1682/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1682 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1682/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Μαΐου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) ..., 2) ..., 3) ..., κατοίκων..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Αλετρά με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Καλλέ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18/5/2001 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών και την από 22/6/2001 ανακοίνωση-προσεπίκληση του ήδη αναιρεσιβλήτου και νομικού προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1101/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7978/2003 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι ως άνω αναιρεσείουσες με την από 25/8/2004 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 771/2005 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία απέρριψε την αίτηση των αναιρεσειουσών κατά το μέρος που στρεφόταν κατά της δεύτερης των τότε αναιρεσιβλήτων και δέχτηκε την αίτηση ως προς τον πρώτο των τότε αναιρεσιβλήτων. Αναίρεσε κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό την 7978/2003 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και παρέπεμψε την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Εκδόθηκε η 4610/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 4/10/2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελευθέριος Μάλλιος, ανέγνωσε την από 12/5/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ για έλλειψη νόμιμης βάσης ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της απόφασης δεν προκύπτουν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης.

Ο λόγος άρα δεν ιδρύεται, όταν οι ελλείψεις αναφέρονται στην αιτιολόγηση απλά του αποδεικτικού πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια (ΑΠ 738/2008). Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχτηκε ανέλεγκτα τα παρακάτω πραγματικά περιστατικά, ύστερα από αξιολόγηση του όλου αποδεικτικού υλικού: "Στις ...

και ώρα 21,30, ο ... σύζυγος της πρώτης ενάγουσας και πατέρας των λοιπών εναγουσών της από 18-5-998 αγωγής, οδηγώντας το με αριθμό κυκλ. ...δίκυκλο μοτοποδήλατό του, εκινείτο επί της οδού ..., με κατεύθυνση προς το κέντρο της πόλης του .... Τον ίδιο χρόνο ο πρώτος εναγόμενος και πρώτος των εκκαλούντων ..., οδηγώντας το με αριθμό κυκλ. ...

ΙΧΕ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του, και ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική του ευθύνη στη δεύτερη εναγομένη και δεύτερη εκκαλούσα ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "ΦΟΙΝΙΞ - ΓΕΝΙΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", εκινείτο επί της οδού .., με κατεύθυνση από νότο προς βορρά, ερχόμενο από δεξιά σε σχέση με την πορεία του ως άνω μοτοποδηλάτου.

Οι παραπάνω οδοί είναι διπλής κατεύθυνσης, χωρίς διαγραμμίσεις στο οδόστρωμά τους, που να διαχωρίζουν τις αντίθετες κατευθύνσεις τους, το δε πλάτος του οδοστρώματος του ανέρχονταν για μεν την οδό ... σε 7,10 μέτρα, για δε την οδό ... σε 5,70 μέτρα. Η προτεραιότητα στην διασταύρωση των οδών αυτών ανήκει στα οχήματα που εκινούντο επί της οδού ..., λόγω ύπαρξης σχετικής ρυθμιστικής πινακίδας με την ένδειξη "SΤΟΡ" (Ρ - 2) επί της οδού..., που επέβαλε την υποχρεωτική διακοπή πορείας των οχημάτων, που εκινούντο επ' αυτής και επρόκειτο να εισέλθουν στη διασταύρωση.

Όταν το με αριθμό κυκλ. ...ΙΧΕ αυτοκίνητο έφθασε στο ύψος της διασταύρωσης, όπως είχε υποχρέωση, ούτε ήλεγξε αν επί της οδού ... εκινούντο άλλα οχήματα, προκειμένου να παραχωρήσει σ' αυτά την προτεραιότητα διέλευσης, αλλά συνέχισε την πορεία του, κινούμενος με ταχύτητα πάνω από 50 χιλιόμετρα την ώρα, παρά το γεγονός, ότι εκινείτο σε κατοικημένη περιοχή και εισήλθε στη διασταύρωση με σκοπό να τη διασχίσει, με αποτέλεσμα το κατ' εκείνη τη στιγμή διερχόμενο επί της οδού...

και κατευθυνόμενο προς το κέντρο της πόλεως δίκυκλο μοτοποδήλατο να συγκρουστεί με αυτό με σφοδρότητα και ο οδηγός του τελευταίου να υποστεί βαριές σωματικές κακώσεις και συγκεκριμένα πολλαπλά κατάγματα πλευρών, αιμοπερικάρδιο καρδιάς και επιστωματισμό αιμοθώρακος, από τις οποίες ως μόνης ενεργού αιτίας, μετά πάροδο δύο ωρών περίπου από το ατύχημα, επήλθε ο θάνατός του.

Κατά το χρόνο του ατυχήματος το οδόστρωμα ήταν ολισθηρό και η ορατότητα περιορισμένη, λόγω βροχόπτωσης. Το σημείο της σύγκρουσης βρίσκεται στο μέσον περίπου της διασταύρωσης, τα δε θραύσματα υάλων και λοιπά ευρήματα από τη σύγκρουση τοποθετούνται εντός της διασταύρωσης, στο αντίθετο με την πορεία του μοτοποδηλάτου ρεύμα κυκλοφορίας, πράγμα, που υποδηλώνει, ότι ο μοτοποδηλάτης πριν τη σύγκρουση εκινείτο στο μέσον περίπου του πλάτους του οδοστρώματος της οδού.

Σημειώνεται, επίσης, ότι ο μοτοποδηλάτης, που φορούσε κατά το χρόνο του ατυχήματος γυαλιά μυωπίας, δεν φορούσε προστατευτικό κράνος και εστερείτο άδειας ικανότητας οδηγήσεως, τελούσε υπό την επήρεια οινοπνεύματος, αφού στο αίμα του βρέθηκε αλκοόλ σε ποσοστό 1,35 %0 ανά λίτρο αίματος. Ο οδηγός αυτός του μοτοποδηλάτου, κινούμενος με ταχύτητα πάνω από 40 χιλιόμετρα την ώρα, που ήταν το ανώτατο όριο ταχύτητας για την κατηγορία του οχήματος του για κατοικημένη περιοχή, φθάνοντας στο ύψος της ως άνω διασταύρωσης των οδών, δεν μείωσε την αυξημένη ταχύτητα, ενόψει και των επικρατουσών καιρικών συνθηκών, που μείωσαν αισθητά την ορατότητά του, αλλά και λόγω του ότι από απόσταση τουλάχιστον 20 μέτρων, καίτοι είχε αντιληφθεί το ως άνω ΙΧΕ να κατευθύνεται προς τη διασταύρωση των εν λόγω οδών, αφού στη δεξιά πλευρά του, όπου εκινείτο ο πρώτος εναγόμενος, δεν παρεμβάλλονταν εμπόδια, που να δυσχεραίνουν την ορατότητά του προς την κατεύθυνση αυτή, δεν πραγματοποίησε εγκαίρως αποφευκτικό ελιγμό και συγκεκριμένα αριστερή στροφή του μοτοποδηλάτου, ώστε να αποφύγει το ΙΧΕ αυτοκίνητο του πρώτου εναγομένου, αλλά συνέχισε την πορεία του με την ίδια ταχύτητα, με αποτέλεσμα να συγκρουσθεί με το εμπρόσθιο τμήμα του μοτοποδηλάτου του στην μπροστινή αριστερή πόρτα του ως άνω αυτοκινήτου.

Με τα δεδομένα αυτά η ένδικη σύγκρουση οφείλεται σε συγκλίνουσα αμέλεια αμφοτέρων των οδηγών των ως άνω οχημάτων, με βαρύνουσα εκείνη του οδηγού του ΙΧΕ αυτοκινήτου, που ανέρχεται σε 80%, του δε οδηγού του μοτοποδηλάτου σε ποσοστό 20%, οι οποίοι δεν οδηγούσαν με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή τους τα ανωτέρω οχήματά τους, όπως όφειλαν ως μέσοι συνετοί οδηγοί κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες, προσέτι δε ο οδηγός του ΙΧΕ αυτοκινήτου παραβίασε ρυθμιστική της κυκλοφορίας πινακίδα με την ένδειξη "SΤΟΡ", που υπήρχε στην πορεία του πριν την διασταύρωση των ως άνω οδών, ενώ ο οδηγός του μοτοποδηλάτου και θανών δεν ελάττωσε την ταχύτητά του, ενόψει της διασταύρωσης και των επικρατουσών δυσμενών συνθηκών, (ολισθηρότητα οδοστρώματος και περιορισμένη ορατότητα, λόγω βροχόπτωσης), σε βαθμό τέτοιο, ώστε να μπορέσει να ενεργήσει εγκαίρως αποφευκτικό ελιγμό κατά την ανέλεγκτη είσοδο του ΙΧΕ αυτοκινήτου στη διασταύρωση αυτή, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο τελευταίος οδηγούσε χωρίς να έχει άδεια οδηγήσεως μοτοποδηλάτου, καθώς και υπό την επήρεια οινοπνεύματος, αφού όπως εκτίθεται και ανωτέρω ανιχνεύτηκε στο αίμα του αλκοόλ 1,35 %0, που οπωσδήποτε επηρέασαν την οδηγική του συμπεριφορά και την ικανότητα αντίληψης και αντίδρασης, στην επίσης παραβατική συμπεριφορά του οδηγού του ως άνω ΙΧΕ αυτοκινήτου.

Επομένως, ο οδηγός του ΙΧΕ αυτοκινήτου παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 12 παρ. 1 ..... 4 παρ. 3 (Ρ-2) του Ν. 2696/99 - ΚΟΚ και ο οδηγός του μοτοποδηλάτου τις διατάξεις του άρθρου 12 παρ.1 και 2, 13 παρ. 2 και 42 του Ν. 12696/99 -ΚΟΚ". Κρίνοντας, έτσι, το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, για τη συγκλίνουσα υπαιτιότητα του οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου κατά ποσοστό 80 %, αλλά και του θύματος κατά ποσοστό 20%, συγγενούς των αναιρεσειόντων, και τον αιτιώδη σύνδεσμο, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη της εφαρμογής των ως άνω διατάξεων και των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 του ΑΚ, αφού εκτίθενται με σαφήνεια οι επικρατούσες στην περιοχή κατά το χρόνο του ατυχήματος συνθήκες, όπως και οι συνθήκες της σύγκρουσης του μοτοποδηλάτου και του ΙΧΕ αυτοκινήτου.

Ειδικότερα, η συνυπαιτιότητα του ..., κατά τις παραδοχές της πληττόμενης απόφασης, προσδιορίζεται στην οδήγηση του μοτοποδηλάτου του υπό την επήρεια οινοπνεύματος, στο ότι δεν μείωσε την υπερβολική για τις περιστάσεις ταχύτητα των 40 χιλιομέτρων την ώρα, σε διασταύρωση οδών, ενόψει και των επικρατουσών καιρικών συνθηκών που προσδιορίζει, όπως προσδιορίζει και πως από απόσταση τουλάχιστον 20 μέτρων, καίτοι είχε αντιληφθεί το ως άνω ΙΧΕ αυτοκίνητο να κατευθύνεται προς τη διασταύρωση των εν λόγω οδών, αφού στη δεξιά πλευρά του, όπου εκινείτο ο αναιρεσίβλητος, δεν παρεμβαλλόταν εμπόδια, που να δυσχεραίνουν την ορατότητά του προς την κατεύθυνση αυτή, δεν πραγματοποίησε εγκαίρως αποφευκτικό ελιγμό, και συγκεκριμένα αριστερή στροφή του μοτοποδηλάτου του, ώστε να το αποφύγει, αλλά συνέχισε την πορεία του με την ίδια ταχύτητα, με αποτέλεσμα να συγκρουσθεί με το εμπρόσθιο τμήμα του μοτοποδηλάτου του στην αριστερή πόρτα του ως άνω αυτοκινήτου.

Οι περαιτέρω αιτιάσεις, κατά το μέρος που αναφέρονται στην πληρέστερη ανάλυση των αποδείξεων, είναι απορριπτέες ως απαράδεκτες, διότι το εξ αυτών πόρισμα εκτίθεται σαφώς. Τέλος όλες οι λοιπές αιτιάσεις του αναιρετηρίου, κατά το μέρος που πλήττουν, με το πρόσχημα την απλή επίκληση αναιρετικών πλημμελειών, την αναιρετικά ανέλεγκτη για πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες.

Κατά συνέπεια, ο αντίθετος μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με το οποίο προβάλλονται οι αναιρετικές πλημμέλειες του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος κατά ένα μέρος και απαράδεκτος κατά το άλλο μέρος.

ΙΙ. Μετά τα παραπάνω η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί και να καταδικαστούν οι αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, σύμφωνα με τα άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4-10-2007 αίτηση των ...κλπ για αναίρεση της 4610/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οχτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιουνίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 30 Ιουνίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ