Supreme Court dismisses appeal on defamation claim, upholding lower court's award of damages for newspaper publication.

Απόφαση 1679 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1679/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Δεκεμβρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσείοντων-καλούντων: 1. Εταιρίας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΚΟΣΜΟΣ ΕΠΕ" που εδρεύει στην Πάτρα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Α. Π., 3. Κ. Φ., 4. Ν. Ξ., 5. Φ. Α., 6. Α. Ρ., 7. Β. Κ., 8. Ι. Σ., 9. Μ. Π., 10. Μ. Ε., 11. Δ. Σ. και 12. Γ. Κ., κατοίκων .... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Κουτσουλέο.

Των αναιρεσιβλήτων- καθών η κλήση: 1. Ε. Σ. του Π. και 2. Β. συζ. Σ. Ε., κατοίκων ... . Ο πρώτος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητα του ως δικηγόρος και η δεύτερη εκπροσωπήθηκε από τον πρώτο αναιρεσίβλητο, ως πληρεξούσιο δικηγόρο της.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ η κλήση προς το επαγγελματικό σωματείο με την επωνυμία "ΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ-ΗΠΕΙΡΟΥ-ΝΗΣΩΝ" που εδρεύει στην Πάτρα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Σκαρίμπα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-12-2006 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, και την από 3-1-2007 πρόσθετη παρέμβαση, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πατρών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 623/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 53/2009 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι αναιρεσείοντες με την από 6-3-2009 αίτησή τους και τους από 30-6-2009 πρόσθετους λόγους. Εκδόθηκε η 1803/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Ήδη η υπόθεση έρχεται πάλι για συζήτηση με την από 8-2-2012 κλήση των καλούντων-αναιρεσειόντων.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος ανέγνωσε την από 7-1-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων, ο αναιρεσίβλητος ζήτησε την απόρριψη τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Εισάγεται προς κρίση αίτηση αναίρεσης κατά απόφασης δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, η οποία έκρινε για αξίωση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, την οποία οι ήδη αναιρεσίβλητοι - ενάγοντες υπέστησαν από δημοσίευμα που υπήρχε σε εφημερίδα της οποίας μέλη της διευθυντικής ομάδας είναι οι ήδη αναιρεσείοντες. Σημειώνεται, πως ο εκ των αναιρεσειόντων Μ. Ε., είχε δικασθεί ερήμην στον δεύτερο βαθμό, ουδόλως δε προκύπτει πως έχει ασκήσει ανακοπή ερημοδικίας κατά της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ή ότι η τελευταία έχει επιδοθεί σ' αυτόν και έχει παρέλθει η προθεσμία προς άσκηση του πιο πάνω ενδίκου μέσου. Κρίνεται όμως, πως, εφ' όσον, ήδη άσκησε την υπό κρίση αναίρεση απ' ευθείας, παραιτήθηκε από το δικαίωμα άσκησης της ανακοπής ερημοδικίας (Ολ.ΑΠ 5/2001), εφ' όσον υφίσταται και η σχετική προς τον υπογράφοντα την αίτηση αναίρεσης δικηγόρο πληρεξουσιότητα (ΑΠ 42/1990, Ολ.ΑΠ 1/1998, ΑΠ 630/2011).

ΙΙ. Με το άρθρο 559 αρ.11γ ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο, δεν έλαβε υπ' όψιν αποδεικτικό μέσο που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Ο λόγος όμως αυτός δεν στοιχειοθετείται, αν προκύπτει από την απόφαση, ότι ελήφθησαν υπ' όψιν, όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκομίστηκαν και των οποίων έγινε επίκληση.

Δηλαδή, πρέπει να έχει γίνει επίκληση του αποδεικτικού μέσου και δη κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, ώστε να προκύπτει η ταυτότητά του (ΑΠ 418/2004, ΑΠ 556/2004). Αρκεί δε η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου, χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολόγησης και αναφοράς σε καθένα ξεχωριστά, εφόσον, από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες προκύπτει, χωρίς αμφιβολία, η λήψη υπ' όψιν του αποδεικτικού μέσου (ΑΠ 853/2006, ΑΠ 126/2006).

Στην συγκεκριμένη περίπτωση, η προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρει, πως, στο σχηματισμό της ουσιαστικής κρίσης της, οδηγήθηκε "... από την εκτίμηση των ενόρκων καταθέσεων των μαρτύρων αποδείξεως και ανταποδείξεως που εξετάσθηκαν στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και διαλαμβάνονται (οι καταθέσεις) στα ταυτάριθμα με την εκκαλούμενη πρακτικά δημοσίας συνεδριάσεως του, όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που προσκομίζουν νομοτύπως μετ' επικλήσεως οι διάδικοι στα οποία περιλαμβάνονται και οι προσκομιζόμενοι δίσκοι με τα απομαγνητοφωνημένα κείμενα τους, των οποίων το περιεχόμενο δεν αμφισβητείται, την υπ' αριθμ. .../16.2.2007 ένορκη βεβαίωση ενώπιον της συμ/φου Πατρών Ειρήνης Μητροπούλου-Καρακάση που δόθηκε μετά προηγούμενη νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση των εναγόντων, την υπ' αριθμ. .../16.2.2007 ένορκη βεβαίωση ενώπιον της συμ/φου Πατρών Αναστασίας Κωνσταντίνου-Καφέζα που δόθηκε μετά προηγούμενη νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση των εναγομένων, την υπ' αριθμ. .../23.2.2007 ένορκη βεβαίωση ενώπιον της τελευταίας συμ/φου και την υπ' αριθμ. .../22.2.2007 ένορκη βεβαίωση ενώπιον της συμ/φου Πατρών Ειρήνης Μητροπούλου-Καρακάση, οι οποίες λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο τούτο, αν και δόθηκαν μετά την συζήτηση της αγωγής στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, εφόσον προηγήθηκε νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση των αντιδίκων." Από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό προς το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως ουδεμία καταλείπεται αμφιβολία, ότι το Εφετείο έλαβε υπ' όψιν και εκτίμησε (μαζί με όλα τα αποδεικτικά μέσα) και φερόμενα στην αίτηση αναίρεσης ως αγνοηθέντα έγγραφα των διαδίκων.

Διευκρινίζεται, πώς το αν το δικαστήριο, προσέδωσε στα έγγραφα αυτά την "... ανάλογη βαρύτητα ...", είναι διαφορετικό θέμα, από το αν τα έλαβε υπ' όψιν ή όχι. Άλλωστε, ουδόλως μνημονεύεται στο αναιρετήριο, ποια ήταν η βαρύτητα που έπρεπε να δοθεί σ' αυτά, και ποια, πράγματι, δόθηκε. Συνακόλουθα, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, ο οποίος αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από το άρθρο 559 αρ. 11 πλημμέλεια, είναι αβάσιμος.

ΙΙΙ. Εξ άλλου, με τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.11 περιπτ.β' , παρέχεται λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο παρά το νόμο, έλαβε υπ' όψιν του αποδείξεις που δεν προσκομίστηκαν και δεν έγινε νόμιμη επίκληση τους με τις προτάσεις, και όταν η υπόθεση εκδικάζεται με τους κανόνες ειδικής διαδικασίας (ΑΠ 1449/1992). Δεν είναι, όμως, νόμιμη επίκληση, η ενσωμάτωση στις προτάσεις του εφετείου των πρωτόδικων προτάσεων, στις οποίες μνημονεύεται το έγγραφο (ΑΠ 290/1998), ή η γενική αναφορά εκεί σε όλα τα έγγραφα, που ο διάδικος έχει επικαλεσθεί και προσκομίσει πρωτόδικα χωρίς παραπομπή σε συγκεκριμένα μέρη των επανυποβαλλομένων πρωτόδικων προτάσεων, όπου περιέχεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου (ΑΠ 418/2004 βλ. και Ολ.ΑΠ 23/2008 ΑΠ 824/2010). Για το ορισμένο του λόγου αυτού, θα πρέπει να αναφέρεται, ποια αποδεικτικά μέσα, ελήφθησαν, παρατύπως, υπόψιν (σχετ. ΑΠ 244/2001). Οι αναιρεσείοντες, προβάλλουν, πως το Εφετείο, έλαβε υπόψιν του αποδεικτικά μέσα, τα οποία δεν προσκομίστηκαν νόμιμα, ούτε έγινε νόμιμη επίκληση τους, εφ' όσον έγινε αναφορά στις πρωτόδικες προτάσεις τους και ενσωμάτωση τούτων στις προτάσεις τους ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου. Όμως, δεν προσδιορίζουν, όπως έπρεπε, ποία έγγραφα δεν έπρεπε να λάβει υπ' όψιν το Δικαστήριο.

Πέραν όμως, της πιο πάνω αόριστης αναφοράς τους, από τη νόμιμη επισκόπηση (αρθρ. 561 §2 Κ.Πολ.Δ.) των προτάσεων των αναιρεσιβλήτων στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο εξάγεται, ότι, ναι μεν αυτοί έχουν ενσωματώσει σ' αυτές τις προτάσεις τους ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, όμως, πέραν αυτών, προσκομίζουν και επικαλούνται, νόμιμα, σειρά εγγράφων.

Άρα, ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης που προβάλλει τα αντίθετα, προσάπτων στην απόφαση τις από το άρθρο 559 αρ. 1 (άλλως 8, άλλως 19, άλλως 14) Κ.Πολ.Δ. πλημμέλειες, είναι αβάσιμος. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, όπως αναμφίβολα, είναι και οι ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του Συντάγματος (Ολ.ΑΠ 9/2004) και των επικυρωμένων από την Ελλάδα Διεθνών Συμβάσεων (ΑΠ 1661/1995).

Αυτό συμβαίνει, όταν εχώρησε ψευδής ερμηνεία ή κακή εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Εσφαλμένη, κατ' ακρίβειαν εφαρμογή υπάρχει, όταν αποδόθηκε μεν στη μείζονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, ορθά, η έννοια του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, στη συνέχεια, όμως, δεν εφαρμόστηκε ο ίδιος στην κρινόμενη περίπτωση, αν και τα περιστατικά που δέχτηκε, ανέλεγκτα, ο δικαστής της ουσίας υπάγονταν στον κανόνα αυτό ή, αντίστροφα, εφαρμόστηκε ο κανόνας αυτός, αν και τα περιστατικά δεν υπάγονταν σ' αυτόν (Ολ.ΑΠ 36/1998, Ολ.ΑΠ 4/2006).

Ο λόγος αυτός ιδρύεται, και, όταν το δικαστήριο παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας, μόνο, όμως, ως προς την ερμηνεία των κανόνων δικαίου, δηλαδή, όταν εξειδικεύονται οι περιεχόμενες στον κανόνα δικαίου αόριστες νομικές έννοιες, ή γίνεται υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στον προσήκοντα κανόνα δικαίου (Ολ.ΑΠ 23/1988, ΑΠ 750/2003), όχι όμως και όταν αυτά χρησιμεύουν προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, εκτίμηση των αποδείξεων (ΑΠ 120/2004) ή για την ερμηνεία της δικαιοπραξίας ή την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων (Ολ.ΑΠ 10/2005, ΑΠ 1373/2002).

Τα διδάγματα της κοινής πείρας δε, είναι αρχές για την εξέλιξη των πραγμάτων που συνάγονται από την παρατήρηση του καθημερινού βίου, την επιστημονική έρευνα και την εν γένει επαγγελματική ενασχόληση και μπορεί να χρησιμοποιηθούν, είτε για να εξακριβωθεί η βασιμότητα των πραγματικών περιστατικών που αποτέλεσαν το αντικείμενο της απόδειξης, είτε για να γίνει, μετά τη διαπίστωση της βασιμότητας αυτών, η υπαγωγή τους σε νομικούς κανόνες (Ολ.ΑΠ 10/2006).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο μόνο §1 του ν. 178/1981 "Περί Αστικής Ευθύνης του τύπου και άλλων τινών διατάξεων", ο ιδιοκτήτης παντός εντύπου υποχρεούται σε πλήρη αποζημίωση για την παράνομη περιουσιακή ζημία, καθώς και σε χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που προξενήθηκε υπαίτια, με δημοσίευμα, το οποίο θίγει την τιμή και την υπόληψη κάθε ατόμου, έστω και αν, η κατά το άρθρο 914 ΑΚ υπαιτιότητα, η κατά το άρθρο 919 του ΑΚ πρόθεση και η κατά το άρθρο 920 του ΑΚ γνώση ή υπαίτια άγνοια συντρέχει στον συντάκτη του δημοσιεύματος ή αν ο τελευταίος είναι άγνωστος στον εκδότη ή στο διευθυντή συντάξεως του εντύπου.

Στην παρ. 2 του ίδιου άρθρου, όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο μόνο §4 του Ν. 243/1994, η κατά το άρθρο 932 του ΑΚ χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης του αδικηθέντος από κάποια από τις προβλεπόμενες στην προηγούμενη παράγραφο πράξεις ορίζεται, εφόσον αυτές τελέστηκαν δια του τύπου, κατά την κρίση του δικαστή, όχι κατώτερη των δύο εκατομμυρίων (2.000.000) δραχμών, για εφημερίδες και περιοδικά που κυκλοφορούν, εκτός Αθηνών και Θεσσαλονίκης.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει σαφώς, ότι, αναφέρονται μόνο στην ευθύνη του ιδιοκτήτη του εντύπου φυσικού ή νομικού προσώπου, και όχι στον συντάκτη του επιλήψιμου δημοσιεύματος ή τον εκδότη του εντύπου, (αν αυτός δεν ταυτίζεται με τον ιδιοκτήτη) ή τον διευθυντή σύνταξης. Οι παραπάνω ευθύνονται για την αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας ή της ηθικής βλάβης που έχει προκληθεί από επιλήψιμο δημοσίευμα, κατά τις κοινές διατάξεις των άρθρων 57, 59, 914, 919, 920, 932 του ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 361-363 του ΠΚ.

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 57 του ΑΚ, όποιος προσβάλλεται παράνομα στην προσωπικότητα του, έχει δικαίωμα να απαιτήσει να αρθεί η προσβολή και να μην επαναληφθεί στο μέλλον, ενώ αξίωση αποζημίωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες δεν αποκλείεται, ενώ, κατά το άρθρο 59 του ΑΚ, και στην περίπτωση του άρθρου 57 του ΑΚ, το δικαστήριο, με την απόφαση του, ύστερα από αίτηση αυτού που έχει προσβληθεί και αφού λάβει υπόψη το είδος της προσβολής, μπορεί, επιπλέον, να καταδικάσει τον υπαίτιο να ικανοποιήσει την ηθική βλάβη αυτού που έχει προσβληθεί.

Η ικανοποίηση συνίσταται σε πληρωμή χρηματικού ποσού, σε δημοσίευμα, ή σε οτιδήποτε επιβάλλεται από τις περιστάσεις. Τέτοιο προστατευόμενο έννομο αγαθό είναι και η τιμή και η υπόληψη κάθε ανθρώπου. Κατά το άρθρο 914 ΑΚ, όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια, έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει. Κατά το άρθρο 920 του ΑΚ, όποιος γνωρίζοντας ή υπαίτια αγνοώντας, υποστηρίζει ή διαδίδει αναληθείς ειδήσεις που εκθέτουν σε κίνδυνο την πίστη, το επάγγελμα ή το μέλλον άλλου, έχει την υποχρέωση να τον αποζημιώνει, ενώ κατά το άρθρο 932 του ΑΚ, σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία το δικαστήριο μπορεί να εκδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης.

Αυτό ισχύει, ιδίως, για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του. Ακόμη, κατά το άρθρο 71 ΑΚ: "Το νομικό πρόσωπο ευθύνεται για τις πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων που το αντιπροσωπεύουν, εφόσον η πράξη ή η παράλειψη έγινε κατά την εκτέλεση των καθηκόντων που τους είχαν ανατεθεί και δημιουργεί υποχρέωση αποζημίωσης.

Το υπαίτιο πρόσωπο ευθύνεται, επί πλέον, εις ολόκληρο". Ενώ, κατά το άρθρο 926 εδ. α' ΑΚ, "αν από κοινή πράξη περισσοτέρων προήλθε ζημία ή αν για τη ζημία ευθύνονται παράλληλα, περισσότεροι, ενέχονται όλοι εις ολόκληρον". Αυτό έχει την έννοια, πως, αν η προσβολή έγινε με πράξεις περισσοτέρων, οι οποίες, ενόψει των περιστάσεων, εμφανίζουν ενότητα, οφείλεται χρηματική ικανοποίηση συγκεντρούμενη, ως εκ της ταυτότητας του σκοπού της, που συνίσταται στην ικανοποίηση του προσβληθέντος στην προσωπικότητά του για την ενιαία βλάβη που αυτός υπέστη, δηλαδή στην ικανοποίηση ενός και του αυτού συμφέροντος, σε μία παροχή (ενιαίο χρηματικό ποσό), το οποίο, ο, προσβληθείς στην προσωπικότητα του, δανειστής, μπορεί, κατ' επιλογήν του, να ζητήσει με την αγωγή του, διαιρετώς ή εις ολόκληρον από τον καθένα από τους αντιδίκους του (ΑΠ 518/2008, ΑΠ 1095/2009).

Επίσης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 361 §1 ΠΚ "όποιος, εκτός από τις περιπτώσεις της δυσφήμησης (άρθρο 362 και 363) προσβάλλει την τιμή άλλου με λόγο ή με έργο ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο τιμωρείται ...", με τη διάταξη του άρθρου 362 του ίδιου Κώδικα "όποιος με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτου ισχυρίζεται ή διαδίδει, για κάποιον άλλον γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη του τιμωρείται", και με τη διάταξη του άρθρου 363 του ίδιου Κώδικα "αν στην περίπτωση του άρθρου 362, το γεγονός είναι ψευδές και ο υπαίτιος γνώριζε, ότι αυτό είναι ψευδές τιμωρείται ...". "Ισχυρισμός" θεωρείται η ανακοίνωση προερχόμενη ή εξ ιδίας πεποιθήσεως ή γνώμης ή εκ μεταδόσεως από τρίτο πρόσωπο.

Αντίθετα, "διάδοση" υφίσταται, όταν λαμβάνει χώρα μετάδοση ανακοίνωσης που γίνεται από άλλον. Ο ισχυρισμός ή η διάδοση επιβάλλεται να γίνεται ενώπιον τρίτου. Αυτό το οποίο αξιολογείται είναι το γεγονός, δηλαδή, οποιοδήποτε συμβάν του εξωτερικού κόσμου υποπίπτον στις αισθήσεις και δυνάμενο να αποδειχθεί, αντίκειται δε προς την ηθική και ευπρέπεια.

Αντικείμενο προσβολής είναι η τιμή και η υπόληψη του φυσικού προσώπου. Ο νόμος θεωρεί ως προστατευόμενο αγαθό την τιμή, ή την υπόληψη του προσώπου, που είναι μέλος μιας οργανωμένης κοινωνίας και κινείται στα πλαίσια, της συναλλακτικής ευθύτητας. Η τιμή του προσώπου θεμελιώνεται στην ηθική αξία, η οποία έχει πηγή την ατομικότητα και εκδηλώνεται με πράξεις ή παραλείψεις.

Δεν αποκλείεται στην έννοια του γεγονότος να υπαχθούν η έκφραση γνώμης ή αξιολογικής κρίσης, ακόμη δε και χαρακτηρισμοί, αν, άμεσα ή έμμεσα υποκρύπτονται συμβάντα και αντικειμενικά εκδηλωτικά στοιχεία, τα οποία, στη συγκεκριμένη περίπτωση, συνιστούν προσβολή της προσωπικότητας, δηλαδή μόνο, όταν συνδέονται και σχετίζονται με το γεγονός κατά τέτοιο τρόπο, ώστε, ουσιαστικά, να προσδιορίζουν την ποσοτική και ποιοτική του βαρύτητα, διαφορετικά μπορούν να αποτελούν εξύβριση, κατά τη διάταξη του άρθρου 361 του ΠΚ (ΑΠ 34/2010).

Ακόμη, από τον συνδυασμό των διατάξεων του άρθρου 367 του ΠΚ συνάγεται, ότι ο άδικος χαρακτήρας των πράξεων της εξύβρισης και της απλής δυσφήμησης αίρεται και στην περίπτωση που οι σχετικές εκδηλώσεις γίνονται για τη διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον και σε ανάλογες περιπτώσεις.

Η διάταξη αυτή, για την ενότητα της έννομης τάξης, εφαρμόζεται αναλογικά και στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου. Επομένως, αιρομένου του άδικου χαρακτήρα των προαναφερθεισών αξιόποινων πράξεων, αποκλείεται και το στοιχείο του παράνομου της επιζήμιας συμπεριφοράς, ως όρος της αντίστοιχης αδικοπραξίας του αστικού δικαίου (ΑΠ 1407/1998).

Έτσι, η προβολή συνδρομής περίπτωσης του άρθρου 367 §1 του ΠΚ, αποτελεί αυτοτελή ισχυρισμό καταλυτικό της αγωγής του προσβληθέντος, (ένσταση), λόγω άρσης του παράνομου της προσβολής (ΑΠ 1286/1993). Όμως, ο άδικος χαρακτήρας δεν αίρεται και, συνεπώς, παραμένει υποχρέωση αποζημίωσης του αδικηθέντος, κατά το αστικό δίκαιο, αν συντρέχει περίπτωση συκοφαντικής δυσφήμησης ή από τις περιστάσεις προκύπτει σκοπός εξύβρισης, δηλαδή πρόθεση που κατευθύνεται ειδικά στην προσβολή της τιμής.

Ο ειδικός αυτός σκοπός εξύβρισης υπάρχει και στον τρόπο εκδήλωσης της εξυβριστικής ή δυσφημιστικής συμπεριφοράς, όταν, δηλαδή, δεν ήταν πραγματικά αναγκαίος για να αποδοθεί, όπως έπρεπε, αντικειμενικά, το περιεχόμενο της σκέψης του ενεργήσαντος προς προστασία δικαιολογημένου ενδιαφέροντος και όταν ο τελευταίος, αν και γνώριζε την έλλειψη της αναγκαιότητας του τρόπου αυτού, εν τούτοις, τον χρησιμοποίησε για να προσβάλλει την τιμή του άλλου (ΑΠ 44/2009, ΑΠ 167/2000, ΑΠ 1407/1988).

Στην παρούσα περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο, δέχθηκε, τα ακόλουθα: "Η δεύτερη ενάγουσα, σύζυγος του πρώτου ενάγοντος, δικηγόρου Πατρών, διατηρούσε και εκμεταλλευόταν στην Πάτρα γραφείο διοργανώσεως καλλιτεχνικών εκδηλώσεων με την ονομασία "EKVASIS". Στα πλαίσια του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το έτος 2006 που είχε ανατεθεί στην πόλη των Πατρών, το γραφείο της ανωτέρω ενάγουσας είχε αναλάβει την διοργάνωση της Διεθνούς Εκθέσεως Μαριονέτας από την συλλογή του Μουσείου Μαριονέτας της Στοκχόλμης (Marionett museet).

Από την ανάθεση όμως της εκδηλώσεως αυτής στο γραφείο της δεύτερης ενάγουσας ανέκυψε μεταξύ αυτού και του Οργανισμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2006 ζήτημα ενδεχόμενης υπερκοστολογήσεως του προϋπολογισμού δαπανών που είχε καταθέσει στον Οργανισμό το γραφείο. Το ζήτημα της υπερκοστολογήσεως των δαπανών απασχολούσε κατά τα μέσα Σεπτεμβρίου 2006 τον ημερήσιο τύπο των Πατρών, ο οποίος κάλυπτε με εκτεταμένα δημοσιεύματά του το θέμα ... .

Από τα δημοσιεύματα σαφώς προκύπτει, ότι το αναγνωστικό κοινό των εφημερίδων των Πατρών είχε ενημερωθεί για το ζήτημα που απασχολούσε εκείνες τις ημέρες τον Οργανισμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας και είχε πληροφορηθεί το όνομα τόσον του γραφείου, όσο και της υπεύθυνης αυτού, δεύτερης ενάγουσας. Στις 12 Σεπτεμβρίου του 2006 είχε συνεδριάσει δημοσίως το Διοικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης "ΠΑΤΡΑ 2006 Α.Ε." και μεταξύ άλλων θεμάτων συζήτησε και το θέμα της αναθέσεως και διοργανώσεως της Διεθνούς Εκθέσεως Μαριονέτας που είχε αναλάβει το γραφείο "EKVASIS".

Κατά την συνεδρίαση αυτή ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, τότε Δήμαρχος Πατρέων Α. Κ., έκανε παρουσίαση του θέματος της υπερκοστολογήσεως των δαπανών του προϋπολογισμού της εκθέσεως μαριονέτας και αποφασίσθηκε η συγκρότηση τριμελούς επιτροπής για την νομική αξιολόγηση της υποθέσεως και την διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στον αρμόδιο Εισαγγελέα Πλημ/κών στην περίπτωση κατά την οποία ανέκυπταν υπόνοιες τελέσεως αξιοποίνων πράξεων.

Κατά την διάρκεια όμως της συνεδριάσεως του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού ο Αντιπρόεδρος αυτού Π. Μ., συνταξιούχος δικηγόρος, αναφερόμενος στην δεύτερη ενάγουσα και τον πρώτο ενάγοντα σύζυγό της, είπε, εις επήκοον των μελών του δ.σ. που μετείχαν στην συνεδρίαση, την φράση "Είναι καραπουτανάρα με καρακερατά σύζυγο.

Και ας μου κάνουνε μήνυση". Τρεις μέρες μετά το ανωτέρω συμβάν στην 33η σελίδα του φύλλου της 15ης Σεπτεμβρίου 2006 της εβδομαδιαίας εφημερίδας των Πατρών "ΚΟΣΜΟΣ", της οποίας σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στην δεύτερη σελίδα της, ιδιοκτήτρια είναι η πρώτη εναγομένη, εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και εκδότης ο δεύτερος εναγόμενος και η οποία διευθύνεται από δημοσιογραφική ομάδα αποτελούμενη από τους τρίτο, τέταρτο, πέμπτο, έκτο, έβδομη, όγδοο, ένατο, δέκατο, δωδέκατο και δέκατο τρίτο των εναγομένων, καταχωρίσθηκε δημοσίευμα που συνέταξε ο τρίτος εναγόμενος, Κ.

Φ., συντάκτης και μέλος της διευθυντικής ομάδας της εφημερίδας, το οποίο (δημοσίευμα) έφερε τον τίτλο "Έβρισε με ακατονόμαστες φράσεις γνωστή Πατρινιά "Σόκ" από τις δηλώσεις του Π. Μ. σε συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της Πολιτιστικής" και είχε το ακόλουθο περιεχόμενο "Μόνο που δεν βγήκαν από τα ρούχα τους τα μέλη του Δ.Σ.

της Πολιτιστικής στη συνεδρίαση του Οργάνου. "Ανατρίχιασα", μας εξομολογήθηκε μέλος του διοικητικού συμβουλίου. Και δεν ήταν υπερβολικός. Οι συμμετέχοντες στη συνεδρίαση έμειναν με ανοιχτό το στόμα όταν άκουσαν τους χαρακτηρισμούς που εκστόμισε ο αγανακτισμένος εκείνη τη στιγμή Π. Μ.. Ο γνωστός ποινικολόγος είχε εκνευριστεί τόσο πολύ από τη διάσταση που είχε πάρει ένα θέμα που απασχολούσε το φορέα και τα έβαλε με γνωστή Πατρινιά.

Το τι της έσουρε δεν περιγράφεται! Μιλώντας απταίστως "αργκό" ελληνικά, τη χαρακτήρισε με ένα σύνθετο επίθετο που το πρώτο συνθετικό του είναι μια γνωστή τούρκικη λέξη (που σε ελληνική μετάφραση σημαίνει "μαύρο") και το δεύτερο συνθετικό χρησιμοποιείται συχνά για γυναίκες που δεν επιδεικνύουν και τόσο "σεμνή" συμπεριφορά.

Μάλιστα το δεύτερο συνθετικό ήταν σε υπερθετικό βαθμό. Σαν να μην έφτανε αυτό, ο κ. Μ. μίλησε και για τον σύζυγο της εν λόγω κυρίας, χαρακτηρίζοντας τον με ένα επίθετο που έχει σχέση με εμφανέστατο σημείο στο κεφάλι γνωστού μεγαλόσωμου θηλαστικού που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο για να μεταφέρει έλκηθρα στη Φινλανδία και άλλες αρκτικές χώρες.

Μάλιστα είπε ότι είναι "ο μεγαλύτερος στην Πάτρα". Φυσικά, όπως αντιλαμβάνεστε, δεν μπορούμε να γράψουμε επακριβώς όσα εκστόμισε ο κ. Μ., ούτε βέβαια σε ποια κυρία αναφερόταν. Προφανώς πάνω στον εκνευρισμό του για όσα άκουγε δεν λογάριασε τίποτα!. Και μπορεί ο κ. Μ. να μετάνιωσε για όσα είπε, όμως το σούσουρο ήταν τόσο μεγάλο που αρκετοί πλέον στην Πάτρα συζητούν για όσα συνέβησαν στην επεισοδιακή συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του Οργάνου".

Σε διπλανή δε στήλη καταχωρίσθηκε και το ακόλουθο κείμενο του ίδιου συντάκτη "ΑΦΩΝΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ - Τι να γράψει η πρακτικογράφος; Είναι δε σίγουρο ότι οι συγκεκριμένες φράσεις δεν γράφηκαν καν στα πρακτικά. Τι να γράψει η υπεύθυνη της τήρησης των πρακτικών των συνεδριάσεων; Σε ποιόν θα εμφάνιζαν αργότερα τις συγκεκριμένες γραμμές;

Μέχρι και οι υπάλληλοι της Πολιτιστικής που ήσαν παρόντες στη συνεδρίαση έμειναν άφωνοι! Ακόμη δεν γνωρίζουμε αν η εν λόγω γυναίκα έχει πληροφορηθεί τι συνέβη και βέβαια τις προθέσεις της. Αλλά και να θελήσει να υποβάλει μηνύσεις θα πρέπει να βρει μάρτυρες. Ποια μέλη του Δ.Σ. της Πολιτιστικής θα προσέλθουν στο Δικαστήριο ως μάρτυρες κατηγορίας κατά του Π.

Μ.;". Σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην αγωγή, τα προαναφερόμενα δημοσιεύματα αναφέρονται στα πρόσωπα των εναγόντων, τα οποία περιγράφουν επαρκώς ώστε να μην καταλείπεται οποιαδήποτε αμφιβολία στο αναγνωστικό κοινό της εφημερίδας για την ταυτότητά τους, προσβάλλουν δε (τα δημοσιεύματα) κατά τρόπο βάναυσο την τιμή και την υπόληψή τους.

Και ναι μεν στα επίδικα δημοσιεύματα δεν κατονομάζονται οι ενάγοντες, πλην όμως στο πρώτο από αυτά περιέχονται στοιχεία που προσδιορίζουν την ταυτότητα της δεύτερης από αυτούς. Συγκεκριμένα αναγράφεται ότι "ο γνωστός ποινικολόγος (Π. Μ.) είχε εκνευριστεί τόσο πολύ από τη διάσταση που είχε πάρει ένα θέμα που απασχολούσε έντονα το φορέα (Πολιτιστική) και τα έβαλε με γνωστή Πατρινιά".

Όπως προαναφέρθηκε κατά την παράθεση των δημοσιευμάτων του τοπικού τύπου των Πατρών της 12ης, 13ης και 14ης Σεπτεμβρίου 2006 το θέμα που απασχολούσε έντονα κατά την περίοδο αυτή τον Οργανισμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης "ΠΑΤΡΑ 2006 ΑΕ" ήταν εκείνο της υπερκοστολογήσεως των δαπανών του προϋπολογισμού της εκθέσεως Μαριονέτας που είχε ανατεθεί στο γραφείο "EKVASIS" της δεύτερης ενάγουσας και το θέμα αυτό, όπως και το όνομα της (β' ενάγουσας), είχε γίνει γνωστό στους αναγνώστες όλων των τοπικών εφημερίδων των Πατρών που με τα παραπάνω αλλεπάλληλα δημοσιεύματα τους το είχαν αναδείξει σ' ένα από τα σημαντικότερα τοπικά θέματα εκείνης της περιόδου.

Συνεπώς ουδεμία αμφιβολία καταλειπόταν στο αναγνωστικό κοινό της εφημερίδας ότι το επιλήψιμο δημοσίευμα αναφερόταν στην δεύτερη ενάγουσα και στον πρώτο ενάγοντα σύζυγο της. Ο τελευταίος ασκεί το επάγγελμα του δικηγόρου επί αρκετές δεκαετίες στην πόλη των Πατρών και είναι γνωστό τόσο στον δικηγορικό κόσμο της πόλεως όσο και στους πολυάριθμους πελάτες και φίλους του (και αναγνώστες της εφημερίδας) ότι είναι σύζυγος της πρώτης ενάγουσας.

Συνεπώς τα όσα αναγράφει ο συντάκτης του επίμαχου δημοσιεύματος ότι δηλαδή δεν μπορεί να γράψει σε ποια κυρία αναφερόταν ο Π. Μ. αλλά ούτε επακριβώς όσα εκστόμισε αυτός είναι άνευ εννόμου επιρροής, διότι από όσα αναφέρθηκαν παραπάνω καθίστατο φανερό σε μεγάλη μερίδα του αναγνωστικού κοινού της εφημερίδας ότι το επιλήψιμο δημοσίευμα αναφερόταν στην δεύτερη ενάγουσα και σύζυγο της, εγράφησαν δε αυτά από τον συντάκτη του δημοσιεύματος διότι πίστευε ότι κατ' αυτόν τον τρόπο θα προστατευόταν από την έγερση αξιώσεων εις βάρος του εκ μέρους των εναγόντων.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι οι επίδικοι χαρακτηρισμοί των εναγόντων στο επιλήψιμο δημοσίευμα απέδιδαν περιφραστικώς με ακρίβεια τους υβριστικούς χαρακτηρισμούς των προσώπων των εναγόντων, στους οποίους είχε προβεί ο Π. Μ. ... δηλαδή είναι "καραπουτανάρα με καρακερατά σύζυγο" ... Οι ως άνω χαρακτηρισμοί των εναγόντων που διαλαμβάνονται στο επιλήψιμο δημοσίευμα δεν μπορούν να θεωρηθούν γεγονότα ή ανακοινώσεις γεγονότων υπό την προεκτεθείσα στην μείζονα σκέψη της παρούσας έννοια δηλαδή της πράξεως και παραλείψεως και γενικότερα του συγκεκριμένου συμβάντος του εξωτερικού κόσμου, παρελθόντος ή παρόντος, του υποπίπτοντος στις αισθήσεις και δεκτικού αποδείξεως, αλλά ούτε και υπό την έννοια της εκφράσεως γνώμης ή αξιολογικής κρίσεως καθώς και του χαρακτηρισμού που συνδέεται και σχετίζεται με γεγονός, ώστε με την σύνδεση και την σχέση τους με αυτό να προσδιορίζουν ουσιαστικά την έκταση της ποσοτικής και ποιοτικής βαρύτητας του.

Όμως (τα διαλαμβανόμενα στο δημοσίευμα) αποτελούν αξιολογικές κρίσεις και χαρακτηρισμούς εμπεριέχοντες διαμφισβήτηση της ηθικής αξίας των εναγόντων και συνιστούν εξύβριση αυτών, αφού ήσαν αντικειμενικά πρόσφορες να προσβάλλουν την τιμή και την υπόληψη τους και περιελήφθησαν στο επίμαχο δημοσίευμα από τον συντάκτη τους τρίτο εναγόμενο με σκοπό να προσβάλλουν την τιμή και την υπόληψη τους.

Οι εναγόμενοι προέβαλαν τον ισχυρισμό ότι η δημοσίευση του επιδίκου δημοσιεύματος εγένετο από δικαιολογημένο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον και στα πλαίσια του δημοσιογραφικού τους καθήκοντος για την ενημέρωση του αναγνωστικού κοινού και συνεπώς δεν αποτελεί άδικη πράξη σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 367 Π.Κ.

Ο ισχυρισμός τους όμως αυτός που επαναφέρουν και με αυτοτελή λόγο της από 21.8.2007 εφέσεως τους κρίνεται απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον στην προκειμένη περίπτωση το επίμαχο δημοσίευμα δεν κατέτεινε στην ενημέρωση του αναγνωστικού κοινού της εφημερίδας επί κρισίμου κοινωνικού, πολιτικού, οικονομικού, πολιτιστικού, αθλητικού κ.λ.π.

ζητήματος που το απασχολούσε, αλλά ασχολείτο με τους υβριστικούς χαρακτηρισμούς του προσώπου των εναγόντων από τον συνταξιούχο δικηγόρο Π. Μ. ... που ουδόλως ενδιέφεραν το αναγνωστικό κοινό της εφημερίδας. Πρόκειται δηλαδή για σκανδαλοθηρικό δημοσίευμα ευρισκόμενο εκτός, των πλαισίων της δημοσιογραφικής πρακτικής και δεοντολογίας, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν αποσκοπούσε στην ενημέρωση και πληροφόρηση του αναγνωστικού κοινού της εφημερίδας, όπως αβασίμως διατείνονται οι εναγόμενοι, αλλά στην προσβολή της προσωπικότητας των εναγόντων.

Ενδεικτικό εξ άλλου της τέτοιας προθέσεως των εναγομένων αποτελούν και τα εξής γεγονότα: α) ακόμη και μετά την άσκηση της υπό κρίση αγωγής η εφημερίδα "ΚΟΣΜΟΣ" εξακολούθησε να αναφέρεται με προσβλητικό τρόπο στο πρόσωπο των εναγόντων και ειδικότερα του πρώτου εξ αυτών μνημονεύοντας μάλιστα τραγούδι λαϊκού τραγουδιστή, οι στίχοι του οποίου σχετίζονται με τον επιλήψιμο χαρακτηρισμό εις βάρος του ...

και β) οι υπόλοιπες εφημερίδες των Πατρών ενημέρωσαν το αναγνωστικό τους κοινό για το θέμα της υπερκοστολογήσεως των δαπανών που απασχόλησε το Δ.Σ. του Οργανισμού της Πολιτιστικής κατά την συνεδρίαση της 12ης Σεπτεμβρίου 2006 χωρίς να αναφέρουν το όνομα του Π. Μ. και τους χαρακτηρισμούς στους οποίους προέβη για τους ενάγοντες ...

καθόσον έκριναν εύστοχα ότι αυτοί δεν αφορούσαν το αναγνωστικό τους κοινό και ότι τυχόν δημοσίευση τους θα πρόσβαλε την προσωπικότητα των εναγόντων, πράγμα το οποίο συνέβη με την δημοσίευση του επιδίκου δημοσιεύματος του οποίου έλαβε γνώση μεγάλος αριθμός του αναγνωστικού κοινού του τοπικού τύπου των Πατρών.

Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα το επιλήψιμο δημοσίευμα συνέταξε ο τρίτος εναγόμενος, Κ. Φ., δημοσιογράφος και μέλος της διευθυντικής ομάδας της παραπάνω εφημερίδας, ο οποίος προσέβαλε εκ προθέσεως με το δημοσίευμα αυτό την τιμή και την υπόληψη των εναγόντων και προέβη στην σύνταξη και δημοσίευση του αν και εγνώριζε ότι με αυτό προσβάλλεται η τιμή και η υπόληψη τους (εναγόντων).

Για το δημοσίευμα αυτό ευθύνεται αντικειμενικά, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στην μείζονα σκέψη της αποφάσεως, η πρώτη εναγομένη εταιρεία, ιδιοκτήτρια της εφημερίδας στην οποία δημοσιεύθηκε το εν λόγω άρθρο. Εξάλλου ο δεύτερος εναγόμενος, εκδότης της εφημερίδας, του οποίου η ευθύνη είναι υποκειμενική, συνομολογεί εμμέσως πλην σαφώς, ότι αν και εγνώριζε το περιεχόμενο του επιλήψιμου δημοσιεύματος το περιέλαβε στην δημοσιευτέα ύλη της εφημερίδας και ανέλαβε την διάθεση του εντύπου με το εξυβριστικό για τους ενάγοντες περιεχόμενο για δικό του λογαριασμό.

Αποσκοπούσε δε αναμφίβολα στην προσβολή της τιμής και υπολήψεως των εναγόντων. Όσον αφορά δε στο ζήτημα της (υποκειμενικής) ευθύνης των τετάρτου, πέμπτου, έκτου, έβδομης, όγδοου, ενάτου, δέκατου, δωδέκατου και δέκατου τρίτου των εναγομένων, μελών της διευθυντικής ομάδας της εβδομαδιαίας εφημερίδας (βλ.

σχετική αναγραφή στην δεύτερη σελίδα της) αποδείχθηκε ότι αυτοί, υπό την προεκτεθείσα ιδιότητα τους, εγνώριζαν το περιεχόμενο του επιλήψιμου δημοσιεύματος και συναποφάσισαν με τον τρίτο εναγόμενο, συντάκτη του και μέλος της διευθυντικής ομάδας της εφημερίδας ως συμμέτοχοι αυτού, την δημοσίευση του με την αναμφίβολη πρόθεση να προσβάλουν την τιμή και την υπόληψη των εναγόντων.

Η γνώση των ανωτέρω για το επιλήψιμο του περιεχομένου του δημοσιεύματος και η συναπόφασή τους να περιληφθεί αυτό στην δημοσιευτέα ύλη της εφημερίδας αποδεικνύεται, εκτός των άλλων, και από το γεγονός ότι το θέμα δημοσιεύσεως των εξυβριστικών για το πρόσωπο των εναγόντων χαρακτηρισμών του Π. Μ. αποτέλεσε κύριο θέμα και της πρώτης σελίδας της εφημερίδας ...

Ακολούθως γινόταν παραπομπή στο επιλήψιμο δημοσίευμα στην σελίδα 33 του φύλλου της εφημερίδας, ενώ δημοσιεύθηκε στην πρώτη σελίδα και φωτογραφία του Π. Μ.. Το ανωτέρω κεντρικό θέμα της εφημερίδας καθώς και η υπόλοιπη ύλη της (συμπεριλαμβανομένου του επιδίκου δημοσιεύματος) συναποφασίσθηκε από την διευθυντική ομάδα της εφημερίδας, την οποία ανάρτιζαν οι ανωτέρω εναγόμενοι, οι οποίοι θεωρούνται ως συμμέτοχοι του συντάκτη του δημοσιεύματος και ευθυνόμενοι έναντι των εναγόντων και για τούτο ο ισχυρισμός τους ότι δεν συναποφάσισαν με τον συντάκτη του την δημοσίευση του και ότι δεν γνώριζαν το περιεχόμενο του, ο οποίος ισχυρισμός επαναφέρεται και με τον δεύτερο λόγο εφέσεώς τους, κρίνεται απορριπτέος ως κατ' ουσίαν αβάσιμος." Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο ουδόλως παραβίασε τις πιο πάνω διατάξεις που εφάρμοσε, ούτε και εκείνες των άρθρων 25 §3 του Συντάγματος, το άρθρο 281 ΑΚ και το άρθρο 10 της από 4-11-1950 Διεθνούς Σύμβασης της Ρώμης και τα διδάγματα της κοινής πείρας.

Τα αναφερόμενα δε, για το αντίθετο στον τρίτο λόγο της αναίρεσης, αλλά και τους πρόσθετους λόγους αυτής, αναφορικά με την, εις ολόκληρον (αποκλειστικά), ενοχή των αναιρεσειόντων, οι οποίοι, κατά το αίτημα της αγωγής καταδικάστηκαν σε διαιρετή παροχή, πρέπει να απορριφθούν, σύμφωνα και με τα νομικά δεδομένα που προπαρατέθηκαν.

Το ελάχιστο, άλλωστε, και όχι το μείζον όριο της καταβλητέας, εν προκειμένω, αποζημίωσης, είναι, κατά τον νόμο, το ποσό των 2.000.000 δραχμών. Τα επιπλέον μνημονευόμενα στην αναίρεση, περί ακριβούς και αληθούς δημοσιεύματος, μη τέλεσης αξιόποινων πράξεων, σκοπού ενημέρωσης του κοινού από δικαιολογημένο ενδιαφέρον, επιβολής λογοκρισίας στον τύπο, παραβίασης των διδαγμάτων της κοινής πείρας, συνομολόγησης του γεγονότος από τους αναιρεσίβλητους, σκοπού ενημέρωσης του αναγνωστικού κοινού και αποκλειστικής δημοσιογραφίας και ανυπαρξίας δόλου, αποτελούν, κατά, κύριο λόγο, θέματα ουσίας, που βρίσκονται πέραν της ερεύνης του παρόντος δικαστηρίου (αρθρ. 561 §1 Κ.Πολ.Δ.), αλλά και ορθά, κατά τα προαναφερθέντα κρίθηκαν από την προσβαλλόμενη απόφαση στο πλαίσιο της ερμηνείας των παραπάνω διατάξεων.

Συνεπώς και ο τέταρτος λόγος της αναίρεσης που πλήττει (χωρίς ρητή μνεία συγκεκριμένου λόγου), την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση για την από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια όπως κρίνεται είναι αβάσιμος.

IV. Κατά το άρθρο 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ., αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, η απόφασή του υπόκειται σε αναίρεση. Ως "πράγματα" νοούνται και οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, οι οποίοι τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του αντικειμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, δηλαδή οι ισχυρισμοί των διαδίκων, οι οποίοι συνιστούν την ιστορική βάση της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης (Ολ.ΑΠ 3/1993, ΑΠ 1255/2004).

Για να υπάρξει λόγος για λήψη υπόψη μη προταθέντων ισχυρισμών, πρέπει αυτοί να έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όπως, όταν το δικαστήριο της ουσίας κρίνει για ανύπαρκτη βάση αγωγής ή λόγο έφεσης (Ολ.ΑΠ 22/2005) ή λαμβάνει υπόψη θεμελιωτικά της αγωγής γεγονότα, που δεν περιέχονται σ' αυτή (ΑΠ 194/1981).

Αντίθετα, δεν επέρχεται παραβίαση και δεν θεμελιώνεται ο παραπάνω λόγος, όταν το δικαστήριο της ουσίας προβαίνει στον προσήκοντα νομικό χαρακτηρισμό της διαφοράς, με βάση τα εκτιθέμενα, έστω και αν καταλήγει σε διάφορο συμπέρασμα από τον διάδικο που προτείνει τα περιστατικά (ΑΠ 302/1999). Για το ορισμένο του λόγου δε, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο, ποια ήταν τα "πράγματα", δηλαδή οι αυτοτελείς ισχυρισμοί, που, παρά το νόμο, λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας και ποια επίδραση άσκησαν ή θα ασκούσαν στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 44/2003, ΑΠ 493/2002, ΑΠ 530/1992).

Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 10 Κ.Πολ.Δ. συγχωρείται αναίρεση, αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη (ΑΠ 676/2005). Ως "πράγματα" νοούνται και εδώ, οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση, αντένσταση κ.λπ.

δικαιώματος και όχι οι αρνητικοί ισχυρισμοί ούτε τα πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου (ΑΠ 1202/2000, ΑΠ 379/2004), ούτε και οι ισχυρισμοί που έχουν σχέση με την εκτίμηση των αποδείξεων και την απόκρουση των ισχυρισμών του αντιδίκου για την ουσία της υπόθεσης (ΑΠ 244/2001). Εδώ, σύμφωνα με τις προπαρατεθείσες παραδοχές του, το Εφετείο, έλαβε υπ' όψη του, τους προταθέντες, από τα μέρη, ισχυρισμούς.

Δεν είναι όμως "πράγματα", οι ουσιαστικές παραδοχές, για το αν το επίδικο δημοσίευμα είναι ακριβές ή όχι, για το αν τελέστηκε αξιόποινη πράξη, και για το αν είχε αναστατωθεί η πατρινή κοινωνία. Για το θέμα του δεδικαιολογημένου ενδιαφέροντος, η απόφαση νόμιμα αποφάνθηκε. Η δε αποκλειστικότητα της είδησης, πρόδηλα δεν είναι "πράγμα", κατά την πιο πάνω έννοια.

Συνεπώς, ο πέμπτος λόγος της αναίρεσης που προβάλλει τα αντίθετα και προσβάλλει την απόφαση, για την από το άρθρο 559 αρ. 8 πλημμέλεια, είναι αβάσιμος. Εξ άλλου, από τα προπαρατεθέντα, σαφώς εξάγεται, πως η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει επαρκή, σαφή και ουδόλως αντιφατική αιτιολογία, η οποία στηρίζει το διατακτικό της, σύμφωνα και με τις προσαχθείσες ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου αποδείξεις.

Άρα, τα αναφερόμενα, στο δικόγραφο της αναίρεσης, για ακριβές δημοσίευμα, για έλλειψη σκοπού εξύβρισης, για δημοσιογραφικό καθήκον, και για αποκλειστική πληροφόρηση και δημοσιογραφικό πρωτείο, δεν αναιρούν το σαφές, ορισμένο και όχι αντιφατικό των προπαρατεθεισών αιτιολογιών. Ειδικότερα δε, αναφορικά με την πρόκληση ηθικής βλάβης στους, ήδη, αναιρεσίβλητους, η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε τα εξής: "Από την προαναφερόμενη συμπεριφορά των εναγομένων οι ενάγοντες υπέστησαν ηθική βλάβη και συνεπώς δικαιούνται χρηματικής ικανοποιήσεως για την ανόρθωση αυτής.

Το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη την έκταση της προσβολής, τον βαθμό του πταίσματος των εναγομένων φυσικών προσώπων, την κοινωνική κατάσταση των διαδίκων πλευρών, την οικονομική κατάσταση αυτών, την αρχή της αναλογικότητας, την συμπεριφορά των εναγομένων μετά την τέλεση της αδικοπραξίας, οι οποίοι όχι μόνον δεν αποκατέστησαν ηθικά τους ενάγοντες αλλά συνέχισαν να πλήττουν την προσωπικότητα τους (βλ.

ανωτέρω δημοσίευμα φύλλου εφημερίδας "ΚΟΣΜΟΣ" της 9ης Φεβρουαρίου 2007), την δημοσιότητα της προσβολής, καθώς και τους κανόνες της κοινής πείρας, κρίνει, ότι το ποσόν της χρηματικής ικανοποιήσεως κάθε ενάγοντος ανέρχεται στο ποσόν των 38.500 ευρώ ...". Με αυτή την κρίση, ουδόλως διελήφθησαν αναιτιολόγητες και αντιφατικές παραδοχές, σε συνδυασμό και με αυτές που προηγούμενα παρατέθηκαν.

Άλλωστε, το πιο πάνω ποσό δεν υπερβαίνει το συνήθως επιδικαζόμενο σε συναφείς περιστάσεις. Άρα, το παράπονο των αναιρεσειόντων για αναιτιολόγητο της σχετικής κρίσης, δεν είναι βάσιμο. Επομένως και ο έκτος λόγος της αναίρεσης με τον οποίο αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι από το άρθρο 559 αρ.10 και 19 ΚΠολΔ πλημμέλειες είναι αβάσιμος.

Η δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις, πρέπει να επιβληθεί σε βάρος των αναιρεσειόντων (αρθρ.176, 180, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 6.3.2009 αίτηση αναίρεσης όπως αυτή διαμορφώθηκε με τους από 30.6.2009 προσθέτους αυτής λόγους της εταιρείας με την επωνυμία "ΚΟΣΜΟΣ ΕΠΕ" και των Α. Π., Κ. Φ., Ν. Ξ., Φ. Α., Α. Ρ., Β. Κ., Ι. Σ., Μ. Π., Μ. Ε., Δ. Σ. και Γ. Κ. κατά της με αριθμό 53/2009 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Επιβάλλει σε βάρος των αναιρεσειόντων τη δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Ιουλίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Αυγούστου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ