16/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 16 / 2018 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 16/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Σακκά, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου και Γεώργιο Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Οκτωβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Ζ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θωμά Παπαλιάγκα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Ζ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-3-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λάρισας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 220/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 30/2015 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 9-11-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αβροκόμη Θούα, ανέγνωσε την από 29-9-2017 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 576 παρ.2, 568παρ.1 και 498παρ.1ΚΠολΔ συνάγεται ότι ο Άρειος Πάγος οφείλει να εξετάσει αυτεπαγγέλτως αν κλήθηκε νομίμως και εμπροθέσμως ο μη εμφανισθείς αντίδικος του επισπεύδοντος τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και σε καταφατική περίπτωση να προχωρήσει στη συζήτηση παρά την απουσία του.

Από το συνδυασμό, εξάλλου των διατάξεων των άρθρων 575, 226 παρ4εδ.α, γ και δ και 568 του ίδιου ως άνω Κώδικα, προκύπτει, ότι αν η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αναβλήθηκε με επισημείωση στο πινάκιο, είναι δε απών, κατά τη νέα μετά την αναβολή δικάσιμο, κάποιος από τους διαδίκους, ερευνάται αυτεπαγγέλτως αν ο απών διάδικος είχε επισπεύσει την αρχική συζήτηση ή είχε κλητευθεί σε αυτή νομίμως και εμπροθέσμως, ή είχε παραστεί νομίμως κατ' αυτή, αν δε συντρέχει μία από τις εν λόγω προϋποθέσεις, είναι περιττή νέα κλήτευσή του κατά τη νέα μετά από αναβολή δικάσιμο, εφόσον η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την περιεχόμενη στον φάκελο της δικογραφίας, 472/16-5-2016 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας του Εφετείου Λάρισας Σ. Λ., προκύπτει, ότι μετά από έγγραφη παραγγελία του αναιρεσείοντος, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχική δικάσιμο της 12-12-2016, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο.

Κατά την εν λόγω δικάσιμο, η υπόθεση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του οικείου πινακίου, αναβλήθηκε, απόντος του αναιρεσιβλήτου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (9-10-2017). Επομένως, αφού κατά τη δικάσιμο αυτή, ο αναιρεσίβλητος δεν παραστάθηκε, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης στη σειρά της από το πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία του.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 560ΚΠολΔ (όπως ίσχυε πριν την αντικατάστασή της με το νόμο 4335/2015 και εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση), κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο 1)αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου....,2)αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος....,3)αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ'ύλην αρμοδιότητα και 4)αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Από την αμέσως πιο πάνω διάταξη προκύπτει, ότι η απαρίθμηση των λόγων αναίρεσης κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, είναι περιοριστική. Οι λόγοι αναίρεσης είναι μόνο τέσσερις και αντιστοιχούν προς τους λόγους αναίρεσης που προβλέπονται από τους αριθμούς 1,2,4,5 και 7, αντίστοιχα, του άρθρου 559ΚΠολΔ, προς τους οποίους όμως δεν ταυτίζονται απολύτως (ΑΠ50/2014).

Έτσι, δεν ιδρύεται ο λόγος, όταν το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ο οποίος προβλέπεται από τον αριθμό 8 του ως άνω άρθρου. Κατά την έννοια αυτής της διάταξης (559 αριθμ.8ΚΠολΔ) ως "πράγματα", θεωρούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο. "Πράγμα" επομένως, υπό την έννοια αυτή, αποτελεί και ο λόγος έφεσης που περιέχει παράπονο κατά της κρίσης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου (ΟλΑΠ 25/2003).

Γι' αυτό, η παράβαση του εφετείου, σχετικά με την έκταση του μεταβιβαστικού, κατ' άρθρο 522ΚΠολΔ, αποτελέσματος της ασκηθείσας έφεσης με την παραδοχή ανύπαρκτου λόγου, η επανάκριση κεφαλαίου της πρωτόδικης απόφασης έξω από τα όρια αυτής, ή η μη λήψη υπ' όψη λόγου έφεσης, συνιστούν πλημμέλειες που εμπίπτουν στον προβλεπόμενο από την ανωτέρω διάταξη λόγο αναίρεσης (ΑΠ207/2017, 1344/2015, 1677/2010, 1255/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (αρθρ.561παρ.2ΚΠολΔ), προκύπτουν τα ακόλουθα, κατά το μέρος που αφορούν την αναιρετική διαδικασία: Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Λάρισας, που δίκασε ως Εφετείο, την από 22-6-2011 έφεση του ήδη αναιρεσείοντος κατά της 220/2010 απόφασης του Ειρηνοδικείου Λάρισας, η οποία είχε κάνει δεκτή την κατ' αυτού από 13-3-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, και τον είχε υποχρεώσει να του καταβάλει το ποσό των 3.888,48 ευρώ, το οποίο ο τελευταίος, δυνάμει τριών συμβάσεων ατόκου δανείου του είχε μεταβιβάσει κατά κυριότητα, με το νόμιμο τόκο από 1-7-1997, αφού η 30-6-1997 είχε συμφωνηθεί ως ημέρα επιστροφής του, τελικώς, επεκύρωσε με την προσβαλλόμενη απόφασή του, την κρίση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, απορρίπτοντας την έφεση αυτού (την οποία δέχθηκε μόνο, προκειμένου να εξαφανίσει την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, κατά το σκέλος της που είχε κρίνει αόριστη την ένσταση παραγραφής, την οποία απέρριψε και πάλι ως μη νόμιμη).

Με τον υπό στοιχείο Α πρώτο λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, (με τους αριθμούς 1 έως και 6), ο αναιρεσείων μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς την κρίση της για το μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της έφεσής του, αναφορικά με την επιδίκαση τόκων από 1-7-1997 διότι με την παραδοχή της, ότι "....το κεφάλαιο των τόκων δεν έχει μεταβιβαστεί στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, αφού δεν πλήττεται αυτό (κεφάλαιο) με σχετικό λόγο της έφεσης (ούτε έχει κατατεθεί δικόγραφο πρόσθετων λόγων) και συνεπώς, δεν ερευνάται από το Δικαστήριο τούτο...Το δε σχετικό παράπονο (σφάλμα ως προς την έναρξη της τοκοφορίας) που περιέχεται στις κατατεθειμένες επί της έδρας προτάσεις του εκκαλούντος, απαραδέκτως προβάλλεται με αυτόν τον τρόπο....", δεν έλαβε υπόψη και δεν εξέτασε τον υπάρχοντα, στην πραγματικότητα, λόγο έφεσής του που αφορούσε σε σφάλμα της απόφασης ως προς την έναρξη της τοκοφορίας του επιδικασθέντος ποσού, κάτι που, σε κάθε περίπτωση (επικουρικώς, ακόμη και αν δεν είχε εφεσιβάλει τη σχετική διάταξη) έπρεπε να εξετάσει το δικαστήριο της ουσίας, ως αναγκαίως συνεχόμενο ζήτημα με το εκκληθέν κεφάλαιο.

Ο λόγος όμως αυτός, που συνιστά πλημμέλεια από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ.8β ΚΠολΔ (και όχι 560 αριθμ.1 ΚΠολΔ και δη εσφαλμένη ερμηνεία των διατάξεων των άρθρων 340, 806, 342, 345 παρ.2. 417ΑΚ και 522 ΚΠολΔ, όπως εκθέτει στην κρινόμενη αίτηση ο αναιρεσείων), είναι απαράδεκτος, εφόσον δεν προβλεπόταν από την διάταξη του άρθρου 560ΚΠολΔ, όπως ίσχυε, πριν την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν.4335/2015 και εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση, ενόψει του ότι η κρινομένη αίτηση ασκήθηκε πριν την 1-1-2016, σύμφωνα με το άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ.2 αυτού.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 249 ΑΚ, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά, οι αξιώσεις παραγράφονται σε είκοσι χρόνια. Στη γενική αυτή εικοσαετή παραγραφή υπόκεινται και οι αξιώσεις από δάνειο (ΑΠ637/1997). Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση που έκρινε ομοίως, ορθά εφάρμοσε την ανωτέρω διάταξη και όχι αυτή του άρθρου 250 αριθμ.15ΑΚ, που δεν ήταν εφαρμοστέα, απορρίπτοντας ως μη νόμιμη την ένσταση του αναιρεσείοντος περί παραγραφής της ασκηθείσας με την αγωγή του αναιρεσίβλητου αξίωσής του για καταβολή του δανεισθέντος απ' αυτόν ποσού, λόγω παρόδου πενταετίας. Κατ' ακολουθία είναι αβάσιμος ο περί του αντιθέτου για παράβαση του άρθρου 560 αριθμ.1ΚΠολΔ υπό στοιχείο Β με αριθμ.2 λόγος αναίρεσης. Ο ίδιος λόγος αναίρεσης, με αριθμ.1 που αναφέρεται στην παραγραφή των τόκων της απαίτησης από δάνειο, είναι άνευ αντικειμένου, εφόσον το δικάσαν ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο, πολυμελές πρωτοδικείο, δεν έκρινε επ' αυτών, θεωρώντας ότι δεν είχαν μεταβιβασθεί ενώπιόν του με λόγο έφεσης. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (αρθρ.495 παρ.4 ΚΠολΔ). Διάταξη για δικαστικά έξοδα δεν θα περιληφθεί λόγω ότι ο απολειπόμενος αναιρεσίβλητος, δεν υποβλήθηκε σε δικαστική δαπάνη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 9 Νοεμβρίου 2015 αίτηση του Α. Ζ. για αναίρεση της 30/2015 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λάρισας.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Νοεμβρίου 2017.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 9 Ιανουαρίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ