Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to statutory prohibition on appeal against insurance liquidation decisions.

Απόφαση 1704 / 2023 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1704/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Βρυσηίδα Θωμάτου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Οκτωβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Τ. του Λ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Χλούπη και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "Α. Π. Α. Ε. Γ. Α.", τελούσας υπό εκκαθάριση, που εδρεύει στην ….. και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Τσουμάνη και κατέθεσε προτάσεις.

Στο σημείο αυτό, ο πληρεξούσιος του ως άνω αναιρεσείοντος, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, ζήτησε την αναβολή της συζήτησης της κρινόμενης αίτησης σε μεταγενέστερη δικάσιμο, για τους λόγους που ανέπτυξε. Το Δικαστήριο, αφού διασκέφθηκε με την παρουσία και του Γραμματέα του, απέρριψε το αίτημα αναβολής και διέταξε την πρόοδο της δίκης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14/11/2016 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4143/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4328/2018 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 27/3/2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη, από 27-3-2019 (αρ. καταθ. …/29-3-2019) αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η με αριθμό 4328/2018 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε αντιμωλία των εδώ διαδίκων, κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, με την οποία, αφού έγινε δεκτή η από 6-7-2017 έφεση, μεταξύ άλλων, της πρώτης των καθών η ανακοπή, ήδη αναιρεσίβλητης, εξαφανίστηκε η εκκαλούμενη με αριθμό 4143/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ως προς τον πρώτο ανακόπτοντα, ήδη αναιρεσείοντα και ακολούθως, κρατήθηκε και δικάστηκε η υπόθεση και απορρίφθηκε η ανακοπή του αναιρεσείοντος, περί τροποποίησης της κατάστασης δικαιούχων απαιτήσεων από ασφάλιση ζωής των ασφαλισμένων της υπό ασφαλιστική εκκαθάριση τελούσας, τότε καθής η ανακοπή - εκκαλούσας και ήδη αναιρεσίβλητης εταιρίας με την επωνυμία "Α.

Π. Α. Ε. Γ. Α.". Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αποτέλεσμα της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής: Ο αναιρεσείων, Κ. Τ. (από κοινού με τους Λ. Τ. και Μ. Τ., (που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη), με την ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, απευθυνόμενη κατά της ήδη αναιρεσίβλητης και του (μη διαδίκου) Σ.

Β., υπό την ιδιότητά του, ως επόπτη της ασφαλιστικής εκκαθάρισης, από 14-11-2016 (αρ. καταθ. …./2016) ανακοπή, επικαλούμενοι, α) ότι κατάρτισαν με την καθής, τα αναφερόμενα τρία ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής, β) ότι δυνάμει της με αριθμό …./16-21.9.2009 απόφασης του ΔΣ της Επιτροπής Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης (ΕΠ.Ε.Ι.Α.), ανακλήθηκε οριστικά η άδεια σύστασης και λειτουργίας της άνω ασφαλιστικής εταιρίας, δεσμεύθηκε το σύνολο των περιουσιακών της στοιχείων και τέθηκε σε ασφαλιστική εκκαθάριση και γ) ότι οι απαιτήσεις τους από τα άνω ασφαλιστήρια ζωής, δεν περιλήφθηκαν στην κατάσταση δικαιούχων απαιτήσεων από ασφάλιση ζωής της καθής, ζήτησαν την τροποποίηση της άνω κατάστασης, ώστε να αναγνωριστούν οι ειδικότερα προσδιοριζόμενες απαιτήσεις τους και να συμπεριληφθούν στην κατάσταση δικαιούχων απαιτήσεων από ασφάλιση ζωής, της καθής η ανακοπή.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, με τη με αριθμό 4143/2017 απόφασή του, απέρριψε την ανακοπή ως προς το δεύτερο των καθών, επόπτη της ασφαλιστικής εκκαθάρισης και ως προς τους δεύτερο και τρίτη των ανακοπτόντων (μη διαδίκους), ενώ δέχθηκε την ανακοπή ως προς τον πρώτο ανακόπτοντα, ήδη αναιρεσείοντα, τον οποίο αναγνώρισε ως δικαιούχο απαιτήσεων από τα ειδικότερα αναφερόμενα ασφαλιστήρια ζωής.

Κατά της ανωτέρω απόφασης, οι καθών η ανακοπή άσκησαν την από 6-7-2017 έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη με την αναίρεση, με αριθμό 4328/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο απέρριψε την έφεση ως προς το δεύτερο εκκαλούντα (επόπτη εκκαθάρισης), ενώ δέχθηκε αυτή κατ' ουσίαν ως προς την πρώτη εκκαλούσα, ήδη αναιρεσίβλητη, εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση και κρατώντας και δικάζοντας την ένδικη ανακοπή, απέρριψε αυτή.

Με τις διατάξεις του άρθρου 10 παρ. 1 εδ. α και β του άνω νδ/τος 400/1970, ορίζεται ότι, οι δικαιούχοι απαιτήσεων από ασφάλιση και οι καθολικοί και ειδικοί τους διάδοχοι έχουν προνόμιο στην ασφαλιστική τοποθέτηση, που προηγείται από κάθε άλλο γενικό ή ειδικό προνόμιο, εκτός από το προνόμιο της παραγράφου 9 του άρθρου 12α του παρόντος.

Το προνόμιο αυτό ασκείται αποκλειστικά από τους δικαιούχους ασφαλίσεων ζωής, από τους δικαιούχους ασφαλίσεων αστικής ευθύνης από την κυκλοφορία αυτοκινήτων και από τους δικαιούχους των λοιπών ασφαλίσεων κατά ζημιών στα περιουσιακά στοιχεία που έχουν διατεθεί σε ασφαλιστική τοποθέτηση αντίστοιχα για καθεμία από τις ασφαλίσεις αυτές.

Το ως άνω δε προνόμιο ισχύει και μετά τη λύση της ασφαλιστικής επιχείρησης. Επίσης, με την παρ. 3 του ίδιου άρθρου, ορίζεται ότι, ''σε περίπτωση ασφαλιστικής εκκαθάρισης ή πτώχευσης ασφαλιστικής επιχείρησης ο, κατά το άρθρο "12α" του παρόντος, επόπτης εκκαθάρισης ή πτώχευσης καλεί μέσα σε δέκα ημέρες από το διορισμό του, τους δικαιούχους ασφαλίσματος, με ανακοίνωση που δημοσιεύεται μια φορά την εβδομάδα, επί τρεις συνεχείς εβδομάδες, σε πέντε ημερήσιες, ευρείας κυκλοφορίας, εφημερίδες, από τις οποίες μία τουλάχιστον εκδίδεται στην έδρα της επιχείρησης και μια οικονομική, να του αναγγείλουν τις απαιτήσεις τους με όλα τα δικαιολογητικά τους στοιχεία, μέσα σε τρεις μήνες από την τελευταία δημοσίευση.

Δεν καλούνται οι δικαιούχοι ασφαλίσεων αστικής ευθύνης από την κυκλοφορία αυτοκινήτων, καθώς και οι δικαιούχοι ασφαλίσεων ζωής, για τους οποίους δεν έχει επέλθει ασφαλιστική περίπτωση. Η επαλήθευση των απαιτήσεων γίνεται από τα ως άνω όργανα, αρχίζει το αργότερο μέσα σε τρεις ημέρες από τη λήξη της ως άνω προθεσμίας και ολοκληρώνεται στο συντομότερο χρονικό διάστημα.

Γίνονται δεκτές οι απαιτήσεις που δεν αμφισβητούνται από τα ως άνω όργανα ή έχουν επιδικασθεί με τελεσίδικη δικαστική απόφαση ή (εκτελεστή) απόφαση διαιτητικού δικαστηρίου. Ο επόπτης εκκαθάρισης και ο εκκαθαριστής ή ο επόπτης πτώχευσης και ο σύνδικος υποβάλλουν στο Υπουργείο Εμπορίου κατάσταση των δικαιούχων ασφαλίσματος μέσα σε δύο μήνες από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των αναγγελιών.

Στην κατάσταση αυτή περιλαμβάνονται, εφόσον έχουν επαληθευθεί οι απαιτήσεις τους: α) οι δικαιούχοι ασφαλίσματος ασφαλίσεων ζωής, β) οι δικαιούχοι ασφαλίσματος ασφαλίσεων κατά ζημιών εκτός ασφαλίσεων αστικής ευθύνης από την κυκλοφορία αυτοκινήτων, που έχουν δηλώσει την επέλευση της ασφαλιστικής περίπτωσης και έχει καταχωρισθεί η δήλωση στα βιβλία της ασφαλιστικής επιχείρησης και γ) όσοι αναγγέλθηκαν μέσα στην ως άνω προθεσμία.

Για τις απαιτήσεις που αμφισβητούνται δικαστικά ή εξώδικα, γίνεται χωριστή μνεία, στην οποία αναφέρεται το ποσό που εκτιμά ο επόπτης εκκαθάρισης και ο εκκαθαριστής ή ο επόπτης πτώχευσης και ο σύνδικος και το ποσό που διεκδικεί ο δικαιούχος ασφαλίσματος. Στην κατάσταση καταχωρίζονται και οι τυχόν διαφωνίες, κατά την επαλήθευση μεταξύ επόπτη και εκκαθαριστή ή συνδίκου.

Η κατάσταση καταχωρίζεται αμέσως στο μητρώο ασφαλιστικών επιχειρήσεων και η ανακοίνωση της καταχώρισής της δημοσιεύεται σε δύο τουλάχιστον ευρείας κυκλοφορίας ημερήσιες εφημερίδες, από τις οποίες η μια τουλάχιστον εκδίδεται στην έδρα της επιχείρησης, μια φορά την εβδομάδα, επί τρεις συνεχείς εβδομάδες.

Αντιρρήσεις κατά της πιο πάνω κατάστασης ασκούνται με ανακοπή στο μονομελές πρωτοδικείο της έδρας της επιχείρησης, μέσα σε σαράντα πέντε ημέρες από την τελευταία δημοσίευση και εκδικάζονται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Έφεση κατά της απόφασης του πρωτοδικείου εκδικάζεται από το αρμόδιο εφετείο, κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων.

Η απόφαση του εφετείου δεν υπόκειται σε κανένα ένδικο μέσο''. Έτσι σύμφωνα με την τελευταία διάταξη, επί της ανακοπής με την οποία προβάλλονται αντιρρήσεις κατά της πιο πάνω κατάστασης δικαιούχων, κατά το άρθρο 10 παρ. 3 του νδ/τος 400/1970, επιτρέπεται η άσκηση έφεσης, που εκδικάζεται από το αρμόδιο εφετείο, κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, ενώ κατά της απόφασης του Εφετείου δεν επιτρέπεται η άσκηση κανενός ενδίκου μέσου, συνεπώς και αναίρεσης.

Το ως άνω νδ/γμα (400/1970) καταργήθηκε στο σύνολό του, με το ν. 4364/2016, "Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 2009/138/ΕΚ και του Συμβουλίου της 25ης Νοεμβρίου 2009 κλπ" (ΦΕΚ Α 13/5-2-2016), με το άρθρο 278 παρ. 1 του άνω νόμου, με το οποίο ορίζεται, ότι από την 1η Ιανουαρίου 2016 καταργείται το άνω ν.δ/γμα και οποιαδήποτε υφιστάμενη αναφορά σε αυτό νοείται εφεξής αναφορά στις αντίστοιχες διατάξεις του παρόντος νόμου.

Eπίσης, με το άρθρο 284 του νόμου αυτού, ορίζεται ότι, οι διατάξεις του ισχύουν από 1-1-2016 ....., ενώ με τις διατάξεις του άρθρου 248 παρ. 1 και 2 του ίδιου νόμου, που αφορά τις υφιστάμενες εκκαθαρίσεις, ορίζεται ότι, ''από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου διέπονται οι υφιστάμενες κατά την 31-12-2015 ασφαλιστικές εκκαθαρίσεις'' και ότι, ''στις εκκαθαρίσεις της παρ. 1 του παρόντος άρθρου έχουν εφαρμογή τα άρθρα 235, παρ. 1, 3, 5 και 6, 236 έως 239, 242 παρ. 1 και 4, (με τίτλο, εργασίες εκκαθάρισης - εξασφάλιση και αναγγελία απαιτήσεων από ασφάλιση, που αφορούν τις αρμοδιότητες του εκκαθαριστή σχετικές με τη σφράγιση, απογραφή και αποσφράγιση των κεντρικών γραφείων του εταιρικού καταστήματος και την ικανοποίηση από το προϊόν της εκποίησης περιουσιακών στοιχείων των δικαιούχων από ασφάλιση), 243 παρ. 1, 2 και 4, 244, 245 παρ. 1 και 3, 246 και 247 του παρόντος'', αντίστοιχα (ΟλΑΠ 1/2020, ΑΠ 1142/2020).

Ωστόσο, οι προ της 31-12-2015 επιχειρηθείσες διαδικασίες εξέλεγξης και επαλήθευσης απαιτήσεων, εξακολουθούν να διέπονται από τις διατάξεις του ν.δ/τος 400/1970, ως ισχύουσα κατά το χρόνο εξέλεγξης και επαλήθευσης απαιτήσεων νομοθεσία (ΟλΑΠ 21/1994, ΑΠ 153, 154, 543/2023). Περαιτέρω, η ως άνω απαγόρευση άσκησης ένδικων μέσων, συνεπώς και αναίρεσης κατά της απόφασης του Εφετείου που εκδίδεται επί ανακοπής κατά της κατάστασης των δικαιούχων απαιτήσεων από ασφάλιση ζωής, επαναλήφθηκε και στον άνω νέο ν. 4364/2016, από τις διατάξεις του οποίου ρυθμίζεται πλέον (από 1-1-2016 και εφεξής) η διαδικασία θέσης ασφαλιστικής επιχείρησης υπό ασφαλιστική εκκαθάριση, μετά την κατάργηση με το άρθρο 278 παρ. 1 του νόμου αυτού, του άνω νδ/τος (400/1970), όπως ήδη εκτέθηκε.

Συγκεκριμένα, στο άρθρο 242 παρ. 2 του νέου νόμου, με τίτλο, εργασίες εκκαθάρισης - εξασφάλιση και αναγγελία απαιτήσεων από ασφάλιση, ορίζεται ότι, ''Μέσα δε δύο μήνες από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των αναγγελιών η ως άνω κατάσταση αναρτάται στην ιστοσελίδα της επιχείρησης και η ανακοίνση της καταχώρησής της δημοσιεύεται σε δύο τουλάχιστον ευρείας κυκλοφορίας ημερήσιες εφημερίδες από τις οποίες από τις οποίες η μία (1) τουλάχιστον εκδίδεται στην έδρα της επιχείρησης, μία φορά την εβδομάδα επί τρεις (3) συνεχείς εβδομάδες.

Αντιρρήσεις κατά της πιο πάνω κατάστασης ασκούνται με ανακοπή στο μονομελές πρωτοδικείο της έδρας της επιχείρησης μέσα σε σαράντα πέντε (45) ημέρες από την τελευταία δημοσίευση και εκδικάζονται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Έφεση κατά της απόφασης του πρωτοδικείου εκδικάζεται από το αρμόδιο εφετείο κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων.

Η απόφαση του εφετείου δεν υπόκειται σε κανένα ένδικο μέσο''. Επίσης, ίδια ρύθμιση προβλέπεται, με το άρθρο 248 παρ. 8 του άνω ν. 4364/2016 (το αναφερόμενο στις υφιστάμενες κατά την 31-12-2015 ασφαλιστικές εκκαθαρίσεις) και για την κατάσταση κατάταξης των δικαιούχων από ασφάλιση, δηλαδή τον πίνακα διανομής, τον οποίο συντάσσει ο ασφαλιστικός εκκαθαριστής κατά τις διατάξεις των παραγράφων 7 και 8 του άνω άρθρου, κατά της οποίας (κατάστασης κατάταξης) επιτρέπονται αντιρρήσεις που ασκούνται με ανακοπή στο μονομελές πρωτοδικείο της έδρας της επιχείρησης, οι οποίες εκδικάζονται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, η απόφαση του εφετείου υπόκειται σε έφεση ενώπιον του αρμόδιου Εφετείου και εκδικάζεται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, ενώ η απόφαση του εφετείου δεν υπόκειται σε κανένα ένδικο μέσο.

Η εν λόγω νομοθετική ρύθμιση του αποκλεισμού της άσκησης του ένδικου μέσου της αναίρεσης κατά των άνω αποφάσεων δεν αντιβαίνει στη διάταξη του άρθρου 20 παρ. 1 του Συντάγματος, που επιβάλλει μεν στην Πολιτεία την υποχρέωση παροχής στους πολίτες ένδικης έννομης προστασίας προς επίλυση των ιδιωτικών διαφορών τους, αναγνωρίζοντας σ' αυτούς αντίστοιχο δημόσιο δικαίωμα, όμως, στον νομοθέτη εναπόκειται, κατ' αρχήν, να κρίνει αν, πόσα και ποια ένδικα μέσα θα χορηγήσει, καθώς και για ποιους λόγους, συνεκτιμώντας ενδεχομένως την αξία του αντικειμένου της διαφοράς και το είδος της διαδικασίας, με την οποία εκδικάζεται η υπόθεση.

Το ίδιο ισχύει και στο πλαίσιο της ΕΣΔΑ (κύρωση με το ν.δ/γμα 53/1974), που αναγνωρίζει μεν με το άρθρο 6 παρ. 1 το δικαίωμα στα πρόσωπα για δικαστική επίλυση των ιδιωτικών διαφορών τους σε συνθήκες δίκαιης δίκης, στην έννοια, όμως, αυτής δεν περιλαμβάνεται και η πρόβλεψη οπωσδήποτε άσκησης ένδικων μέσων (πρβ ΑΠ 823/2019, ΑΠ 287/2016, ΑΠ 929/2014).

Άλλωστε, ο περιορισμός της άσκησης ένδικων μέσων κατά των σχετικών υποθέσεων, όπως η κρινόμενη, που εκδικάζονται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, στοχεύει στη συντόμευση των δικαστικών εκκρεμοτήτων και στην επιτάχυνση της διαδικασίας περάτωσης της ασφαλιστικής εκκαθάρισης, ώστε να ικανοποιηθούν οι προνομιακά ασφαλισμένοι από την ασφαλιστική τοποθέτηση και ως εκ τούτου δεν είναι δυσανάλογος, ούτε αντιβαίνει στην καθιερούμενη με το άρθρο 25 του Συντάγματος αρχή της αναλογικότητας.

Εξάλλου, σύμφωνα με την αρχή διαχρονικού δικονομικού δικαίου του άρθρου 24 παρ. 1 του ΕισΝΚΠολΔ, η οποία έχει εφαρμογή όταν στο νεότερο νόμο δεν περιλαμβάνεται ειδική μεταβατική διάταξη, το παραδεκτό των ενδίκων μέσων κρίνεται σύμφωνα με το νόμο που ισχύει κατά το χρόνο δημοσίευσης της προσβαλλόμενης απόφασης.

Συνεπώς, από το δίκαιο που ισχύει κατά τον ως άνω χρόνο και που στην προκείμενη περίπτωση είναι το άρθρο 242 παρ. 2 του ν. 4364/2016, θα κριθεί αν η απόφαση μπορεί ή όχι να προσβληθεί με ένδικα μέσα και ποια, για ποιους λόγους επιτρέπεται καθένα από αυτά, ποια πρόσωπα δικαιούνται να τα ασκήσουν και κατά ποιων προσώπων πρέπει να απευθύνονται (ΟλΑΠ 38, 21, 22/2002). Τέλος, κατά το άρθρο 577 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νομίμως ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. Απαράδεκτη κατά την έννοια της διάταξης αυτής, είναι η αναίρεση, μεταξύ άλλων περιπτώσεων, η οποία απευθύνεται κατά απόφασης που δεν υπόκειται σε αναίρεση (ΑΠ 484/2021, ΑΠ 668/2018, ΑΠ 1765/2017).

Στην προκείμενη περίπτωση, η προσβαλλόμενη απόφαση δημοσιεύθηκε στις 5-9-2018, ήτοι υπό την ισχύ του ν. 4364/2016, με το άρθρο 242 παρ. 2 του οποίου, όπως προεκτέθηκε, ρητά απαγορεύθηκε η άσκηση ενδίκων μέσων κατά της απόφασης του Εφετείου, που έχει εκδοθεί επί ανακοπής κατά της Κατάστασης Δικαιούχων Απαιτήσεως από Ασφάλιση Ζωής.

Ενόψει δε του ότι στο νόμο αυτό δεν υφίσταται ειδική μεταβατική διάταξη για τις ασφαλιστικές εκκαθαρίσεις, που υφίστανται κατά την 31-12-2015, όπως η προκείμενη, το παραδεκτό της άσκησης του ενδίκου μέσου της αναίρεσης κατά της προσβαλλόμενης απόφασης θα κριθεί, σύμφωνα με την διαχρονικού δικαίου διάταξη του άρθρου 24 παρ. 1 ΕισΝΚΠολΔ, από το ισχύον κατά το χρόνο δημοσίευσης της απόφασης του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου (5-9-2018) άρθρο 242 παρ. 2 ν. 4364/2016, το οποίο, κατά τα προεκτεθέντα, απαγορεύει ρητά την άσκηση αναίρεσης κατά της άνω απόφασης, όπως άλλωστε, ρητά απαγορευόταν και από το προϊσχύσαν ν.δγμα 400/1970.

Ο αναιρεσείων με την ένδικη αναίρεση και τις προτάσεις του ισχυρίζεται ότι η ένδικη ανακοπή έχει χαρακτήρα ανακοπής του άρθρου 92 του ΠτΚ και, συνεπώς, η προσβαλλόμενη απόφαση προσβάλλεται με αναίρεση. Ο ισχυρισμός του, όμως αυτός είναι αβάσιμος, διότι σύμφωνα με το άρθρο 179 του ΠτΚ, ''οι διατάξεις αυτού εφαρμόζονται συμπληρωματικά και επί εξυγίανσης και εκκαθάρισης πιστωτικών ιδρυμάτων και ασφαλιστικών επιχειρήσεων, κατά το μέρος που δεν ρυθμίζονται ειδικά'' (ίδια ρύθμιση προβλέπεται και στο άρθρο 235 παρ. 3 του ν. 4364/2016, σύμφωνα με την οποία στην περίπτωση ασφαλιστικής εκκαθάρισης εφαρμόζονται συμπληρωματικά οι διατάξεις του Πτωχευτικού Κώδικα) και τέτοια ειδική ρύθμιση περιλαμβάνει η προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 10 παρ. 3 του ν.δ. 400/1970 (και ήδη του άρθρου 242 παρ. 2 του ν. 4364/2016), που περιέχουν ειδικές ρυθμίσεις περί των αντιρρήσεων κατά της Κατάστασης Δικαιούχων Απαιτήσεως από Ασφάλιση Ζωής των ασφαλισμένων και απαγορεύουν ρητά την άσκηση ενδίκων μέσων κατά των αποφάσεων των εφετείων, συνεπώς, και άσκηση αίτησης αναίρεσης.

Επίσης, όπως ήδη αναφέρθηκε και η διάταξη του άρθρου 248 παρ. 8 του ν. 4364/2016, απαγορεύει ρητά την άσκηση ενδίκων μέσων κατά της απόφασης του εφετείου, που εκδίδεται επί ανακοπής κατά της κατάστασης κατάταξης των δικαιούχων απαιτήσεων από ασφαλίσεις ζωής. Εξάλλου, η παρούσα υπόθεση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως πτωχευτική ανακοπή του άρθρου 92 του ΠτΚ και για τον επιπλέον λόγο ότι η πτωχευτική ανακοπή δικάζεται από το πτωχευτικό διαστήριο, ήτοι το πολυμελές πρωτοδικείο που κήρυξε την πτώχευση (αρθρ. 53 ΠτΚ), κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (αρθρ. 54 ΠτΚ), ενώ η ασφαλιστική εκκαθάριση δεν διατάσσεται με δικαστική απόφαση, αλλά επέρχεται αναγκαστικά, μετά την ανάκληση της άδειας λειτουργίας της επιχείρησης, λόγω παράβασης νόμου, με Απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης, ο δε νομοθέτης για τις δίκες της ασφαλιστικής εκκαθάρισης, σταθμίζοντας τις ιδιαιτερότητές της, θέσπισε την αρμοδιότητα του Μονομελούς Πρωτοδικείου και ως διαδικασία αυτή των ασφαλιστικών μέτρων, που είναι ταχεία διαδικασία, ώστε να επιτευχθεί ο σκοπός της επιτάχυνσης της διαδικασίας της ασφαλιστικής εκκαθάρισης, για να ικανοποιηθούν σε σύντομο χρόνο οι προνομιακά ασφαλισμένοι από την ασφαλιστική τοποθέτηση (ΑΠ 153, 154, 543/2023).

Ο περιορισμός δε της άσκησης ένδικων μέσων κατά των σχετικών υποθέσεων, όπως η κρινόμενη, που εκδικάζονται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, στοχεύει, όπως προεκτέθηκε, στην επιτάχυνση της διαδικασίας της ασφαλιστικής εκκαθάρισης και ως εκ τούτου δεν είναι δυσανάλογος, ούτε αντιβαίνει στην καθιερούμενη με το άρθρο 25 του Συντάγματος αρχή της αναλογικότητας, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται ο αναιρεσείων.

Κατόπιν αυτών, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, ως απευθυνόμενη κατά απόφασης που δεν υπόκειται σε αναίρεση, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα του Δικαστηρίου. Μετά δε την απόρριψή της αναίρεσης ως απαράδεκτης, για το λόγο ότι δεν επιτρέπεται η άσκηση του ένδικου αυτού μέσου, επί της κρινόμενης υπόθεσης, δεν δικαιολογείται η παραπομπή της υπόθεσης στην Ολομέλεια, όπως ζητεί ο αναιρεσείων με την αίτηση αναίρεσης, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για υπόθεση γενικότερου ενδιαφέροντος, για την οποία έχουν εκδοθεί αντίθετες αποφάσεις του Εφετείου, όσον αφορά τη φύση της ένδικης ανακοπής.

Ακολούθως, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό. Τέλος, τα δικαστικά έξοδα πρέπει να συμψηφιστούν στο σύνολό τους μεταξύ των διαδίκων, λόγω του δυσερμήνευτου των κανόνων δικαίου που εφαρμόστηκαν (άρθρο 179 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 27-3-2019 (αριθμ. καταθ. …/29-3-2019) αίτηση αναίρεσης της με αριθμό 4328/2018 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα για την άσκηση της αναίρεσης, στο δημόσιο ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Φεβρουαρίου 2023.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και τούτου αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία, η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Πρόεδρος του Αρείου Πάγου ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Νοεμβρίου 2023.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ