1682/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1682 / 2018 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1682/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σοφία Ντάντου, Μαρία Τζανακάκη, Αντώνιο Τσαλαπόρτα και Ζαμπέτα Στράτα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Νοεμβρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Μ. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Παναγιωτόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Χ. Χ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο και 2) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΕΓΑ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Χρύσα Σαλαβράκου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-12-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6981/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4455/2016 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 17-10-2016 αίτησή του και τους από 5-9-2018 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ζαμπέτα Στράτα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο ο αναιρεσείων και η 2η των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Η κρινόμενη από 17/10/2016 (με αριθμό κατάθεσης …7/17-10-2016) αίτηση αναίρεσης κατά της με αριθμό 4455/2016 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων επί εφέσεων κατά της 6981/2013 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο, καθώς και από τη σύμβαση της ασφάλισής του (άρθρ. 681Α' Κ.Πολ.Δ. όπως ίσχυε πριν την αντικατάστασή του με τον Ν. 4335/2015), έχει ασκηθεί νομότυπα με την κατάθεση του δικογράφου αυτής στη γραμματεία του ως άνω δικαστηρίου (άρθρο 495 § 1 Κ.Πολ.Δ.) και εμπρόθεσμα, ήτοι εντός της οριζόμενης από το άρθρο 564 § 1 τριακονθήμερης προθεσμίας από την επίδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως (που έγινε στις 15/9/2016 όπως προκύπτει από την σχετική σημείωση επί κυρωμένου αντιγράφου αυτής του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης Π. Χ., ενώ η αίτηση αναίρεσης κατατέθηκε στις 17/10/2016, διότι η τελευταία ημέρα που έληγε η τριακονθήμερη προθεσμία ήταν η 15/10/2016 ημέρα Σάββατο και η επόμενη μη εξαιρετέα ήταν η 17/10/2016 ημέρα Δευτέρα σύμφωνα με το άρθρο 144 Κ.Πολ.Δ.).

Συνεπώς, ενόψει και των διατάξεων των άρθρων 552, 553 § 1β', 556, 558 και 577 Κ.Πολ.Δ., είναι παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της. Τέλος, όπως προκύπτει από την με αριθμό …8/20-7-2017 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Θεσσαλονίκης Δ. Τ., την οποία επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως μαζί με την επ' αυτής υπάρχουσα πράξη της Προέδρου του Δ' τμήματος του Αρείου Πάγου περί ορισμού δικασίμου για την εκδίκαση αυτής στις 3/11/2017, οπότε η συζήτηση αναβλήθηκε με σχετική σημείωση στο πινάκιο για την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στον πρώτο αναιρεσίβλητο για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 3/11/2017 και συνεπώς, εφόσον αυτός δεν εμφανίστηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, το δικαστήριο θα προχωρήσει στη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως παρά την απουσία αυτού, της εγγραφής της υπόθεσης στο πινάκιο επεχούσης θέση κλήτευσής του (άρθρο 575 εδ. Β', 226 § 4 εδ. 3 και 4 και 576 § 2 Κ.Πολ.Δ.).

lΙ. Επειδή κατά το άρθρο 569 § 2 Κ.Πολ.Δ., οι πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως ασκούνται με δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του Αρείου Πάγου τουλάχιστον 30 πλήρεις ημέρες πριν από τη συζήτηση της αναιρέσεως, ως τοιαύτης νοουμένης της κατ' άρθρο 568 § 2 του ιδίου κώδικα από τον πρόεδρο του οικείου τμήματος του Αρείου Πάγου οριζόμενης αρχικώς και όχι μεταγενεστέρως μετ' αναβολή, ματαίωση ή κήρυξη απαράδεκτης της συζητήσεως (Ολ.ΑΠ 143, 654/1984, ΑΠ 430/2017, 39/2016). Στην προκειμένη περίπτωση η Πρόεδρος του Δ' τμήματος του Αρείου Πάγου με την από 19/12/2016 πράξη της όρισε δικάσιμο για συζήτηση της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως την 3/11/2017, κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση της υποθέσεως κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο.

Συνεπώς, οι περιλαμβανόμενοι στο από 5/9/2018 δικόγραφο πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως, αφού συνεκδικασθούν με την από 17.10.2016 αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι, αφού κατατέθηκαν εκπροθέσμως στη γραμματεία του Δικαστηρίου τούτου την 6/9/2018, δηλαδή όχι 30 ημέρες πριν από την ως άνω αρχική δικάσιμο (3/11/2017).

III. Σύμφωνα με το άρθρο 560 αρ. 1 εδάφιο β' του Κ.Πολ.Δ. η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σε αυτούς. Κατά τη σαφή έννοια της ως άνω διατάξεως η παράβαση των διδαγμάτων αυτών ιδρύει τον αντίστοιχο λόγο αναίρεσης, μόνο αν το δικαστήριο εσφαλμένα χρησιμοποίησε ή παρέλειψε να χρησιμοποιήσει τα εν λόγω διδάγματα για την ανεύρεση, με βάση αυτά, της αληθινής έννοιας κανόνος δικαίου ή την υπαγωγή σ' αυτόν των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς και όχι όταν παραβαίνει τα διδάγματα αυτά κατά την εκτίμηση των αποδείξεων (ΑΠ 447/2002, 722/1999). Για την πληρότητα δε και το ορισμένο του λόγου αυτού αναίρεσης της παράβασης των διδαγμάτων της κοινής πείρας, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο ποία συγκεκριμένα διδάγματα της κοινής πείρας παραβιάστηκαν, ο κανόνας δικαίου για την αληθινή έννοια του οποίου δεν χρησιμοποιήθηκαν ή χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένα και σε τι συνίσταται η παράβαση, διαφορετικά ο λόγος της αναίρεσης είναι αόριστος (ΑΠ 9050/2016, 66/2004, 392/2002).

Συνεπώς, ο πρώτος από τον αριθμό 1 εδάφιο β' του άρθρου 560 (και όχι του άρθρου 559 που από παραδρομή αναγράφεται) του Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης, που συνίσταται στο ότι "το Δικαστήριο έκανε παράβαση διδαγμάτων κοινής πείρας που αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς", είναι αόριστος και ως εκ τούτου απαράδεκτος και απορριπτέος.

IV. Σύμφωνα με το άρθρο 560 αρ. 5 του Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Πράγματα υπό την έννοια της εν λόγω διάταξης είναι οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως (ΑΠ 1886/2006, 1000/2005). Για την πληρότητα του λόγου αυτού πρέπει το αναιρετήριο να περιέχει, στην μεν πρώτη από τις δύο διαλαμβανόμενες περιπτώσεις ποία ήσαν τα πράγματα που παρά το νόμο το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη μολονότι δεν προτάθηκαν ή προτάθηκαν απαράδεκτα, και ποία επίδραση άσκησαν στην έκβαση της δίκης, στη δε δεύτερη ποία ήσαν τα πράγματα που παρά το νόμο το ίδιο δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη, μολονότι προτάθηκαν παραδεκτά, και ποια επίδραση ασκούσαν στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 106/2001).

Συνεπώς, ο δεύτερος από τον αρ. 5 του άρθρου 560 (και όχι από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 που από παραδρομή αναγράφεται) του Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης, που συνίσταται στο ότι "Το ίδιο δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα, που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης", είναι αόριστος και ως εκ τούτου απαράδεκτος και απορριπτέος.

V. Κατά το άρθρο 560 αρ. 6 του Κ.Πολ.Δ. αναίρεση κατά αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, χωρεί αν η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Για να είναι δε ορισμένος και άρα παραδεκτός ο σχετικός λόγος αναίρεσης πρέπει, εκτός των άλλων στοιχείων, να εξειδικεύεται το σφάλμα του δικαστηρίου, δηλαδή: αν πρόκειται για παντελή έλλειψη αιτιολογίας μνεία μόνο της ελλείψεως, αν πρόκειται για ανεπαρκή αιτιολογία ποία επιπλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται, και αν πρόκειται για αντιφατικές αιτιολογίες ποίες είναι αυτές, σε τι συνίσταται η αντίφαση και από πού προκύπτει (Ολ.ΑΠ 32/1996), δεν αρκούν δε γενικές εκφράσεις για "ανεπάρκεια" ή "αντιφατικότητα" (ΑΠ 1176/1993).

Στην προκειμένη περίπτωση προβάλλεται με τον έκτο λόγο αναίρεσης η από τον αρ. 6 του άρθρου 560 (και όχι από τον αρ. 19 του άρθρου 559, που από παραδρομή αναγράφεται) του Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, που συνίσταται στο ότι "Το ίδιο δικαστήριο περίπτωση 19 του προαναφερόμενου άρθρου 559 δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αντιφατικές αιτιολογίες ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, εννοώ την εκ δεξιών προτεραιότητά μου σε δρόμο χωρίς σήμανση κ.λπ.

και έτσι δεν έχει νόμιμη βάση", ενώ στο δικόγραφο της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως αναφέρονται ως παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης ότι "είμαι αποκλειστικά υπαίτιος εγώ της πρόσκρουσης διότι δεν οδηγούσα με επιμέλεια δήθεν και τεταμένη την προσοχή μου ώστε να ελέγχω το αυτοκίνητό μου σε οποιεσδήποτε συνθήκες και να εκτελώ τους απαραίτητους χειρισμούς και παραβίασα δήθεν τις διατάξεις των άρθρων 12 § 1 εδ.

α' και β', 16 § 4, 21 και 26 §§ 4, 5 περ. α' του Ν. 2696/1999 (Κ.Ο.Κ.)". Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, καθόσον ουδόλως εξειδικεύει ο αναιρεσείων α) ποία επιπλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται επικαλούμενος ανεπαρκείς αιτιολογίες και β) ποίες είναι οι αντιφατικές αιτιολογίες, ενώ ως προς το σκέλος της ελλείψεως αιτιολογίας αντιφάσκει με την παραδοχή του αναιρετηρίου ότι η προσβαλλόμενη έχει τις ως άνω εκτεθείσες παραδοχές.

VI. Με τους 3ο, 4ο και 5ο λόγους αναίρεσης προβάλλονται, αντίστοιχα, οι αναιρετικές πλημμέλειες 1) ότι το δικαστήριο παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη, 2) ότι το ίδιο δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν και 3) ότι το ίδιο δικαστήριο εφάρμοσε εσφαλμένα τους ορισμούς του νόμου, ως προς το βάρος της απόδειξης. Όλοι οι ως άνω λόγοι είναι απορριπτέοι, ως απαράδεκτοι, διότι στο άρθρο 560 του Κ.Πολ.Δ. δεν προβλέπονται τέτοιοι λόγοι αναίρεσης κατά των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, όπως είναι η προσβαλλόμενη απόφαση. Μετά ταύτα, εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα της δεύτερης αναιρεσίβλητης, η οποία παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις (άρθρ. 176, 183, 191 § 2 Κ.Πολ.Δ.), αφού ο πρώτος αναιρεσίβλητος δεν παραστάθηκε και δεν υποβλήθηκε σε δικαστικά έξοδα, διαταχθεί δε η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 § 3 εδάφιο γ' Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει την από 17/10/2016 αίτηση αναίρεσης και τους από 5-9-2018 πρόσθετους λόγους.

Απορρίπτει την από 17/10/2016 αίτηση αναίρεσης, καθώς και τους από 5/9/2018 πρόσθετους λόγους αυτής κατά της 4455/2016 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της δεύτερης αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Δεκεμβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ