Supreme Court allows appeal against union expulsion, remanding case due to incorrect statute of limitations application.

Απόφαση 1675 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1675/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Στυλιανή Γιαννούκου, , Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Σεπτεμβρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Πρωτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργανώσεως αστυνομικών υπαλλήλων με την επωνυμία "ΕΝΩΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ (Ε.Α.Υ.Α), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Στυλιανό Βλαστό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Της αναιρεσιβλήτου: Δευτεροβάθμιας συνδικαλιστικής οργανώσεως με την επωνυμία "ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ (ΠΟΑΣΥ) που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-1-2007 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5759/2007 του ίδιου Δικαστηρίου, 1902/2008 μη οριστική και 1536/2009 οριστική του Εφετείου Aθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 24-10-2011 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος, ανέγνωσε την από 24-3-2011 έκθεση του ήδη κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου τούτου, Αρεοπαγίτη Χρυσόστομου Ευαγγέλου, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου και την απόρριψη του δεύτερου λόγου της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες με επίκληση με αρ..../12.2.2010 και .../12.12.2011 εκθέσεις των δικαστικών επιμελητών και .., ακριβή αντίγραφα της ένδικης αίτησης και κλήσης για τη συζήτησή της, κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, αντίστοιχα, επιδόθηκαν στην αναιρεσίβλητη Πανελλήνια Ομοσπονδία Αστυνομικών Υπαλλήλων (Π.Ο.Α.Σ.Υ.). Εφ'οσον δε αυτή δεν εμφανίστηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο κατά την παραπάνω δικάσιμο όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε κατά τη σειρά της από το οικείο πινάκιο πρέπει να δικασθεί ερήμην, η συζήτηση όμως θα χωρήσει ωσάν να ήταν και αυτή παρούσα (άρθρο 576 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Εισάγεται για κρίση αίτηση αναίρεσης κατά απόφασης δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία ζητείται η ακύρωση απόφασης της Δευτεροβάθμιας Συνδικαλιστικής Οργάνωσης - αναιρεσίβλητης, μέλος της οποίας είναι το αυτό Πρωτοβάθμιο συνδικαλιστικό σωματείο. Σημειώνεται, πως στην απαγόρευση της άσκησης ενδίκων μέσων του άρθρου 699 ΚΠολΔ δεν υπάγονται και οι διαφορές, που δικάζονται μεν κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, όμως δεν αποτελούν πραγματικά ασφαλιστικά μέτρα για την εξασφάλιση, απλά, ιδιωτικών δικαιωμάτων, αλλά, αντίθετα, η συγκεκριμένη διαδικασία τηρείται για λόγους ταχύτητας και με την απόφαση που εκδίδεται τέμνεται, οριστικά η διαφορά (Ολ.ΑΠ 21-22/2002), όπως συμβαίνει και στην προκείμενη διαφορά.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 88 του Α.Κ., αποβολή μέλους επιτρέπεται : 1. στις περιπτώσεις που προβλέπει το καταστατικό. 2. αν υπάρχει σπουδαίος λόγος και το αποφασίσει η γενική συνέλευση. Το μέλος που έχει αποβληθεί έχει το δικαίωμα να προσφύγει στον πρόεδρο των πρωτοδικών μέσα σε δύο μήνες αφότου του γνωστοποιήθηκε η απόφαση, αν η αποβολή έγινε αντίθετα προς τους όρους του καταστατικού ή αν δεν υπήρχαν σπουδαίοι λόγοι για την αποβολή του.

Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 101 του ίδιου Κώδικα, απόφαση της συνέλευσης είναι άκυρη, αν αντιβαίνει στο νόμο ή το καταστατικό. Την ακυρότητα κηρύσσει το δικαστήριο ύστερα από αγωγή μέλους που δεν συναίνεσε ή οποιουδήποτε άλλου έχει έννομο συμφέρον. Η αγωγή αποκλείεται μετά την πάροδο έξι μηνών από την απόφαση της συνέλευσης.

Η απόφαση που κηρύσσει την ακυρότητα ισχύει έναντι όλων. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι με την πρώτη ρυθμίζεται το δικαίωμα του μέλους του σωματείου να προσφύγει κατά της απόφασης περί αποβολής του, είτε αυτή ελήφθη από το Διοικητικό Συμβούλιο του σωματείου κατά πρόβλεψη του καταστατικού για παραβάσεις που προβλέπει το καταστατικό είτε ελήφθη από τη γενική συνέλευση του σωματείου για σπουδαίο λόγο.

Η προσφυγή υπάγεται στην αρμοδιότητα του Μονομελούς Πρωτοδικείου και εκδικάζεται κατά τη διαδικασία των άρθρων 686 επ. ΚΠολΔ (άρθρο 3 Εισ. Ν.ΚΠολΔ). Αντικείμενο της προσφυγής μπορεί να είναι όχι μόνο η ουσιαστική αβασιμότητα του λόγου διαγραφής αλλά και η λήψη της απόφασης κατά παράβαση του νόμου και των διατάξεων του καταστατικού, όπως από αναρμόδιο όργανο, χωρίς προηγούμενη κλήση σε απολογία του μέλους κ.λ.π. (Α.Π. 814/1973, Καρακατσάνης, Ερμ.

Α.Κ., υπό το άρθρο 88, Κρητικός, Δίκαιο Σωματείων και Συνδικαλιστικών Οργανώσεων, 1994, παρ. 3, αριθ. 103-110, σελ. 26-29). Με τη διάταξη του άρθρου 101 ρυθμίζεται το δικαίωμα του μέλους του σωματείου ή άλλου που έχει έννομο συμφέρον να ζητήσει την ακύρωση της απόφασης της γενικής συνέλευσης, για το λόγο ότι αυτή αντιβαίνει στο νόμο ή στο καταστατικό.

Η αγωγή ακύρωσης υπάγεται και αυτή στην αρμοδιότητα του Μονομελούς Πρωτοδικείου (άρθρο 17 αριθ. 3 ΚΠολΔ). Η προσφυγή του άρθρου 88 υπάγεται στην αποσβεστική προθεσμία των δύο μηνών από την γνωστοποίηση της απόφασης, ενώ η αγωγή ακύρωσης του άρθρου 101 υπάγεται στην αποκλειστική προθεσμία των έξι μηνών από την απόφαση της γενικής συνέλευσης.

Η διάταξη του άρθρου 88 είναι αποσυνδεδεμένη και ειδικότερη εκείνης του άρθρου 101, διότι εφαρμόζεται μόνο επί αποβολής μέλους και αυτή ρυθμίζει όλα τα σχετικά θέματα ( προθεσμίες, διαδικασία κ.λ.π., βλ. Καρακατσάνης, ό.π., Κρητικός, ό. π., Κουκιάδης Εργατικό δίκαιο, Τ. Ι, σελ. 185 επ., Ντάσιος, Εργατικό Δίκαιο, Τ.

Β/1, σελ. 263, Βλαστός, Η αποβολή μέλους συνδικαλιστικής οργάνωσης, ΕΕΡΓΔ 1997, σελ. 922 επ.). Περαιτέρω, με τον Ν. 2265/1994 επεκτάθηκε η εφαρμογή του Ν. 1264/1982 και στο προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας. Με τη διάταξη του άρθρου 8 αριθ. 4 του Ν. 1264/1982, που έχει ανάλογη εφαρμογή και επί των σωματείων των αστυνομικών υπαλλήλων (άρθρο 30α Ν. 1264/1982, όπως προστέθηκε με το άρθρο 1 του ν. 2265/1994) αίτηση για αναγνώριση ακυρότητας απόφασης Συνέλευσης υποβάλλεται μέσα σε αποκλειστική προθεσμία τριάντα (30) ημερών από τη λήξη της Συνέλευσης στο Ειρηνοδικείο της περιφέρειας που έδρευε η συνδικαλιστική οργάνωση (ήδη στο Μονομελές Πρωτοδικείο κατ' άρθρο 8 του Ν. 2145/1993).

Με την τελευταία διάταξη εισήχθη διαφορετική ρύθμιση μόνο ως προς το ζήτημα της προθεσμίας προσβολής ως άκυρης της απόφασης γενικής συνέλευσης σε σχέση με τη ρύθμιση της διάταξης του άρθρου 101 του Α.Κ., περιορίζουσα την ισχύουσα για τα κοινά σωματεία προθεσμία από εξάμηνη σε τριάντα ημέρες. Αντιθέτως ο ανωτέρω νόμος δεν περιέχει ειδική ρύθμιση για την αποβολή μέλους της συνδικαλιστικής οργάνωσης και δεν επέφερε καμία μεταβολή 6την προθεσμία άσκησης της προσφυγής του άρθρου 88 του Α.Κ., η οποία εξακολουθεί να ισχύει και επί των συνδικαλιστικών σωματείων κατά τη ρητή διάταξη του άρθρου 1 του ν. 1264/1982, η οποία ορίζει ότι "ειδικά για τις οργανώσεις του νόμου αυτού οι διατάξεις του Α.Κ.

και του Εισ. Ν.Α.Κ. ισχύουν όπως τροποποιούνται ή συμπληρώνονται με αυτόν", τροποποίηση δε ή συμπλήρωση του άρθρου 88 του ΑΚ έχει εφαρμογή και επι των συνδικαλιστικών οργανώσεων των αστυνομικών υπαλλήλων. Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία "ΕΝΩΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ" με την από 25-1-2007 αίτηση της που άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, όπως αυτή εκτιμάται, ζήτησε να κηρυχθεί άκυρη η από 1-12-2006 απόφαση του Δ.Σ.

της αναιρεσίβλητης συνδικαλιστικής οργάνωσης με την επωνυμία "ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ", με την οποία διαγράφηκε από μέλος της, καθώς και η απόφαση της γενικής συνέλευσης της ίδιας οργάνωσης που επικύρωσε την περί διαγραφής απόφαση του Δ.Σ., την οποία προσέβαλε και ως ανυπόστατη. Ως λόγους ακυρότητας επικαλέσθηκε ότι η διαγραφή της δεν έγινε για παράβαση προβλεπόμενη από το καταστατικό, αλλά για σπουδαίο λόγο, από αναρμόδιο όργανο (Δ.Σ.), χωρίς αναγραφή στην ημερήσια διάταξη του θέματος της διαγραφής της, χωρίς προηγούμενη απολογία της, για λόγους που δεν είναι σπουδαίοι και κατά κατάχρηση δικαιώματος, η δε απόφαση της γενικής συνέλευσης είναι ανυπόστατη, διότι παρά το αναφερόμενο σ' αυτήν ότι "εμείς οι αστυνομικοί που συμμετέχουμε στις εργασίες του 17ου Πανελλαδικού Συνεδρίου της Ομοσπονδίας μας ομόφωνα αποδεχόμαστε και επικυρώνουμε την πρόσφατη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας για την διαγραφή από μέλος της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αττικής" τέτοια απόφαση δεν ελήφθη ποτέ, σε κάθε δε περίπτωση είναι άκυρη, διότι ελήφθη χωρίς να τεθεί το θέμα στην ημερήσια διάταξη..".

Ως προς το αίτημα ακύρωσης της απόφασης διαγραφής της αναιρεσείουσας, το Εφετείο δέχτηκε, πως η προσβολή, ως άκυρης, της απόφασης της γενικής συνέλευσης ρυθμίζεται, ειδικά, από το άρθρο 8 παρ.4 του Ν.1264/1982 και υπάγεται σε αποσβετική προθεσμία 30 ημερών από τη λήξη της συνέλευσης, προθεσμία, η οποία δέχθηκε, ότι είχε παρέλθει κατά την άσκηση της αίτησης και, με βάση την παραδοχή αυτή, απέρριψε την έφεσή της αναιρεσείουσας και επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση, που με τις ίδιες σκέψεις, είχε απορρίψει, ως εκπρόθεσμη, την αίτηση.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, εσφαλμένα εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 8 παρ.4 του Ν.1264/1982, ως προς το ζήτημα της προθεσμίας άσκησης της ένδικης αίτησης, η οποία διάταξη, ως γενική, δεν ήταν εφαρμοστέα και εσφαλμένα δεν εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 88 του Α.Κ., η οποία, ως ειδική, ήταν εφαρμοστέα και προβλέπει προθεσμία άσκησης προσφυγής δύο μηνών από της γνωστοποιήσεως της περί διαγραφής απόφασης, η οποία, κατά τα εκτιθέμενα στην αίτηση, δεν είχε παρέλθει.

Επομένως, είναι βάσιμος κατά τούτο ο πρώτος από το άρθρο 559 αριθ. 14 (όχι και 1) ΚΠολΔ λόγος του αναιρετηρίου. Μετά απ'αυτά, παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναίρεσης. Συνακόλουθα, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση στο εκδόσαν αυτή δικαστήριο, εφ'οσον η συγκρότησή του από άλλους δικαστές είναι εφικτή.

Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, η οποία δεν κατέθεσε προτάσεις, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσίβλητης (αρθρ.176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την με αριθμό 1536/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο όμως, από άλλους δικαστές.

Επιβάλλει σε βάρος της αναιρεσίβλητης τη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας από δύο χιλιάδες (2000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 28 Μαΐου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Αυγούστου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ