1705/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1705 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1705/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεράσιμου Φουρλάνου), Γεώργιο Λέκκα, Ιωάννη Μπαλιτσάρη, Αγγελική Τζαβάρα και Θωμά Γκατζογιάννη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 5 Δεκεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του εκκαλούντος-καθού η κλήση: Ν. Π., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Πουλή και κατέθεσε προτάσεις.

Του εφεσίβλητου-καλούντος: Γ. Ρ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Σαρρή και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/10/2002 αγωγή του ήδη εφεσιβλήτου-καλούντος και την από 2/2/2004 αγωγή του ήδη εκκαλούντος-καθού η κλήση, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1487/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 372/2008 του Εφετείου ....

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο ως άνω εκκαλών - καθού η κλήση με την από 25/6/2008 αίτησή του επί της οποίας εκδόθηκε η 535/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου που αναίρεσε την 372/2008 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς και παρέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Εκδόθηκε η 116/2013 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς, την αναίρεση της οποίας ζήτησε ο εκκαλών - καθού η κλήση με την από 15/10/2014 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 1064/2015 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την 116/2013 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς και κράτησε την υπόθεση προς περαιτέρω συζήτηση ενώπιόν του. Η υπόθεση επαναφέρεται για νέα συζήτηση με την από 8-10-2015 κλήση του εφεσίβλητου - καλούντος.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω, Εισηγητής δε ορίστηκε ο Αρεοπαγίτης Θωμάς Γκατζογιάννης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Νόμιμα φέρεται με την από 8.10.2015 κλήση του αναιρεσίβλητου Γ. Ρ., σε νέα ουσιαστική συζήτηση η από 12.10.2006 έφεση του αναιρεσείοντος κατά της 1487/2006 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς και κατά το μέρος που η εκδοθείσα επί της εφέσεως αυτής και προσβληθείσα με αναίρεση 372/2008 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς, αναιρέθηκε με την 535/2011 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, ακολούθως δε η εκδοθείσα μετά την αναίρεση 116/2013 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς αναιρέθηκε με την 1064/2015 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου.

Η κρινόμενη υπόθεση είχε την ακόλουθη διαδρομή: Ο αναιρεσίβλητος-εφεσίβλητος Γ. Ρ. άσκησε κατά του αναιρεσείοντος-εκκαλούντος Ν. Π. την από 19.10.2002 αγωγή του, με την οποία ιστορούσε ίδρυση μεταξύ αυτών αφανούς εταιρείας με εμφανή εταίρο τον εναγόμενο, η οποία ανέλαβε, ύστερα από επιλογή σε διαγωνισμό του Δήμου ..., την κατασκευή οστεοθυρίδων στο νεκροταφείο ..., κατασκεύασε και ολοκλήρωσε το έργο αυτό και με βάση τις ειδικότερες συμφωνίες και τους όρους συμμετοχής στην εταιρεία και τα κέρδη αυτής, ζητούσε την καταβολή από τον εναγόμενο του μεριδίου επί των κερδών που του αναλογούσε.

Εξάλλου, και ο αναιρεσείων-εκκαλών Ν. Π. άσκησε κατά του αναιρεσίβλητου-εφεσίβλητου Γ. Ρ. την από 2.2.2004 αγωγή του, με την οποία επικαλούμενος την ανάληψη από αυτόν ως εργολάβου της κατασκευής οστεοθυρίδων στο νεκροταφείο ... και ακολούθως κατάρτιση σύμβασης έργου με τον εναγόμενο στον οποίο ανέθεσε υπεργολαβικώς την κατασκευή αυτών, με τους όρους που εκθέτει, ισχυριζόμενος δε την καταβολή από τον ίδιο στον εναγόμενο ποσού μείζονος του συμφωνηθέντος εργολαβικού ανταλλάγματος, ζήτησε την απόδοση του αδικαιολογήτως καταβληθέντος επιπλέον ποσού.

Επί των δύο αγωγών που συνεκδικάστηκαν, εκδόθηκε η 1487/2006 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία έγινε δεκτή εν μέρει η αγωγή του Γ. Ρ. και απορρίφθηκε η αγωγή του Ν. Π.. Ο τελευταίος άσκησε κατά της απόφασης αυτής την από 12.10.2006 έφεσή του και το Εφετείο Πειραιώς με την 372/2008 απόφαση, απέρριψε την έφεση κατά το μέρος που ο αναιρεσείων προσέβαλε την πρωτόδικη απόφαση για την απόρριψη της αγωγής του, δέχθηκε δε την έφεση καθόσον στρεφόταν κατά του κεφαλαίου της παραδοχής εν μέρει της αγωγής του αναιρεσίβλητου, εξαφάνισε την προσβαλλόμενη με αυτήν απόφαση και δικάζοντας επί της αγωγής δέχθηκε αυτήν εν μέρει.

Ο Ν. Π. άσκησε κατά της τελεσίδικης απόφασης την από 25.6.2008 αίτηση αναίρεσης και με την 535/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου έγινε δεκτή η αναίρεση, αναιρέθηκε η απόφαση και παραπέμφθηκε η υπόθεση για νέα κρίση στο Δικαστήριο που την εξέδωσε. Ακολούθως, εκδόθηκε η 116/2013 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς, με την οποία το Εφετείο απέρριψε την έφεση κατά το μέρος που αφορούσε την απόρριψη της αγωγής του αναιρεσείοντος, ενώ δέχθηκε κατ’ ουσίαν την έφεση, κατά το μέρος που προσέβαλε την πρωτόδικη για την εν μέρει παραδοχή της αγωγής του αναιρεσίβλητου, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και δέχθηκε εν μέρει την αγωγή, υποχρεώνοντας τον ήδη αναιρεσείοντα να καταβάλει στον αναιρεσίβλητο το ποσό των 45682 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Κατά της απόφασης αυτής ο αναιρεσείων άσκησε την από 15.10.2014 αίτηση αναίρεσης, η οποία έγινε δεκτή με την 1064/2016 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, αναιρέθηκε η απόφαση κατά το μέρος που αναφέρεται ειδικά σ’ αυτήν και κρατήθηκε η υπόθεση να δικαστεί σε νέα συζήτηση, ύστερα από επίσπευση του επιμελέστερου από τους διαδίκους.

Στην προκείμενη περίπτωση από την εκτίμηση της ένορκης καταθέσεως του μάρτυρα Α. Μ. και την χωρίς όρκο κατάθεση του αναιρεσείοντος, οι οποίοι εξετάστηκαν στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και περιέχονται στα ταυτάριθμα με την 1487/2006 απόφαση αυτού πρακτικά συνεδριάσεως, τις κατωτέρω με επίκληση προσαγόμενες ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων, ήτοι τις ...19.10.2005 ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον του Ειρηνοδίκη Πειραιώς, οι οποίες δόθηκαν ύστερα από νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση του αντιδίκου από το διάδικο που τις επικαλείται, τις ...17.9.2009, .../14.9.2007 ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον του Συμβολαιογράφου ...

Θ. Σ. και Αθηνών Μ. Μ., αντίστοιχα, οι οποίες έχουν ληφθεί ύστερα από νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση του αντιδίκου από το διάδικο που επισπεύδει τη λήψη τους και όλα, χωρίς εξαίρεση, τα έγγραφα που προσκομίζονται με επίκληση νόμιμα από τους διαδίκους, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Ο εφεσίβλητος αναιρεσίβλητος Γ.

Ρ., λειτουργεί επιχείρηση μαρμαρογλυφείου στον Πειραιά, απέναντι από το Νεκροταφείο ... και δραστηριοποιείται, εκτός των άλλων, στην κατασκευή ταφικών μνημείων, οστεοθυρίδων κλπ. Τον Ιούνιο του έτους 1998, πληροφορηθείς ο ανωτέρω ότι η Δημαρχιακή Επιτροπή του Δήμου Πειραιά είχε αποφασίσει την κατασκευή 1930 οστεοθυρίδων στο άνω Νεκροταφείο και για την ανάθεση του έργου θα προκηρύξει δημόσιο μειοδοτικό διαγωνισμό, επειδή ο ίδιος δεν διέθετε τα απαραίτητα για τη συμμετοχή στο διαγωνισμό προσόντα, πρότεινε στον αναιρεσείοντα, Ν.

Π., με τον οποίο γνωριζόταν, να συνεργαστούν στην ανάληψη και εκτέλεση του έργου αυτού, δεδομένου ότι ο τελευταίος είναι διπλωματούχος αρχιτέκτων μηχανικός του ΕΜΠ από το 1975, διατηρεί τεχνικό γραφείο στον Πειραιά και ως εργολήπτης δημόσιων έργων είχε τη δυνατότητα να διεκδικήσει την ανάθεση του ως άνω έργου.

Οι διάδικοι συμφώνησαν για τη συνεργασία τους και προς υλοποίηση αυτής κατάρτισαν μεταξύ τους αφανή εταιρεία, με εμφανή εταίρο τον εκκαλούντα, ο οποίος θα εμφανιζόταν ως υποψήφιος εργολήπτης και ανέλαβε να διεκπεραιώσει όλο το γραφειοκρατικό σκέλος της συνεργασίας και αφανή εταίρο τον εφεσίβλητο, ο οποίος θα κατασκεύαζε το έργο με την προσωπική του εργασία, τη σχετική τεχνογνωσία και εμπειρία του.

Σύμφωνα με τη μεταξύ τους καταρτισθείσα συμφωνία, ο εφεσίβλητος αναλάμβανε τη χρηματοδότηση του έργου μέχρι του ποσού των 20.000.000 δραχμών "ανοίγματος εξόδων" και από του ποσού αυτού και πέραν είχε υποχρέωση χρηματοδοτήσεως του έργου ο εκκαλών, μέχρι το 1/2 του παραπάνω ποσού. Η έννοια του "ανοίγματος εξόδων" ήταν ότι ο εφεσίβλητος ήταν υποχρεωμένος να καλύπτει μέχρι το ποσό των 20.000.000 δραχμών εξ ιδίων, μέχρι την εκταμίευση από το Δήμο του ποσού που αντιστοιχούσε στην κάθε επιμέρους επιμέτρηση των εκτελεσθεισών εργασιών του έργου και δεν αναφέρονταν σε ποσοστό συμμετοχής του κάθε εταίρου, ως εισφορά του, στην αφανή εταιρεία.

Επίσης, συμφωνήθηκε μεταξύ τους ότι μετά την ολοκλήρωση του έργου, θα αφαιρείτο το συνολικό κόστος του έργου και ακολούθως το υπόλοιπο του εργολαβικού ανταλλάγματος, το οποίο ο εκκαλών θα εισέπραττε από το Δήμο ..., θα διανέμονταν μεταξύ τους κατά ποσοστό 50% καθένας. Πράγματι, σύμφωνα με τη συμφωνία τους, ο εκκαλών υπέβαλε προσφορά που περιελάμβανε έκπτωση 11% επί του προϋπολογισμού, που είχε καθορίσει η αρμόδια υπηρεσία του Δήμου ..., στη δημοπρασία που έλαβε χώρα στις 23.9.1998 και ο εκκαλών ανακηρύχθηκε τελευταίος μειοδότης του έργου αυτού με την ....10.1998 απόφαση της Δημαρχιακής Επιτροπής του Δήμου ...

και ανατέθηκε σ’ αυτόν το έργο "Κατασκευή οστεοθυρίδων Νεκροταφείου ...", το οποίο αφορούσε την κατασκευή 1930 οστεοθυρίδων, προϋπολογισμού 97.457.627 δραχμών, πλέον ΦΠΑ ποσού 15.301.220 δραχμών και στις 16.10.1998 υπογράφηκε από το Δήμαρχο ... και τον αναιρεσείοντα το από την ημέρα αυτή ιδιωτικό συμφωνητικό ανάθεσης του έργου σ’ αυτόν.

Στο εν λόγω ιδιωτικό συμφωνητικό γινόταν μνεία του από 6.4.1998 τιμολογίου υλικών που είχαν καταρτίσει οι τεχνικές υπηρεσίες του Δήμου ..., σύμφωνα με το οποίο είχαν καθοριστεί οι ακόλουθες επιμέρους τιμές: 1) Για τις βάσεις από οπλισμένο σκυρόδεμα, επί των οποίων θα εδράζονταν οι οστεοθυρίδες, στο ποσό των 33.950 δραχμών το τ.μ., λαμβάνοντας υπόψη τα υλικά (τσιμέντο, άμμος, σκύρα, νερό) και τα εργατικά, 2) για τους ξυλότυπους χυτών μικροκατασκευών γενικώς, μη απαιτουμένων ικριωμάτων, στο ποσό των 6104 δραχμών το τ.μ., λαμβάνοντας υπόψη τα υλικά (φθορά ξυλείας, πριστής, ήλοι και σύνδεσμοι) και τα εργατικά και 3) για την κατασκευή των οστεοθυρίδων στο ποσό των 33.500 δραχμών καθεμία.

Ειδικότερα λήφθηκε υπόψη η σύνθεση του "...", οι διαστάσεις των καπακίων, το συνολικό ύψος (1,95 μ,), οι διαστάσεις κάθε οστεοθυρίδας (0,63χ0,31χ0,02), το υλικό της θύρας της (λευκό μάρμαρο προέλευσης Διονύσου), οι ορειχάλκινες μασίφ χειρολαβές τους (κρίκοι), η χρησιμοποίηση λευκού τσιμέντου και φελιζόλ για την κάλυψη του διάκενου, που παρεμβάλλεται μεταξύ του μανδρότοιχου της βάσης και των οστεοθυρίδων κλπ.

Το ανατεθέν έργο, άρχισε να εκτελείται σύμφωνα με το εγκεκριμένο από το Δήμο ... χρονοδιάγραμμα στις 15.12.1998 και τελικά η κατασκευή του ολοκληρώθηκε στις 30.10.2000. Για την κατασκευή του έργου με τήρηση των προδιαγραφών που είχαν οριστεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου ..., ο εφεσίβλητος δαπάνησε τα ακόλουθα χρηματικά ποσά:

Α) Για την κατασκευή τριάντα (30) καλουπιών με πάχος λαμαρίνας 3 χιλιοστών με την απαιτούμενη κωνικότητα, αποτελούμενων από δέκα καλούπια των τριών τμημάτων και για την κατασκευή της βάσης έδρασης με τη χρήση σκυροδέματος από μαύρο τσιμέντο, και ξυλοτύπων 1.800.000 δραχμές, ήτοι 5.282 ευρώ. Β) Για την εκτέλεση εργασιών σκυροδέτησης με λευκό τσιμέντο, οπλισμό, δονητή, ρευστοποιητή, αδρανή υλικά, απαιτήθηκε η απασχόληση τριών τεχνιτών μαρμαράδων και δύο βοηθών με ημερομίσθιο 25.000 δραχμές και 12.000 δραχμές, αντίστοιχα και για χρονικό διάστημα εκατό ημερών (κατά το οποίο οι μεν τεχνίτες προσάρμοζαν τις μεταλλικές παρειές του καλουπιού στις εγκοπές των δύο γωνιών και περνούσαν τις βίδες έως τη χαλαρή σύσφιξή τους, ενώ οι βοηθοί τους έξυναν τα καλούπια, έβρεχαν το τσιμέντο, έκοβαν τους οπλισμούς, λάδωναν και καθάριζαν τα καλούπια και μετέφεραν τσιμέντα) 7.500.000 δραχμές για αμοιβή των τεχνιτών και 2.400.000 δραχμές για αμοιβή των βοηθών τους και συνολικά 9.900.000 δραχμές, ήτοι 29.053 ευρώ.

Γ) Για τη μεταφορά και τοποθέτηση των οστεοθυρίδων, καθεμιά των οποίων ζύγιζε 95 κιλά, απαιτήθηκε να απασχοληθούν οι ως άνω τρεις τεχνίτες και οι δύο βοηθοί τους για χρονικό διάστημα πενήντα ημερών, συνολικά 4.950.000 δραχμές, ήτοι 14.527 ευρώ. Δ) Για την αγορά τεμαχίων γυαλισμένου λευκού μαρμάρου για τη διαμόρφωση της μαρμάρινης όψης κάθε οστεοθυρίδας, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαστάσεις στην από 6.4.1998 σχετική τεχνική έκθεση της αρμόδιας διεύθυνσης του Δήμου ... (0,63 μ.

χ 0,31 μ. χ 0,02 μ.) ποσό 2.316.000 δραχμές (1930 οστεοθυρίδες χ 1.200 δραχμές καθεμία), ήτοι 6.797 ευρώ. Ε) Για την επεξεργασία της μαρμάρινης όψης κάθε οστεοθυρίδας και για την τοποθέτηση άγκιστρων - χαλκάδων με ειδικές οπές σε μάρμαρο και μπετόν το κόστος ανήλθε σε 2500 δραχμές ανά οστεοθυρίδα και συνολικά σε 4.825.000 δραχμές, ήτοι 14.160 ευρώ.

ΣΤ) Για τη μεταφορά των μαρμάρινων όψεων από το εργαστήριο στο Κοιμητήριο απασχολήθηκαν οι δύο βοηθοί τεχνιτών επί δύο ημέρες και το κόστος ανήλθε σε 48.000 δραχμές, ήτοι 141 ευρώ. Ζ) Για το μοντάρισμα των οστεοθυρίδων απασχολήθηκαν ένας τεχνίτης και ένας βοηθός αυτού, ολοκληρώνοντας κάθε ημέρα 60 θυρίδες, και το κόστος για την εργασία αυτή ανήλθε σε 1.185.000 δραχμές, ήτοι 3.478 ευρώ.

Η) Για την αγορά επιπρόσθετων υλικών που απαιτήθηκαν για την εκτέλεση του έργου καταβλήθηκαν από τον αναιρεσίβλητο 600.000 δραχμές για 120 κυβικά μέτρα άμμου, 1.300.000 δραχμές για 1.000 σακιά τσιμέντου και 800.000 δραχμές για 200 τεμάχια πλέγματος οπλισμού, συνολικά δε 2.700.000 δραχμές, ήτοι 7.924 ευρώ. Θ) Για την αναγκαία καθαίρεση των υπαρχόντων στον τόπο όπου έπρεπε να εκτελεστεί το έργο δεκατεσσάρων μικρών παραπηγμάτων, τη μεταφορά με φορτηγό αυτοκίνητο και απόρριψη των αδρανών υλικών τους, κατέβαλε ποσό 3.080.000 δραχμών, ήτοι 9.039 ευρώ.

Ι) Για την αποσυναρμολόγηση και επανατοποθέτηση τεσσάρων παραπηγμάτων που ήταν κατασκευασμένα από αλουμίνιο, πλήρωσε συνολικά 600000 δραχμές, ήτοι 1.761 ευρώ.

Συνεπώς, το συνολικό ποσό που δαπάνησε ο αναιρεσίβλητος για την κατασκευή του αναληφθέντος έργου ανήλθε σε 92.162 ευρώ. Αντίστοιχα, τα έξοδα εκτέλεσης του έργου που βάρυναν τον αναιρεσείοντα ήταν τα ακόλουθα: 1) Ποσό 8.127.879 δραχμών κατέβαλε για τις κρατήσεις υπέρ τρίτων (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΠΕΔΕ, ΤΥΔΕ, ΤΑΔΚΥ, ΤΕΕ κλπ) και έξοδα δημοσίευσης της διακήρυξης του έργου. 2) Ποσό 5.862.747 δραχμών, κατέβαλε για τις αναλογούσες ασφαλιστικές εισφορές στο ΙΚΑ. 3) Ποσό 1.274.000 δραχμών κατέβαλε ως αμοιβή στον Δ. Μ., για εργασίες που είχε υποχρέωση να εκτελέσει ο αναιρεσίβλητος, όμως λόγω της άρνησης του τελευταίου, υποβλήθηκε ο ίδιος στη δαπάνη αυτών.

Συνεπώς, το συνολικό ποσό των δαπανών που πλήρωσε ο αναιρεσείων για την εκτέλεση του ως άνω έργου, ανήλθε σε 15.265.026 δραχμές, ήτοι 44.798 ευρώ. Οι ανωτέρω παραδοχές, που αποτελούν παραδοχές και της προσβαλλόμενης απόφασης, δεν εθίγησαν από την ως άνω αναιρετική απόφαση (1054/2015), αντίθετα, μάλιστα, με την απόφαση αυτή, απορρίφθηκαν, ως αβάσιμοι, οι σχετικοί λόγοι της αναίρεσης και ειδικότερα ο πρώτος λόγος που αφορούσε τη χαρακτηρισθείσα σχέση που συνέδεε τους διαδίκους, ως σχέση αφανούς εταιρείας, με εμφανή εταίρο τον αναιρεσείοντα και αφανή εταίρο τον αναιρεσίβλητο, καθώς και τη συμφωνία τους ως προς την αφαίρεση του κόστους του έργου και διανομής του υπόλοιπου του εργολαβικού ανταλλάγματος, και οι 2ος, 4ος, 5ος, 6ος και 7ος λόγοι που αφορούσαν το συνυπολογισμό στον πίνακα εξόδων των κάτωθι ποσών, ήτοι του ποσού των 4.950.000 δραχμών για τη μεταφορά των οστεοθυρίδων με καταβολή ημερομισθίου ανώτερου της Σ.Σ.Ε.

των τεχνιτών και βοηθών, του ποσού των 3.080.000 δραχμών για την καθαίρεση των υπαρχόντων στο κοιμητήριο πρόχειρων παραπηγμάτων και του ποσού των 600.000 δραχμών για την τοποθέτηση τεσσάρων νέων παραπηγμάτων, του ποσού των 9.900.000 δραχμών για την εκτέλεση της σκυροδέτησης με ημερομίσθια ανώτερα της Σ.Σ.Ε., του ποσού των 4.825.000 δραχμών για την επεξεργασία της μαρμάρινης όψης κάθε οστεοθυρίδας και για την τοποθέτηση αγκίστρων - χαλκάδων με ειδικές οπές με μάρμαρο και μπετόν, και του ποσού των 1.185.000 δραχμών για το μοντάρισμα των ως άνω οστεοθυρίδων με υπολογισμό ημερομισθίων ανώτερων της Σ.Σ.Ε..

Εξάλλου, αποδείχθηκε ότι ο Δήμος ... εκταμίευσε και κατέβαλε σταδιακά στον αναιρεσείοντα ανάδοχο του έργου, τα χρήματα που αντιστοιχούσαν στις εκτελεσθείσες εργασίες, σύμφωνα με τις επιμετρήσεις που πραγματοποιούνταν και τα οποία ανήλθαν συνολικά στο ποσό των 100.570.000 δραχμών, που αποτέλεσε την εργολαβική αμοιβή.

Επί του ποσού αυτής της εργολαβικής αμοιβής, ο αναιρεσείων, ήταν υπόχρεος, με βάση τις διατάξεις των άρθρων 1, 2 παρ. 1, 12 παρ. 1, 13 παρ. 1 και 2, 15, 28 και 31 του Ν. 1642/1986 να καταβάλει στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. το ποσό του ΦΠΑ που αναλογεί στο τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών που εξέδωσε ως εμφανής εταίρος και ως ανάδοχος του έργου όφειλε, σύμφωνα με τη σύμβαση, στο Δήμο ....

Το ποσό τούτο αποτελεί έξοδο που βαρύνει τον αναιρεσείοντα και πρέπει σύμφωνα με τους προαναφερόμενους ειδικότερους όρους της συνδέουσας αυτόν και τον αναιρεσίβλητο σύμβασης αφανούς εταιρείας να υπολογιστεί στις δαπάνες αυτού και ως έξοδο της εταιρείας πρέπει να αφαιρεθεί από το εργολαβικό αντάλλαγμα, ώστε να βρεθεί το καθαρό κέρδος της αφανούς εταιρείας από τη δραστηριότητά της στην εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου.

Το ποσό τούτο ανέρχεται σε 15.341.220 δραχμές, όμως, επειδή ο ΦΠΑ λειτουργεί χρεοπιστωτικά, πρέπει από το ανωτέρω ποσό να αφαιρεθεί το ποσό του ΦΠΑ που αφορά τα τιμολόγια του αναιρεσίβλητου, το οποίο ανέρχεται σε 25626,5 ευρώ και το τιμολόγιο του τρίτου Δ. Μ., το οποίο ανέρχεται σε 570,50 ευρώ. Ειδικότερα, ο αναιρεσίβλητος είχε εκδώσει τα ακόλουθα τιμολόγια τα οποία ο αναιρεσείων εμφάνιζε στο ΙΚΑ και ακολούθως στο Δήμο ...

για να πληρώνεται το χρηματικό ένταλμα που αντιστοιχούσε στους επιμέρους λογαριασμούς πιστοποίησης τμημάτων του εκτελούμενου έργου, ήτοι το 44/31.12.1998, ποσού 11.713.000 δραχμών και ΦΠΑ 2108340 δραχμών, το 161/30.6.1999, ποσού 7.613.450 δραχμών και ΦΠΑ 1.370.421 δραχμών, το 166/22.9.1999 ποσού 50.000 δραχμών και ΦΠΑ 9.000 δραχμών, το 172/22.11.1999, ποσού 5.540.000 δραχμών και ΦΠΑ 997.200 δραχμών, το 173/22.12.1999 ποσού 11.080.000 δραχμών και ΦΠΑ 1.994.400 δραχμών και το 184/6.12.2000 ποσού 12.516.000 δραχμών και ΦΠΑ 2.252.880 δραχμών, δηλαδή ο ΦΠΑ των τιμολογίων αυτών ανέρχεται σε συνολικό ποσό 8.732.241 δραχμών, ήτοι 25.626,50 ευρώ.

Επίσης, ο Δ. Μ. είχε εκδώσει την ....12.1999 απόδειξη, ποσού 1080000 δραχμών, με ΦΠΑ (18%) 194.400 δραχμές, ήτοι 570,50 ευρώ. Κατ’ ακολουθία, από το εργολαβικό αντάλλαγμα θα αφαιρεθεί τελικά λόγω της δαπάνης του ΦΠΑ του αναιρεσείοντος, το ποσό των 18.824 ευρώ (ΦΠΑ επί του εργολαβικού ανταλλάγματος 45.021 ευρώ μείον ΦΠΑ τιμολογίων Ρ. 25.626,50 ευρώ μείον ΦΠΑ απόδειξης Μ. 570,50 ευρώ).

Με την προαναφερόμενη αναιρετική απόφαση, κρίθηκε αμετακλήτως το ζήτημα τούτο της υποχρέωσης του αναιρεσείοντος για καταβολή του ΦΠΑ επί του ποσού του τιμολογίου του εργολαβικού ανταλλάγματος, καθώς και ότι το υπόλοιπο, μετά την αφαίρεση από το ποσό αυτού, των ποσών ΦΠΑ των τιμολογίων του αναιρεσίβλητου, καθώς και του αναφερόμενου τρίτου, αποτελεί έξοδο της αφανούς εταιρείας και πρέπει να αφαιρεθεί από το εργολαβικό αντάλλαγμα για να βρεθεί το κέρδος που θα διανεμηθεί στους εταίρους διαδίκους, απόφαση που είναι δεσμευτική για το Δικαστήριο τούτο που επιλαμβάνεται της υποθέσεως που επανήλθε σ’ αυτό ύστερα από τη νέα αναίρεση της απόφασης του Εφετείου και την παραπομπή της, δεδομένου ότι το νομικό αυτό ζήτημα έλυσε ο Άρειος Πάγος με την ανωτέρω απόφασή του, κατά παραδοχή του τρίτου λόγου της αναίρεσης.

Περαιτέρω, αποδείχθηκαν και τα ακόλουθα: Στον αναιρεσίβλητο, όπως άλλωστε συνομολογείται από αυτόν, ο αναιρεσείων είχε καταβάλει συνολικά ποσό 42.798.883 δραχμών, ήτοι 125.602 ευρώ. Από το εργολαβικό αντάλλαγμα των 100.570.000 δραχμών, ήτοι των 295.143 ευρώ, που εισέπραξε η αφανής εταιρεία των διαδίκων από την εκτέλεση του προαναφερόμενου έργου, αφαιρούνται τα ως άνω έξοδα της εταιρείας, δηλαδή το ποσό των εξόδων του αναιρεσίβλητου, που ανέρχεται σε 92.162 ευρώ και το ποσό των δαπανών του αναιρεσείοντος, που ανέρχεται σε 63.622 ευρώ, αφού προστίθεται στο αρχικό ποσό των εξόδων από 44.798 ευρώ και εκείνο του ποσού του ΦΠΑ από 18.824 ευρώ.

Το ποσό που απομένει μετά την εκτέλεση των αριθμητικών πράξεων ανέρχεται σε 139.359 (295143 - [92162+63622] 155784) ευρώ, το οποίο αποτελεί το κέρδος της αφανούς εταιρείας από την εκτέλεση του έργου. Δοθέντος ότι οι διάδικοι είχαν συμφωνήσει ότι η συμμετοχή καθενός στα κέρδη ανέρχεται σε ποσοστό 50%, το κέρδος που αναλογεί στον αναιρεσίβλητο ανέρχεται σε 69.679,50 ευρώ.

Εφόσον, όμως, ο αναιρεσείων είχε καταβάλει στον αναιρεσίβλητο, πέραν του ποσού των εξόδων του, τα οποία βάρυναν αυτόν κατά τη σύμβαση, ποσό 33.410 ευρώ (125.602 ευρώ που συνολικά του κατέβαλε - 92.162 ευρώ στο οποίο ποσό ανήλθαν τα έξοδα), ο αναιρεσείων οφείλει ακόμη να καταβάλει σ’ αυτόν, λόγω της λύσης της μεταξύ τους αφανούς εταιρείας και κατά τα συμφωνηθέντα το ποσό των 36.269,50 ευρώ (69.679,50 ευρώ τα αναλογούντα κέρδη - 33.410 ευρώ που του κατέβαλε).

Πρέπει να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο τούτο δεν επιλαμβάνεται της υποθέσεως, ως προς τα λοιπά εκτός του μέρους που αναιρέθηκε κεφάλαια της προσβαλλόμενης απόφασης, γιατί διαφορετικά παραβιάζει το δεδικασμένο που δημιουργήθηκε. Σύμφωνα με όλα τα ανωτέρω, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο δέχθηκε την αγωγή κατά ένα μέρος και υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα να καταβάλει στον αναιρεσίβλητο το ποσό των 89.630,49 ευρώ, εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις και πρέπει να γίνει δεκτή η από 12.10.2006 έφεση, να εξαφανιστεί η προσβαλλόμενη απόφαση και δικάζοντας επί της από 10.10.2002 αγωγής, πρέπει να γίνει αυτή δεκτή κατά ένα μέρος, να υποχρεωθεί ο αναιρεσείων να καταβάλει στον αναιρεσίβλητο το ποσό των 36.269,50 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, να επιβληθούν δε τα δικαστικά έξοδα κατά ένα μέρος, λόγω της μερικής νίκης και μερικής ήττας καθενός διαδίκου και ανάλογα με την έκταση αυτής, σε βάρος του εκκαλούντος-εναγομένου, κατά το σχετικό αίτημα του εφεσίβλητου-ενάγοντος (άρθρα 176, 178, 183 και 191 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δέχεται τυπικά και κατ’ ουσίαν την από 12.10.2006 έφεση του Ν. Π. του Ι..

Εξαφανίζει την 1487/2006 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου ..., ως προς το κεφάλαιο που αφορά την από 10.10.2002 αγωγή του Γ. Ρ. του Π..

Δικάζοντας κατ’ ουσίαν επί της ως άνω αγωγής.

Δέχεται εν μέρει την αγωγή.

Υποχρεώνει τον εναγόμενο Ν. Π. να καταβάλει στον ενάγοντα Γ. Ρ. το ποσό των τριάντα έξι χιλιάδων διακοσίων εξήντα εννιά ευρώ και πενήντα λεπτών (36.269,50 ευρώ), με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Καταδικάζει τον εναγόμενο να καταβάλει μέρος των δικαστικών εξόδων του ενάγοντος από ποσό χιλίων εξακοσίων (1.600) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Σεπτεμβρίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

& νυν Πρόεδρος Αρείου Πάγου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Οκτωβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ