Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds due to defendant's absence and rejects substantive claim regarding land inheritance partition.

Απόφαση 1694 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1694/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού και Ιωάννη Σίδερη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Μαΐου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων-καλούντων: 1. Χ1 και 2. Χ2, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Μουσά με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσίβλητου-καθού η κλήση: Ψ, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-10-1997 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Συκιάς Χαλκιδικής. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4/1999 προδικαστική, 33/2001 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 72/2005 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι αναιρεσείοντες με την από 19-9-2005 αίτησή τους, επί της οποίας εκδόθηκε η 99/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου η οποία κήρυξε τη συζήτηση απαράδεκτη. Την υπόθεση επαναφέρουν προς συζήτηση οι καλούντες με την από 27-3-2007 κλήση τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσείοντες όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης ανέγνωσε την από 9-11-2006 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου Αρεοπαγίτη Γεωργίου Καπερώνη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I). Κατά την έννοια του άρθρου 576 Κ.Πολ.Δ, εάν κατά την συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολιπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολιπομένου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για τη συζήτηση επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την υπ' αριθ. ..... έκθεση επιδόσεως του δικ. επιμελητού του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης ....., ακριβές αντίγραφο της από 27.3.2007 κλήσεως, μετά της πράξεως ορισμού δικασίμου για την εκδίκαση της αναιρέσεως και κλήσεως προς συζήτηση στη σημερινή δικάσιμο της 21.5.2008, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, με επιμέλεια των αναιρεσειόντων, στον αναιρεσίβλητο, πλην όμως ο τελευταίος δεν εμφανίσθηκε κατά τη συζήτηση της κρινόμενης αίτησης.

Επομένως, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του αναιρεσιβλήτου, σαν να ήταν και αυτός παρών. II). Από τις διατάξεις της αγροτικής νομοθεσίας και ιδίως από το άρθρο 79 παρ.2 του Αγροτικού Κώδικα συνάγεται, ότι το ακίνητο που παραχωρείται ως κλήρος σε πρόσωπο δικαιούμενο αγροτικής αποκατάστασης θεωρείται από την παραχώρησή του ότι διατελεί κατά νόμο στην αποκλειστική καλόπιστη νομή του κληρούχου και αν ακόμη αυτός δεν έχει επιληφθεί της κατοχής του κλήρου (Ολ.

ΑΠ 701/1971), γι' αυτό και δεν ήταν δεκτικό νομής και χρησικτησίας από άλλον, ο οποίος έτσι δεν μπορούσε να αποκτήσει την κυριότητα αυτού με τακτική ή έκτακτη χρησικτησία, ούτε να αντιτάξει κατά του διεκδικούντος τον κλήρο κληρούχου ή των κληρονόμων του την από το άρθρο 249 ΑΚ ένσταση εικοσαετούς παραγραφής της διεκδικητικής αγωγής. 'Όμως από 23-5-1968 ισχύει ο αν.

ν. 431/1968, κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 1 και 2 παρ.2 εδ. β του οποίου, η απαγόρευση της κατάτμησης των τεμαχίων της οριστικής διανομής αποτελεί πλέον γενική αρχή, που εφαρμόζεται στη μεταβίβαση της κυριότητας του κλήρου όχι κληρούχου. Επομένως, από την ισχύ του αν. ν. 431/1968 ο κληρούχος παύει να λογίζεται κατά πλάσμα νομέας του κλήρου και αν δεν τον κατέχει πραγματικά και είναι δυνατή η χωρίς τη θέλησή του κτήση της νομής ολόκληρου του κληροτεμαχίου, όχι όμως και του τμήματός του, γιατί στην περίπτωση αυτή επέρχεται κατάτμηση του κληροτεμαχίου.

Η απαγόρευση δηλαδή της κατάτμησης δεν αναφέρεται μόνο στον κατά κυριότητα τεμαχισμό του κληροτεμαχίου, αλλά και στον κατά νομή τεμαχισμό, αφού διαφορετικά η κατάτμηση θα επιτυγχανόταν ισοδυνάμως με την απόκτηση μία φορά της νομής του τμήματος του κληροτεμαχίου και την έκτοτε διαρκή προστασία της έναντι τρίτων.

Ο τρίτος, που επιλήφθηκε της νομής τμήματος κληροτεμαχίου και όχι του όλου, δεν προστατεύεται ούτε κατά τον νομέα του όλου, ούτε κατά οποιουδήποτε άλλου όταν αποβληθεί από το τμήμα του κληροτεμαχίου που νεμόταν, γιατί αλλιώς θα είχε διαρκή προστασία, που θα επέφερε κατάτμηση.

Συνεπώς, είναι ανεπίτρεπτη όχι μόνο η κτήση της κυριότητας από τρίτο σε βάρος του κληρούχου ή των καθολικών ή των ειδικών διαδόχων του με τακτική ή έκτακτη χρησικτησία, αλλά και η λόγω συμπληρώσεως του χρόνου παραγραφής άρνηση αποδόσεως του τμήματος του κλήρου (άρθρο 272 Α.Κ.), αφού με αυτήν ουσιαστικώς παγιώνεται η μη ανεκτή από το νόμο φυσική κατάτμηση του κλήρου (Ολομ.

Α.Π. 15/2004). Στην προκειμένη περίπτωση το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής με την προσβαλλομένη απόφασή του, επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση, με την οποία έγινε δεκτή η από 8.10.1997 διεκδικητική αγωγή του αναιρεσιβλήτου - ενάγοντος, με την οποία ζητούσε να αναγνωρισθεί η κυριότητα αυτού επί του επιδίκου τμήματος των 38,80 τ.μ και να υποχρεωθούν οι αναιρεσείοντες εναγόμενοι να του το αποδώσουν.

Το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής ειδικότερα δέχθηκε, μετά από την εκτίμηση των αποδείξεων, ότι το διεκδικούμενο από τον ενάγοντα - αναιρεσίβλητο τμήμα των 38,80 τ.μ. αποτελούσε τμήμα του με αριθμό ..... κληροτεμαχίου, οριστικής διανομής έτους 1972, που βρίσκεται στη θέση "....." ή "....." του αγροκτήματος Μετοχίου .....

της κτηματικής περιφερείας του δημοτικού διαμερίσματος ..... του Δήμου ....., το οποίο είχε περιέλθει στο δικαιοπάροχο του ενάγοντος εκ παραχωρήσεως από το Ελληνικό Δημόσιο, δυνάμει του νομίμως μεταγραφέντος υπ' αριθ. ..... τίτλου κυριότητας της Δ/νσης Γεωργίας Χαλκιδικής, και ότι το ως άνω κληροτεμάχιο, τμήμα του οποίου αποτελεί το επίδικο, ο δικαιοπάροχος του ενάγοντος Α το μεταβίβασε σ'αυτόν, δυνάμει του νομίμως μεταγραφέντος υπ' αριθ. .....

αγοραπωλητητρίου συμβολαίου της σ/φου Θεσσαλονίκης Ιωάννας Μπιλίση Χρουσαλά, που συντάχθηκε σε εκτέλεση του με αριθ. ..... προσυμφώνου της ιδίας. Με τον μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, από τον αριθ. 1 του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ., προβάλλεται, ότι το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής προσέδωσε στις ειδικότερα σ'αυτόν μνημονευόμενες, ουσιαστικού δικαίου, διατάξεις του αν ν. 431/1968 έννοια διαφορετική από εκείνη που έχουν, διότι κατέληξε στο πόρισμά του, ότι το επίδικο τμήμα ανήκε στο κληροτεμάχιο του ενάγοντος και όχι των αναιρεσειόντων - εναγομένων, με βάση το ότι " αυτοτελώς και εκτός του μείζονος κλήρου κάποιου από τους διαδίκους δεν ήταν δυνατόν να αποτελεί (το επίδικο) αντικείμενο ιδιαιτέρου εμπραγμάτου δικαιώματος, ως τούτου αποτελούντος ανεπίτρεπτη κατάτμηση ...".

Ο λόγος αυτός της αναιρέσεως είναι απορριπτέος, γιατί στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, καθ' όσον, κατά τις σαφείς παραδοχές του Δικαστηρίου της ουσίας, η επίδικη εδαφική λωρίδα αποτελούσε από την αρχή τμήμα του με αριθμό ..... κληροτεμαχίου, που μεταβιβάσθηκε με νόμιμο τρόπο στον ενάγοντα - αναιρεσίβλητο από τον αρχικό κληρούχο Α και όχι τμήμα του ανήκοντος στους αναιρεσείοντες - εναγομένους με αριθμό .....

ομόρου κληροτεμαχίου, οπότε και θα ετίθετο, στην τελευταία αυτή περίπτωση, ζήτημα εφαρμογής, εκ μέρους του ως Εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου, των ως άνω διατάξεων του αν. ν 431/1968, με τους οποίους απαγορεύεται η κατάτμηση κληροτεμαχίων. Τα περαιτέρω δε αναφερόμενα στην προσβαλλομένη απόφαση περί διαφορετικής μορφής των προαναφερομένων κληροτεμαχιών (το 686 αγρός-ελαιών, το 685 άμπελος), αποτελούν απλά επιχειρήματα του Δικαστηρίου προς ενίσχυση του σαφούς αποδεικτικού του πορίσματος και δεν τέθηκαν ως προϋποθέσεις για την ερμηνεία ή εφαρμογή των προμνημονευομένων διατάξεων.

Κατ' ακολουθίαν η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19.9.2005 αίτηση του Χ1, κ.λ.π για αναίρεση της υπ' αριθμ 72/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, που δίκασε ως Εφετείο.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Ιουνίου 2008.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 25 Σεπτεμβρίου 2008.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ