16/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 16 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 16/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Βασίλειο Πέππα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1.Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΞΤΡΑ ΚΟΜΜΙΟΥΝΙΚΕΙΣΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΤΖΙ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ" και το διακριτικό τίτλο "EXCOM ΑΕ" που εδρεύει στο … και εκπροσωπείται νόμιμα και 2. Ι. Π., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξουσία δικηγόρο τους Μαρία Κωστοπούλου, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: Β. Π. του Α., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Παπαδογιαννάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 23-8-2007 και 4-9-2007 αγωγές της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2654/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 1239/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 23-9-2011 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Πέππας, ανέγνωσε την από 12-9-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 1239/11 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία του άρθρου 681 Δ' ΚΠολΔ, αντιμωλία των διαδίκων, με την οποία το Εφετείο, αφού κατά παραδοχή εφέσεως των αναιρεσειόντων και αντεφέσεως της αναιρεσίβλητης εξαφάνισε την 2654/09 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, στη συνέχεια δικάζοντας επί των από 23/8/07 και 4/9/07 αγωγών της αναιρεσίβλητης, δέχτηκε αυτές εν μέρει και υποχρέωσε τους αναιρεσιβλήτους να της καταβάλουν το ποσό των 50.000 ευρώ, για χρηματική της ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, εξαιτίας προσβολής της προσωπικότητάς της κατά αδικοπρακτικό τρόπο, με τηλεοπτική εκπομπή.

Κατά το άρθρο 216 παρ. 1 ΚΠολΔ, η αγωγή εκτός από τα στοιχεία που ορίζονται για κάθε δικόγραφο (άρθρα 117, 118 ΚΠολΔ), πρέπει να περιέχει επί πλέον: α) σαφή έκθεση των γεγονότων που την θεμελιώνουν, σύμφωνα με το νόμο και δικαιολογούν την άσκησή της από τον ενάγοντα κατά του εναγόμενου, β) ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και γ) ορισμένο αίτημα.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής αρκεί για το ορισμένο και κατά συνέπεια το παραδεκτό της αγωγής να εκτίθενται στο δικόγραφο αυτής τα πραγματικά περιστατικά που αποτελούν τις προϋποθέσεις εφαρμογής ορισμένης νομικής διατάξεως, στα οποία και θεμελιώνεται το ασκούμενο με την αγωγή δικαίωμα. Εξάλλου, η μεν ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, που υπάρχει όταν δεν αναφέρονται σ' αυτήν όλα τα προαναφερόμενα στοιχεία που κατά νόμο θεμελιώνουν την ασκούμενη αξίωση, ελέγχεται αναιρετικώς ως παραβίαση από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό προς τον αριθμό 8 του ιδίου άρθρου, όταν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη του ουσιώδη ισχυρισμό, μη διαλαμβανόμενο στην ιστορική βάση της αγωγής, η δε νομική αοριστία της, δηλαδή εκείνη που συνδέεται με την εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που πρέπει να εφαρμοσθεί, ελέγχεται ως παράβαση από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο της ουσίας για την κρίση του ως προς την νομική βασιμότητα της αγωγής είτε αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα ο νόμος απαιτεί, είτε αρκέστηκε σε λιγότερα.

Κατά δε τα άρθρα 57-59, 914 και 932 του ΑΚ επί παράνομης προσβολής της προσωπικότητας με αδικοπραξία, εκείνος που προσβάλλεται δικαιούται να απαιτήσει, εκτός από την άρση της προσβολής και την παράλειψή της στο μέλλον, επί πλέον και εύλογη χρηματική ικανοποίηση της ηθικής βλάβης του. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι ικανοποίηση για την ηθική βλάβη από παράνομη προσβολή της προσωπικότητας παρέχεται μόνον όταν συντρέχει και το στοιχείο της υπαιτιότητας.

Έτσι, οι όροι της σχετικής παροχής εξομοιώνονται με εκείνους της αποζημίωσης. Για το λόγο αυτό, στην αγωγή με την οποία ζητείται η επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, την οποία ο ενάγων υπέστη από τη μείωση της προσωπικότητάς του, αρκεί να αναφέρεται το είδος της προσβολής, η παράνομη πράξη που την προκάλεσε, ο αιτιώδης σύνδεσμός της με αυτήν, καθώς και ότι ο προσβαλών τελούσε σε υπαιτιότητα.

Ειδικότεροι, όμως, προσδιορισμοί, όπως είναι η έκταση της βλάβης που υπέστη ο παθών, η βαρύτητα του πταίσματος του υπαιτίου, καθώς και οι συμπαρομαρτούσες συνθήκες, δηλαδή η περιουσιακή κατάσταση των διαδίκων, η κοινωνική τους θέση, οι προσωπικές σχέσεις των διαδίκων, ο ποινικός χαρακτήρας της πράξεως του υπαιτίου κλπ, αποτελούν είτε ιδιότητες των στοιχείων που συνθέτουν την ιστορική βάση της αγωγής (έκταση βλάβης, βαρύτητα πταίσματος), είτε περιστατικά που λαμβάνονται υπόψη για να καθορισθεί το εύλογο χρηματικό ποσό για την ικανοποίηση του παθόντος (συμπαρομαρτούσες συνθήκες).

Δηλαδή, δεν αποτελούν ίδια και αυτοτελή στοιχεία, ώστε η παράθεσή τους να είναι απαραίτητη για την πληρότητα της αγωγής, ούτε περί τούτων διατάσσεται απόδειξη, αλλά το δικαστήριο αποφαίνεται γι' αυτά κατά κρίση ελεύθερη και μη υποκείμενη σε αναιρετικό έλεγχο. Στην προκείμενη περίπτωση η αναιρεσίβλητη, στις ως άνω αγωγές της, εξέθετε, ότι σε τηλεοπτικές εκπομπές στον τηλεοπτικό σταθμό, ιδιοκτησίας της πρώτης αναιρεσείουσας, που παρουσίαζε και συντόνιζε ο δεύτερος αναιρεσείων, μεταδόθηκαν από τον τελευταίο σχετικά με το πρόσωπό της, σκοπίμως, οι επικαλούμενοι και λεπτομερώς κατά το περιεχόμενό τους εκτιθέμενοι στις αγωγές της αναληθείς ισχυρισμοί, προσβλητικοί της τιμής και της υπολήψεώς της, αυτός δε τελούσε σε πλήρη επίγνωση της αναλήθειάς τους.

Υπό την επίκληση δε ηθικής βλάβης που προήλθε από την παράνομη και υπαίτια αυτή συμπεριφορά του δεύτερου αναιρεσείοντος, για την οποία υπάρχει αντικειμενική ευθύνη της πρώτης αναιρεσείουσας (κατ' άρθρο μόνο παρ. 1 ν. 1178/81 και 4 παρ. 10 ν. 2328/95) ζήτησε να υποχρεωθούν οι αναιρεσείοντες, ευθυνόμενοι εις ολόκληρο, να της καταβάλουν και να αναγνωριστεί ότι οφείλουν να της καταβάλουν τα αιτούμενα με τις αγωγές της εύλογα ποσά, για χρηματική της ικανοποίηση.

Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ότι οι εν λόγω αγωγές ήσαν πλήρως ορισμένες, εφόσον παρατίθενται σ' αυτές το σύνολο των αναφορών που έγιναν στις επίμαχες εκπομπές για την ενάγουσα (αναιρεσίβλητη), παρανόμως και υπαιτίως από τον δεύτερο αναιρεσείοντα και αφορούσαν το πρόσωπο της αναιρεσίβλητης, χωρίς να απαιτείται για το ορισμένο των αγωγών στο δικόγραφο αυτών να προσδιορίζεται η έκταση της βλάβης που υπέστη η παθούσα, η βαρύτητα του πταίσματος του υπαιτίου, καθώς και οι λοιπές συνοδευτικές συνθήκες, ήτοι η περιουσιακή κατάσταση των διαδίκων, η κοινωνική τους θέση, οι προσωπικές τους σχέσεις κλπ. 'Ετσι που έκρινε το Εφετείο, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, καθόσον δεν αρκέστηκε σε στοιχεία λιγότερα από εκείνα που αξιώνονται για το ορισμένο των ένδικων αγωγών.

Συνεπώς, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως, κατά το μέρος του με τον οποίο οι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται τα αντίθετα, τυγχάνει αβάσιμος. Ο ίδιος λόγος, κατά το μέρος του με το οποίο οι αναιρεσείοντες, υπό την επίκληση της πλημμέλειας του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, μέμφονται την προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη αιτιολογιών, αναφορικά με την απόρριψη του προβληθέντος με λόγο εφέσεως ισχυρισμού τους περί αοριστίας των αγωγών, είναι, προεχόντως, απαράδεκτος, διότι η αοριστία της αγωγής ελέγχεται αναιρετικώς με τους λόγους από τους αρ. 1 και 14 σε συνδυασμό με τον αρ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατά τα ήδη αναφερθέντα και όχι με τον αναιρετικό λόγο από τον αρ. 19 του ανωτέρω άρθρου, ο οποίος (λόγος) ιδρύεται σε περίπτωση ελλείψεως ή ανεπάρκειας αιτιολογιών, συναπτόμενων με την επί της ουσίας κρίση του δικαστηρίου.

Με τον δεύτερο και τελευταίο λόγο αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλομένη η πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, καταδικάζοντάς τους σε καταβολή χρηματικής ικανοποίησης ύψους 50.000 ευρώ, παραβίασε την από το άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος αρχή της αναλογικότητας. Ο λόγος αυτός απαραδέκτως προβάλλεται.

Τούτο, διότι στο πεδίο των αδικοπρακτικών σχέσεων (άρθρο 914 επ ΑΚ) και ειδικότερα στο ζήτημα του μέτρου της επιδικαστέας χρηματικής ικανοποιήσεως ο νόμος προβλέπει στο άρθρο 932 ΑΚ, ότι το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση, δηλαδή χρηματική ικανοποίηση ανάλογη με τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περιπτώσεως, λαμβάνοντας έτσι υπόψη του ο κοινός νομοθέτης με τη διάταξη αυτή την αρχή της αναλογικότητας και εξειδικεύοντάς την στο ζήτημα του προσδιορισμού του ύψους της χρηματικής ικανοποιήσεως.

Επομένως, σύμφωνα με τα ανωτέρω, δεν υπάρχει έδαφος άμεσης εφαρμογής της διατάξεως του άρθρου 25 παρ. 1 εδάφιο τέταρτο του Συντάγματος και συνεπώς, η πληττόμενη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας δεν μπορεί να ελεγχθεί αναιρετικώς, με βάση το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, για ευθεία παραβίασή της (Ολ. ΑΠ 6/2009). Κατόπιν τούτων, η ένδικη αίτηση αναιρέσεως πρέπει ν' απορριφθεί στο σύνολό της και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης σε βάρος των αναιρεσειόντων, λόγω της ήττας τους (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), κατά τ' αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23/9/2011 αίτηση των: 1) Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΧΤΡΑ ΚΟΜΜΙΟΥΝΙΚΕΪΣΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΤΖΙ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ" και 2) Ι. Π., για αναίρεση της 1239/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Επιβάλλει στους αναιρεσείοντες τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία προσδιορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων οκτακοσίων (2.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Ιανουαρίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ