάσεων του Εφετείου Λάρισας τους Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγίτες.

ΙΙΙ. Κηρύσσει άκυρες τις από 12.9.2011 και 4.10.2011, κύρια και συμπληρωματική, εκθέσεις του ορισθέντος ως Εισηγητή Αρεοπαγίτη Εμμανουήλ Κλαδογένη επί των με στοιχ. (α) και (β) αιτήσεων αναιρέσεως.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 25 Νοεμβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Νοεμβρίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ