Supreme Court dismisses appeal on grounds that lower court properly considered all evidence including death certificate.

Απόφαση 1692 / 2024 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1692/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα-Εισηγήτρια, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευαγγελία Στεργίου, Ευγενία Μπιτσακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 18 Σεπτεμβρίου 2024, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Τ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Μπαλατή, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Κ. του Γ., κατοίκου ..., o οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Γρηγoρίου Καλαποθαράκου, που ανακάλεσε την από 26-8-2024 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-1-2019 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2387/2020 μη οριστική, 804/2022 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 71/2023 του Τριμελούς Εφετείου Πειραιά. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 9-3-2023 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 09-03-2023 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθμό 71/2023 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης:

Ο αναιρεσίβλητος, άσκησε κατά του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος, ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, την από 14-01-2019 αγωγή, με την οποία ζήτησε να αναγνωρισθεί η ακυρότητα της από 30-08-2015 ιδιόγραφης διαθήκης του αποβιώσαντος την ...-2015 Α. Μ. Επί της αγωγής εκδόθηκε αρχικά η με αριθμό 2387/2020 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία διατάχθηκε η διενέργεια γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης, προκειμένου να διαπιστωθεί αν η επίμαχη διαθήκη έχει γραφεί εξ ολοκλήρου και υπογραφεί από τον ως άνω διαθέτη ή ενδεχομένως από άλλο πρόσωπο.

Μετά τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης εκδόθηκε η με αριθμό 804/2022 απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου, με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή ως κατ' ουσίαν αβάσιμη. Κατά της τελευταίας αυτής απόφασης ο ενάγων άσκησε την από 18-04-2022 έφεση, η οποία έγινε δεκτή ως κατ' ουσίαν βάσιμη με την ήδη αναιρεσιβαλλόμενη με αριθμό 71/2023 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς.

Με την τελευταία αυτή απόφαση εξαφανίσθηκε η απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και έγινε δεκτή η αγωγή. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Είναι κατά συνέπεια παραδεκτή η αίτηση (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα κατά την έννοια της διάταξης αυτής νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης.

Δεν αποτελούν πράγματα και άρα δεν ιδρύεται ο παραπάνω λόγος αναίρεσης αν δεν ληφθούν υπόψη οι ισχυρισμοί που αποτελούν απλή ή αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής ή της ένστασης, καθώς και οι ισχυρισμοί, που συνιστούν επιχειρήματα πραγματικά ή νομικά ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου από την εκτίμηση των αποδείξεων ή από το νόμο (ΑΠ 559/2020, 1014/2019, 989/2018, 1046/2013).

Ως πράγματα νοούνται και οι λόγοι έφεσης ή αντέφεσης, εφ' όσον σ' αυτούς περιέχεται ισχυρισμός παραδεκτός, νόμιμος και ορισμένος. Δε στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός της αναίρεσης αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη του ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό έστω και αν η απόρριψή του δεν είναι ρητή αλλά συνάγεται από το περιεχόμενο της απόφασης.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, προσάπτει στην προσβαλλομένη απόφαση την πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη της "πράγματα" που είχαν προταθεί και ειδικότερα τον προταθέντα, με τις προτάσεις του ενώπιον του εκδόντος την προσβαλλομένη απόφαση Δικαστηρίου, ισχυρισμό του ότι "..το ιατρικό ιστορικό του διαθέτη δικαιολογεί απόλυτα τις διαφορές μεταξύ της υπό έλεγχο επίμαχης ιδιόγραφης διαθήκης και των γνήσιων δειγμάτων της υπογραφής του και συνακόλουθα η επίμαχη διαθήκη είναι γνήσια και έχει γραφεί και υπογραφεί εξ ολοκλήρου από το χέρι του διαθέτη...".

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απαράδεκτος, καθόσον ο επικαλούμενος ισχυρισμός, δεν συνιστά "πράγμα" υπό την ανωτέρω εκτεθείσα έννοια αλλά συνιστά επιχειρήματα και συμπεράσματα του αναιρεσείοντος που έχουν σχέση με την εκτίμηση των αποδείξεων. Κατά το άρθρο 559 αρ. 11 περ. γ' του ΚΠολΔικ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 335, 338 έως 346 του ίδιου κώδικα προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει δικανική πεποίθηση για τη βασιμότητα των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων, που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, που επιδρούν δηλαδή στο διατακτικό της απόφασης (Ολ ΑΠ 2/2008), οφείλει να λάβει υπόψη τα νομίμως προσκομισθέντα, είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων αποδεικτικά μέσα, εφόσον γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση αυτών από τον διάδικο.

Καμία ωστόσο διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και τη χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, αλλά αρκεί η γενική μνεία των κατ' είδος αποδεικτικών μέσων που λήφθηκαν υπόψη (μάρτυρες, έγγραφα, πραγ/νη κλπ), από δε την ειδική αναφορά της απόφασης σε κάποιο από αυτά, δεν συνάγεται ότι τα λοιπά δεν λήφθηκαν υπόψη.

Μόνον αν από τη γενική ή και ρητή ακόμη αναφορά, σε συνδυασμό με το περιεχόμενο της απόφασης δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφίβολο (Ολ ΑΠ 2/2008) ή κατ' άλλη έκφραση αδιστάκτως βέβαιο (Ολ ΑΠ 14/2005) ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο, στοιχειοθετείται ο αναιρετικός αυτός λόγος (ΑΠ 407/2020, ΑΠ 112/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η από την παραπάνω διάταξη του αριθμού 11γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔικ πλημμέλεια, κατά την οποία το Εφετείο κατά τον σχηματισμό του δικαστικού του πορίσματος δεν έλαβε υπόψη του την με αριθμό .../2015 ληξιαρχική πράξη θανάτου του διαθέτη Α.

Μ., στην οποία λεπτομερώς αναφέρονται, κατά τα επακριβώς εκτιθέμενα στο αναιρετήριο, "..οι αιτίες θανάτου αυτού και οι σοβαρότατες ασθένειες από τις οποίες έπασχε (ήτοι καρδιαναπνευστική ανακοπή, μαζική αιμορραγία κιρσών οισοφάγου, κίρρωση ήπατος, μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα) και οι οποίες όπως και ο τεχνικός μου σύμβουλος, δικαστικός γραφολόγος, Π.

Τ. βεβαίωσε στην από ....2019 έκθεσή του, μετά βεβαιότητας είχαν επίδραση στην ταχύτητα γραφής, αλλά και στην εν γένει γραφική και υπογραφική ικανότητα του διαθέτη, δικαιολογώντας έτσι απόλυτα τις διαφορές μεταξύ της υπό έλεγχο επίμαχης ιδιόγραφης διαθήκης και των γνησίων δειγμάτων της υπογραφής του..". Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος και απορριπτέος, καθόσον όπως προκύπτει από το πλήρες και χωρίς αντιφάσεις και κενά περιεχόμενο της πpoσβαλλόμεvης απόφασης, και, ιδιαίτερα, από την περιεχόμενη σ' αυτήν διαβεβαίωση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, δεν γεννιέται καμία απολύτως αμφιβολία αλλά καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του και το ως άνω αποδεικτικό μέσο.

Οι αιτιάσεις του ερευνώμενου λόγου, σύμφωνα με τις οποίες από το ανωτέρω αποδεικτικό μέσο συνάγεται αντίθετο πόρισμα, από αυτό στο οποίο κατέληξε το εκδόν την προσβαλλόμενη απόφαση Δικαστήριο, ως προς το κύρος και τη γνησιότητα της επίμαχης διαθήκης, είναι απαράδεκτες, καθόσον αυτές πλήττουν την, κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔικ, αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου, ως προς την αξιολόγηση και εκτίμηση των αποδεικτικών μέσων.

Επομένως και εφόσον δεν υφίσταται προς έρευνα άλλος λόγος, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις ενώπιον του δικαστηρίου τούτου (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 09-03-2023 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 71/2023 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 06 Νοεμβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Νοεμβρίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ