169/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 169 / 2016 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 169/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεράσιμο Φουρλάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Πέππα, Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού και Αθανάσιο Καγκάνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Νοεμβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Α. Των αναιρεσειόντων: 1) Β. Γ. του Δ., κατοίκου ... 2) Ι. Π. του Δ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αυγή Νομικού με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ζαχαρία Παπαδόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Β. Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ζαχαρία Παπαδόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Β. Γ. του Δ., κατοίκου ... 2) Ι. Π. του Δ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αυγή Νομικού με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5/5/2003 αγωγή των υπό στοιχείο Α ήδη αναιρεσειόντων και υπό στοιχείο Β ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4503/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και οι 176/2007, 5101/2007 μη οριστικές και 3501/2011 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι υπό στοιχείο Α ήδη αναιρεσείοντες και υπό στοιχείο Β ήδη αναιρεσίβλητοι με την από 10/2/2013 αίτησή τους και τον από 9/10/2013 πρόσθετο λόγο αυτής και οι υπό στοιχείο Α ήδη αναιρεσίβλητη και υπό στοιχείο Β ήδη αναιρεσείουσα με την από 16/2/2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Πηνελόπη Ζωντανού ανέγνωσε την από 12/11/2013 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του παρόντος Δικαστηρίου Αρεοπαγίτη Αριστείδη Πελεκάνου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 10/2/2013 αίτησης αναίρεσης και του πρόσθετου λόγου αυτής, καθώς και την από 22/2/2013 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του παρόντος Δικαστηρίου, τότε Αρεοπαγίτη και ήδη Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Ιωάννη Σίδερη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 16/2/2012 αιτήσεως αναιρέσεως, κατά της απόφασης 3501/2011 του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος της υπό στοιχείο Α ήδη αναιρεσίβλητης και υπό στοιχείο Β ήδη αναιρεσείουσας ζήτησε την απόρριψη της από 10/2/2013 αιτήσεως αναιρέσεως και του από 9/10/2013 πρόσθετου λόγου αυτής, την παραδοχή της από 16/2/2012 αιτήσεως αναιρέσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

Μετά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, στις 2 Νοεμβρίου, το μέλος του Δικαστηρίου, η Αρεοπαγίτης Πηνελόπη Ζωντανού κατέθεσε την από 7/12/2015 δήλωση εξαίρεσής της απευθυνόμενη προς τον Πρόεδρο του Α’ 1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, η οποία έχει ως εξής:

"Προς τον κ. Πρόεδρο του Α’ 1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου.

Αξιότιμε κ. Πρόεδρε Στις 2-11-2015, ήμουν μέλος στη σύνθεση του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου. Μεταξύ των εκδικασθεισών υποθέσεων, ήταν και οι με αριθμό πινακίου 10 και 20 αντίθετες αιτήσεις με διαδίκους τους Β. Γ. και Ι. Π. (αναιρεσείοντες-αναιρεσίβλητους) και την εταιρεία "..." (αναιρεσίβλητη-αναιρεσείουσα), με τις οποίες ζητείται η αναίρεση της 3501/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Όπως, όμως, προέκυψε, κατά τη μελέτη του οικείου φακέλου μετά τη συζήτηση της υπόθεσης, ήμουν μέλος στη σύνθεση του 14ου τμήματος του Εφετείου Αθηνών, που εξέδωσε την 5101/2007 μη οριστική απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με τους ίδιους διαδίκους, με την οποία αναβλήθηκε η έκδοση οριστικής απόφασης και διατάχθηκε η διενέργεια λογιστικής πραγματογνωμοσύνης.

Μετά την ως άνω απόφαση εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση. Κατά το άρθρο 52 παρ.1 εδ. ε’ Κ.Πολ.Δ., Δικαστές, εισαγγελείς και υπάλληλοι της γραμματείας, με οποιαδήποτε ιδιότητα και αν ενεργούν, μπορούν να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιοδήποτε διάδικο να διεξήγαγαν την υπόθεση, από την οποία προήλθε η διαφορά ή έχουν ενεργήσει στη δίκη ως πραγματογνώμονες ή σύμβουλοι ή διαιτητές ή έχουν συντάξει το έγγραφο που προσβάλλεται ή είχαν μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου του οποίου η απόφαση είχε προσβληθεί με έφεση ή αναίρεση.

Με βάση τα ανωτέρω, αλλά και σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 55 παρ.1 Κ.Πολ.Δ. και 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ, συντρέχει νόμιμος λόγος αποχής μου από την εκδίκαση των ως άνω υποθέσεων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αιτούμαι την αποχή μου από την εκδίκαση των παραπάνω υποθέσεων.

Αθήνα 7-12-2015 Μετά τιμής Πηνελόπη Ζωντανού (υπογραφή)" Στη συνέχεια το Δικαστήριο συγκροτήθηκε (σε συμβούλιο) από τους Γεράσιμο Φουρλάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Πέππα, Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη και Αλτάνα Κοκκοβού, Αρεοπαγίτες και από τον Γραμματέα Γεώργιο Φιστούρη, προκειμένου να αποφασίσει για την ως άνω αίτηση εξαίρεσης.

Εισηγητής ορίστηκε ο Αρεοπαγίτης Γεώργιος Λέκκας.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 55 §§ 1 και 4 ΚΠολΔ "Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στο πρόεδρο του δικαστηρίου", "Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".

Συνεπώς, νόμιμα φέρεται στο δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε συμβούλιο, η από 7-12-2015 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), που υποβλήθηκε στον Πρόεδρο του Α1 Τμήματος του Αρείου Πάγου από την Αρεοπαγίτη Πηνελόπη Ζωντανού, μέλος της συνθέσεως του Α1 Πολιτικού Τμήματος αυτού και πρέπει να ερευνηθεί.

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52 § 1 περ. στ’ ΚΠολΔ και 6 § 1 της ΕΣΔΑ που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας. Η δήλωση αυτού του κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε, αν αποφασιστεί η έξοδος του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστού, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υπόθεσης. Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο στις 2-11-2015 της κρινόμενης από 16-2-2012 αίτησης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." για την αναίρεση της υπ’ αριθμ. 3501/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, καθώς και της από 10-2-2013 αίτησης των Β. Γ. και Ι. Π. και του από 9-10-2013 πρόσθετου λόγου για αναίρεση της ίδιας ως άνω απόφασης, το μέλος της σύνθεσης Αρεοπαγίτης Πηνελόπη Ζωντανού διαπίστωσε ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής του, γι’ αυτό και υπέβαλε προς τον Πρόεδρο του Α1Τμήματος του Αρείου Πάγου την ακόλουθη δήλωση:

"Προς Τον κ. Πρόεδρο του Α1 Τμήματος του Αρείου Πάγου Αξιότιμε κ. Πρόεδρε Στις 2-11-2015, ήμουν μέλος στη σύνθεση του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου. Μεταξύ των εκδικασθεισών υποθέσεων, ήταν και οι με αριθμό πινακίου 10 και 20 αντίθετες αιτήσεις με διαδίκους τους Β. Γ. και Ι. Π. (αναιρεσείοντες - αναιρεσίβλητους) και την εταιρεία "..." (αναιρεσίβλητη - αναιρεσείουσα), με τις οποίες ζητείται η αναίρεση της 3501/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Όπως, όμως, προέκυψε, κατά τη μελέτη του οικείου φακέλου μετά τη συζήτηση της υπόθεσης, ήμουν μέλος στη σύνθεση του 14ου τμήματος του Εφετείου Αθηνών, που εξέδωσε την 5101/2007 μη οριστική απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με τους ιδίους διαδίκους, με την οποία αναβλήθηκε η έκδοση οριστικής απόφασης και διατάχθηκε η διενέργεια λογιστικής πραγματογνωμοσύνης.

Μετά την ως άνω απόφαση εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση. Κατά το άρθρο 52 παρ. 1 εδ ε’ Κ.Πολ.Δ., Δικαστές, εισαγγελείς και υπάλληλοι της γραμματείας, με οποιαδήποτε ιδιότητα και αν ενεργούν, μπορούν να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιοδήποτε διάδικο αν διεξήγαγαν την υπόθεση, από την οποία προήλθε η διαφορά ή έχουν ενεργήσει στη δίκη ως πραγματογνώμονες ή σύμβουλοι ή διαιτητές ή έχουν συντάξει το έγγραφο που προσβάλλεται ή είχαν μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου του οποίου η απόφαση είχε προσβληθεί με έφεση ή αναίρεση.

Με βάση τα ανωτέρω, αλλά και σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 55 παρ.1 Κ.Πολ.Δ. και 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ, συντρέχει νόμιμος λόγος αποχής μου από την εκδίκαση των ως άνω υποθέσεων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αιτούμαι την αποχή μου από την εκδίκαση των παραπάνω υποθέσεων.

Αθήνα 7-12-2015 Μετά τιμής Πηνελόπη Ζωντανού".

Η διαπίστωση αυτή της δηλούσας ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και εντεύθεν είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωσή της. Συνακόλουθα, επειδή είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους η εντύπωση ότι θα οδηγηθεί σε κρίση επηρεασμένη από την αναφερόμενη στη δήλωση συμμετοχή της στη σύνθεση του 14ου τμήματος του Εφετείου Αθηνών, που εξέδωσε την 5101/2007 μη οριστική απόφασή του, με τους ιδίους διαδίκους, με την οποία αναβλήθηκε η έκδοση οριστικής απόφασης και διατάχθηκε η διενέργεια λογιστικής πραγματογνωμοσύνης, γεγονός που επιφέρει κατ’ ανάγκη δυσπιστία ως προς το αμερόληπτο της κρίσης της, πρέπει να αποφανθεί το Δικαστήριο τούτο ότι η προαναφερόμενη Αρεοπαγίτης, μέλος της σύνθεσης αυτού, είναι εξαιρετέα στην εξεταζόμενη υπόθεση.

Συνεπώς, πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης της προκείμενης υπόθεσης, κατά το άρθρο 307 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι η Αρεοπαγίτης Πηνελόπη Ζωντανού, μέλος της σύνθεσης του Δικαστηρίου τούτου στη δικάσιμο της 2-11-2015, είναι εξαιρετέα στη συζήτηση της αναφερόμενης στο σκεπτικό υπόθεσης.

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της κρινόμενης από 16-2-2012 αίτησης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." για την αναίρεση της υπ’ αριθμ. 3501/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, καθώς και της από 10-2-2013 αίτησης των Β. Γ. και Ι. Π. και του από 9-10-2013 πρόσθετου λόγου για αναίρεση της ίδιας ως άνω απόφασης, σε νέα δικάσιμο που θα οριστεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ιδίου τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχει η εξαιρετέα δικαστής.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Ιανουαρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 23 Φεβρουαρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ