1686/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1686 / 2011 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1686/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Πατινίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Δημήτριο Μουστάκα, Χριστόφορο Κοσμίδη και Νικόλαο Τρούσα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Σεπτεμβρίου 2011, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. Μ. του Γ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Κυριάκου Παραβάντη και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "MERCK ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ - ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", ως καθολικής διαδόχου της Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "SERONO HELLAS A.E. ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Πίκουλα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14/7/2006 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1166/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6523/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 30/9/2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γρηγόριος Κουτσόπουλος ανέγνωσε την από 12/9/2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη όλων των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 671 παρ.1 εδ. τελευταίο του ΚΠολΔ, που κατά το άρθρο 674 παρ. 2 του ίδιου Κώδικα εφαρμόζεται και στην κατ' έφεση δίκη, στην ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών λαμβάνονται υπόψη ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου μόνο αν έγιναν ύστερα από προηγούμενη κλήτευση του αντιδίκου πριν από είκοσι τέσσερις τουλάχιστον ώρες.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 529 παρ. 1 εδ. α' του ιδίου Κώδικα, στην κατ' έφεση δίκη επιτρέπεται να γίνει επίκληση και προσαγωγή νέων αποδεικτικών μέσων. Επομένως το Εφετείο μπορεί να λάβει υπόψη επικαλούμενες και προσκομιζόμενες ένορκες βεβαιώσεις, που έγιναν οποτεδήποτε μετά τη συζήτηση ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου έως τη συζήτηση της εφέσεως.

Για να ληφθεί υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας, κατά την εργατική διαδικασία, ένορκη βεβαίωση ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου ως ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο κατ' άρθρο 671 παρ. 1 ΚΠολΔ, απαιτείται νόμιμη επίκληση αυτού. Για να είναι δε νόμιμη η επίκληση αυτή πρέπει να γίνεται και επίκληση των αναγκαίων στοιχείων για το νόμιμο αυτής ως ιδιαίτερου αποδεικτικού μέσου, κατά το άρθρο 671 παρ. 1 ΚΠολΔ, και δή:

ότι έγινε ύστερα από νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου ή ότι ο τελευταίος παραστάθηκε, σε τρόπο ώστε η από την έλλειψη της νόμιμης κλήτευσης ακυρότητα να θεραπεύεται. Επομένως, αν ληφθεί υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας ένορκη βεβαίωση, της οποίας δεν έγινε νόμιμη επίκληση κατά τα παραπάνω αναφερθέντα, ιδρύεται ο από τον αριθμό 11 περ.

β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για λήψη υπόψη αποδεικτικού μέσου που δεν προσκομίσθηκε νομίμως. Η επίκληση της ένορκης βεβαίωσης μπορεί να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η απόφαση είτε με αναφορά δια των προτάσεων σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζομένων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 240 ΚΠολΔ.

Η διάταξη αυτή αναφέρεται στον τρόπο επαναφοράς "ισχυρισμών", έχει όμως εφαρμογή και για την επίκληση αποδεικτικών μέσων, λόγω της ταυτότητας του νομικού λόγου.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τους πρώτο και δεύτερο λόγους αναιρέσεως από τον αριθμ. 11 περ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του μη νόμιμο αποδεικτικό μέσο, ήτοι τις ένορκες βεβαιώσεις των: 1) Δ. Α. και 2) Α. Σ. ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Σπεράντζας - Πετρίνας Αλεξάνδρου Κωνσταντέ.

Όπως προκύπτει από τις προτάσεις που υπέβαλε η αναιρεσίβλητη ενώπιον του Εφετείου, κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, αυτή είχε επικαλεσθεί ρητά τις δύο πιο πάνω ένορκες βεβαιώσεις. Επίσης με τις ίδιες προτάσεις είχε αναφερθεί και στις από 28.9.2007 πρωτόδικες προτάσεις της, τις οποίες, όπως αναφέρεται στις προτάσεις του Εφετείου, είχε προσκομίσει σε επικυρωμένο αντίγραφο.

Στις προτάσεις ενώπιον του Εφετείου αναφέρονται τα εξής: "Επαναφέρουμε σύμφωνα με το άρθρο 240 ΚΠολΔ με περίληψη αυτών και αναφορά στις σελίδες των πρωτόδικων προτάσεων στις οποίες αυτοί περιέχονται ... προσκομίζουμε δε και επικυρωμένο αντίγραφο των πρωτόδικων προτάσεων ... τις οποίες επιπλέον ενσωματώνουμε και στις παρούσες προτάσεις ...

σελ.2 ... και προσκομίζουμε και επικαλούμεθα τα αποδεικτικά έγγραφα ... σελ.25". Από όσα αναφέρθηκαν παραπάνω συνάγεται ότι, έγινε νόμιμη επίκληση από την αναιρεσίβλητη των πιο πάνω ενόρκων βεβαιώσεων και της κλήτευσης της αναιρεσείουσας να παραστεί κατά τη λήψη αυτών και επομένως οι πιο πάνω λόγοι αναιρέσεως είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 118 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 340 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση ή έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, από δε την αναφορά στην απόφαση μερικών από τα προσκομιζόμενα έγγραφα, γιατί έχουν ιδιαίτερη σημασία, δεν συνάγεται αναγκαστικά ότι δεν εκτιμήθηκαν και τα μη αναφερόμενα.

Στην υπόθεση που κρίνεται, από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία, τα περιστατικά τα οποία έγιναν δεκτά από το Εφετείο, αναφορικά με τους ισχυρισμούς των διαδίκων, που περιέχονται στα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα ταυτάριθμα με την εκκαλούμενη απόφαση πρακτικά συνεδριάσεως του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και από όλα τα έγγραφα, που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, έστω και μη ειδικώς κατωτέρω μνημονευόμενα, μεταξύ των οποίων και οι προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από την εκκαλούσα με αριθμ. .../2007, .../2007 και .../2009 ένορκες βεβαιώσεις που λήφθηκαν νόμιμα ενώπιον των συμβολαιογράφων ...

σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και εκτίμησε, προς συναγωγή του αποδεικτικού πορίσματός του σχετικά με τη βασιμότητα της ένδικης αγωγής της αναιρεσείουσας, τόσο την κατάθεση της μάρτυρος της ενάγουσας Μ. Τ., που περιέχεται στα υπ' αριθμ. 1166/2007 πρακτικά του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, όσο και τις ως άνω ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων, των οποίων ρητή γίνεται μνεία.

Επομένως, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ.11 περ. γ' ΚΠολΔ, με τον οποίο ψέγεται το Δικαστήριο της ουσίας ότι δεν έλαβε υπόψη τα ανωτέρω αποδεικτικά στοιχεία, είναι αβάσιμος. Κατά το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Στην προκείμενη περίπτωση το Δικαστήριο της ουσίας, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς κρίση του, τα εξής: Με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα απασχολήθηκε συνεχώς ως υπάλληλος στην εναγόμενη και ήδη αναιρεσίβλητη από 24.1.2000 μέχρι 7.4.2006.

Το αντικείμενο της απασχολήσεώς της ήταν, από την 24.1.2000 μέχρι την 31.12.2000 "ιατρική επισκέπτρια" και, από την 1.1.2001 μέχρι την 7.4.2006, PRODUCT MANAGER ... ήταν δε υπεύθυνη για την προώθηση ενός φαρμάκου, που διακινούσε η εναγόμενη, ήτοι του φαρμάκου ΣΑΪΖΕΝ. Το συγκεκριμένο φάρμακο χορηγούνταν στα παιδιά, ορισμένη ώρα, συγκεκριμένα, ώρα 22.00', σε ειδική δοσολογία, με ειδική συσκευή από βελόνες και λοιπό εξοπλισμό παρουσία νοσηλεύτριας.

Προς τούτο, η ενάγουσα κάθε εργάσιμη ημέρα, από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή: α) Μεταξύ των ωρών 8.30-13.30, μετέβαινε σε νοσοκομεία της Αττικής, όπου ενημέρωνε τους νοσοκομειακούς ιατρούς - παιδοενδοκρινολόγους, για την δοσολογία και τον τρόπο χορηγήσεως του φαρμάκου, β) Μεταξύ των ωρών 17.30-20.30, μετέβαινε "στις εγκαταστάσεις" της εναγόμενης, όπου προγραμμάτιζε επισκέψεις στις οικίες ασθενών και στη συνέχεια μετέβαινε στις προγραμματισμένες, από προηγούμενες ημέρες, επισκέψεις στις οικίες ασθενών, όπου, παρουσία νοσηλεύτριας, ενημέρωνε τους γονείς των ασθενών παιδιών για τη δοσολογία και τον τρόπο χορηγήσεως του φαρμάκου ... .

Περαιτέρω το Εφετείο, ως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχεται από τα απαριθμούμενα στην απόφαση αυτή αποδεικτικά στοιχεία, ότι απασχόληση της ενάγουσας πέραν των 8 ωρών ημερησίως, στις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή, δεν απεδείχθη. Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο, απέρριψε ως κατ' ουσίαν αβάσιμα τα ως άνω αγωγικά αιτήματα, περί καταβολής της αμοιβής της και υπερεργασιακή και υπερωριακή απασχόλησή της και τον σχετικό λόγο της έφεσης της αναιρεσείουσας με τον οποίο ισχυριζόταν ότι εργαζόταν και πέραν των οκτώ (8) ωρών ημερησίως στις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, με σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες για ζητήματα, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, δέχτηκε ότι η αναιρεσείουσα εργαζόταν, κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, επί οκτάωρο ημερησίως και επί πέντε ημέρες την εβδομάδα με τις ανωτέρω ειδικότητες, αναφέροντας προς προσδιορισμό του ζητήματος αυτού το χρόνο εργασίας της και τις νόμιμες αποδοχές της.

Επομένως, ο περί του αντιθέτου τέταρτος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι διέλαβε ασαφείς, αντιφατικές και ανεπαρκείς αιτιολογίες, για τα ως άνω ζητήματα, είναι αβάσιμος. Μετά από αυτά πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις (άρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30.9.2010 αίτηση της Μ. Μ. για αναίρεση της υπ' αριθμό 6523/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία προσδιορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 11 Οκτωβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Νοεμβρίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ