1678/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1678 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1678/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Ιανουαρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1.Ε. Μ. του Κ. χήρας Ι. Λ. και 2. Κ. Λ. του Ι. κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χαρίλαο Τζαμακλή.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΚΟ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα που μετονομάσθηκε από την "ΕΚΟ-ΕΛΔΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ", δια συγχωνεύσεως με απορρόφηση καθολική διάδοχος της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Ελληνικά Καύσιμα-Ορυκτέλαια ΑΒΕΕ", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ζαραφέτα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-1-1992 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2767/1994 του ίδιου Δικαστηρίου 5561/2001 μη οριστική και 5874/2012 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση των αποφάσεων ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 14-5-2013 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης, ανέγνωσε την από 17-1-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ: "Αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά τον νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο". Η ποσοτική αοριστία της αγωγής ελέγχεται με την εν λόγω διάταξη, ενώ η νομική αοριστία, η οποία υπάρχει όταν το δικαστήριο αρκείται για το ορισμένο της αγωγής σε στοιχεία λιγότερα από τα οριζόμενα στο νόμο, ελέγχεται από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ.

Εξ άλλου, από τα άρθρα 297 και 298 Α.Κ. προκύπτει, ότι ο υπόχρεος σε αποζημίωση οφείλει να την παράσχει σε χρήμα. Η αποζημίωση περιλαμβάνει την μείωση της περιουσίας του δανειστού (θετική ζημία), καθώς και το διαφυγόν κέρδος, δηλαδή εκείνο το οποίο προσδοκά κανείς με πιθανότητα, σύμφωνα με την συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί.

Τέλος στην διάταξη του άρθρου 216 παρ. 1 ΚΠολΔ ορίζεται, ότι η αγωγή εκτός από τα στοιχεία που ορίζονται στα άρθρα 118 και 117 πρέπει να περιέχει α) σαφή έκθεση των γεγονότων που θεμελιώνουν αυτήν σύμφωνα με τον νόμο β) ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και γ) ορισμένο αίτημα. Από τον συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι για την πληρότητα της αγωγής, με την οποία επιδιώκεται επιδίκαση διαφυγόντος κέρδους, πρέπει να εκτίθενται στην αγωγή τα περιστατικά που προσδιορίζουν την προσδοκία ορισμένου κέρδους, με βάση την κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων πιθανότητα και οι ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα τυχόν ληφθέντα προπαρασκευαστικά μέτρα.

Δεν αρκεί δηλαδή ή αφηρημένη επανάληψη των ως άνω εκφράσεων του άρθρου 298 Α.Κ, ούτε του συνολικώς φερομένου ως διαφυγόντος κέρδους, αλλά απαιτείται η εξειδικευμένη και λεπτομερής, κατά περίπτωση μνεία των συγκεκριμένων περιστατικών, περιστάσεων και μέτρων, που καθιστούν πιθανό το κέρδος ως προς τα επί μέρους κονδύλια, καθώς και, ιδιαίτερη επίκληση των κονδυλίων ,αυτών, ώστε να μπορεί να εκτιμηθεί δικαστικώς ο οικείος ισχυρισμός και να αμυνθεί κατ' αυτού ο εναγόμενος (πρ.βλ.

Ολ. Α.Π. 20/1992, Α.Π. 919/2010).

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρία, η οποία ασκεί εμπορία πετρελαιοειδών, ιστορούσε στην κρινόμενη αγωγή της : Ότι μεταξύ αυτής και της πρώτης εναγομένης ομόρρυθμης εταιρίας, της οποίας ομόρρυθμα μέλη είναι ο δεύτερος και τρίτος εναγόμενοι, συνήφθη η από 14-4-1986 σύμβαση εμπορικής συνεργασίας, δυνάμει της οποίας η εναγομένη ανέλαβε την υποχρέωση να πωλεί από το πρατήριο υγρών καυσίμων, το οποίο εξεμεταλλεύετο στην Κατερίνη, προϊόντα, δηλαδή υγρά καύσιμα (βενζίνη και πετρέλαιο )και λιπαντικά, τα οποία θα επρομηθεύετο αποκλειστικώς από την ενάγουσα.

Ότι στην σύμβαση, ως εγγυητής για την τήρηση των συμφωνημένων εκ μέρους της πρώτης εναγομένης, συνεβλήθη και ο δεύτερος εναγόμενος. Ότι η διάρκεια της συμβάσεως ορίσθηκε δεκαετής, αρχομένη την 14-4-1986 και λήγουσα την 14-4-1996. Ότι μεταξύ των όρων της συμβάσεως περιλαμβανόταν και ο όρος σύμφωνα με τον οποίο η εναγομένη ώφειλε να προμηθεύεται κατ' ελάχιστο όριο α') 33.300 λίτρα βενζίνης (απλής και "SUPER") μηνιαίως, β') 66.700 λίτρα πετρελαίου μηνιαίως και γ') 5.000 λίτρα λιπαντικών ετησίως.

Ότι σε εκτέλεση της συμβάσεως, η ενάγουσα επέτρεψε στην εναγομένη να χρησιμοποιηθεί το εμπορικό σήμα της, της παρέδωσε κατά χρήσιν ορισμένα κινητά πράγματα, τα οποία εγκατέστησε η ενάγουσα στο πρατήριο της εναγομένης δαπανήσασα προς τούτο 42.000 δρχ. και, τέλος, εχορήγησε στην εναγομένη πίστωση 2.000.000 δρχ.

για την αγορά υγρών καυσίμων και "πιστωτικό άνοιγμα αγοράς λιπαντικών με μεταχρονολογημένες επιταγές 15 ημερών από την έκδοση τιμολογίου ύψους 100.000 δρχ.". Ότι, η εναγομένη εταιρία, κατά παράβαση των συμφωνηθέντων, επρομηθεύετο υγρά καύσιμα από άλλες, ανταγωνίστριες, εταιρίες, τα οποία διέθετε στους πελάτες της εκμεταλλευόμενη τα κινητά πράγματα και την πίστωση την οποία της είχε χορηγήσει η ενάγουσα, καθώς και το σήμα της, με συνέπεια η τελευταία να υφίσταται μεγάλη ζημία, επειδή κατ' αυτόν τον τρόπο η εναγομένη δεν επετύγχανε να διαθέτει τις συμφωνηθείσες ποσότητες των προϊόντων εκείνης, οι οποίες άλλως ήταν δυνατόν να διατεθούν σύμφωνα με τις περιστάσεις και την κοινή πείρα.

Ότι η ενάγουσα κατήγγειλε στην Αστυνομική Διεύθυνση Πιερίας την συμπεριφορά της εναγομένης, η οποία διέθετε προϊόντα τρίτων χρησιμοποιώντας το σήμα εκείνης, η αστυνομική δε Αρχή διενήργησε έλεγχο στο πρατήριο της εναγομένης και υπέβαλε σχετική μήνυση. Ότι επί πλέον, η ενάγουσα έστειλε στην εναγομένη τις από α') 15-9-1987 και β') 30-11-1987 επιστολές και γ') την από 10-6-1988 εξώδικη "διαμαρτυρία- πρόσκληση- δήλευση", με τις οποίες την εκάλεσε να τηρήσει τις συμβατικές υποχρεώσεις της και να παύσει να εμπορεύεται προϊόντα τρίτων εταιριών, πλήν όμως αυτή δεν συνεμορφώθη.

Ότι, κατόπιν τούτων, η ενάγουσα, με την από 31-8-1988 εξώδικη καταγγελία, κατήγγειλε την σύμβαση. Περαιτέρω η ενάγουσα εξέθετε στην αγωγή της : Ότι σύμφωνα με το άρθρο 11 της συμβάσεως, "η παράβαση των όρων και συμφωνιών της σύμβασης εκ μέρους οποιουδήποτε από τα συμβαλλόμενα μέρη, απάντων των όρων και συμφωνιών θεωρουμένων ουσιωδών, θα συνεπάγεται δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης αζημίως, προ της λήξεώς της, από το ανυπαίτιο μέρος, καθώς και απαίτηση για αποκατάσταση κάθε θετικής και αποθετικής ζημίας που ήθελε προκληθεί από την αιτία αυτή".Ότι το δικαίωμα αυτό συμφωνήθηκε και για την περίπτωση κατά την οποία η εναγομένη δεν θα κατανάλωνε τις συμφωνηθείσες ποσότητες.

Ότι εάν η σύμβαση διαρκούσε, όπως συμφωνήθηκε, 10 έτη και έληγε κανονικά, η ενάγουσα θα είχε αποκομίσει από την πώληση βενζίνης (της οποίας τις ποσότητες διαχωρίζει, κατά τους υπολογισμούς της, σε βενζίνη "απλή" και "super") και πετρελαίου τα κέρδη τα οποία προσδιορίζει λεπτομερώς κατά τα επί μέρους χρονικά διαστήματα, αφού αναφέρει και τις σχετικές υπουργικές αποφάσεις και τα περιθώρια κέρδους τα οποία καθορίζοντο με αυτές και αφού αφαιρεί από τα έσοδα τα κόμιστρα μεταφοράς των καυσίμων από την Θεσ/νίκη στην Κατερίνη.

Εν τέλει δε, αφού η ενάγουσα προσέθετε τα επί μέρους, κατ' εκείνην, διαφυγόντα κέρδη, κατέληγε να ζητεί να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να της καταβάλουν νομιμοτόκως και εις ολόκληρον έκαστος, α') για διαφυγόντα κέρδη, από την ματαίωση πωλήσεως βενζίνης, 12.143.519,29 δρχ., β') για διαφυγόντα κέρδη, από την ματαίωση πωλήσεως πετρελαίου, 17.306.130,26 δρχ.

και συνολικώς 29.449.649,55 δρχ.

Με το περιεχόμενο αυτό, η αγωγή είναι επαρκώς ορισμένη, καθόσον περιέχει όλα τα απαιτούμενα από τις αναφερθείσες στην αρχή διατάξεις στοιχεία. Ειδικώς δε, όσον αφορά το αίτημα για την επιδίκαση του διαφυγόντος κέρδους, η ενάγουσα εκθέτει α') τα περιστατικά τα οποία προσδιορίζουν την προσδοκία ορισμένου κέρδους με βάση την πιθανότητα κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, β') τις ειδικές περιστάσεις και γ') τα ληφθέντα προπαρασκευαστικά μέτρα.

Ως εκ τούτου, το Εφετείο, το οποίο έκρινε ορισμένη την αγωγή και ερεύνησε αυτήν κατ' ουσίαν, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 550 αριθ. 14 Κ.Πολ.δ. Επομένως, είναι αβάσιμοι αμφότεροι οι λόγοι αναίρέσεως, κατ' εκτίμηση από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολ.Δ., με τους οποίους οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στο Εφετείο την πλημμέλεια αυτήν, επειδή, κατ' εκείνους, το δικαστήριο παραβίασε το άρθρο 298 Α.Κ., κατά λέξιν: "....με αποτέλεσμα να δεχθεί την αγωγή της αντιδίκου, ενώ έπρεπε να την απορρίψει ως αόριστη, είτε δεχόμενο την προταθείσα από τους εναγομένους ένσταση αοριστίας της αγωγής, είτε αυτεπαγγέλτως, ως ώφειλε...." και "...μολονότι οι εναγόμενοι πρότειναν νομίμως ένσταση αοριστίας συγκεκριμένη και ορισμένη, επικαλούμενοι αφ' ενός ότι η απουσία διαχωρισμού της βενζίνης (σε SUPER και σε ΑΠΛΗ) στην Σ.Ε.Σ. (σύμβαση εμπορικής συνεργασίας) καθιστά την αγωγή αόριστη, δεδομένου ότι άλλο κέρδος υπάρχει στην SUPER βενζίνη και άλλο κέρδος στην ΑΠΛΗ βενζίνη και αφ' εταίρου ότι η απουσία προβλέψεως στην Σ.Ε.Σ.

καταναλώσεως αμόλυβδης βενζίνης καθιστά ομοίως την αγωγή αόριστη, το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο την εδέχθη, ενώ έπρεπε να την απορρίψει ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας...".

Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτση, να διαταχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ., η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14-5-2013 αίτηση της Ε. Μ. και του Κ. Λ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 5874/2012 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Μαρτίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 31 Ιουλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ