1683/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1683 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1683/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Β. Δ. του Ι., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνου Πλεύρη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ε. χας Γ. Γ., και των τέκνων της που ενηλικιώθηκαν ήτοι 2. Ε. Γ. του Γ., 3. Δ. Γ. του Γ., κατοίκων ..., 4. Ε. συζ. Δ. Γ., 5. Α. Γ. του Κ., 6. Ά. συζ. Α. Γ. και 7. Ρ. συζ. Γ. Τ., κατοίκων ... . Ο αρχικώς 2ος αναιρεσίβλητος Δ. Γ. του Θ., απεβίωσε όπως προκύπτει από το υπ' αριθ. 128/2013 πρακτικό του δικαστηρίου τούτου και κληρονομήθηκε από τους ήδη αναιρεσιβλήτους που συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη. Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Μπαρελάκο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-7-2003 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λάρισας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 275/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 508/2008 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 24-8-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωσήφ Τσαλαγανίδης, ανέγνωσε την από 1-11-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 508/2008 απόφαση του Εφετείου Λάρισας, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία και απέρριψε τις εφέσεις του αναιρεσείοντος και του μη διαδίκου στην παρούσα δίκη Α. Μ., καθώς και την αντέφεση των αναιρεσίβλητων κατά της 275/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λάρισας. Με την απόφαση αυτή είχε γίνει μερικώς δεκτή αγωγή των αναιρεσίβλητων κατά του αναιρεσείοντος και κατά του Α. Μ. για καταβολή αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως από αδικοπραξία. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, είναι συνεπώς παραδεκτή και μετά τις δηλώσεις: α) του Δ. Γ. Γ. ότι ενηλικιώθηκε ήδη και συνεχίζει τη δίκη αυτοπροσώπως και β) του πληρεξουσίου δικηγόρου των αναιρεσίβλητων ότι απεβίωσε στις 2-12-2010 ο αρχικός δεύτερος ενάγων Δ. Γ. του Θ. και κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου από τη σύζυγό του Ελένη (4η αναιρεσίβλητη), τη θυγατέρα του Ρ. συζ. Γ. Τ. (7η αναιρεσίβλητη) και τους εγγονούς του Ε. και Δ. Γ. (2η και 3ο αναιρεσίβλητους, αντίστοιχα), τέκνα του προαποβιώσαντος τέκνου του Γ., και ότι συνεχίζουν τη δίκη, πρέπει να ερευνηθεί η αίτηση περαιτέρω.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006, Ολ.ΑΠ 4/2005).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 24 του α.ν. 1565/1939 "περί Κώδικος ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος", που διατηρήθηκε σε ισχύ κατά το άρθρο 47 ΕισΝΑΚ: "Ο ιατρός οφείλει να παρέχη μετά ζήλου, ευσυνειδησίας και αφοσιώσεως την ιατρικήν αυτού συνδρομήν, συμφώνως προς τας θεμελιώδεις αρχάς της ιατρικής επιστήμης και της κτηθείσης πείρας, τηρών τας ισχυούσας διατάξεις περί διαφυλάξεως των ασθενών και προστασίας των υγιών".

Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 330 και 914 ΑΚ προκύπτει, ότι ο ιατρός ευθύνεται σε αποζημίωση, εάν ενεργήσει από δόλο ή αμέλεια, η δε τελευταία συντρέχει, εάν αυτός προβεί σε ενέργεια ή παράλειψη κατά παράβαση των διδαγμάτων της ιατρικής επιστήμης, έστω και αν είναι ελαφρά, ενώ ουδεμία ευθύνη φέρει αν ενήργησε κατά τους πιο πάνω κανόνες (lage artis), και ειδικότερα όπως θα ενεργούσε κάτω από τις ίδιες συνθήκες και περιστάσεις και με τα στη διάθεσή του μέσα ένας συνετός και επιμελής ιατρός.

Μάλιστα, οφείλει ο ιατρός να παρέχει την ιατρική του συνδρομή όχι μόνο, όπως ορίζει το άρθρον 330 ΑΚ, δηλαδή κατά το μέτρο της επιμέλειας που απαιτείται στις συναλλαγές, αλλά με ζήλο, ευσυνειδησία και αφοσίωση, σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές της ιατρικής επιστήμης και της πείρας που έχει αποκτήσει. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αιτήσεώς του, ο αναιρεσείων επικαλείται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 914 ΑΚ, γιατί μολονότι δεν προέκυψε από οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο ότι ευθύνεται ο ορθοπεδικός ιατρός Α.

Μ. για το θάνατο του συγγενούς των αναιρεσίβλητων Γ. Γ., ωστόσο έκρινε ότι για το συμβάν αυτό τον βαρύνει υπαιτιότητα, συνιστάμενη στην παράλειψη οφειλόμενης συμπεριφοράς, χωρίς να αναφέρει σε τι συνίσταται η αμελής αυτή συμπεριφορά, υιοθετώντας τις απόψεις των ιατρών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας για τον χρόνο εμφανίσεως της γαστρορραγίας του ασθενούς και παραβλέποντας τις καταθέσεις των ιατρών πραγματογνωμόνων ότι η γαστρορραγία εμφανίσθηκε λίγες μόνο ώρες πριν τη μεταφορά του ασθενούς στο Νοσοκομείο.

Το Εφετείο Λάρισας, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα ακόλουθα: <<Στις 26-8-1998 ο Γ. Γ., ηλικίας 34 ετών, εισήχθη πάσχων από οξεία δισκοπάθεια στην ιδιωτική κλινική με την επωνυμία "ΑΣΚΛΗΠΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ" ιδιοκτησίας του δευτέρου εναγομένου (αναιρεσείοντος), ο οποίος ήταν και διοικητικός διευθυντής της. ...

Στις 30-8-1998 ο ασθενής εμφάνισε "πρήξιμο" του στομάχου, όπως έχει καταγραφεί στο δελτίο νοσηλείας αυτού ως "διόγκωση στομάχου στα πλάγια", μη κανονική αναπνοή (δύσπνοια) και πόνο στην πλάτη, ενώ από 1-9-1998 εμφάνισε πυρετό, και μάλιστα την 1-9-1998 37,50 C, την 3-9-1998 37,5 C και 38,1 C, την 4-9-1998 37,2 C, 37,7 C, 37,6 C και 38 C, την 5-9-1998 37,7 C, 38,3 C και 37,8 C.

Στα συμπτώματα αυτά ο πρώτος εναγόμενος (ενν. ο ιατρός Α. Μ.) δεν έδωσε σημασία, καίτοι όφειλε ως μέσος συνετός ιατρός, επιδεικνύοντας το ανάλογο καθήκον επιμέλειας, αλλά αντίθετα αυτός παρέλειψε να υποβάλει τον ασθενή σε σχετικές εξετάσεις και να καλέσει άλλους ιατρούς, άλλων ειδικοτήτων προς ενίσχυσή του, όπως παθολόγο για τον εντοπισμό της αιτίας διόγκωσης του στομάχου ή καρδιολόγο για τις μη κανονικές αναπνοές, τις ταχυκαρδίες και τον πόνο στην πλάτη ή γαστρεντερολόγο, οπότε και θα διαπιστωνόταν ότι είχε δημιουργηθεί πρόβλημα στον ασθενή, ενώ επίσης δεν προέβη σε άμεση και συχνή παρακολούθησή του, παρότι τα συμπτώματα που εμφάνιζε έπρεπε να τον προβληματίσουν και να τον ανησυχήσουν, ενόψει μάλιστα και του προαναφερθέντος ιστορικού του ασθενούς για έλκος βολβού δωδεκαδακτύλου, γεγονός που έπρεπε να τον κάνει ιδιαίτερα προσεκτικό.

Πρέπει δε να αναφερθεί ότι μπορεί τα ως άνω συμπτώματα να μη παραπέμπουν σαφώς σε πεπτικό έλκος ή γαστρορραγία, πλην όμως, εφόσον ο πρώτος κατηγορούμενος γνώριζε ότι ο ασθενής έπασχε προσφάτως από έλκος βολβού δωδεκαδακτύλου, όπως του επισημάνθηκε από τον ίδιο τον ασθενή και τους οικείους του, έπρεπε ως μέσος συνετός ιατρός να το διερευνήσει, προβαίνοντας σε σχετικές εξετάσεις ή καλώντας, κατά τα προεκτεθέντα, ειδικούς ιατρούς, παρέλειψε όμως να πράξει αυτά.

Την 5-9-1998 η κατάσταση του ασθενούς επιδεινώθηκε και περί ώρα 10.15 μ.μ. εμφάνισε λιποθυμικό επεισόδιο και κόπρανα μαύρου χρώματος (ένδειξη γαστρορραγίας). Για την κατάσταση αυτή ενημερώθηκε ο πρώτος εναγόμενος τηλεφωνικώς, πλην όμως αυτός παρέλειψε να μεταβεί στην κλινική αμέσως, ώστε να σχηματίσει ιδία αντίληψη περί της καταστάσεως του ασθενούς, να τον υποβάλει σε εξετάσεις και να τον μεταφέρει αμέσως στο Νοσοκομείο, αλλά έδωσε εντολή να παρακολουθούνται τα κόπρανα αυτού, ενώ τα συμπτώματα που του γνωστοποιήθηκαν κατά τα παραπάνω έδειχναν ότι ο ασθενής είχε υποστεί ήδη γαστρορραγία.

Αντιθέτως, μετέβη στην Κλινική μετά δίωρο, δηλαδή περί ώρα 00.50 της 6-9-1998. ... Ευθύς ως ο πρώτος εναγόμενος μετέβη στην Κλινική διαπίστωσε ότι ο ασθενής ήταν σε σοβαρή κατάσταση, γι' αυτό και τον μετέφερε με το αυτοκίνητό του, χωρίς να καλέσει ασθενοφόρο, στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, οπότε και περί ώρα 01.30 της 6-9-1998 επελήφθη του περιστατικού ο ειδικευόμενος ιατρός της Β' Παθολογικής Κλινικής Ι.

Σ., ... Όμως κατά το χρόνο αυτό η κατάσταση του ασθενούς είχε επιβαρυνθεί, αφού από τη γαστρεντερολογική εξέταση που διενεργήθηκε διαπιστώθηκε ότι το στομάχι αυτού ήταν πλήρες παλαιού και νέου αίματος με θρόμβους και αυτός είχε απωλέσει τα 2/3 του αίματός του. Έτσι, περί ώρα 03.00 και μετά την πάροδο 10λέπτου περίπου από της χορηγήσεως σ' αυτόν αίματος, ο ασθενής κατέληξε "συνεπεία αποξαιμίας από την αιμορραγία του στομάχου".

Με βάση τα πραγματικά αυτά περιστατικά το Εφετείο έκρινε στη συνέχεια ότι ο θάνατος του ως άνω ασθενούς οφείλεται στην ιατρική αμέλεια που ο πρώτος εναγόμενος επέδειξε κατά τη νοσηλεία αυτού, και ειδικότερα στις παραλείψεις του, όπως παραπάνω αναφέρθηκαν, εξαιτίας των οποίων αφενός μεν επιδεινώθηκε η κατάστασή του, αφού έμεινε αβοήθητος από 30-8-1998, οπότε και εμφανίσθηκαν συμπτώματα που δεν σχετίζονταν με την οσφυαλγία και τα οποία έπρεπε, επιδεικνύοντας τη δέουσα επιμέλεια και προσοχή, να διερευνήσει αυτός, προβαίνοντας στις σχετικές ιατρικές εξετάσεις είτε ο ίδιος είτε απευθυνόμενος σε ιατρούς άλλων ειδικοτήτων, αφετέρου απωλέσθηκε πολύτιμος χρόνος μέχρι να μεταβεί ο ίδιος στις 5-9-1998 στην κλινική και να μεταφερθεί ο ασθενής στο Νοσοκομείο Λάρισας, όταν πλέον η κατάστασή του ήταν βαρύτατη.

Οι παραλείψεις αυτές είναι, κατά τα δεδομένα, της κοινής πείρας, πρόσφορες να συντελέσουν στον θάνατο νοσηλευομένων, στην συγκεκριμένη δε περίπτωση ήταν όντως, κατά την απόφαση σε αιτιώδη συνάφεια με το επελθόν αποτέλεσμα. Και περαιτέρω η ίδια απόφαση, αναφερόμενη στην ευθύνη και του δευτέρου εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος για το επελθόν αποτέλεσμα, σημειώνει τα ακόλουθα:

«Ο δεύτερος εναγόμενος ... ήταν ιδιοκτήτης και διοικητικός διευθυντής της ως άνω ιδιωτικής κλινικής ... το γεγονός δε ότι ο τελευταίος (ενν. τον πρώτο εναγόμενο) παρείχε τις υπηρεσίες του στο χώρο κλινικής του δευτέρου εναγομένου (αναιρεσείοντος), κάνοντας χρήση, στο πλαίσιο λειτουργίας αυτής, όλων των μηχανημάτων, χειρουργείων και προσωπικού, ως και των παρεχομένων σ' αυτόν από την κλινική συναφών διευκολύνσεων, υπήρχε μια χαλαρή εξάρτηση του πρώτου εναγομένου ιατρού από το δεύτερο ως προς τον τόπο, χρόνο και όρους εργασίας του στην κλινική.

Επομένως, ... υπήρχε μεταξύ του πρώτου εναγομένου και του δευτέρου σχέση προστήσεως, κατ' άρθρο 922 ΑΚ», με βάση δε τις παραδοχές αυτές έκρινε το Εφετείο ότι ορθά το πρωτοβάθμιο δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο και εκτίμησε τις αποδείξεις και απέρριψε τους σχετικούς λόγους εφέσεως του αναιρεσείοντος ως αβάσιμους.

Το Εφετείο με το να απορρίψει με τις ανωτέρω σκέψεις το σχετικό λόγο εφέσεως, την οποία είχε ασκήσει ο αναιρεσείων κατά της 275/2005 πρωτόδικης αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαρίσης, που είχε κρίνει την αγωγή νόμιμη, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε και δεν παραβίασε τις εφαρμοσθείσες ως άνω ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 914, 922 ΑΚ σε συνδυασμό με αυτές του άρθρου 24 του α.ν. 1565/1939 "περί Κώδικος ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος", καθόσον τα πιο πάνω δεκτά γενόμενα, ότι δηλαδή ο θάνατος του ως άνω ασθενούς οφείλεται στην ιατρική αμέλεια που ο πρώτος εναγόμενος επέδειξε κατά τη νοσηλεία αυτού, και ειδικότερα στις παραλείψεις του, όπως παραπάνω αναφέρθηκαν, και ότι ο δεύτερος εναγόμενος (αναιρεσείων) είχε προστήσει αυτόν στη λειτουργία της κλινικής της οποίας ο ίδιος ήταν ιδιοκτήτης και διοικητικός διευθυντής, συνιστούν αδικοπρακτική συμπεριφορά και δικαιολογούν την παραδοχή της αγωγής των αναιρεσίβλητων ως συγγενών του θανόντος.

Επομένως, τα όσα αντίθετα υποστηρίζει ο αναιρεσείων με τον πρώτο λόγο του αναιρετηρίου, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθ. 1 του αρθρ. 559 του ΚΠολΔ τυγχάνουν αβάσιμα. Από τις ίδιες πιο πάνω παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, προκύπτει ότι έχει νόμιμη βάση και μάλιστα την απαιτούμενη αιτιολογία, γιατί καλύπτεται χωρίς λογικά κενά και αντιφάσεις και με πληρότητα και σαφήνεια, το πραγματικό των εφαρμοστέων εδώ πιο πάνω κανόνων ουσιαστικού δικαίου, τους οποίους η προσβαλλόμενη απόφαση δεν παραβίασε εκ πλαγίου με ανεπαρκείς αιτιολογίες.

Επομένως, τα όσα αντίθετα υποστηρίζει ο αναιρεσείων με τον ίδιο λόγο του αναιρετηρίου, με τον οποίο αποδίδεται εμμέσως στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθ. 19 του αρθρ. 559 KΠολΔ τυγχάνουν αβάσιμα.

Σύμφωνα με το άρθρο 559 αρ. 10 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο της ουσίας παρά τον νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως θεμελιώνεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ως αληθείς ουσιώδεις πραγματικούς ισχυρισμούς, χωρίς να έχει προσαχθεί οποιαδήποτε απόδειξη γι' αυτούς ή όταν δεν εκθέτει από ποια αποδεικτικά μέσα άντλησε την απόδειξη γι' αυτούς.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο της αιτήσεως, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε πράγματα τα οποία δεν προέκυπταν από κανένα αποδεικτικό στοιχείο, αφού και όλα τα φάρμακα που είχε χορηγήσει στον ασθενή ο θεράπων ιατρός Α. Μ. ήσαν συμβατά και ανεκτά από το έλκος και δεν μπορεί να προκάλεσαν αυτά την γαστρορραγία, τίποτε δε στην κατάσταση του ασθενούς μέχρι την 5-9-1998 δεν πρόδιδε την μέλλουσα να επέλθει γαστρορραγία, απόδειξη δε τούτου είναι ότι ο ασθενής μετέβη στο Νοσοκομείο Λάρισας πεζή και αυτοδυνάμως, ο δε θάνατος αυτού οφείλεται στην απειρία των ιατρών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας και στη βραδύτητα αποστολής αίματος για μετάγγιση στον ασθενή, και ενώ όλα αυτά αποδεικνύονταν από έγγραφα και μάρτυρες, η προσβαλλόμενη απόφαση τα παρέβλεψε και απέρριψε τους σχετικούς λόγους εφέσεως ως ουσιαστικά αβάσιμους και την έφεσή του στο σύνολό της.

Ο λόγος αυτός, όπως είναι διατυπωμένος, είναι μη νόμιμος, εφόσον τα αποδιδόμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση σφάλματα ανάγονται σε πλημμελή εκτίμηση των αποδείξεων, η οποία ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, εκτός αν παραβιάσθηκαν κανόνες δικαίου, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή αν υπάρχει λόγος αναιρέσεως κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 και 20, στοιχεία τα οποία δεν περιλαμβάνονται στον κρινόμενο λόγο αναιρέσεως.

Σύμφωνα με το άρθρο 559 αρ. 11 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά τον νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 335, 338 έως 340 και 561 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του μόνο τα επιτρεπόμενα από το νόμο αποδεικτικά μέσα, τα οποία επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς να ελέγχεται η κρίση του ως προς την αξιοπιστία των μαρτύρων και την αξιολόγηση των αποδείξεων γενικά, εκτός αν παραβιάσθηκαν κανόνες δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή στοιχειοθετείται λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 19 και 20 ΚΠολΔ, υποχρεούται πάντως το δικαστήριο να μη λάβει υπόψη του αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν.

Ωστόσο, δεν επιβάλλεται να γίνεται ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα, αλλά αρκεί να καθίσταται βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα κατ' είδος αναφερόμενα και επιτρεπτά κατά νόμο αποδεικτικά μέσα και σε καταφατική περίπτωση ο σχετικός λόγος αναιρέσεως απορρίπτεται ως αβάσιμος (ΑΠ 544/2005-ΑΠ 1137/2001).

Με τον τρίτο λόγο της αιτήσεώς του, ο αναιρεσείων επικαλείται ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τις εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης των δύο καθηγητών ιατρών που ορίσθηκαν αρμοδίως στα πλαίσια της σχετικής ποινικής δίκης, για να αποφανθούν επί του θέματος, καθώς και την ανάλογη έκθεση του τεχνικού συμβούλου που διόρισε ο ίδιος, μολονότι τις προσκόμισε και τις επικαλέσθηκε.

Από την επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο εκτίμησε μαζί με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και τις εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης, η οποία διατάχθηκε με την 3603/2003 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Λάρισας στα πλαίσια της παράλληλης ποινικής δίκης και διενεργήθηκε από τους Σ.

Π., επίκουρο καθηγητή Γαστρεντερολογίας, και Ν. Σ., καθηγητή Παθολογίας, και στην οποία παρέστη ως τεχνικός σύμβουλος των κατηγορουμένων ο Ε. Γ., Διευθυντής Α' Παθολογικής Κλινικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, γεγονός που προκύπτει αφενός μεν από την αναφορά στο κείμενό της των ονομάτων και της ιδιότητας καθενός τούτων, αφετέρου δε από την παράθεση στην απόφαση εκτενών αποσπασμάτων από τις αντίστοιχες εκθέσεις τους.

Κατ' ακολουθίαν τούτων η προσβαλλόμενη απόφαση έλαβε υπόψη κατά την εκτίμηση του αποδεικτικού υλικού και τις εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης, η οποία διενεργήθηκε στα πλαίσια της αντίστοιχης ποινικής δίκης, και την έκθεση του τεχνικού συμβούλου των κατηγορουμένων, μεταξύ των εγγράφων τα οποία προσκόμισε και επικαλέσθηκε ο αναιρεσείων, και κατόπιν τούτου ο σχετικός από το άρθρο 559 αρ.11 περ.γ' ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως τυγχάνει αβάσιμος.

Πρέπει, κατά συνέπεια, να απορριφθεί η αίτηση στο σύνολό της και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων ως ηττωμένος στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24-8-2008 αίτηση του Β. Ι. Δ. για αναίρεση της 508/2008 αποφάσεως του Εφετείου Λάρισας.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων και την ορίζει στο ποσόν των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Ιουλίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 31 Ιουλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ