Supreme Court dismisses appeal on paternity recognition statute of limitations due to insufficient reasoning regarding the start date.

Απόφαση 1680 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1680/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Αθανάσιο Κουτρομάνο και Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Φεβρουαρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Τoυ αναιρεσείοντος: Χ, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σωτήριο Νοτάρη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γρηγόριο Λαγομάτη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-1-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Γιαννιτσών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 110/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 402/2007 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 3-6-2007 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Παπαντωνοπούλου ανέγνωσε την από 1-2-2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως συνάγεται από τις διατάξεις των άρθρων 1483 παρ. 1, 255, 279 και 280 Α.Κ., η ετήσια αποσβεστική προθεσμία του δικαιώματος του τέκνου για αναγνώριση της πατρότητας, η οποία λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, αρχίζει από την ενηλικίωσή του, αναστέλλεται δε για όσο χρόνο ο δικαιούχος εμποδίστηκε μέσα στο τελευταίο εξάμηνο του χρόνου της παραγραφής από δικαιοστάσιο ή από άλλο λόγο ανώτερης βίας να ασκήσει την αξίωση (1044/1994).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος και επικύρωσε την πρωτοβάθμια απόφαση με την οποία απορρίφθηκε ως ουσιαστικά αβάσιμη η αγωγή του περί αναγνωρίσεως της πατρότητος του αναιρεσιβλήτου ως βιολογικού του πατέρα, κατά παραδοχή της υπό του τελευταίου προβληθείσης ενστάσεως παρόδου της από το άρθρο 1483 παρ. 1 εδαφ.β ΑΚ ετήσιας αποσβεστικής προθεσμίας από την ενηλικίωσή του και απόρριψη ως αβάσιμης της αντενστάσεως του αναιρεσείοντος περί αναστολής της αποσβεστικής αυτής προθεσμίας λόγω ανωτέρας βίας, συνιστάμενης στο ότι αυτός πληροφορήθηκε για πρώτη φορά αρχές Ιουλίου 2004 από τη φυσική του μητέρα ότι είναι θετό τέκνο των θετών γονέων του και ότι ο αναιρεσίβλητος τυγχάνει βιολογικός του πατέρας, με την ειδικότερη αιτιολογία ότι αποσβέστηκε το δικαίωμα του αναιρεσείοντος διότι από το χρόνο άρσεως της ανώτερης βίας και παύσεως της αναστολής της αποσβεστικής προθεσμίας, παρήλθε η προβλεπόμενη από το άρθρο 257 παρ. 2 ΑΚ εξάμηνη προθεσμία.

Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, ότι το Εφετείο παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 1483 παρ. 2 ΑΚ, εφαρμοζόμενη αναλογικώς στην περίπτωση που το ενήλικο τέκνο καλύπτεται από το τεκμήριο καταγωγής από γάμο, με το να μη δεχθεί ότι δεν είχε παρέλθει η ετήσια αποσβεστική προθεσμία του άρθρου 1483 παρ. 1 εδαφ.

β ίδιου Κώδικα από το χρονικό σημείο που αυτός πληροφορήθηκε την αλήθεια για την ιδιότητα του αναιρεσιβλήτου ως βιολογικού του πατέρα. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, προεχόντως ως στηριζόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση, διότι όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, εφάρμοσε, ορθώς, τις εφαρμοστέες εν προκειμένω διατάξεις των άρθρων 1483 παρ. 1 εδαφ.β' σε συνδυασμό με τις όμοιες των άρθρων 255, 279 και 280 ΑΚ, παρά τα ως εκ περισσού (πλεοναστικώς) αναφερόμενα, περί αναλογικής εφαρμογής της διατάξεως του άρθρου 1483 παρ. 2 ΑΚ στην περίπτωση που το τέκνο καλύπτεται από το τεκμήριο καταγωγής σε γάμο, περίπτωση που δεν συντρέχει εν προκειμένω αφού ο αναιρεσείων ως θετό τέκνο δεν καλύπτεται από το τεκμήριο του άρθρου 1465 Α.Κ.

Ο εκ του άρθρου 559 αριθ. 11γ του Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως, ιδρυόμενος αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αν προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, βεβαιώνει ότι έλαβε υπόψη τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων αποδείξεως και ανταποδείξεως, τα έγγραφα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν και τις υπ' αριθμ. ....., ..... και ..... ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων του ενάγοντος ενώπιον της Ειρηνοδίκου Σερρών. Από τη βεβαίωση αυτή, σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως, προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και εκτίμησε ελεύθερα (Κ.Πολ.Δ. 340) με τις λοιπές αποδείξεις τις ως άνω ένορκες βεβαιώσεις, τις οποίες μάλιστα ρητά μνημονεύει και ο αντίθετος από την προαναφερθείσα διάταξη δεύτερος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Ο από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης, ιδρύεται αν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως αιτιολογίες όμως νοούνται στη διάταξη αυτή μόνον οι επί των αποδεικνυομένων ή μη πραγματικών γεγονότων ουσιαστικές παραδοχές, η έλλειψη, αντίφαση ή ανεπάρκεια των οποίων καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής του ουσιαστικού νόμου και όχι όταν η ανεπάρκεια ή αντίφαση αφορά την έννοια των εφαρμοστέων διατάξεων (ΑΠ 493/2007).

Αντίθετα δεν ενέχουν έλλειψη νόμιμης βάσης κατά το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, ελλείψεις, ανεπάρκεια ή αντίφαση των αιτιολογιών της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγησή τους καθώς και στην αιτιολόγηση του σαφούς αποδεικτικού πορίσματος, αναφορικά με κάποιο ουσιώδες ζήτημα.

Εξάλλου, για το ορισμένο του αναιρετικού αυτού λόγου, πρέπει να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο α)οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως, ή η μνεία ότι αυτή στερείται παντελώς αιτιολογίας, β)ο ισχυρισμός (αγωγή, ένσταση) που προτάθηκαν προς θεμελίωσή του ως προς τον οποίο η έλλειψη, ανεπάρκεια ή αντίφαση και η σύνδεση του με το διατακτικό και γ) εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου, δηλαδή αν πρόκειται για παντελή έλλειψη αιτιολογίας, μνεία μόνο τούτου, αν πρόκειται για ανεπαρκή αιτιολογία, ποια επιπλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται ή ως προς τι υπάρχει έλλειψη του νομικού χαρακτηρισμού και αν πρόκειται για αντιφατικές αιτιολογίες ποιες είναι αυτές και σε τι συνίσταται η αντίφαση και από που προκύπτει.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο του αναιρετηρίου και με την επίκληση δύο μόνον αποσπασματικών και επιλεκτικών παραδοχών του δικαστηρίου της ουσίας, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, για έλλειψη νόμιμης βάσης και ειδικότερα α) ότι υπάρχει αντίφαση και ασάφεια στις εφαρμοσθείσες από το Εφετείο νομικές διατάξεις ως προς τον χρονικό προσδιορισμό αποσβέσεως του ενδίκου δικαιώματος του αναιρεσείοντος περί αναγνωρίσεως της πατρότητος του αναιρεσιβλήτου ως βιολογικού του πατέρα με την παραδοχή αφ' ενός μεν αναλογικής εφαρμογής της διατάξεως του άρθρου 1483 παρ. 2 ΑΚ αφ' ετέρου δε των διατάξεων των άρθρων 255 και 257 παρ. 2 ΑΚ και β)η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση περιέχει ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το χρονικό σημείο άρσεως της ανώτερης βίας και ακολούθως έναρξης της αποσβεστικής προθεσμίας του ανωτέρω δικαιώματός του και ως προς την κρίση της αναφορικά με το χρόνο που απαιτήθηκε, από την γνώση του αναιρεσείοντος ότι είναι φυσικό τέκνο του αναιρεσιβλήτου μέχρι την άσκηση της ένδικης αγωγής.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, ως προς μεν την υπό στοιχείο α αιτίαση διότι η ασάφεια αναφέρεται στις νομικές διατάξεις που εφάρμοσε το Εφετείο για να καταλήξει στο σαφώς διατυπούμενο όμως αποδεικτικό του πόρισμα, ως προς δε την υπό στοιχείο β αιτίαση, λόγω της αοριστίας του, διότι δεν αναφέρονται οι πλήρεις ουσιαστικές παραδοχές του δικαστηρίου της ουσίας, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε το Εφετείο με βάση τα οποία απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την καθ' υποφορά προβληθείσα αντένσταση του αναιρεσείοντος περί του χρόνου που έλαβε αυτός γνώση της υπάρξεως του βιολογικού του πατέρα και τα ως άνω ελλείποντα περιστατικά, σε κάθε περίπτωση δε η αιτίαση αυτή πλήττει την αναιρετικά ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων ως προς το χρόνο γνώσης του αναιρεσείοντος περί του ότι ο αναιρεσίβλητος είναι φυσικός του πατέρας.

Μετά ταύτα πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, ως ηττηθείς, στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), που κατέθεσε έγγραφες προτάσεις, κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 3 Ιουνίου 2007 αίτηση του Χ για αναίρεση της υπ' αριθμ. 402/2007 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης,

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Ιουνίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Σεπτεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ