1702/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1702 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1702/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Απριλίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ ΑΕ - ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΛΕΗΧΟ-ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ NEWSPHONE HELLAS SA AUDIOTEX" με τον διακριτικό τίτλο "NEWSPHONE SA" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ζώτο.

Της αναιρεσίβλητης: Εταιρείας με την επωνυμία "MOBILEPHONIA BV" που εδρεύει στην Ολλανδία και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Καλαϊτζίδη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-1-2004 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5309/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 8841/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 11-2-2007 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 3-4-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθμ. 4, 566 § 1 και 577 § 3 Κ. Πολ. Δ. προκύπτει, ότι στο έγγραφο της αναιρέσεως πρέπει να αναφέρεται, κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και χωρίς λογικές αντιφάσεις, η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας, δηλαδή πρέπει να προσδιορίζονται με ακρίβεια όλα εκείνα τα ελαττώματα της προσβαλλόμενης απόφασης, που συνιστούν τις νόμιμες προϋποθέσεις για τη συνδρομή του αναιρετικού λόγου. Εξάλλου, από την διατρέχουσα το σύνολο των διατάξεων περί αμφοτεροβαρών συμβάσεων αρχή της αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης των εκατέρωθεν παροχών συνάγεται, ότι την εκπλήρωση της μιας εξ αυτών δικαιούται να αξιώσει, δικαστικώς ή εξωδίκως, εκείνο το πρόσωπο, το οποίο εξεπλήρωσε (ή ανέλαβε να εκπληρώσει)την αντίθετη προς την αξιούμενη παροχή, που κατά τη συμφωνία το βαρύνει και το δεσμεύει.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλόμενη απόφασή του τα ακόλουθα: "Η ενάγουσα ολλανδική μονοπρόσωπη ΕΠΕ με την επωνυμία "MOBILEPHONIA BV", έχει ως σκοπό την παροχή εφαρμογών κινητής τηλεφωνίας, όπως την αποστολή μηνυμάτων, με χρήση τεχνολογίας SMS, όπως ενδεικτικά λογότυπων (logos), ήχων κλήσης (ringtones), κλπ. Η ενάγουσα έχει μόνο ένα μέτοχο και διευθυντή τον ....., έχει δε συσταθεί, κατά το Ολλανδικό δίκαιο της έδρας της, την 1-6-2001 και από τότε ασκεί νόμιμα επιχειρηματική της δραστηριότητα (βλ. την επίσημη μετάφρασή του από 9-11-2004 πιστοποιητικού του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου της Ανατολικής Βραβάνδης). Η εναγόμενη ελληνική εταιρία με την επωνυμία ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΛΕΗΧΟΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ - NEWSPHONE HELLAS SA AUDIOTEX, παρέχει στην Ελλάδα υπηρεσίες τηλεηχοπληροφόρησης, δυνάμει της από 23-3-1995 ειδικής σύμβασης με τον ΟΤΕ. Στις 16-2-2001, πριν ακόμα ολοκληρωθεί η σύσταση της εναγομένης, ο ....., ως νόμιμος εκπρόσωπος αυτής, κατάρτισε με το νόμιμο εκπρόσωπο της εναγομένης την από 16-2-2001 έγγραφη σύμβαση συνεργασίας - παροχής υπηρεσιών, για το χρονικό διάστημα από 19-2-2002 μέχρι 16-2-2003, από την οποία προέκυψαν δικαιώματα και υποχρεώσεις για τις συμβληθείσες διαδίκους...

Η ενάγουσα, τόσο πριν την ολοκλήρωση των διαδικασιών ίδρυσής της, όσο και μεταγενέστερα, γενικώς εκτελούσε τις αναληφθείσες υποχρεώσεις της, εκτός από την κατωτέρω αναφερόμενη παράλειψη της άδειας χρήσης των δικαιωμάτων των πνευματικών δημιουργών, όσα δε μικροπροβλήματα παρουσιαζόταν, λυνόταν με πνεύμα αμοιβαίας κατανόησης.

Όμως η ενάγουσα δεν διέθετε την απαιτούμενη, κατά το Ελληνικό δίκαιο άδεια χρήσης των δικαιωμάτων των πνευματικών δημιουργών σε όσες περιπτώσεις ο ήχος κλήσεως ήταν προϋφιστάμενη μουσική σύνθεση, για τη χρήση της οποίας οφείλονταν πνευματικά δικαιώματα στο δημιουργό αυτής ή στο φορέα που είχε οριστεί για την είσπραξη των δικαιωμάτων αυτών, ο οποίος στην Ελλάδα είναι η ΑΕΠΙ, τόσο για τη δημόσια εκτέλεση, όσο και για τη μηχανική αναπαραγωγή μουσικών έργων.

Για το λόγο αυτό, η εναγόμενη με την από 6-6-2001 εξώδικη δήλωσή της, που επέδωσε στην ενάγουσα στις 22-6-2001, κατήγγειλε την ένδικη σύμβαση, λόγω της ανωτέρω παράλειψης της ενάγουσας. Με την εκκαλούμενη απόφαση, η οποία δεν προσβάλλεται κατά το μέρος αυτό και ως εκ τούτου αποτελεί δεδικασμένο, κρίθηκε ότι η ανωτέρω καταγγελία έγινε για σπουδαίο λόγο, είναι έγκυρη και επέφερε τη λύση της σύμβασης στις 2-7-2001.

Τέλος αποδείχθηκε ότι η ενάγουσα, από 1-6-2001 που ολοκληρώθηκε η σύστασή της, εξακολούθησε, μέχρι 2-7-2001, να προσφέρει χωρίς αντίρρηση της υπηρεσίες που είχε αναλάβει επ' ονόματι αυτής ο ανωτέρω νόμιμος εκπρόσωπός της κατά το στάδιο που ήταν υπό ίδρυση. Αφού, λοιπόν, εντός τριών (3) μηνών από τη σύστασή της, η ενάγουσα ανέλαβε τις υποχρεώσεις που είχαν αναληφθεί στο όνομά της κατά το στάδιο της ίδρυσης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 2 του ν. 3190/1995 "Περί ΕΠΕ", η εναγομένη ευθύνεται για την καταβολή στην ενάγουσα της συμφωνημένης αμοιβής της, που το χρονικό διάστημα από Μάρτιο 2001 έως 4 Ιουλίου 2001 ανέρχεται στο ποσό 469.468,53 EURO, όπως έκρινε η εκκαλούμενη απόφαση, η οποία δεν προσβάλλεται ούτε ως προς τον τρόπο υπολογισμού, ούτε ως προς το ύψος του επιδικασθέντος ποσού.

Από τα ανωτέρω αποδειχθέντα, συνάγεται ότι : 1) Κατ' εφαρμογή του Ελληνικού Δικαίου, σύμφωνα με ρητό όρο της σύμβασης, η ενάγουσα νομιμοποιείται ενεργητικά για την άσκηση της ένδικης αγωγής, αφού ανέλαβε και προσέφερε τις κατά το στάδιο της ίδρυσής της αναληφθείσες υποχρεώσεις, κατά το άρθρο 9 παρ. 2 του ν. 3190/1995, και συνεπώς είναι δικαιούχος και των εξ αυτών δικαιωμάτων, που είναι οι ασκούμενες με την ένδικη αγωγή αξιώσεις.

Επομένως, όσα αντίθετα υποστηρίζονται με τους πρώτο και δεύτερο λόγους της υπό κρίσης έφεσης περί εφαρμογής του ολλανδικού δικαίου και έλλειψης νομιμοποίησης της ενάγουσας κρίνονται ουσιαστικά αβάσιμα και απορριπτέα". Με τους δύο πρώτους αναιρετικούς λόγους υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθμ. 1,8 και 1, 8, 19 ΚΠολΔ, αντιστοίχως, υποστηρίζεται ότι εσφαλμένα το Εφετείο απέρριψε την ένστασή της αναιρεσείουσας - εναγομένης για έλλειψη ενεργητικής νομιμοποίησης της αναιρεσίβλητης εταιρίας στη διεξαχθείσα μεταξύ αυτών δίκη.

Στηριζόταν δε η ένσταση αυτή στον προβληθέντα από την αναιρεσείουσα ισχυρισμό: ότι η αντίδικός της, κατά το χρόνο που συνήψαν την μεταξύ τους σύμβαση, δεν είχε συσταθεί νομίμως κατά το δίκαιο της χώρας (Ολλανδίας) όπου είχε την καταστατική και πραγματική της έδρα, σε κάθε δε περίπτωση αυτή δεν ανέλαβε, εντός της (τρίμηνης) προθεσμίας του άρθρου 9 § 2 του Ν 3190/1955, τις υποχρεώσεις που είχαν αναληφθεί επ' ονόματί της πριν από την επίσημη ίδρυσή της.

Οι λόγοι αυτοί είναι απορριπτέοι ως ενέχοντες αντιφατικότητα και αοριστία επί ουσιώδους ζητήματος της υποθέσεως. Συνιστά δε αντιφατικότητα μεν το γεγονός ότι η αναιρεσείουσα, ενώ δέχεται ότι η ίδια συνήψε και συνυπέγραψε την ένδικη συμφωνία με αντισυμβαλλόμενη την αναιρεσίβλητη εταιρία και ότι έλαβε την συμφωνηθείσα με αυτή παροχή, υποστηρίζει ότι η τελευταία δεν απέκτησε έναντι αυτής την συμβατική παροχή, ήτοι το εκ της συμβάσεως δικαίωμα να αξιώσει την καταβολή της συμφωνημένης αμοιβής.

Αοριστία δε συνιστά η παράλειψη της αναιρεσείουσας να αναφέρει (με την απαιτούμενη σαφήνεια) ποιό ήταν το πρόσωπο, το οποίο, κατά την λειτουργία της ένδικης σύμβασης, προσέφερε προς αυτήν τις συμφωνημένες υπηρεσίες, ήτοι εξεπλήρωσε προς αυτήν την παροχή που βάρυνε το αντισυμβαλλόμενο πρόσωπο, και ειδικότερα αν τις υπηρεσίες αυτές δεχόταν από την αναιρεσίβλητη εταιρία ή από το φυσικό πρόσωπο που την ίδρυσε και την εκπροσωπούσε.

Η αοριστία δε και η αντιφατικότητα των αναιρετικών λόγων επιτείνεται περαιτέρω από τον διαλαμβανόμενο στο αναιρετήριο ισχυρισμό, σύμφωνα με τον οποίο η ενάγουσα - αναιρεσίβλητη εταιρία (μονοπρόσωπη ΕΠΕ) προέβη μεν στη σύναψη της ένδικης σύμβασης σε χρόνο που δεν είχε νομίμως συσταθεί κατά το οικείο δίκαιο (16.2.2001) και, επομένως, η συναφθείσα συμφωνία δέσμευε μόνο το φυσικό πρόσωπο (.....), που δήλωσε ότι ενεργούσε για λογαριασμό της, στη συνέχεια όμως και προτού λυθεί η (μία και μοναδική) σύμβαση και δή την 1.6.2001, η ενάγουσα συνεστήθη νόμιμα.

Τούτο δε, διότι δεν παρέχεται καμιά διευκρίνιση αν (τουλάχιστον) έκτοτε, ήτοι στο διάστημα από της νομίμους συστάσεως της αλλοδαπής εταιρίας μέχρι την λύση της συμβάσεως (2.7.2001), η αντισυμβαλλομενη αυτής και εδώ αναιρεσείουσα εταιρία δεχόταν τις συμφωνημένες υπηρεσίες από την νομίμως συσταθείσα αλλοδαπή εταιρία ή από το ανωτέρω φυσικό πρόσωπο, που ενεργούσε ατομικώς.

Σε κάθε περίπτωση, η αναιρεσείουσα ουδέν αναφέρει, ουδέ από το όλο περιεχόμενο του αναιρετηρίου και των προτάσεών της συνάγεται, σχετικώς με το έννομο συμφέρον που αυτή θα είχε εάν την επίδικη (οφειλόμενη) παροχή κατέβαλλε όχι στην ενάγουσα (μονοπρόσωπη ΕΠΕ) εταιρία, αλλά στο φυσικό πρόσωπο που την εκπροσωπεί και κατέχει στο σύνολο των εταιρικών τους μεριδίων.

Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ) προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο εσφαλμένα επέρριψε λόγο εφέσεως, σύμφωνα με τον οποίο το πρωτοβάθμιο δικαστήριο επέβαλε στην αναιρεσείουσα εταιρία μέρος των δικαστικών εξόδων της αντιδίκου της, το οποίο δεν είναι ανάλογο προς την έκταση της νίκης και ήττας κάθε πλευράς, όπως επιβάλλεται εκ του άρθρου 178 παρ. 1 ΚΠολΔ.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη και από την πρωτοβάθμια απόφαση, το προαναφερόμενο ύψος της δικαστικής δαπάνης υπολογίσθηκε με βάση το ποσό των 469.468,53 ευρώ που επιδικάσθηκε στην αναιρεσίβλητη. Το μέρος δε αυτό είναι εκείνο, κατά το οποίο η μεν αναιρεσίβλητη νίκησε, η δε αναιρεσείουσα ηττήθηκε στη μεταξύ τους δίκη.

Κατόπιν τούτων, πρέπει η κρινόμενη αίτηση να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11.2.2007 αίτηση της εταιρίας "Ειδησεοφωνική Ελλάς ΑΕ" για αναίρεση της 8841/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στα χίλια οχτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Ιουνίου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 30 Σεπτεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ