Appeal dismissed for non-appearance but partially allowed regarding milder sentencing provisions.

Απόφαση 1713 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1713/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Διονυσία Μπιτζούνη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ'αριθ. 194/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου, Βασιλική Ηλιοπούλου και Μαρία Βασδέκη-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Σεπτεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Χαλντούπη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ. Β. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν εμφανίστηκε, για αναίρεση της υπ'αριθ. 1302/2019 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 12.4.2019 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 744/2019.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η από 12.4.2019 αίτηση αναίρεσης του ανωτέρω κατηγορουμένου.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 513 παρ. 1 εδ.γ' του καταργηθέντος ΚΠΔ, ο οποίος εν προκειμένω εφαρμόζεται όσο αφορά την κλήτευση του αναιρεσείοντος, σύμφωνα με τη μεταβατική διάταξη του άρθρου 589 παρ. 3 του νέου ΚΠΔ (Ν. 4620/2019), ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κλητεύει τον αναιρεσείοντα και τους υπόλοιπους διαδίκους, με κλήση που επιδίδεται σύμφωνα με τα άρθρα 155-161 και μέσα στην προθεσμία του άρθρου 166 στο ακροατήριο του Αρείου Πάγου.

Από τα από 12/7/2019 δύο αποδεικτικά επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας της εισαγγελίας του Αρείου Πάγου Α. Σ. προκύπτει ότι επιδόθηκε στον αναιρεσείοντα και στον αντίκλητο δικηγόρο του νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 155 παρ. 1 εδ. α' και 166 ΚΠΔ) η υπ' αριθ. 744/2019 κλήση της Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου προκειμένου να παραστεί δια συνηγόρου στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου κατά την αναφερόμενη στην αρχή της απόφασης δικάσιμο, πλην όμως αυτός δεν εμφανίστηκε.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 514 εδ. α' του νέου ΚΠΔ, αν δεν εμφανιστεί ο αναιρεσείων η αίτησή του απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη. Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό προς εκείνη της παρ. 3 του άρθρου 512 ίδιου ΚΠΔ, προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί στο ακροατήριο του Αρείου Πάγου ο αιτών την αναίρεση προσηκόντως, ήτοι με συνήγορο ή δι' αυτού, αν και κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως για να παραστεί στη συζήτηση, η αίτηση αναίρεσης απορρίπτεται. Εξαίρεση εισάγεται με τις διατάξεις των άρθρων 511 εδ. τελευταίο και 514 εδ. δ' περ. β' ΚΠΔ, κατά τις οποίες είτε εμφανισθεί είτε απολείπεται ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος, αν κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης, ο Άρειος Πάγος εφαρμόζει αυτεπαγγέλτως τον επιεικέστερο νόμο που ισχύει μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης.

Στην προκείμενη περίπτωση με την υπ' αριθ. 1302/2019 προσβαλλόμενη απόφαση το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα - κατηγορούμενο και τον καταδίκασε σε ποινή φυλάκισης επτά μηνών, την οποία ανέστειλε επί τριετία, για την αξιόποινη πράξη της παραβίασης ή παραποίησης φορολογικών μηχανισμών και συστημάτων (άρθρο 10 παρ.3 περ. ε' και 4 του ν. 1809/1988), ήτοι για το ότι ως οδηγός αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης, παρέχοντας υπηρεσίες στο κοινό και ενώ ήταν υπόχρεος να χρησιμοποιεί ταμειακές μηχανές για την έκδοση αποδείξεων παροχής υπηρεσιών, επενέβη με οποιοδήποτε τρόπο στο μηχανισμό έκδοσης αποδείξεων με σκοπό την αποφυγή έκδοσής τους.

Κατά της απόφασης αυτής ο αναιρεσείων άσκησε νομότυπα και εμπρόθεσμα με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου που την εξέδωσε την υπό κρίση από 12/4/2019 αίτηση αναίρεσης με παραδεκτούς λόγους αναίρεσης α) την έλλειψη αιτιολογίας β) την απόλυτη ακυρότητα και γ) την έλλειψη αιτιολογίας ως προς την απόρριψη του ελαφρυντικού του άρθρου 84 παρ. 2 περ. α' του ΠΚ (άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' και Δ' ΚΠΔ ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 10 παρ. 4 του Ν. 1809/1988 (Καθιέρωση Φορολογικών Μηχανισμών κλπ) όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 34 παρ. 20 του ν. 3522/2006, οι υπαίτιοι των παραβάσεων της περίπτωσης ε' της προηγούμενης παραγράφου τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών, εφαρμοζομένων αναλόγως των αντιστοίχων διατάξεων του ν. 2523/1997, που αναφέρονται στη χρήση πλαστών και εικονικών στοιχείων. Ήδη από 1/7/2019 άρχισε να ισχύει ο νέος Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019), στη μεταβατική διάταξη του άρθρου 463 παρ. 2 του οποίου ορίζεται ότι " όπου σε ειδικούς νόμους απειλείται ποινή φυλάκισης προστίθεται διαζευκτικά και η χρηματική ποινή, όπως αυτή προβλέπεται στο άρθρο 57 του παρόντος Κώδικα". Η νέα αυτή διάταξη εισάγει ευμενέστερη ποινική μεταχείριση για τον αναιρεσείοντα, αφού στην προβλεπόμενη για το αδίκημα για το οποίο αυτός καταδικάσθηκε στερητική της ελευθερίας ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών προστίθεται διαζευκτικά και η χρηματική ποινή, η οποία είναι ηπιότερη της φυλάκισης.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 84 παρ.1 και 2 του ΠΚ (Ν. 4619/2019) ως ελαφρυντική περίσταση, η συνδρομή της οποίας οδηγεί στην επιβολή μειωμένης ποινής κατά το μέτρο που προβλέπει η διάταξη του άρθρου 83 ΠΚ, θεωρείται μεταξύ άλλων και η υπό στοιχείο α', "το ότι ο υπαίτιος έζησε σύννομα ως το χρόνο που έγινε το έγκλημα, περίσταση που δεν αποκλείεται από μόνη την προηγούμενη καταδίκη του για ελαφρό πλημμέλημα". Κριτήριο για τη συνδρομή της ελαφρυντικής αυτής περίστασης είναι η σύννομη ζωή του υπαιτίου, που υπάρχει όταν αυτός δεν έχει διαπράξει αξιόποινη πράξη, παραβιάζοντας επιτακτικούς ή απαγορευτικούς κανόνες δικαίου, το λευκό δε ποινικό μητρώο δεν είναι το μόνο αποδεικτικό στοιχείο για την αναγνώριση της ελαφρυντικής αυτής περίστασης, καθώς ο δικαστής μπορεί να συναξιολογήσει και άλλα περιστατικά που συνθέτουν τη σύννομη ζωή, κρίνοντας μέσα στα πλαίσια που ορίζει το άρθρο 178 ΚΠΔ.

Ενόψει των ανωτέρω η νεότερη διάταξη του άρθρου 84 παρ. 2 α' ΠΚ είναι ευμενέστερη της αντίστοιχης προϊσχύσασας, η οποία όριζε ότι ελαφρυντική περίσταση θεωρείται " το ότι ο υπαίτιος έζησε έως ο χρόνο που έγινε το έγκλημα έντιμη ατομική, οικογενειακή και γενικά κοινωνική ζωή", αφού με τη νέα αυτή διάταξη διευρύνεται η δυνατότητα αναγνώρισης της ελαφρυντικής αυτής περίστασης, καθόσον υιοθετήθηκε το δεκτικό βεβαίωσης κριτήριο της " νόμιμης" ζωής έναντι του απροσδιόριστου κριτηρίου της "έντιμης" ζωής που απαιτούσε η προϊσχύσασα διάταξη και δεν ελέγχεται πλέον η κατά το Σύνταγμα "απαραβίαστη" προηγούμενη ατομική και κοινωνική ζωή του υπαιτίου.

Κατά συνέπεια, εφόσον η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή, παρά την ερημοδικία του αναιρεσείοντος, πρέπει να εφαρμοστούν αυτεπαγγέλτως οι ανωτέρω ευμενέστερες διατάξεις, κατ' άρθρο 2 του ΠΚ και 514 εδ. τελευταίο του ΚΠΔ, όσο αφορά την επιβολή ποινής και την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 α' ΠΚ, να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τις ανωτέρω διατάξεις της και να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την υπ' αριθ. 1302/2019 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών ως προς το κεφάλαιο της επιβολής ποινής και της απόρριψης του ελαφρυντικού του άρθρου 84 παρ. 2 α' ΠΚ.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Οκτωβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 1η Νοεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ