170/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 170 / 2019 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 170/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αβροκόμη Θούα, Γεώργιο Αποστολάκη, Θεόδωρο Κανελλόπουλο - Εισηγητή και Κυριάκο Οικονόμου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Α. του Β., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Πανανό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Η. Α. του Β., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της αποβιωσάσης την 6-5-2016 Κ. χήρας Β. Α. το γένος Ε. Κ. και 2) Ν. Α. του Η., ως ειδικής διαδόχου της ιδίας ως άνω αποβιωσάσης την 6-5-2016 Κ. χήρας Β. Α., το γένος Ε. Κ., αμφοτέρων κατοίκων .... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χαράλαμπο Τσιρογιάννη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-6-2012 αγωγή της αρχικής διαδίκου Κ. χήρας Β. Α., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Τρικάλων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 51/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 463/2015 του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 21-7-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 34, 35, 127 ΑΚ, 62, 63, 286 επ., 313 παρ. 1 περ. δ`, 556 και 558 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η αναίρεση πρέπει ν` απευθύνεται κατά του αντιδίκου του αναιρεσείοντος, αν δε αυτός πεθάνει πριν την άσκησή της και το γεγονός αυτό είναι σε γνώση του αναιρεσείοντος κατά τον χρόνο άσκησης της αναίρεσης, αυτή πρέπει ν` απευθύνεται κατά των καθολικών διαδόχων του κλπ., διαφορετικά απορρίπτεται αυτεπάγγελτα ως απαράδεκτη (ΑΠ 874/2015, ΑΠ 625/2012).

Εξάλλου, από τις διατάξεις του άρθρου 225 ΑΚ, που ορίζει ότι η επέλευση της εκκρεμοδικίας δεν στερεί τους διαδίκους από την εξουσία να μεταβιβάσουν το επίδικο πράγμα ή δικαίωμα, ότι η μεταβίβαση του επιδίκου πράγματος ή δικαιώματος δεν επιφέρει καμμία μεταβολή στη δίκη και ότι ο ειδικός διάδοχος έχει δικαίωμα να ασκήσει παρέμβαση, προκύπτει ότι παρέχεται κατ` αρχήν η δυνατότητα στους διαδίκους μετά την εκκρεμοδικία να μεταβιβάσουν το επίδικο πράγμα ή δικαίωμα υπό τους όρους και προϋποθέσεις του ουσιαστικού δικαίου.

Η μεταβίβαση όμως του αντικειμένου της δίκης, που έγινε μετά την επέλευση της εκκρεμοδικίας, δεν επιφέρει μεταβολή στην έννομη σχέση αυτής, διότι δεν αποβαίνει αναγκαίο παρακολούθημα της ουσιαστικής έννομης σχέσης, αλλά συνεχίζεται μεταξύ των ίδιων διαδίκων, εωσότου νομίμως περατωθεί. Μέχρι τότε παραμένει και η εξουσία του απαλλοτριώσαντος ή σε περίπτωση θανάτου του των καθολικών του διαδόχων για τη διεξαγωγή της δίκης.

Ο δε ειδικός διάδοχος δεν αποκτά αυτοδικαίως την ιδιότητα του διαδίκου, αλλά έχει το δικαίωμα να εισέλθει στη δίκη με την άσκηση παρέμβασης (κύριας ή πρόσθετης) (ΑΠ 1073/2015, ΑΠ 2249/2014). Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως που απευθύνεται κατά του ειδικού διαδόχου κάποιου διαδίκου, όπως είναι και ο εκδοχέας επί σύμβασης εκχώρησης της ένδικης απαίτησης, απορρίπτεται ως απαράδεκτη.

Στην προκείμενη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης (άρθ. 561 § 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα ακόλουθα: Η Κ. χήρα Β. Α. άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων κατά του ήδη αναιρεσείοντος την από 13-6-2012 αγωγή, με την οποία ζήτησε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος - αναιρεσείων να της καταβάλει, νομιμοτόκως, το ποσό των 35.873,30 ευρώ, το οποίο ο τελευταίος, κατά παράβαση της μεταξύ τους συμφωνίας, ανέλαβε από τον αναφερόμενο στην αγωγή κοινό τραπεζικό λογαριασμό.

Η αγωγή αυτή απορρίφθηκε με την υπ' αριθμ. 51/2013 απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου. Κατά της απόφασης αυτής η ενάγουσα άσκησε την από 27-3-2014 έφεση ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, το οποίο εξέδωσε κατά την τακτική διαδικασία, αντιμωλία των ως άνω διαδίκων, την υπ' αριθμ. 463/2015 τελεσίδικη απόφαση, με την οποία, κατά παραδοχή της έφεσης ως βάσιμης κατ' ουσίαν, εξαφανίστηκε η πιο πάνω πρωτόδικη απόφαση, έγινε δεκτή εν μέρει η αγωγή ως ουσιαστικά βάσιμη και υποχρεώθηκε ο εναγόμενος - αναιρεσείων να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 13.436,65 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Στη συνέχεια, ο εναγόμενος άσκησε κατά της πιο πάνω απόφασης την υπό κρίση από 21-7-2016 αίτηση αναιρέσεως, την οποία απευθύνει κατά των 1) Η. Α., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της αποβιωσάσης την 6-5-2016 (δηλαδή πριν την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως) αρχικώς ενάγουσας Κ. χήρας Β. Α. και 2) Ν. Α. του Η., ως ειδικής διαδόχου της ίδιας ως άνω αρχικώς ενάγουσας κατόπιν της από 17-6-2014 σύμβασης εκχώρησης (που κοινοποιήθηκε στον εναγόμενο - αναιρεσείοντα στις 26-7-2016).

Σύμφωνα, όμως, με όσα εκτέθηκαν, η μεταβίβαση αυτή της ένδικης απαίτησης από την αρχικώς ενάγουσα, εφόσον έγινε μετά την επέλευση της εκκρεμοδικίας, δεν επέφερε μεταβολή στην έννομη σχέσης της παρούσας δίκης, την οποία, ενόψει του θανάτου της αρχικώς ενάγουσας, νομιμομοποιούνται να συνεχίσουν μόνον οι καθολικοί διάδοχοι αυτής.

Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως, καθό μέρος απευθύνεται κατά της δεύτερης των αναιρεσιβλήτων ως ειδικής διαδόχου της αρχικώς ενάγουσας, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη. Περαιτέρω, όσον αφορά τον πρώτο των αναιρεσιβλήτων, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι η αρχικώς ενάγουσα Κ. χήρα Β. Α. απεβίωσε χωρίς διαθήκη και άφησε μοναδικούς εξ αδιαθέτου κληρονόμους τα δύο τέκνα της, ήτοι α) τον ίδιο (αναιρεσείοντα), στο πρόσωπο του οποίου, καθό μέρος είναι συγκληρονόμος, έχει επέλθει σύγχυση, αφού συμπίπτει στο πρόσωπο αυτού η ιδιότητα του ενάγοντος και του εναγομένου, και β) τον Η.

Α. του Β., πρώτο των αναιρεσιβλήτων, ο οποίος παραστάθηκε, εκπροσωπούμενος από πληρεξούσιο δικηγόρο, κατά τη συζήτηση της αίτησης ενώπιον του Αρείου Πάγου, ισχυριζόμενος όμως ότι η αίτηση αναίρεσης "εσφαλμένα και χωρίς δικαιολογητικό λόγο στρέφεται" κατ' αυτού ως κληρονόμου της αρχικώς ενάγουσας. Ο αναιρεσείων, για τη νομιμοποίηση του ανωτέρω αναιρεσιβλήτου, προσκομίζει μόνον το υπ' αριθμ. 36881/20-7-2016 πιστοποιητικό πλησιέστερων συγγενών, σύμφωνα με το οποίο η αποβιώσασα άφησε κατά την ημέρα του θανάτου της μόνους πλησιέστερους συγγενείς τα ανωτέρω δύο τέκνα της.

Ωστόσο, από τα στοιχεία της δικογραφίας ουδόλως προκύπτει ότι οι ανωτέρω δύο πλησιέστεροι συγγενείς της ως άνω αποβιωσάσης είναι και οι μοναδικοί κληρονόμοι αυτής, ούτε και προκύπτει ο τρόπος κληρονομικής διαδοχής τους (εκ διαθήκης ή εξ αδιαθέτου), αφού δεν προσκομίζεται πιστοποιητικό περί μη δημοσιεύσεως διαθήκης αυτής ή, σε αντίθετη περίπτωση, η διαθήκη της (ΑΠ 562/2017).

Συνεπώς, ως προς τον πρώτο των αναιρεσιβλήτων, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης. Ο αναιρεσείων, ως ηττηθείς, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα της δεύτερης των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 183, 176 ΚΠολΔ) κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό. Εξάλλου, ενόψει του ότι η υπόθεση δεν περατώνεται στο σύνολό της, το Δικαστήριο επιφυλάσσεται να αποφανθεί για την τύχη του παραβόλου, όταν κρίνει την αίτηση αναιρέσεως και ως προς τους κληρονόμους του πρώτου αναιρεσίβλητου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 21-7-2016 αιτήσεως του Ε. Α. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 463/2015 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας ως προς τον πρώτο των αναιρεσιβλήτων Η. Α..

Απορρίπτει την ως άνω αίτηση αναιρέσεως ως προς τη δεύτερη των αναιρεσιβλήτων Ν. Α.. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της ως άνω αναιρεσίβλητης που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 23 Οκτωβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Φεβρουαρίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ