Supreme Court dismisses appeal against deceased defendants, allowing it only against heirs if death occurred after oral hearing.

Απόφαση 1713 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1713/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καλαμίδα, Δημήτριο Κανελλόπουλο, Διονύσιο Γιαννακόπουλο και Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Γιαννέλη, για να δικάσει μεταξύ :

Των αναιρεσειόντων : 1)......, 2)...... , 3)...... και 4)........, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχαήλ Βρανά, ο οποίος δήλωσε ότι οι 1ος και 3η αναιρεσίβλητοι απεβίωσαν στις 31-10-2002 και 30-1-2005 αντίστοιχα και προσεκόμισε τις υπ' αριθμ. ....... , ..... Ληξιαρχικές πράξεις θανάτου, οι οποίες και αναγνώσθηκαν. Των αναιρεσιβλήτων : 1) Χ1, 2) Χ2 και 3) Χ3. Ο 2ος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Γεωργία Γκότζη, η οποία δήλωσε ότι οι 1ος και 3η απεβίωσαν .

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-3-1999 αγωγή, την από 5-10-1999 πρόσθετη παρέμβαση, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρεθύμνης και συνεκδικάσθηκαν με την από 14-9-1999 δια των προτάσεων ανταγωγή . Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 42/484/ΜΤ/35/2000 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 103/2002 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 28 Μαρτίου 2005 αίτησή τους και τους από 5 Φεβρουαρίου 2007 πρόσθετους λόγους αυτής. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν οι αναιρεσείοντες και ο 2ος αναιρεσίβλητος, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Κανελλόπουλος ανέγνωσε την από 26 Φεβρουαρίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων λόγων αναιρέσεως, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου, που παραστάθηκε, την απόρριψή τους και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62, 73, 313 παρ. 1 περ. δ΄, 286 επ. και 573 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ., προκύπτει ότι, αν ο διάδικος βρίσκεται στη ζωή κατά την έναρξη της δίκης και αποβιώσει μετά το τέλος της προφορικής συζητήσεως, ύστερα από την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση, δεν υπάρχει στάδιο εφαρμογής των διατάξεων για διακοπή και επανάληψη της δίκης και επομένως τα ασκούμενα κατά της αποφάσεως αυτής ένδικα μέσα, κατά συνέπεια δε και η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απευθύνονται, σύμφωνα με το άρθρο 558 Κ.Πολ.Δικ., κατά των καθολικών διαδόχων του αποβιώσαντος, υπό την προϋπόθεση ότι ο αναιρεσείων είχε λάβει με οποιοδήποτε τρόπο γνώση του θανάτου του αντιδίκου του, άλλως η αναίρεση που απευθύνεται κατά του αποβιώσαντος, χωρίς δηλαδή να γνωρίζει το θάνατό του ο αναιρεσείων, δεν είναι άκυρη και χωρεί νόμιμα η συζήτηση αυτής με τους κληρονόμους του αποβιώσαντος, οι οποίοι πρέπει να καλούνται με την ιδιότητα αυτή στη συζήτηση (Ολομ.

Α.Π. 27/1987, Α.Π. 818/2005). Περαιτέρω η ακυρότητα αυτή, ως αναγόμενη στην έλλειψη της κατά το άρθρο 62 εδ. α΄ Κ.Πολ.Δικ. διαδικαστικής προϋπόθεσεως της ικανότητας να είναι κάποιος διάδικος, λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο αυτεπαγγέλτως (άρθρο 73 Κ.Πολ.Δικ.), εφόσον από τα προσκομιζόμενα από τους διαδίκους στοιχεία προκύπτουν οι προϋποθέσεις αυτής, δηλονότι ο προηγηθείς της ασκήσεως της αναιρέσεως θάνατος του αναιρεσιβλήτου και η κατά την άσκηση αυτής γνώση τού γεγονότος τούτου από τον αναιρεσείοντα (ΑΠ 593/1999).

Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 3 ΚΠολΔ, αν μετέχουν περισσότεροι στη δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε κάποιος από αυτούς, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη για όλους. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι δεν επιτρέπεται η εισαγωγή της αιτήσεως αναιρέσεως για συζήτηση μόνο για μερικούς από τους διαδίκους της αναιρετικής δίκης, ακόμη και αν πρόκειται για απλή ομοδικία, παρά την αντίθετη διάταξη του άρθρου 75 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Στην προκείμενη περίπτωση, εισάγεται για συζήτηση η από 28.3.2005 αίτηση για αναίρεση της 103/2002 απόφασης του Εφετείου Κρήτης, με την οποία απορρίφθηκε ως αβάσιμη ουσιαστικά έφεση των αναιρεσειόντων κατά της 42/484/ΜΤ/35/2000 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρεθύμνης, το οποίο, δικάζοντας α) επί της από 15.3.1999 αγωγής των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων κατά των ήδη αναιρεσειόντων, με την οποία αυτοί ζητούσαν να αναγνωριστούν συγκύριοι, καθένας κατά το 1/2 εξ αδιαιρέτου, του αναφερόμενου επίδικου ακινήτου, β) επί της από 5.10.1999 πρόσθετης υπέρ των εναγόντων παρέμβασης της ήδη αναιρεσίβλητης και γ) επί της ανταγωγής των αναιρεσειόντων που αυτοί άσκησαν με τις από 14.9.1999 ενώπιον αυτού προτάσεις τους, με την οποία, προβάλλοντας δική τους κυριότητα επί του επίδικου ακινήτου, ζητούσαν να αναγνωριστούν αυτοί συγκύριοι, καθένας κατά τα αναφερόμενα ιδανικά μερίδια, του ενλόγω ακινήτου, δέχτηκε την αγωγή και την πρόσθετη παρέμβαση και απέρριψε την ανταγωγή.

Η αίτηση αναίρεσης απευθύνεται κατά των 1) Χ1, 2) Χ2(εναγόντων) και 3) Χ3 (προσθέτως υπέρ αυτών παρεμβαίνουσας). Όπως προκύπτει από τις ληξιαρχικές πράξεις θανάτου, α) ..../τόμος ...../200., που συνέταξε ο Ληξίαρχος Δήμου Κερατσινίου του Νομού Αττικής και β) 7/......, που συνέταξε ο Ληξίαρχος του Δήμου Γεροποτάμου του Νομού Ρεθύμνης, αντίγραφα των οποίων προσκομίζουν και οι αναιρεσείοντες που επισπεύδουν τη συζήτηση και ο παριστάμενος δεύτερος αναιρεσίβλητος, αποβίωσαν, ο πρώτος αναιρεσίβλητος Χ1 στις 31.10.2002 και η τρίτη αναιρεσίβλητη Χ3 στις 30.1.2005, ενώ, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης και την προσβαλλόμενη 103/2002 απόφαση του Εφετείου Κρήτης, η μεν αίτηση αυτή κατατέθηκε στο Γραμματέα του Εφετείου στις 28.3.2005, η δε συζήτηση της έφεσης, μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, έγινε στις 9.10.2001.

Έτσι, ο θάνατος των δύο πιο πάνω αναιρεσιβλήτων έλαβε χώρα μετά τη συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον του Εφετείου και πριν από την άσκηση της αναιρέσεως. ΄Όμως, όπως προκύπτει από τη δεύτερη πιο πάνω ληξιαρχική πράξη, το θάνατο της τρίτης αναιρεσίβλητης Χ3 ενώπιον του Ληξιάρχου του Δήμου Γεροποτάμου, δήλωσε ο δεύτερος αναιρεσείων ...... .

Από τους λοιπούς δε αναιρεσείοντες, η πρώτη είναι σύζυγος του δευτέρου και ο τρίτος και η τέταρτη τέκνα αυτών (βλ. σελ. 3 των πιο πάνω από 14.9.1999 προτάσεών τους). Έτσι οι αναιρεσείοντες είχαν λάβει γνώση του θανάτου της τρίτης αναιρεσίβλητης, ήδη πριν την κατάθεση της αίτησης αναίρεσης. Παρά ταύτα την απηύθυναν κατ΄ αυτής και όχι κατά των καθολικών διαδόχων της.

Επομένως, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη, η αίτηση αναίρεσης, ως προς την τρίτη αναιρεσίβλητη, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Δεν προέκυψε όμως από οποιοδήποτε στοιχείο, από τα προσκομιζόμενα ενώπιον του Αρείου Πάγου, ότι οι αναιρεσείοντες, κατά την άσκηση της αναιρέσεως, τελούσαν εν γνώσει και του προηγηθέντος θανάτου του πρώτου αναιρεσιβλήτου.

Επομένως, δεν είναι άκυρο το δικόγραφο της αναιρέσεως ως προς τον αναιρεσίβλητο αυτόν. Είναι όμως απαράδεκτη, κατά τα λοιπά, η συζήτηση της αναιρέσεως, διότι από τις προτάσεις των αναιρεσειόντων και από όλα τα έγγραφα που υπάρχουν στη δικογραφία, δεν προκύπτει ότι η συζήτηση επισπεύδεται και έναντι των κληρονόμων του αποβιώσαντος πρώτου αναιρεσιβλήτου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει, ως προς την τρίτη αναιρεσίβλητη Χ3, την από 28.3.2005 αίτηση των 1) ....... κλπ, για αναίρεση της 103/2003 απόφασης του Εφετείου Κρήτης.

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της πιο πάνω αίτησης αναίρεσης, ως προς τους δύο άλλους αναιρεσιβλήτους Χ1 και Χ2.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 2 Μαΐου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 10 Ιουλίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ