Supreme Court dismisses appeal claiming lower court ignored evidence in alimony case due to res judicata.

Απόφαση 1688 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1688/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευάγγελο Ζαμπίτη.

Της αναιρεσίβλητης: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Βασιλειάδη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-10-2001 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 26191/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 2947/2004 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 26-9-2007 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ρένα Ασημακοπούλου ανέγνωσε την από 12-2-2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔικ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. "Ως πράγματα" κατά την έννοια του νόμου θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση (και συνεπώς θεμελιώνουν το αίτημα) αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως (Ολ.ΑΠ 3/1997), όχι δε και οι αρνητικός της αγωγής ή της ενστάσεως ισχυρισμοί που αποκρούονται με την παραδοχή ως βασίμων των θεμελιωτικών της αγωγής ή της ενστάσεως γεγονότων.

Για να ιδρυθεί δε ο λόγος αυτός θα πρέπει ο ισχυρισμός να είχε προταθεί ενώπιον του δικαστηρίου που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, κατά τρόπο ορισμένο και παραδεκτό, να είναι νόμιμος και να ασκεί επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολ.ΑΠ 2/1989). Εξ άλλου ο αναιρετικός αυτός λόγος δεν στοιχειοθετείται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό.

Περαιτέρω από τις διατάξεις των άρθρων 1389, 1390, 1391 επ., 1485 επ. του ΑΚ, 223, 224, 269 παρ. 2, 334, 525, 526 και 527 του ΚΠολΔικ προκύπτει ότι στη δίκη για την επιδίκαση διατροφής τα καταλυτικά του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή γεγονότα και οι αντενστάσεις, τα οποία δεν αφορούν πραγματικούς ισχυρισμούς που μεταβάλλουν τη βάση της αγωγής, μπορούν να προταθούν μέχρι την τελευταία επί της ουσίας της υποθέσεως συζήτηση, τόσο στο πρωτοδικείο, όσο και στο Εφετείο, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 269 παρ. 2 και 527 του ΚΠολΔικ.

Ειδικότερα, ο εναγόμενος ως εκκαλών μπορεί να προτείνει παραδεκτώς το πρώτο κατά την έκκλητη δίκη, οψιγενή ισχυρισμό (ένσταση), στηριζόμενο στην επελθούσα μεταβολή των προσδιοριστικών του ύψους της διατροφής στοιχείων, η οποία θα μπορούσε να έχει ως επακόλουθο την παύση ή τη μείωση του ποσού της διατροφής (Ολ.ΑΠ 2/1994).

Η προβολή της εν λόγω οψιγενούς ενστάσεως μπορεί να γίνει στην ειδική εργατική διαδικασία του άρθρου 681Β ΚΠολΔικ, κατά την οποία εκδικάζονται και οι διαφορές που αναφέρονται στη διατροφή συζύγων, όπως είναι η ένδικη, και με τις προτάσεις, αφού σύμφωνα με το άρθρο 674 παρ. 1 ΚΠολ.Δικ. οι πρόσθετοι λόγοι της έφεσης ασκούνται και με τις προτάσεις.

Στην προκείμενη περίπτωση, με την πληττόμενη απόφασή του, το Εφετείο, απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της πρωτόδικης αποφάσεως με την οποία είχε γίνει δεκτή εν μέρει η αγωγή της αναιρεσίβλητης και επιδικάσθηκε σ'αυτή ως ανάλογη μηνιαία διατροφή το ποσό των 450 ευρώ για το αναφερόμενο σ'αυτήν χρονικό διάστημα.

Ο αναιρεσείων, όπως προκύπτει από την έφεση και τις προτάσεις που υπέβαλε στο Εφετείο, είχε ισχυρισθεί α) ότι η αναιρεσίβλητη εργάζεται στην εταιρία με την επωνυμία "Εκδοτικός Οργανισμός Αγγέλου ΜΕΠΕ", που εκδίδει την εφημερίδα "...", αλλά και ως "μπέϊμπυ σίτερ" για λογαριασμό της κόρης του K1, προς απόδειξη δε του ισχυρισμού αυτού επήγαγε στην αναιρεσίβλητη, ως αποκλειστικό μέσο απόδειξης, όρκο και β) ότι η αναιρεσίβλητη κατά τον πλειστηριασμό διαμερίσματός της εκ 55 τ.μ.

επανέκτησε δια παρένθετων προσώπων και συγκεκριμένα του K1 το διαμέρισμα αυτό, το οποίο στη συνέχεια μεταβιβάσθηκε με προσύμφωνο στον εξάδελφό της ... . Επίσης ο αναιρεσείων είχε προβάλλει με λόγο έφεσης ότι εσφαλμένως είχε δεχθεί το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο ότι το μηνιαίο εισόδημα του ανέρχεται σε 2000 ευρώ ( όπως από παραδρομή ανεγράφη στα πρακτικά της πρωτόδικης δίκης) αντί του ορθού 2000 μάρκα.

Με τους πρώτο και δεύτερο (κατά το πρώτο μέρος του) λόγους της αίτησης αναίρεσης προβάλλονται οι από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 11 Κ.Πολ.Δικ. αιτιάσεις ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τους παραπάνω ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος και δεν επέβαλε τον επαχθέντα στην αναιρεσίβλητη όρκο. Οι λόγοι αυτοί είναι αβάσιμοι.

Ως προς την από το άρθρο 559 αριθ. 11 ΚΠολ.Δικ. αιτίαση, διότι με το άρθρο 14 του Ν.2915/2001 οι διατάξεις των άρθρων 421 έως 431 ΚΠολ.Δικ. περί όρκου έχουν καταργηθεί. Ως προς την από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολ.Δικ. αιτίαση, διότι το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, ερεύνησε τους εν λόγω ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος και, ύστερα από εκτίμηση των αποδείξεων και αξιολόγηση των οικονομικών δυνατοτήτων των διαδίκων και των συνθηκών από την χωριστή διαβίωση τούτων, απέρριψε τους σχετικούς λόγους έφεσης, δεχθέν ειδικότερα ότι η αναιρεσίβλητη, ηλικίας 52 ετών, κατά τον χρόνο ασκήσεως της αγωγής, μετά τη διακοπή της εγγάμου συμβιώσεως, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας και συγκεκριμένα πάσχει από στίγμα μεσογειακής αναιμίας, θυρεοειδίτιδα (Hashimoto), κρίσεις στηθάγχης, νεύρωση στομάχου, πρόπτωση μητροειδής και ινομοιώματα μήτρας.

Η κατάσταση δε αυτή της υγείας της, σε συνδυασμό και με την προχωρημένη ηλικία της, αποτελούν σοβαρά εμπόδια για την εξεύρεση κατάλληλης εργασίας, εν όψει μάλιστα και της γνωστής κρίσεως που επικρατεί στην αγορά εργασίας.

Για τους λόγους αυτούς δεν εργάζεται, ενώ, δεν έχει περιουσία ή εισοδήματα από οποιαδήποτε άλλη πηγή, διαμένει δε με τον ενήλικο γιό της σε μισθωμένο διαμέρισμα αντί μηνιαίου μισθώματος 100 ευρώ. Εξ άλλου ο αναιρεσείων έφυγε στη Γερμανία, για την αναζήτηση εκεί εργασίας και έχοντας την εμπειρία κατασκευής και εμπορίας κοσμημάτων ασκεί εκεί το επάγγελμα του πωλητή χρυσαφικών και πολύτιμων λίθων.

Ειδικότερα συνεργάζεται στη ...με το Γερμανό έμπορο κοσμημάτων... αμειβόμενος με ποσοστά επί των πωλήσεων και από δραστηριότητα του αυτή κερδίζει καθαρό μηνιαίο εισόδημα τουλάχιστον 2.000 ευρώ. Περιουσία δεν έχει, εκτός από ένα επιβατικό αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσεως, ούτε άλλα εισοδήματα από οποιαδήποτε πηγή.

Διαμένει σε μισθωμένη κατοικία αντί μηνιαίου μισθώματος 300 ευρώ και δεν βαρύνεται με διατροφή άλλου προσώπου, πλην της αναιρεσίβλητης. Έκρινε δε ότι, με βάση τις οικονομικές αυτές δυνατότητες των διαδίκων και λαμβανομένων υπόψη των νέων συνθηκών που προέκυψαν από τη χωριστή εγκατάσταση της αναιρεσίβλητης μετά τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης, ή συνεισφορά του αναιρεσείοντος στη διατροφή της, κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, πρέπει να καθορισθεί σε 450 ευρώ το μήνα.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της εργασίας ή μη της αναιρεσίβλητης και της οικονομικής κατάστασης των διαδίκων, οι οποίες (αιτιολογίες) στηρίζουν το διατακτικό της και δεν είναι αντιφατικές, καθιστούν δε εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη της εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 1389, 1390,1391 και 1494 ΑΚ.

Επομένως, ο τρίτος λόγος του αναιρετηρίου, με το οποίο , υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δικ., καταλογίζεται στο Εφετείο η ανωτέρω πλημμέλεια, είναι αβάσιμος. Με τους πρώτο και τρίτο λόγους της αιτήσεως αναιρέσεως, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 8 και 19 Κ.Πολ.Δικ. ο αναιρεσείων προσάπτει στο Εφετείο ότι δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του ότι "πάσχει από ουρολιθίαση και περιορισμένη λειτουργία των νεφρών με τάση νεφρικής ανεπαρκείας", με συνέπεια λόγω της κακής κατάστασης της υγείας του, αφ' ενός να έχει μειωθεί η απόδοση στην εργασία του ως πωλητή ημιπολύτιμων (συνθετικών και γυάλινων) κοσμημάτων για λογαριασμό του εργοδότη του στη Γερμανία ...

και οι μηνιαίες αποδοχές του από την προμήθεία που εισπράττει να μη ξεπερνά το ποσό των 600 ευρώ και αφετέρου να δαπανά για την ιατροφαρμακευτική του περίθαλψη μεγάλο μέρος των εισοδημάτων του γιατί είναι ανασφάλιστος. Οι λόγοι αυτοί ως προς το πρώτο σκέλος τους, είναι αβάσιμοι, διότι, όπως προκύπτει από τις προαναφερθείσες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο αποφάνθηκε, ύστερα από εκτίμηση των αποδείξεων, για τα προσδιοριστικά του ύψους της διατροφής στοιχεία και επομένως εκ του πράγματος ερεύνησε και απέρριψε τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος ότι οιι αποδοχές του δεν υπερβαίνουν το ποσό των 600 Ευρώ.

Ως προς το δεύτερο σκέλος τους είναι απαράδεκτοι, είτε αξιολογηθούν ως αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δικ. είτε ως αιτίαση από τον αριθμό 19 του ίδιου άρθρου. Τούτο δε διότι ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος περί δαπάνης μεγάλων χρηματικών ποσών για την ιατροφαρμακευτική του περίθαλψη είναι αόριστος, αφού δεν προσδιορίζονται τα ποσά που δαπανήθηκαν κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα και συνακόλουθα το Εφετείο που δεν αιτιολόγησε ειδικώς την απόρριψη του σχετικού με τον ισχυρισμό αυτό λόγου έφεσης, δεν υπέπεσε στις προβλεπόμενες από τις δύο προαναφερόμενες διατάξεις πλημμέλειες.

Επειδή, κατ' άρθρ. 559 αριθ. 11 εδ. γ' ΚΠολ.Δικ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Ο λόγος αυτός απορρίπτεται ως αβάσιμος, αν προκύπτει από την απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκομίσθηκαν και των οποίων έγινε επίκληση.

Αρκεί δε η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου, χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολογήσεως καθενός, εφόσον από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες της προκύπτει αναμφιβόλως η λήψη υπόψη του αποδεικτικού μέσου. Στην προκείμενη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθ. 11 του ΚΠολ.Δικ.

αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκε και προσκόμισε ενώπιον του ο αναιρεσείων ήτοι α) το από 14.2.2003 έγγραφο του ..., για λογαριασμό του οποίου εργάζεται ο αναιρεσείων (κατά τους ισχυρισμούς του), β) την από ... ιατρική βεβαίωση του ιατρού ...., ειδικού παθολόγου και γ) την από 12.5.2003 εξώδικη πρόσκληση - δήλωση και επιφύλαξη δικαιωμάτος του αναιρεσείοντος προς την Μ.Ε.Π.Ε.

με την επωνυμία "Εκδοτικός Οργανισμός Αγγέλου ΜΕΠΕ" που εκδίδει την εφημερίδα "....". Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι, από τη ρητή βεβαίωση της προσβαλλόμενης απόφασης ότι για να καταλήξει στο αποδεικτικό της πόρισμα συνεκτίμησε "όλα τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα έγγραφα" σε συνδυασμό με το υπόλοιπο περιεχόμενο της απόφασης αυτής, δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη όλα τα ως άνω έγγραφα, χωρίς να έχει υποχρέωση να κάμει ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση για καθένα από αυτά.

Από τις διατάξεις των άρθρων 321, 322, 324, 330 έως 332 του Κ.Πολ.Δικ. προκύπτει ότι η τελεσίδικη απόφαση με την οποία επιδικάσθηκε διατροφή για προγενέστερο χρονικό διάστημα διότι κρίθηκε ότι η δικαιούχος της διατροφής σύζυγος αναγκάσθηκε να αποστεί από τη συμβίωσή της με τον υπόχρεο της διατροφής από εύλογη αιτία, αποτελεί δεδικασμένο όσον φορά την υποχρέωση προς διατροφή για το μεταγενέστερο χρονικό διάστημα, εφόσον δεν μεταβλήθηκαν οι πραγματικές και νομικές προϋποθέσεις του δικαιώματος διατροφής.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε ότι από την υπ' αριθμ. 2040/2001 απόφασή του, με την οποία επιδικάσθηκε διατροφή της αναιρεσίβλητης εις βάρος του αναιρεσείοντα για προγενέστερο χρονικό διάστημα, προκύπτει δεδικασμένο για την κρινόμενη αγωγή όσον αφορά την υποχρέωση του αναιρεσείοντος να παρέχει διατροφή στην αναιρεσίβλητη γιατί αυτή διέκοψε την έγγαμη συμβίωσή της από εύλογη αιτία.

Όμως το δεδικασμένο αυτό δεν περιλαμβάνει και την παρεμπίπτουσα κρίση της ως άνω (2040/2001) απόφασης "ότι η αναιρεσίβλητη διαμένει σε μικρό διαμέρισμα της επί της οδού... οικοδομής, το οποίο ανήκε σ'αυτή και το όποιο έχει εκπλειστηριασθεί, για χρέη της εταιρίας, χωρίς να αποδεικνύεται ότι καταβάλλει μίσθωμα", αφού πέραν του ότι πρόκειται για πραγματικά γεγονότα μη καλυπτόμενα από το δεδικασμένο ( άρθρα 322 και 324 Κ.πολ.Δ), η κρίση αυτή αναφέρεται σε προγενέστερο χρονικό διάστημα και το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ως προς το ζήτημα αυτό μεταβολή των πραγματικών συνθηκών (ότι η αναιρεσίβλητη διαμένει σε μισθωμένο διαμέρισμα αντί μηνιαίου μισθώματος 100 ευρώ).

Επομένως ο τρίτος λόγος, κατά το δεύτερο μέρος του, με το οποίο, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 19 Κ.Πολ. Δ προβάλλεται κατ' εκτίμηση, η από το άρθρο 559 αριθ. 16 ΚΠολ.Δικ. αιτίαση, ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν δέχθηκε δεδικασμένο ως προς το ζήτημα αυτό (της καταβολής ή μη μισθώματος από την αναιρεσίβλητη) από την παραπάνω απόφαση (2040/2001) του Εφετείου, είναι αβάσιμος.

Επομένως πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26-9-2007 αίτηση του ... για αναίρεση της υπ'αριθ. 2947/2004 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1200) ευρώ.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 12 Ιουνίου 2009 2009 και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα στις 6 Ιουλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ