16/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 16 / 2019 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 16/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ'Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Ιωάννη Φιοράκη, Παρασκευή Καλαϊτζή, Γεώργιο Παπανδρέου και Ανθή Γκάμαρη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 24η Οκτωβρίου 2018 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του καλούντος-αναιρεσείοντος: Αλεξάνδρου Καρανίκα του Δημοσθένους, κατοίκου Λάρισας, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ηλία Αθανασόπουλο.

Των καθων η κλήση - αναιρεσίβλητων:1)Σ. Ν. Ρ. (S. D. R.) του Τ. Τ. Ρ. (J. T. R.), φερόμενου ως κληρονόμου της αποβιωσάσης συζύγου του Α. συζ. S. R. κατοίκου ..., 2) Σ. Γ.(C. G.) του S. G., κατοίκου ..., 3) Α. Ν. του Α., κατοίκου .... Ο 1ος παραστάθηκε δια και ο 3ος μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου Ιωάννη Νικολόπουλου. H 2η δεν παραστάθηκε.

Κοινοποιουμένη προς:Ελληνικό Δημόσιο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-11-1995 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκε με την από 15-1-1996 κύρια παρέμβαση του 3ου των αναιρεσιβλήτων και της δικαιοπαρόχου του 1ου των αναιρεσιβλήτων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1908/1996 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 6765/1996 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 16-10-1996 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 1039/2000 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Με την από 29-9-2000 κλήση των αναιρεσιβλήτων επανήλθε προς συζήτηση η υπόθεση στη δικάσιμο της 10-10-2001 ότε και ματαιώθηκε. Με την από 20-10-2015 κλήση του ο αναιρεσείων επανέφερε μετά από 2η ματαίωση την υπόθεση προς συζήτηση, ότε και ματαιώθηκε εκ νέου. Με την από 4-1-2018 κλήση του ο καλών-αναιρεσείων επανέφερε εκ νέου την υπόθεση προς συζήτηση στη σημερινή δικάσιμο.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ανθή Γκάμαρη, ανέγνωσε την από 19-9-1997 έκθεση του Αρεοπαγίτου Κωνσταντίνου Κωστήρη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του καλούντος - αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος των παρόντων καθών-αναιρεσίβλητων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη .

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 762 ΚΠολΔ, που ρυθμίζει την παθητική νομιμοποίηση της έφεσης κατά των αποφάσεων οι οποίες εκδίδονται κατά την ειδική διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, "αν περισσότεροι έλαβαν μέρος στην πρωτόδικη δίκη, η έφεση που ασκεί ένας από αυτούς απευθύνεται κατά των άλλων ή των καθολικών διαδόχων ή των κληρονόμων τους".

Κατά το άρθρο 769 εδ. γ' ΚΠολΔ, η ως άνω διάταξη εφαρμόζεται και για την παθητική νομιμοποίηση της αναίρεσης κατά των αποφάσεων που εκδίδονται κατά την ειδική διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 748 παρ. 3 εδ. α' ΚΠολΔ, η οποία εφαρμόζεται και στα ένδικα μέσα (άρθρο 760 εδ.

α' ΚΠολΔ), το δικαστήριο που είναι αρμόδιο να δικάσει το ένδικο μέσο, επομένως και την αναίρεση, κατ' αποφάσεως που εκδίδεται κατά την εκούσια δικαιοδοσία, μπορεί να διατάξει την κλήτευση τρίτων που έχουν έννομο συμφέρον από τη δίκη. Από τις πιο πάνω διατάξεις προκύπτει ότι το ένδικο μέσο, επομένως και η αναίρεση, κατ' αποφάσεως που εκδίδεται κατά την εκουσία δικαιοδοσία, πρέπει μεν να απευθύνεται καθ' όλων εκείνων που έλαβαν μέρος στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, όχι όμως με κύρωση το απαράδεκτο.

Ωστόσο, το δικαστήριο, που είναι αρμόδιο να δικάσει το ένδικο μέσο, μπορεί, σύμφωνα με την ως άνω διάταξη του άρθρου 748 παρ. 3 ΚΠολΔ, να επιβάλει την κλήτευση τρίτων που έχουν έννομο συμφέρον από τη δίκη, επομένως και του διαδίκου που είχε λάβει μέρος στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, κατά του οποίου δεν απευθύνεται το ένδικο μέσο.

Τούτο δικαιολογείται από το γεγονός ότι το άρθρο 748 παρ. 3, στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 760 ΚΠολΔ, δεν καταλαμβάνει μόνο τους τρίτους που δεν κατέστησαν διάδικοι στη δίκη αλλά και τους διαδίκους που έλαβαν μέρος σ' αυτήν και κατά των οποίων δεν στρέφεται η αίτηση αναιρέσεως (ΑΠ Ολομ. 6/1999, ΑΠ 491/1999, ΑΠ 1881/2017, ΑΠ 153/2017).

Για τον ίδιο λόγο, επί αιτήσεως αναιρέσεως κατ' αποφάσεως που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, αν δεν κληθούν οι κατ' έφεση ασκήσαντες παρέμβαση, ούτε εμφανιστούν αυτοβούλως κατά την εκδίκαση της αιτήσεως αναιρέσεως, δεν επέρχεται ως κύρωση, το κατά τις διατάξεις των άρθρων 82 παρ. 3 και 81 παρ. 3 ΚΠολΔ απαράδεκτο της συζητήσεως, που ισχύει επί υποθέσεων που δικάζονται κατά την τακτική διαδικασία, αλλά το δικαστήριο, αν κρίνει αναγκαίο, θα διατάξει την κλήτευσή τους κατά τη διάταξη του άρθρου 748 παρ. 3 ΚΠολΔ (ΑΠ 1881/2017)- Στην προκειμένη περίπτωση από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης προκύπτει ότι ο αναιρεσείων με την από 28-11-1995 αίτησή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (διαδικασία εκούσιας δικαιοδοσίας) ζήτησε, για τον αναφερόμενο σε αυτήν λόγο, την κήρυξη ως 'άκυρου και ανίσχυρου του 294/1985 πιστοποιητικού κληρονομητηρίου, η χορήγηση του οποίου είχε διαταχθεί με την 265/1985 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου;

κατόπιν αίτησης του ήδη αποβιώσαντος Α. Δ., και με το οποίο πιστοποιείτο ότι αυτός είναι εξ αδιαθέτου κληρονόμος της αποβιώσασας την 7-12-1982 συζύγου του Θ. , το γένος Ν.Κ. κατά το αναφερόμενο ποσοστό εξ αδιαιρέτου σε ολόκληρη την κληρονομιά . Επί της αίτησης αυτής, που συνεκδικάστηκε με την από 15-1-1996 κύρια παρέμβαση (που χαρακτηρίστηκε ως αυτοτελής πρόσθετη) των Α.

θυγ. Α. Δ. και Α. Ν., ως κληρονόμων του παραπάνω αποβιώσαντος Α. Δ. (πατέρα και πάππου τους αντίστοιχα),διώκουσας την απόρριψη της αίτησης, εκδόθηκε η 1908/1996 απόφαση του παραπάνω Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που απέρριψε ως μη νόμιμη την αίτηση, ενώ κατόπιν αυτών δεν ασχολήθηκε με την παρέμβαση. Κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου ο αιτών ήδη αναιρεσείων άσκησε την από 3-4-1996 έφεσή του, την οποία έστρεψε κατά των παραπάνω παρεμβάντων στην πρωτοβάθμια δίκη, παραπονούμενος μεταξύ άλλων για εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία του νόμου, με σκοπό να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη απόφαση και να γίνει δεκτή ή αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της έφεσης άσκησε πρόσθετη παρέμβαση υπέρ του εκκαλούντος ο Υπουργός των Οικονομικών με την επίκληση ότι η δίκη ενδιαφέρει οπωσδήποτε περιουσία που καταλείφθηκε υπέρ κοινωφελούς σκοπού , με τις έγγραφες προτάσεις του;σύμφωνα με το άρθρο 126 παρ. 1 του AN 2039/1939 που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 παρ. 18 ΕισΝ ΚΠολΔ, όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 10 παρ. 12 του ΝΔ 958/1971, κατόπιν κοινοποίησης της έφεσης σε αυτόν.

Επί της έφεσης αυτής εκδόθηκε η 6765/1996 απόφαση του Εφετείου Αθηνών (κατά την ίδια διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας) που συνεκδικάζοντας την έφεση και την πρόσθετη παρέμβαση , απέρριψε την αίτηση ως μη νόμιμη για τον ίδιο λόγο όπως η πρωτοβάθμια απόφαση και, ακολούθως, ως αβάσιμη την έφεση και, συνακόλουθα) και την πρόσθετη παρέμβαση.

Κατά της απόφασης αυτής ο εκκαλών - αναιρεσείων άσκησε την ένδικη από 16-10-1996 αίτηση αναίρεσης, την οποία στρέφει μόνο κατά των παραπάνω εφεσιβλήτων - παρεμβάντων στην πρωτοβάθμια δίκη, όχι όμως και κατά του παραπάνω προσθέτως παρεμβάντος υπέρ του εκκαλούντος στην έκκλητη δίκη, Υπουργού των Οικονομικών .

Ο τελευταίος, μάλιστα με τις από 29-9-1997 προτάσεις του ενώπιον του Αρείου Πάγου κατά την ορισθείσα αρχική δικάσιμο της αίτησης αναίρεσης (29-9-1997), που αναβλήθηκε για τη δικάσιμο της 9-2-1998, άσκησε πρόσθετη παρέμβαση ομοίως υπέρ του αναιρεσείοντος;με βάση τις ίδιες διατάξεις που άσκησε και ενώπιον του Εφετείου Αθηνών, ως άνω ,με την επίκληση ομοίως ότι η δίκη ενδιαφέρει οπωσδήποτε περιουσία που καταλείφθηκε υπέρ κοινωφελούς σκοπού.

Ήδη η αίτηση αναίρεσης, επί της οποίας έχει εκδοθεί η 1039/2000 παρεμπίπτουσα απόφαση του δικαστηρίου τούτου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση ως προς όλους τους διαδίκους. λόγω μη νόμιμης πληρεξουσιότητας του δικηγόρου της πρώτης αναιρεσίβλητης, που είχε επισπεύσει τη συζήτηση με κλήση και μη απόδειξης της νόμιμης κλήτευσής της, μετά από αλλεπάλληλες ματαιώσεις επαναφέρεται προς συζήτηση κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο της 24-10-2018 με την ένδικη από 4-1-2018 κλήση του αναιρεσείοντος την οποία απευθύνει μόνο κατά των 1) Σ.

Ν. Ρ. 2)Σ. Γ. (ως κληρονόμων της κατά την 23-4-2008 αποβιώσασας αρχικής πρώτης αναιρεσίβλητης Α. θυγ.Α. Δ., συζύγου και μητέρας τους αντίστοιχα) και 3) του αρχικού δεύτερου αναιρεσιβλήτου Α. Ν., καλουμένων να παραστούν κατά τη συζήτηση, ενώ δεν απευθύνει αυτήν και κατά του πιο πάνω προσθέτως παρεμβάντος στην έκκλητη δίκη, αλλά και στον Άρειο Πάγο υπέρ του εκκαλούντος-αναιρεσείοντος ως άνω Υπουργού των Οικονομικών .

Ούτε ο επισπεύδων τη συζήτηση ως άνω της αίτησης αναίρεσης αναιρεσείων-καλών επικαλείται, ούτε αποδεικνύει κλήτευση για την παραπάνω δικάσιμο του Υπουργού των Οικονομικών, ούτε τέτοια κλήτευση αποδεικνύεται ότι έγινε από τους πρώτο και τρίτο των παραστάντων καθών η κλήση, ούτε άλλωστε κατά την εκφώνηση και συζήτηση της υπόθεσης από το οικείο πινάκιο κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο εμφανίσθηκε αυτοβούλως ο παραπάνω προσθέτως παρεμβαίνων .Ωστόσο ,και σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, και ενόψει του ότι υφίσταται, κατά τα εκτιθέμενα, έννομο συμφέρον από τη δίκη για τον προσθέτως ως άνω παρεμβαίνοντα Υπουργό των Οικονομικών, πρέπει να αναβληθεί η επί της αίτησης αναίρεσης κρίση του δικαστηρίου και να διαταχθεί με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, κατά τη νέα συζήτηση της υπόθεσης, η κλήτευση του παραπάνω παρεμβαίνοντος, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναβάλλει την έκδοση της οριστικής απόφασης Διατάσσει την κλήτευση του προσθέτως παρεμβάντος υπέρ του εκκαλούντος - αναιρεσείοντος στην έκκλητη δίκη, αλλά και ενώπιον του Αρείου Πάγου, Υπουργού των Οικονομικών.

.ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Δεκεμβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Ιανουαρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ