Supreme Court dismisses appeal against second instance judgment on contract validity and consumer protection claims.

Απόφαση 1708 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1708/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Στυλιανή Γιαννούκου και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, στις 11 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) Ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία " …" που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία " …" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΦΥΤΟΧΕΜ Ανώνυμος Γεωργική Εταιρεία" και το διακριτικό τίτλο "Κρόνος" που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 4) ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία " …." που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 5) ετερόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία " …" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παναγιώτη Καραστρατή.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Δ. Β. του Κ., κατοίκου ..., 2) Γ. Κ. του Ε., κατοίκου ..., 3) Σ. Τ. του Ε., κατοίκου ..., 4) Χ. Π. του Ε., κατοίκου ..., 5) Ε. Β. του Σ., κατοίκου ..., 6α) Γ. χήρας Ε. Π., το γένος Ν. Φ., 6β) Κ. Π. του Ε., 6γ) Δ. Π. του Ε., κατοίκων ..., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος στις 13-6-2009 Ε. Π. του Ι., 7) Χ. Κ. του Μ., κατοίκου ..., 8) Κ. Φ. του Α., κατοίκου ..., 9) Δ. Β. του Γ., κατοίκου ..., 10) Α. Κ. του Κ., κατοίκου ..., 11) Γ. Λ. του Ε., κατοίκου ..., 12) Ν. Τ. του Ι., κατοίκου ..., 13) Χ. Γ. του Γ., κατοίκου ... και 14) Ε. Γ. του Ν., κατοίκου ..., από τους οποίους οι αναφερόμενοι με τα στοιχεία 4, 5, 6β, 6γ, 8 και 11 δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο, οι δε λοιποί εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Παρασκευή Φεζίκου-Μαρκάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 21-6-2002, 31-3-2003 και 31-3-2003 αγωγές των ήδη αναιρεσιβλήτων (και άλλων 37 ήδη μη διαδίκων), της πρώτης αναιρεσείουσας και της τέταρτης αναιρεσείουσας αντίστοιχα, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4956/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 5165/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 15-3-2010 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευφημία Λαμπροπούλου ανέγνωσε την από 5-1-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη. Επί πλέον η πληρεξούσια των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων δήλωσε στο ακροατήριο ότι ο πέμπτος αναιρεσίβλητος απεβίωσε στις 6-10-2009 χωρίς διαθήκη και κληρονομήθηκε από τη σύζυγό του Ε. το γένος Α. Κ., τη θυγατέρα του Κ. Β. και τον υιό του Σ. Β., μόνους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του, από τους οποίους η δεύτερη (Κ. Β.) παρίσταται δι' αυτής.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις .../20-5-2010, .../25-5-2010, .../25-5-2010, .../21-5-2010 και .../27-5-2010 εκθέσεις της δικαστικής επιμελήτριας Λασιθίου …, τις οποίες επικαλούνται και προσκομίζουν οι επισπεύδουσες τη συζήτηση της υποθέσεως αναιρεσείουσες, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση από 15-3-2010 αιτήσεως για αναίρεση της 5165/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών με την πράξη καταθέσεως και ορισμού δικασίμου που υπάρχει κάτω από αυτήν και με κλήση για συζήτηση κατά τη δικάσιμο της 16-1-2012, κατά την οποία η συζήτηση αναβλήθηκε με σχετική σημείωση στο πινάκιο για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο (11-3-2013), επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στους αναιρεσιβλήτους με τα στοιχεία 4, 6β, 6γ, 8 και 11, ήτοι στους Χ.

Π., Κ. Π., Δ. Π., Κ. Φ. και Γ. Λ. αντίστοιχα. Εξάλλου από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά του δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι κατά την πιο πάνω δικάσιμο, κατά την οποία συζητήθηκε η υπόθεση με εκφώνησή της από τη σειρά του οικείου πινακίου, δεν εμφανίσθηκαν οι ανωτέρω αναιρεσίβλητοι ούτε κατέθεσαν δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Επομένως και ενόψει του ότι η αναβολή της συζητήσεως της υποθέσεως με σχετική σημείωση στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων (άρθρο 226 παρ.4 εδ.γ και δ Κ.Πολ.Δ.) πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση παρά την απουσία τους (άρθρο 576 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.). Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62, 73, 286 επ. και 313 Κ.Πολ.Δ.

προκύπτει ότι αν κάποιος διάδικος αποβιώσει κατά τη διάρκεια της δίκης και μέχρι το τέλος της προφορικής συζητήσεως μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση και εφόσον τηρηθούν οι νόμιμες διατυπώσεις, μεταξύ των οποίων είναι και εκείνη της γνωστοποιήσεως του θανάτου στον αντίδικο του αποβιώσαντος, επέρχεται διακοπή της δίκης και όλες οι διαδικαστικές πράξεις που επιχειρούνται μέχρι την νόμιμη επανάληψη της διαδικασίας λογίζονται άκυρες.

Στην περίπτωση όμως που ο διάδικος αποβιώσει μετά το πέρας της προφορικής συζητήσεως μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση ή κατά μείζονα λόγο μετά την έκδοση της τελευταίας, όταν δηλαδή δεν υφίσταται πλέον εκκρεμοδικία, δεν υπάρχει στάδιο εφαρμογής των διατάξεων περί διακοπής της δίκης. Και ναι μεν κατά το άρθρο 558 Κ.Πολ.Δ.

το ένδικο μέσο της αιτήσεως αναιρέσεως πρέπει να απευθύνεται κατά των καθολικών διαδόχων (κληρονόμων) του αποβιώσαντος, απευθυνόμενο δε κατ' αυτού είναι άκυρο, τούτο όμως τελεί υπό την προϋπόθεση ότι ο αναιρεσείων διάδικος είχε λάβει γνώση του θανάτου του αντιδίκου του με οποιονδήποτε τρόπο, ώστε να διαπιστώσει τους κληρονόμους του και να απευθύνει κατ' αυτών την αίτηση.

Επομένως η αίτηση αναιρέσεως που απευθύνεται κατ' αποβιώσαντος χωρίς να γνωρίζει το θάνατο ο αναιρεσείων, δεν είναι άκυρη και η συζήτησή της χωρεί νομίμως με τους κληρονόμους του αποβιώσαντος, αν αυτοί εμφανίζονται κατά τη συζήτηση με την ιδιότητα αυτή στη θέση του τελευταίου και προβάλλουν υπεράσπιση επί της ουσίας της διαφοράς (Ολ.Α.Π.27/1987, Α.Π.103/2011) ή αν αυτοί κλητεύθηκαν νόμιμα προς τούτο από τον αναιρεσείοντα που πληροφορήθηκε εκ των υστέρων το θάνατο του αρχικού διαδίκου.

Στην προκειμένη περίπτωση από τα στοιχεία του φακέλου της δίκης προκύπτει ότι ο αρχικά τριακοστός έβδομος ενάγων της από 21-6-2002 αγωγής και ήδη πέμπτος αναιρεσίβλητος Ε. Β. απεβίωσε στις 6-10-2009 χωρίς διαθήκη και κληρονομήθηκε από τη σύζυγό του Ε. το γένος Α. Κ., τη θυγατέρα του Κ. Β. και τον υιό του Σ. Β., μόνους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του, από τους οποίους η δεύτερη παραστάθηκε στο ακροατήριο δια της πληρεξουσίας δικηγόρου της Παρασκευής Φεζίκου-Μαρκάκη, οι δε πρώτη και τρίτος δεν παραστάθηκαν.

Εξάλλου από τα στοιχεία της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι οι αναιρεσείουσες κατά την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως γνώριζαν το θάνατο του παραπάνω αρχικού διαδίκου που επήλθε κατά τα προεκτεθέντα στις 6-10-2009, δηλαδή μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης αποφάσεως (31-8-2009) και πριν από την άσκηση της αιτήσεως (18-3-2010) και συνακόλουθα το ένδικο τούτο μέσο είναι παραδεκτό στρεφόμενο κατά του ανωτέρω αποβιώσαντος αρχικού διαδίκου.

Περαιτέρω από τις .../2-11-2012 και .../2-11-2012 εκθέσεις του δικαστικού επιμελητή …, τις οποίες προσκομίζουν και επικαλούνται οι επισπεύδουσες τη συζήτηση αναιρεσείουσες, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση από 15-3-2010 αιτήσεως για αναίρεση της 5165/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών με την πράξη καταθέσεως και ορισμού δικασίμου που υπάρχει κάτω από αυτήν, καθώς και της 224/22-5-2012 βεβαιώσεως της γραμματέως του δικαστηρίου τούτου περί αναβολής της συζητήσεως της υποθέσεως για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο (11-3-2013) και με κλήση για συζήτηση κατά τη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, μετά την αναβολή, στους ανωτέρω απολιπομένους κληρονόμους του προαναφερθέντος αρχικού διαδίκου (Ε.

Β. και Σ. Β.).

Συνεπώς πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση παρά την απουσία τους (άρθρο 576 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.). Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 535, 540, 543 εδ.α, 559 εδ.α 561 και 522 Α.Κ. (όπως αυτά ίσχυαν πριν από την αντικατάστασή τους με το άρθρο 1 παρ.1 ν. 3043/2002 και έχουν εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση κατά το άρθρο 24 Εισ.Ν. Α.Κ.

αφού οι ένδικες συμβάσεις πωλήσεως για τις οποίες θα γίνει λόγος κατωτέρω καταρτίσθηκαν στις αρχές του φθινοπώρου του έτους 2001, δηλαδή πριν από τις 21-8-2002, οπότε άρχισε η ισχύς του πιο πάνω νόμου) προκύπτει ότι επί πωλήσεως πράγματος ορισμένου κατά γένος, αν κατά το χρόνο που ο κίνδυνος μεταβαίνει στον αγοραστή λείπει η συμφωνημένη ιδιότητα ή αν ο πωλητής απέκρυψε με δόλο το ελάττωμα, ο αγοραστής έχει δικαίωμα, αντί για την αναστροφή ή μείωση του τιμήματος ή την παροχή άλλου πράγματος να απαιτήσει αποζημίωση για τη μη εκτέλεση της συμβάσεως.

Από το συνδυασμό των πιο πάνω διατάξεων προκύπτει ότι σε περίπτωση πωλήσεως πράγματος ορισμένου κατά γένος, αν κατά το χρόνο της μεταθέσεως του κινδύνου στον αγοραστή, δηλαδή κατά το χρόνο της παραδόσεως του πράγματος σ' αυτόν, λείπει η συμφωνημένη ιδιότητα του πωληθέντος πράγματος, ο αγοραστής, εκτός από τα έννομα βοηθήματα της αναστροφής, της μειώσεως του τιμήματος και της αντικαταστάσεως του ελαττωματικού πράγματος, έχει δικαίωμα να απαιτήσει αποζημίωση για τη μη εκτέλεση της συμβάσεως.

Από τη διατύπωση δε της ανωτέρω διατάξεως του άρθρου 561 Α.Κ. προκύπτει ότι στην περίπτωση ελλείψεως συμφωνημένης ιδιότητας, σε αντίθεση με εκείνη της υπάρξεως ελαττώματος, η ευθύνη του πωλητή είναι αντικειμενική, δηλαδή ανεξάρτητη από τη γνώση ή την - έστω ανυπαίτια - άγνοια αυτού περί της ελλείψεως. Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά τα εξής: "Οι ενάγοντες και ήδη εκκαλούντες και εφεσίβλητοι αντίστοιχα [μεταξύ των οποίων και οι τώρα αναιρεσίβλητοι] είναι αγρότες με εκτενείς θερμοκηπιακές εκτάσεις στην περιοχή της ..., στις οποίες καλλιεργούν κηπευτικά είδη και κυρίως πρώιμη και εκτός εποχής τομάτα που εξάγουν στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες κατά την περίοδο του χειμώνα και ιδιαίτερα από το μήνα Ιανουάριο έως και το Μάιο κάθε έτους, όταν δεν υπάρχει φυσική προσφορά, με σκοπό την επίτευξη καλής τιμής και μεγαλύτερου κέρδους.

Οι εναγόμενες εταιρείες πλην της δεύτερης [τώρα αναιρεσείουσες] είναι κυρίως γεωπονικές και φυτωριούχες πωλήτριες εταιρείες, από τις οποίες οι ενάγοντες προμηθεύονται τις αναγκαίες ποσότητες, για τις καλλιέργειές τους, σπόρων ή φυταρίων, φαρμάκων και λοιπών καλλιεργητικών υλικών. Ειδικότερα οι αναφερόμενες στη δεύτερη ομάδα της αγωγής δέκατη τρίτη και δέκατη τέταρτη εναγόμενες και ήδη εφεσίβλητες εταιρείες της έφεσης των εναγόντων, είναι ιδιοκτήτριες φυτωρίων (φυτωριούχες) της περιοχής ..., από τις οποίες επίσης οι ενάγοντες προμηθεύονται κατά την έναρξη της καλλιεργητικής περιόδου νεαρά φυτά (σπορόφυτα) για μεγαλύτερη εξασφάλιση των καλλιεργειών τους.

Η δεύτερη εναγομένη και ήδη εκκαλούσα και εφεσίβλητη αντίστοιχα [τώρα μη διάδικος] είναι εισαγωγική εταιρεία, η οποία εισάγει σπόρους φυτών και κυρίως υβριδίων τομάτας από το Ισραήλ, τους οποίους και πρέπει να θέτει προς κυκλοφορία στην εσωτερική αγορά μετά την τήρηση των προβλεπόμενων από το νόμο διατυπώσεων...

και τη διενέργεια των σχετικών ελέγχων από τις αρμόδιες κρατικές αρχές για την ασφάλεια και τη διαφύλαξη της υγείας και των οικονομικών συμφερόντων των καταναλωτών για τους οποίους οι σπόροι αυτοί προορίζονται και συγκεκριμένα των παραγωγών τομάτας, που είναι και οι τελικοί αποδέκτες και αγοραστές του προϊόντος αυτού, το οποίο χρησιμοποιούν για τις βιοποριστικές καλλιέργειές τους.

Κατά τα τελευταία χρόνια αυτή η εισαγωγική εταιρεία διακινούσε στην Ελλάδα δύο εξαιρετικά επιτυχημένα υβρίδια τομάτας με τις ονομασίες "Baya" και "Iron", τα οποία εκτός από τα ποιοτικά χαρακτηριστικά φυτού και καρπού παρουσίαζαν και απόλυτη ανθεκτικότητα στον καταστροφικό για τις τοματοκαλλιέργειες ιό του μωσαϊκού, που πριν από δεκαετίες είχε καταστρέψει την παραγωγή τομάτας στην Κρήτη.

Στις συσκευασίες των σπόρων αυτών αναγραφόταν, εκτός από τον αριθμό ταυτοποίησης της σποροπαρτίδας του συγκεκριμένου υβριδίου (Lot number) και τον αριθμό του συγκεκριμένου φακέλου (σπορομερίδας), και οι ιδιότητες κάθε σποροπαρτίδας των υβριδίων, μεταξύ των οποίων ήταν και η ένδειξη TMV που πιστοποιούσε ότι η συγκεκριμένη σποροπαρτίδα είχε ανθεκτικότητα έναντι ιών του γένους tobamovirus, στο οποίο ανήκουν οι στενά συγγενικοί ιοί tobacco mosaic virus (TMV) και tomato mosaic virus (ToMV)...

Οι σπόροι αυτοί ηταν από τους πλέον δημοφιλείς στους τοματοκαλλιεργητές της ... αλλά και άλλων περιοχών της Κρήτης διότι απέδιδαν πολύ καλά προϊόντα με μεγάλη ζήτηση στην αγορά, ενόψει και της ανθεκτικότητάς τους στον παραπάνω ιό του μωσαϊκού. Όλοι οι παραγωγοί το γνώριζαν αυτό γιατί τους χρησιμοποιούσαν επί σειρά ετών, χωρίς να είναι απαραίτητο τα διάφορα καταστήματα πώλησης των σπόρων αλλά και των από αυτούς παραγομένων παραπάνω φυτωρίων (εννοείται:

φυταρίων) να τους συστήνουν και να τους προωθούν στην αγορά. Συγκεκριμένα, ως προς τα φυτάρια που οι ενάγοντες προμηθεύονταν από τις παραπάνω φυτωριούχες εταιρείες, αυτά τα παράγγελναν με την εγγύηση ότι θα προέρχονταν από το παραπάνω συγκεκριμένο είδος σπόρου με τις συγκεκριμένες ασφαλείς ιδιότητες και με την προϋπόθεση της παράδοσης στους παραγωγούς των συσκευασιών των σπορομερίδων των σπόρων που χρησιμοποιήθηκαν (φακέλων με ειδικό σχετικό αριθμό ταυτότητας σπορομερίδας και όνομα διακινητή, καθώς και άλλων ιδιοτήτων του σπόρου, όπως ειδικό βάρος, αριθμό παρτίδας παραγωγής, ανθεκτικότητας σε συγκεκριμένους ιούς κ.λ.π.).

Από το τέλος του καλοκαιριού και αρχές φθινοπώρου του έτους 2001, ενόψει της έναρξης της νέας καλλιεργητικής χειμερινής περιόδου 2001-2002, οι ενάγοντες και ήδη εκκαλούντες και εφεσίβλητοι αντίστοιχα απευθύνθηκαν προς τις αντίστοιχες ο καθένας γεωπονικές και φυτωριούχες προμηθεύτριές τους εταιρείες, εναγόμενες και ήδη εφεσίβλητες της έφεσης των εναγόντων, στις οποίες και παράγγειλαν αντίστοιχα σπόρους και σπορόφυτα για τις καλλιέργειές τους των γνωστών μέχρι τότε σ' αυτούς υβριδίων τομάτας με τις ονομασίες "Baya" και "Iron".

Η συγκεκριμένη ποικιλία "Baya" δεν ήταν ποτέ εγγεγραμμένη στον Εθνικό Κατάλογο Ποικιλιών του Ινστιτούτου Ελέγχου Ποικιλιών Καλλιεργουμένων Φυτών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης αλλά μόνο στον Κοινοτικό Κατάλογο Ποικιλιών και μάλιστα στη Γαλλία, από τον οποίο όμως είχε διαγραφεί από τις 31-12-1998, με αποτέλεσμα η κυκλοφορία του υβριδίου αυτού να έχει σχεδόν παύσει και να έχει επιτραπεί μόνο το πολύ για μία διετία μέχρι να εξαντληθούν τα αποθέματά του, δηλαδή μέχρι και 31-12-2000.

Για το λόγο αυτό η δεύτερη εναγομένη και διακινήτρια εταιρεία των σπόρων αυτών άρχισε να εισάγει από το Ισραήλ νέα υβρίδια διαφορετικά των προηγουμένων, τα οποία μάλιστα ζήτησε να εγγράψει στον Εθνικό Κατάλογο Ποικιλιών του παραπάνω Ινστιτούτου Ελέγχου Ποικιλιών Καλλιεργουμένων Φυτών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με την ίδια ονομασία των προηγουμένων επιτυχών υβριδίων, δηλαδή "Baya" ή με την παραπλήσια ομόηχη ονομασία "Bajia", που όμως απορρίφθηκαν από το παραπάνω Ινστιτούτο προφανώς για να μη γίνεται παραπλάνηση με το παλαιό υβρίδιο, και το νέο αυτό προϊόν καταχωρήθηκε τελικά στον παραπάνω κατάλογο με την ονομασία "Bagea"...

Η δεύτερη όμως εναγομένη εισαγωγική εταιρεία άρχισε να διακινεί τον παραπάνω νέο σπόρο με τις ίδιες ακριβώς ενδείξεις με τον προηγούμενο, τον ίδιο ταυτοτικό αριθμό σποροπαρτίδας παραγωγής (Lot No 949569) στη συσκευασία του, την ίδια ονομασία και τις ίδιες διαβεβαιώσεις στην ελληνική και αγγλική γλώσσα για την ποιότητα, την ασφάλειά του και κυρίως με την ένδειξη ότι οι σπόροι αυτοί ήταν ανθεκτικοί στον ιό του μωσαϊκού, ενώ παράλληλα γνωστοποίησε στους πελάτες της εγγράφως ότι "το όνομα της τομάτας 'Baya' στο μέλλον θα γράφεται σαν 'Bagea' ", σε γνώση της αναληθείας του γεγονότος αυτού, αφού γνώριζε καλά ότι τα νέα προϊόντα ήταν διαφορετικά από τα προηγούμενα...

Το υβρίδιο με την ονομασία "Iron" δεν απεδείχθη ότι είχε υποστεί οποιαδήποτε μεταβολή ως προς την ονομασία του ή εξωτερική αλλαγή της συσκευασίας του. Έτσι, όταν οι ενάγοντες αυτοί απευθύνθηκαν στις παραπάνω προμηθεύτριές τους, οι τελευταίες τους ενημέρωσαν για την παραπάνω αλλαγή του υβριδίου "Baya" με το υβρίδιο "Bagea" και τους προμήθευσαν σπόρους και φυτάρια αντίστοιχα που είχαν παραχθεί με αυτό, διαβεβαιώνοντάς τους ότι το εν λόγω προϊόν είχε τις ίδιες ιδιότητες με το προηγούμενο και παρείχε την ίδια ασφάλεια και ανθεκτικότητα έναντι του παραπάνω ιού του μωσαϊκού, πεισθέντες και οι ίδιοι ως προς αυτό από τη δεύτερη εναγομένη εισαγωγική εταιρεία, η οποία ήταν και η μόνη που είχε την ευθύνη του ελέγχου των νέων αυτών σπόρων πριν τα εισάγει και τα κυκλοφορήσει στην ελληνική αγορά από το Ισραήλ, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου 2251/1994...

Άλλωστε οι παραπάνω εναγόμενες γεωπονικές και φυτωριούχες εταιρείες δεν ήταν δυνατόν να ελέγξουν το περιεχόμενο του φακέλου του ήδη συσκευασμένου από τη δεύτερη εναγομένη προϊόντος ούτε μπορούσαν να υποπτευθούν την έλλειψη των υποσχόμενων ιδιοτήτων του, καθόσον η δεύτερη εναγομένη ήταν μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες εισαγωγής και διακίνησης σπόρων στην Ελλάδα, με πολύ καλό όνομα στην αγορά επί σειρά ετών, που πιστοποιούσε η ίδια στους φακέλους συσκευασίας την ποιότητα και ανθεκτικότητα των σπόρων αυτών.

Όμως στις αρχές του Νοεμβρίου 2001 άρχισαν να εμφανίζονται στις καλλιέργειες όρισμένων παραγωγών συμπτώματα του ιού του μωσαϊκού και συγκεκριμένα παρουσιάστηκαν αλλοιώσεις και στίγματα στα φύλλα, έπειτα δε από σχετικό έλεγχο διαπιστώθηκε ότι τα νεαρά φυτά ήταν πράγματι μολυσμένα με τον παραπάνω ιό εξαιτίας του ότι το υβρίδιο "Bagea" αλλά και το υβρίδιο "Iron", παρά τις πιστοποιήσεις και διαβεβαιωτικές εγγυήσεις στη συσκευασία τους, δεν ήταν ανθεκτικά στον ιό αυτό.

Αντίθετα μάλιστα το υβρίδιο "Bagea" ήταν επιμολυσμένο κατά ποσοστό 1,2% με τον ιό. Ο ισχυρισμός των εναγόντων ότι οι προμηθεύτριές τους γεωπονικές και φυτωριούχες εταιρείες, από τις οποίες και αγόρασαν τους σπόρους και τα φυτάρια, γνώριζαν την έλλειψη των παραπάνω συνομολογηθεισών, κατά την πώληση και παράδοση των παραπάνω προϊόντων, ιδιοτήτων και δολίως τους το απέκρυψαν με σκοπό την παραπλάνησή τους σε συνεργασία με τη δεύτερη εναγομένη εισαγωγική εταιρεία, αποδεικνύεται αβάσιμος ουσιαστικά, αφού, ανεξάρτητα του ότι δεν αναιρείται η αντικειμενική ευθύνη τους από την πώληση για την έλλειψη της συμφωνημένης αυτής ιδιότητας, σε κάθε περίπτωση δεν θεμελιώνεται αδικοπρακτική ευθύνη τους, ακόμη και αν κάποιοι από τους πωλητές αυτούς ανέγραφαν στα τιμολόγια, δελτία αποστολής και δελτία παραγγελίας την ονομασία "Baya" αντί "Bagea", αφού αυτό δεν αναιρεί, χωρίς τίποτε άλλο, τον ισχυρισμό των τελευταίων ότι το έκαναν με την πεποίθηση ότι πράγματι τα εν λόγω προϊόντα ταυτίζονταν μεταξύ τους, όπως η δεύτερη εναγομένη διακινήτρια τους είχε διαβεβαιώσει παραπλανώντας τους...

Στη συνέχεια αποδείχθηκε ότι ενόψει της σε ευρεία έκταση, μη αμφισβητούμενης από τις εναγόμενες εταιρείες, επιμόλυνσης των καλλιεργειών των εναγόντων με τον παραπάνω ιό του μωσαϊκού και της προβλεπόμενης σοβαρής καταστροφής αυτών, οι εναγόμενες γεωπονικές και φυτωριούχες εταιρείες αλλά και η δεύτερη εναγομένη εισαγωγική εταιρεία προσπάθησαν να μειώσουν τη ζημία που θα επερχόταν, με την προμήθεια νέων υγιών σπόρων και φυτών και λιπασμάτων, ώστε να προβούν οι ενάγοντες σε αντικατάσταση των προσβεβλημένων ήδη φυτών με νέα υγιή και ανθεκτικά στον ιό του μωσαϊκού, οι οποίοι και πράγματι προέβησαν, με αποτέλεσμα να περιοριστεί η ζημία τους και τελικά να απολέσουν αυτοί το ήμισυ και όχι περισσότερο της εσοδείας που θα είχαν αποκομίσει αν δεν μεσολαβούσε το παραπάνω ζημιογόνο γεγονός, δηλαδή της μη ανθεκτικότητας των σπόρων και των σποροφύτων στον ιό του μωσαϊκού.

Το γεγονός αυτό συντέλεσε κατά κύριο λόγο, σε συνδυασμό και με την καθυστέρηση στη φύτευση νέων σπόρων και φυτών, τον επερχόμενο χειμώνα που τη χρονιά εκείνη ήταν ιδιαίτερα βαρύς, τη μη ύπαρξη θέρμανσης στα θερμοκήπια των εναγόντων και τη μη ανταγωνιστικότητα της θερμοκηπιακής τομάτας μετά το μήνα Μάιο που αρχίζει η παραγωγή της υπαίθριας τομάτας, στην απώλεια της μισής από τη συνήθη παραγωγή των εναγόντων και όχι μεγαλύτερης.

Και τούτο διότι είναι γεγονός ότι οι ενάγοντες εκρίζωσαν μεν τα προσβλημένα φυτά αλλά φύτεψαν ξανά νέα, με αποτέλεσμα να περιορίσουν τη ζημία τους, αφού ακόμη και αν δεν πρόλαβαν τη χειμερινή περίοδο για την εξαγωγή της παραγωγής τους, σε κάθε περίπτωση δεν αμφισβητήθηκε ότι η νέα τομάτα που παρήγαγαν πουλήθηκε και απέφερε έσοδα, έστω και περιορισμένα...

Ο ισχυρισμός της δεύτερης εναγομένης που προέβαλε πρωτόδικα και επανέφερε με την ένδικη έφεσή της, ότι δηλαδή τα υβρίδια τομάτας "Bagea" και "Iron" δεν προσβλήθηκαν από τον ιό του μωσαϊκού αλλά από άλλο νέο παθότυπο ιού, αποδεικνύεται ουσιαστικά αβάσιμος... Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι οι ενάγοντες θα αποκόμιζαν, αν δεν είχε μεσολαβήσει η διάθεση των παραπάνω μη ανθεκτικών στον ιό του μωσαϊκού σπόρων, 12.000 κιλά τομάτες ανά στρέμμα κατά μέσο όρο, για την παραγωγή των οποίων θα υποβάλλονταν σε έξοδα τα οποία ανέρχονται συνολικά σε 2.445 ευρώ ανά στρέμμα...

Η τιμή πώλησης της θερμοκηπιακής τομάτας κατά την επίδικη χρονική περίοδο ήταν κατά μέσο όρο 0,90 ευρώ τουλάχιστον ανά κιλό..., με αποτέλεσμα τα έσοδα που απώλεσαν οι ενάγοντες και ήδη εκκαλούντες και εφεσίβλητοι αντίστοιχα ανά στρέμμα, αφού αφαιρεθούν τα παραπάνω έξοδα, ανέρχονταν στις 4.177,50 ευρώ. Με βάση επομένως τα στρέμματα που καλλιέργησε κάθε ενάγων με τομάτα την επίδικη καλλιεργητική περίοδο, απώλεσαν: [Ακολουθεί υπολογισμός των ζημιών των αναιρεσιβλήτων].

Τα παραπάνω ποσά είναι υποχρεωμένες να καταβάλουν οι μεν εναγόμενες γεωπονικές και φυτωριούχες εταιρείες αντίστοιχα σε κάθε ενάγοντα αυτών προς τον οποίο πούλησαν η κάθε μία αντίστοιχα τους ένδικους σπόρους και φυτάρια χωρίς τις συνομολογημένες παραπάνω ιδιότητές τους με βάση τη σύμβαση της πώλησης και ανεξάρτητα από τη μη ύπαρξη υπαιτιότητάς τους..., η δε δεύτερη εναγομένη εισαγωγική εταιρεία είναι υποχρεωμένη να καταβάλει τα παραπάνω ποσά σε κάθε ενάγοντα, ως ευθυνόμενη από την αναλυθείσα παραπάνω αδικοπραξία που τέλεσε σε βάρος αυτών...

Ο ισχυρισμός των εναγόντων ότι και οι λοιπές εναγόμενες εταιρείες και ήδη εφεσίβλητες ενέχονται και από αδικοπραξία, για το λόγο ότι και μετά την εκδήλωση της ίωσης των καλλιεργειών τους οι εναγόμενες αυτές συνέχιζαν να διαθέτουν στους αγρότες σπόρους και φυτάρια των επιδίκων ποικιλιών, παρότι γνώριζαν πλέον τη μη ανθεκτικότητά τους στον ιό του μωσαϊκού, αποδεικνύεται ουσιαστικά αβάσιμος κατά την κρίση του δικαστηρίου αυτού.

Τούτο δε διότι δεν αμφισβητείται ότι οι ίδιες αυτές εναγόμενες προσπάθησαν να άρουν τις συνέπειες της προσβολής των καλλιεργειών, δίνοντας νέα φυτά και σπόρους καθώς και βελτιωτικά φάρμακα και συστήνοντας στους πελάτες τους να ξεριζώσουν τα άρρωστα φυτά και να τα αντικαταστήσουν με καινούργια άλλων ποικιλιών".

Με βάση αυτές τις παραδοχές το εφετείο, εκτός άλλων που δεν αφορούν τους εδώ διαδίκους, δέχθηκε την έφεση των ήδη αναιρεσιβλήτων κατά της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, το οποίο είχε απορρίψει την αγωγή τους ως προς τις ήδη αναιρεσείουσες, εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση και, αφού κράτησε την υπόθεση, δέχθηκε κατά ένα μέρος την αγωγή των αναιρεσιβλήτων ως προς τις αναιρεσείουσες και αναγνώρισε ότι οι τελευταίες οφείλουν στους πρώτους τα αναφερόμενα χρηματικά ποσά.

Έτσι που έκρινε το εφετείο δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 297, 298, 535, 540, 543 εδ.α, 559 εδ.α, 561 και 522 Α.Κ., όπως οι έξι τελευταίες ίσχυαν πριν από την αντικατάστασή τους με το άρθρο 1 παρ.1 ν.3043/ 2002, οι οποίες έχουν εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση και με τις οποίες και ιδίως με τις δύο τελευταίες καθιερώνεται αντικειμενική ευθύνη του πωλητή στην περίπτωση που κατά το χρόνο παραδόσεως του πωληθέντος στον αγοραστή ελλείπει η συμφωνημένη ιδιότητα αυτού.

Επίσης το εφετείο δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 6 παρ.1, 2, 3 και 4 ν.2251/1994, 200 και 281 Α.Κ., 5 παρ.1 του Συντάγματος και 537 Α.Κ., οι οποίες δεν έχουν εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση και ειδικότερα: α) το άρθρο 6 παρ.1, 2, 3 και 4 ν.2251/1994 διότι οι αναιρεσίβλητοι δεν επικαλέστηκαν με την αγωγή τους ούτε το εφετείο εφάρμοσε τις διατάξεις για την προστασία του καταναλωτή αλλά εκείνες για την έλλειψη συμφωνηθείσης ιδιότητας του πωληθέντος και για την αδικοπραξία, β) το άρθρο 200 Α.Κ.

διότι το εφετείο δεν προέβη σε ερμηνεία συμβάσεως, γ) το άρθρο 281 Α.Κ. διότι δεν προεβλήθη ισχυρισμός περί καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος των αναιρεσιβλήτων, δ) το άρθρο 5 παρ.1 του Συντάγματος διότι οι αναιρεσείουσες δεν αποδίδουν στην προσβαλλόμενη συγκεκριμένη πλημμέλεια που συνιστά παραβίαση του άρθρου αυτού και ε) το άρθρο 537 Α.Κ.

διότι αυτό ρυθμίζει την περίπτωση πραγματικών ελαττωμάτων των πωληθέντων και όχι εκείνη της ελλείψεως συμφωνηθείσης ιδιοτήτας αυτών, όπως εν προκειμένω.

Συνεπώς οι πρώτος, δεύτερος και τρίτος λόγοι αναιρέσεως με τους οποίους οι αναιρεσείουσες, επικαλούμενες το άρθρο 559 αριθ.1 (εδ.α), αριθ.4 (κατ' εκτίμηση δε αριθ.1 εδ.α) και αριθ.1 (εδ.α) Κ.Πολ.Δ. αντίστοιχα, υποστηρίζουν τα αντίθετα, είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ.8 περ.β Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο λόγος αυτός δεν στοιχειοθετείται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (Α.Π.3/2011). Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως οι αναιρεσείουσες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό τους περί αοριστίας της αγωγής των αναιρεσιβλήτων, αφού απαντώντας στον ισχυρισμό τους αυτό τον απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμο, θεωρώντας την αγωγή ως "...επαρκώς ορισμένη και παραδεκτή...". Ο λόγος αυτός προβάλλεται απαραδέκτως αφού, με βάση το ίδιο το περιεχόμενό του, ο ισχυρισμός των αναιρεσειουσών ελήφθη υπόψη από το εφετείο και απερρίφθη.

Ενόψει όλων αυτών πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση και να καταδικασθούν οι αναιρεσείουσες στη δικαστική δαπάνη των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων σύμφωνα με το σχετικό αίτημα των τελευταίων (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15-3-2010 αίτηση των εταιρειών με τις επωνυμίες " …", " ….", "ΦΥΤΟΧΕΜ Ανώνυμος Γεωργική Εταιρεία" και το διακριτικό τίτλο "Κρόνος", "..." και " …." για αναίρεση της 5165/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στη δικαστική δαπάνη των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Ιουνίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Αυγούστου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ