Supreme Court allows appeal against insurance company's inadmissible appeal due to improper filing venue.

Απόφαση 1672 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1672/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Μαρία Τζανακάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Φεβρουαρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Κ. (C.) Λ. (L.) του Ι. (I.), κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο και 2) ανώνυμης εταιρίας γενικών ασφαλίσεων με την επωνυμία "...", που εδρεύει στη … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Καραγκούνη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ε. χας Μ. Λ., το γένος Ε. Τ., 2) Κ. Λ. του Μ., 3) Α. Λ. του Μ. και 4) Κ. συζ. Α. Λ., το γένος Χ. Σ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παντελή Χατζηχαραλάμπους.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-8-2010 αγωγή των ήδη 1ης και 2ης των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Μυτιλήνης (μεταβατική έδρα Λήμνου) και συνεκδικάστηκε με την από 18-9-2011 αγωγή των ήδη 3ου και 4ης των αναιρεσιβλήτων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 86/2013, όπως αυτή διορθώθηκε με την 81/2014, οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 10/2016 του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου, την αναίρεση των οποίων ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 23-6-2016 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Μαρία Τζανακάκη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 552, 553 και 564 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι, αν η έφεση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, η αναίρεση στρέφεται μόνο κατά της πρωτόδικης απόφασης, εφόσον δεν παρήλθε η προθεσμία άσκησης αυτής (ΑΠ 1379/ 1996), η δε απόφαση του Εφετείου προσβάλλεται μόνο ως προς την απορριπτική της έφεσης διάταξη. Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 566 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν με το ίδιο αναιρετήριο προσβάλλονται δύο ή περισσότερες αποφάσεις πρωτοβάθμιου και δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, η κατάθεσή του πρέπει να γίνεται στο καθένα από τα δικαστήρια αυτά. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι, αν η αναίρεση πλήττει την απόφαση του πρωτοβάθμιου και του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, πρέπει να κατατεθεί στη γραμματεία και των δύο δικαστηρίων, άλλως είναι απαράδεκτη ως προς την απόφαση του δικαστηρίου στη γραμματεία του οποίου δεν κατατέθηκε (ΑΠ 617/2014, ΑΠ 539/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη υπ' αρ. 10/2016 οριστική απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου, η από 30-7-2014 (αρ. κατ. .../2014) έφεση των εκκαλούντων - εναγομένων και ήδη αναιρεσειόντων κατά της υπ' αρ. 86/2013 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης (μεταβατική έδρα Λήμνου), που διορθώθηκε με την υπ' αρ. 81/2014 απόφαση του ίδιου ως άνω πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, απορρίφθηκε ως απαράδεκτη. Επομένως, η ένδικη αίτηση αναίρεσης νομίμως στρέφεται κατά της ως άνω 10/2016 απόφασης του Εφετείου Βορείου Αιγαίου, στη γραμματεία του οποίου κατατέθηκε, ως προς την απορριπτική της διάταξη (βλ. τη με αρ. .../13-7-2016 έκθεση κατάθεσης δικογράφου ενδίκου μέσου). Παράλληλα, η αίτηση αναίρεσης κατά το μέρος που απευθύνεται κατά της πρωτόδικης οριστικής υπ' αρ. 86/2013 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης (μεταβατική έδρα Λήμνου), όπως διορθώθηκε με την υπ' αρ. 81/2014 απόφαση του ίδιου ως άνω δικαστηρίου, έχει επίσης, ασκηθεί παραδεκτά, εφόσον η έφεση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, ενώ επίσης η αίτηση αναίρεσης έχει κατατεθεί, κατ' άρθρ. 566 παρ. 2 ΚΠολΔ και στη μεταβατική έδρα του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου (βλ. την υπ' αρ. .../25-7-2016 έκθεση κατάθεσης δικογράφου).

Κατά το άρθρο 94 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατά το άρθρο 96 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα, η πληρεξουσιότητα κατά την διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου δίνεται, είτε με συμβολαιογραφική πράξη, είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση.

Η πληρεξουσιότητα μπορεί να αφορά ορισμένες ή όλες τις δίκες εκείνου που την παρέχει και στο πληρεξούσιο πρέπει να αναγράφονται τα ονόματα των πληρεξουσίων. Κατά το άρθρο 104 Κ.Πολ.Δ., για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και αν αυτή δεν υπάρχει κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως.

Το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη πληρεξουσιότητας καθώς και την υπέρβασή της. Περαιτέρω στο άρθρο 576 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα ορίζεται ότι αν ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος στη συζήτηση με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ενώ στην παρ. 3 του ίδιου άρθρου ορίζεται ότι αν μετέχουν περισσότεροι στη δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε κάποιος από αυτούς, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη για όλους.

Με το άρθρο 62 του ν. 4139/12-3-2013 προστέθηκε δεύτερο εδάφιο στην παρ. 3, το οποίο ορίζει ότι σε περίπτωση απλής ομοδικίας, αν κάποιος δεν εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως, ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομίμως και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς.

Από το συνδυασμό των προαναφερομένων διατάξεων και την καθιερούμενη από την τελευταία απ' αυτές αρχή ότι για τη συζήτηση της υπόθεσης στο Άρειο Πάγο πρέπει να έχουν κλητευθεί από εκείνον που επισπεύδει τη συζήτηση όλοι οι διάδικοι, συνάγεται ότι: α) στην περίπτωση που η επίσπευση της συζήτησης είχε γίνει από τον απολειπόμενο διάδικο, από κοινού με άλλους που εμφανίσθηκαν, αυτή δεν είναι έγκυρη ως προς αυτόν (απολειπόμενο), εάν κατά τη γενόμενη αυτεπαγγέλτως προς τούτο από το δικαστήριο έρευνα διαπιστώνεται έλλειψη πληρεξουσιότητας ως προς εκείνον (απολειπόμενο) προς το δικηγόρο, που και για λογαριασμό του επέσπευσε τη συζήτηση, β) στην περίπτωση που ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος που επισπεύδει τη συζήτηση εμφανίζεται στο ακροατήριο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, αλλά δεν αποδεικνύει την ύπαρξη ρητής πληρεξουσιότητας, την οποία πλέον αυτεπαγγέλτως εξετάζει το δικαστήριο, ο αναιρεσείων θεωρείται ότι δεν παρίσταται και κηρύσσεται άκυρη η κλήση, με βάση την οποία αυτός εμφανίζεται ότι επισπεύδει με περαιτέρω αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η εφαρμογή της παραπάνω αναφερόμενης διάταξης του άρθρου 576 παρ. 1 του ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι (Ολ.ΑΠ 7/2008, 39/2005 9/2003) και γ) εφόσον οι αναιρεσείοντες είναι περισσότεροι και ο δικηγόρος που επισπεύδει τη συζήτηση και εμφανίζεται γι' αυτούς δεν έχει την πληρεξουσιότητα μερικών ή και ενός έστω από τους αναιρεσείοντες που επέσπευσαν τη συζήτηση, είτε αυτοί παρίστανται, είτε δεν παρίστανται κατ' αυτήν, σε περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη, ως προς όλους, αν οι αναιρεσείοντες αυτοί δεν έχουν κλητευθεί από τον αντίδικό τους ή από τους επισπεύδοντες τη συζήτηση τυχόν ομοδίκους τους.

Αντιθέτως, σε περιπτώσεις απλής ομοδικίας ισχύει η ως άνω ρύθμιση της διάταξης του β' εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 576 ΚΠολΔ, που καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς υποθέσεις - άρθρο 98 του ν. 4139/2013 (ΑΠ 586/2014, ΑΠ 240/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση από τις ανωτέρω με αρ. .../13-7-2016 και .../25-7-2016 εκθέσεις κατάθεσης της αίτησης αναίρεσης προκύπτει ότι, με εντολή αμφοτέρων των αναιρεσειόντων η αναίρεση κατατέθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους, Ιωάννη Καραγκούνη, στη γραμματεία του πρωτοβάθμιου και του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου.

Στη συνέχεια, η αίτηση αναίρεσης προσδιορίστηκε για να συζητηθεί στη δικάσιμο που αναγράφεται στην αρχή της παρούσας απόφασης (3-2-2017), με αριθμό πινακίου …, σύμφωνα με την κάτω από αυτήν από 13-9-2016 Πράξη της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου (άρθρ. 568 παρ. 2-4 ΚΠολΔ). Εξάλλου, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης δεν εμφανίσθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο ο 1ος αναιρεσείων Κ.

Λ., σε αντίθεση με την 2η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της, Ιωάννη Καραγκούνη, που παραστάθηκε με βάση το υπ' αρ. .../21-7-2016 ειδικό πληρεξούσιο της συμφ/φου Θεσσαλονίκης, Ε. Α., μόνο για λογαριασμό της 2ης αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας. Επομένως, εφόσον ο 1ος αναιρεσείων ερημοδικεί και δεν αποδεικνύεται ρητή πληρεξουσιότητα αυτού προς τον ως άνω δικηγόρο, θεωρείται δικονομικά απών.

Ωστόσο, δεν θα εφαρμοστεί η διάταξη του άρθρου 576 παρ. 1 ΚΠολΔ, διότι σύμφωνα με την προηγούμενη νομική σκέψη η επίσπευση της συζήτησης της αναίρεσης, που είχε γίνει και κατ' εντολή του απολειπομένου 1ου αναιρεσείοντος (από κοινού με τη 2η αναιρεσείουσα) προς τον ανωτέρω δικηγόρο, ο οποίος και για δικό του λογαριασμό είχε επισπεύσει τη συζήτηση της αναίρεσης δεν είναι έγκυρη πλέον ως προς τον απολειπόμενο 1ο αναιρεσείοντα.

Επομένως, η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη ως προς τον 1ο αναιρεσείοντα και λόγω της δικονομικής σχέσης της απλής ομοδικίας, που συνδέει τους αναιρεσείοντες ως ενεχομένους σε ολόκληρο από αδικοπραξία - αυτοκινητικό δυστύχημα, πρέπει να χωριστεί η υπόθεση ως προς τον 1ο αναιρεσείοντα και να συζητηθεί η αίτηση αναίρεσης, ως προς τους λοιπούς διαδίκους, που παραστάθηκαν και εκπροσωπήθηκαν νόμιμα στο ακροατήριο.

Διάταξη δικαστικών εξόδων σε βάρος του 1ου αναιρεσείοντα δεν ορίζεται, διότι η απόφαση αυτή ως προς αυτόν δεν είναι οριστική (ΑΠ Ολ. 4/2013).

Κατά τη διάταξη του άρθρ. 553 παρ. 1 περ. β' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο κατά των οριστικών αποφάσεων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση και περατώνουν όλη τη δίκη ή μόνο τη δίκη για την αγωγή ή την ανταγωγή. Έτσι η ύπαρξη ερήμην απόφασης, δηλαδή απόφασης που εκδόθηκε με την απουσία, πραγματική ή πλασματική, ενός των διαδίκων, έστω και αν δεν στηρίχθηκε στη συναγωγή δυσμενών συνεπειών από την ερημοδικία του (Ολ.ΑΠ 15/2001, ΑΠ 1470/2003), ενεργοποιεί αυτόματα τη δυνατότητα άσκησης κατ' αυτής ανακοπής ερημοδικίας από τον ερημοδικασθέντα (άρθρ. 502 ΚΠολΔ), με συνέπεια, όσο διαρκεί η προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας, να αποκλείεται η άσκηση κατά της ερήμην απόφασης αίτησης αναίρεσης, η οποία, αν παρόλα αυτά ασκηθεί, είναι απορριπτέα αυτεπαγγέλτως ως απαράδεκτη (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ), αφού, σε σχέση με την αναίρεση, δεν υπάρχει διάταξη όμοια με τη διάταξη του άρθρ. 513 παρ. 1 εδ.

β' περ. β' ΚΠολΔ, που ορίζει ότι κατά των ερήμην αποφάσεων επιτρέπεται έφεση ήδη από τη δημοσίευσή τους. Αντίθετα δηλαδή, με την καθιερούμενη με τη διάταξη αυτή συμπόρευση των προθεσμιών της έφεσης και της ανακοπής ερημοδικίας, η αναίρεση κατά ερήμην απόφασης είναι επιτρεπτή, μόνον εφόσον δεν συγχωρείται κατ' αυτής ανακοπή ερημοδικίας ή αναλόγως έφεση (Ολ.ΑΠ 11/1998), δηλαδή, καθιερώνεται η αρχή της διαδοχικής άσκησης των προβλεπόμενων ένδικων μέσων (ΑΠ 242/2015, ΑΠ 180/ 2014).

Συνήθως βέβαια η άσκηση απευθείας αναίρεσης από τον ερημοδικασθέντα, δηλαδή κατά παράλειψη της ανακοπής ερημοδικίας και ενώ διαρκεί η προθεσμία της (άρθρ. 503 ΚΠολΔ), υποδηλώνει σιωπηρή παραίτηση από το δικαίωμα άσκησης απ' αυτόν ανακοπής ερημοδικίας (άρθρ. 299 ΚΠολΔ), η οποία είναι επιτρεπτή και έγκυρη, εφόσον όμως ο υπογράφων το δικόγραφο της αναίρεσης έχει την ειδική προς τούτο πληρεξουσιότητα, που απαιτεί το άρθρ. 98 περ.

β' ΚΠολΔ (ΑΠ 180/2014, ΑΠ 1261/2011). Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης υπ' αρ. 10/2016 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου, προκύπτει ότι αυτή εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων και δημοσιεύτηκε στις 28-4-2016, χωρίς να προκύπτει κοινοποίηση αυτής, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται τέτοια επίδοση.

Επομένως, ως προς την προσβαλλόμενη εφετειακή απόφαση η αίτηση αναίρεσης έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα εντός διετίας κατ' άρθρ. 564 παρ. 3 ΚΠολΔ, με την κατάθεσή της στο Εφετείο Βορείου Αιγαίου, στις 13-7-2016. Επίσης, από την επισκόπηση της υπ' αρ. 81/2014 απόφασης του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου προκύπτει ότι αυτή εκδόθηκε ερήμην των εναγομένων και ήδη αναιρεσειόντων και δημοσιεύτηκε στις 6-3- 2014, ενώ δεν προκύπτει επίδοση αυτής, ώστε να αρχίσει να τρέχει η 15ήμερη προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας.

Συνεπώς, η προσβαλλόμενη ως άνω πρωτόδικη απόφαση υπόκειται κατ' αρχήν εξακολουθητικά σε ανακοπή ερημοδικίας, από τη 2η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία, πλην όμως η αίτηση αναίρεσης της 2ης αναιρεσείουσας ασκείται παραδεκτά, διότι η παράλειψη άσκησης ανακοπής ερημοδικίας υποδηλώνει σιωπηρή παραίτηση, κατ' άρθρ. 299 ΚΠολΔ, από το δικαίωμα αυτό, εφόσον ο δικηγόρος Ιωάννης Καραγκούνης που υπογράφει την αναίρεση έχει την προς τούτο ειδική πληρεξουσιότητα κατ' άρθρ. 98 περ. β' ΚΠολΔ. Κατόπιν όλων αυτών η αίτηση αναίρεσης έχει ασκηθεί παραδεκτά και εμπρόθεσμα από τη 2η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία κατ' αμφοτέρων των προσβαλλομένων αποφάσεων και επομένως, πρέπει να ερευνηθεί το βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων αυτής (άρθρ. 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 495 παρ. 1 ΚΠολΔ όπως αυτή ίσχυε κατά την άσκηση της έφεσης στις 28-8-2014, ορίζεται ότι "τα ένδικα μέσα της έφεσης... ασκούνται με δικόγραφο που κατατίθεται στο πρωτότυπο στη γραμματεία του δικαστηρίου που έχει εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση...". Κατά δε το άρθρο 2 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων - Κωδ.

Ν. 1756/1988, στην παράγραφο 2, ορίζεται ότι, "...με προεδρικό διάταγμα... μπορεί να οριστεί ως μεταβατική έδρα... ββ) πρωτοδικείου... η έδρα ειρηνοδικείου της περιφέρειάς του". Κατά δε την παράγραφο 5 του ίδιου νόμου, ορίζεται ότι, "...η υπαγωγή υπόθεσης στη μεταβατική έδρα δεν ασκεί επίδραση στην τοπική αρμοδιότητα του Δικαστηρίου".

Επίσης, με το άρθρο 16 του Ν. 1093/1980 ορίζονται, κατ' ακριβή λεκτική διατύπωση αυτού, τα εξής: "1. Ορίζεται μεταβατική έδρα του Πολυμελούς και του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης εις την έδραν του Ειρηνοδικείου Μυρίνης Λήμνου, προς εκδίκασιν των εις την αρμοδιότητά των υπαγομένων πολιτικών υποθέσεων της περιφερείας του Ειρηνοδικείου τούτου... 2..., 3..., 4.

Αγωγαί, αιτήσεις, προσφυγαί προτάσεις, ένδικα μέσα και παν έτερον έγγραφον αφορών την εκδικαζομένην υπόθεσιν ενώπιον των μεταβατικών Μονομελούς και Πολυμελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης εις την έδραν του Ειρηνοδικείου Μυρίνης Λήμνου, κατατίθενται ενώπιον του γραμματέως του Ειρηνοδικείου τούτου. Διά πράξεως του Προέδρου Πρωτοδικών ο γραμματεύς του Ειρηνοδικείου ή έτερος υπάλληλος της γραμματείας αυτού ορίζεται και ως γραμματεύς του δικαστηρίου κατά τας αντιστοίχους συνεδριάσεις, προς τον οποίον αποστέλλονται εγκαίρως αι δικογραφίαι των υποθέσεων εκάστης δικασίμου. 5.

Υποθέσεις επειγούσης φύσεως, η αναβολή εκδικάσεως των οποίων συνεπάγεται κίνδυνον διά τα συμφέροντα των διαδίκων, δύνανται να εισάγονται προς συζήτησιν εις την τακτικήν έδραν του Πρωτοδικείου Μυτιλήνης, διά πράξεως του προέδρου του δικαστηρίου τούτου...". Περαιτέρω α) με την υπ' αρ. 49051/19-6-2014 απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ανεστάλησαν οι εργασίες του Ειρηνοδικείου Λήμνου, καθώς και της εκεί μεταβατικής έδρας του Πρωτοδικείου Μυτιλήνης έως την 4-7-2014, λόγω των ζημιών που προκλήθηκαν από το σεισμό της 24-5-2014, διότι ύστερα από έλεγχο που διενεργήθηκε στο κτίριο του Ειρηνοδικείου Λήμνου, από τεχνικό κλιμάκιο της Υπηρεσίας Αποκατάστασης Σεισμοπλήκτων του ΥΠΕΧΩΔΕ διαπιστώθηκε ότι το ως άνω κτίριο χαρακτηρίζεται ως μη κατοικήσιμο.

Επίσης, β) με την υπ' αρ. 55147/8-7-2014 απόφαση του ανωτέρω Υπουργού αποφασίστηκε η παράταση της αναστολής των εργασιών του Ειρηνοδικείου Λήμνου, καθώς και της εκεί μεταβατικής έδρας του Πρωτοδικείου Μυτιλήνης έως την 10-7-2014, γ) με την υπ' αρ. 59874/11-7-2014 απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφασίστηκε η εκ νέου παράταση αναστολής των εργασιών του Ειρηνοδικείου Λήμνου, καθώς και της εκεί μεταβατικής έδρας του Πρωτοδικείου Μυτιλήνης έως την 21-7-2014, δ) με την υπ' αρ. 59874/28-7-2014 απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφασίστηκε η εκ νέου παράταση αναστολής των εργασιών του Ειρηνοδικείου Λήμνου, καθώς και της εκεί μεταβατικής έδρας του Πρωτοδικείου Μυτιλήνης έως την 31-8-2014.

Τέλος, ε) με την υπ' αρ. 64204/13-8-2014 (ΦΕΚ 2346/1-9-2014) απόφαση του ίδιου ως άνω Υπουργού ορίστηκε δικαστικό κατάστημα του Ειρηνοδικείου Λήμνου και του Μεταβατικού Πρωτοδικείου Μυτιλήνης η ενιαία αίθουσα, που βρίσκεται στον ισόγειο χώρο του κτιρίου, που στεγάζεται το Γραφείο Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων επί της οδού Μητροπόλεως αρ. 8 στην πόλη της Μύρινας.

Η απόφαση αυτή ορίσθηκε ότι θα ισχύσει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και ειδικότερα, στις 1-9-2014.

Κατά το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, υπάρχει λόγος αναιρέσεως αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως αναφέρεται σε ακυρότητες, δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό δίκαιο (ΑΠ 67/2015, ΑΠ 902/ 2008). Μέσω του λόγου αυτού ελέγχεται και το παραδεκτό της άσκησης του ενδίκου μέσου της έφεσης (ΑΠ 371/2008). Με τον 1ο λόγο της αίτησης αναίρεσης η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία, ως προς την οποία μόνον ερευνάται η αίτηση αναίρεσης, αποδίδει στην προσβαλλόμενη υπ' αρ. 10/2016 απόφαση του Εφετείου Βορείου Αιγαίου, την πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτη την έφεσή της κρίνοντας εσφαλμένα ότι είναι ανυπόστατη, διότι δήθεν κατατέθηκε σε αναρμόδιο Δικαστήριο και ειδικότερα, στη Γραμματεία του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης και όχι στη μεταβατική του έδρα, στη Λήμνο, όπου εκδόθηκε η εκκαλουμένη απόφαση, όπως αυτή έχει διορθωθεί κατά τα ανωτέρω.

Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτει, ότι το Εφετείο κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά περί των πραγμάτων κρίση του δέχθηκε τα ακόλουθα: "...Στην προκειμένη περίπτωση η υπό κρίση από 30-7-2014 και υπ' αρ. καταθ. .../28-8-2014 έφεση των εναγομένων και ήδη εκκαλούντων κατά της οριστική υπ' αριθ. 86/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης (Μεταβατική Έδρα Λήμνου), όπως αυτή διορθώθηκε δυνάμει της υπ' αριθ. 81/2014 αποφάσεως του ίδιου ως άνω δικαστηρίου, το οποίο συνεκδίκασε τις αγωγές των εναγόντων και ήδη εφεσιβλήτων, ερήμην των εναγομένων και ήδη εκκαλούντων, κατά την ειδική διαδικασία που ακολουθείται για την επίλυση των διαφορών που αφορούν απαιτήσεις αποζημιώσεως για ζημίες που προκλήθηκαν από αυτοκίνητο (άρθρο 681Α' ΚΠολΔ), έχει μεν ασκηθεί εμπρόθεσμα, γεγονός το οποίο δεν αμφισβητείται από τους διαδίκους, ούτε από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτει το αντίθετο, πλην όμως κατατέθηκε στη γραμματεία του Πρωτοδικείου Μυτιλήνης και όχι στη γραμματεία της μεταβατικής έδρας του άνω Πρωτοδικείου, δηλαδή τη γραμματεία του Ειρηνοδικείου Μυρίνης Λήμνου, όπως προκύπτει από την άνω έκθεση κατάθεσης δικογράφου ενδίκου μέσου και συνομολογείται άλλωστε και από τους εκκαλούντες.

Από όλες τις προαναφερόμενες διατάξεις καθίσταται σαφές ότι μόνη αρμόδια για την κατάθεση του δικογράφου της υπό κρίση εφέσεως ήταν η γραμματεία της μεταβατικής έδρας του Μονομελούς (Μεταβατικού) Πρωτοδικείου Μυτιλήνης, δηλαδή η γραμματεία του Ειρηνοδικείου Μυρίνης Λήμνου, ως δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ μόνη εξαίρεση του κανόνα αυτού είναι η προβλεπόμενη στην παράγραφο 5 του άρθρου 16 του ν. 1093/ 1980, για την οποία πρέπει να συντρέχουν τρεις (3) προϋποθέσεις και μάλιστα σωρευτικώς:

α) να πρόκειται για υποθέσεις επειγούσης φύσεως, β) να πρόκειται και για εκδίκαση των σχετικών υποθέσεων και όχι για απλή κατάθεση δικογράφων και γ) η εισαγωγή στην τακτική έδρα να γίνει με πράξη του προέδρου του δικαστηρίου. Ουδεμία όμως από τις προϋποθέσεις αυτές συνέτρεχε για την κατάθεση της υπό κρίση εφέσεως στην τακτική έδρα της Μυτιλήνης, ούτε και αναφέρεται η συνδρομή τέτοιας (προϋποθέσεως) ούτε και πράξη του προέδρου η οποία να τη διαπιστώνει.

Ο ισχυρισμός που διατυπώνεται στην προσθήκη των προτάσεων των εκκαλούντων ότι η κατάθεση της εφέσεως έγινε στην τακτική έδρα του Πρωτοδικείου στη Μυτιλήνη και όχι στην μεταβατική έδρα στην Λήμνο, λόγω ανωτέρας βίας, καθόσον κατά το χρονικό διάστημα από 19-6-2014 μέχρι 23-10-2014 και επομένως και κατά το χρόνο κατάθεσής της (28-8-2014) είχαν ανασταλεί οι εργασίες του Ειρηνοδικείου Λήμνου καθώς και της εκεί μεταβατικής έδρας του Πρωτοδικείου Μυτιλήνης λόγω των ζημιών που προκλήθηκαν από το σεισμό της 24-5-2014, με αποφάσεις του Υπουργού Δικαιοσύνης, δεν κρίνεται βάσιμος, ενώ με την υπ' αριθ. 64204/13-8-2014 απόφαση του ίδιου ως άνω Υπουργού με θέμα "Ορισμός Δικαστικού Καταστήματος του Ειρηνοδικείου Λήμνου" (ΦΕΚ 2346/1-9-2014 τεύχος Β'), ορίστηκε δικαστικό κατάστημα του Ειρηνοδικείου Λήμνου και του Μεταβατικού Πρωτοδικείου Μυτιλήνης η ενιαία αίθουσα που βρίσκεται στον ισόγειο χώρο του κτιρίου που στεγάζεται το Γραφείο Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων επί της οδού Μητροπόλεως 8 στην πόλη της Μύρινας.

Επομένως, σύμφωνα με όλα όσα προαναφέρθηκαν, μετά από αυτεπάγγελτη έρευνα του παρόντος δικαστηρίου αλλά και κατά παραδοχή της σχετικής ενστάσεως των εφεσιβλήτων, πρέπει η κρινομένη έφεση να απορριφθεί ως απαράδεκτη". Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο και συνεπώς υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες υπουργικές αποφάσεις, που εκδόθηκαν με αφορμή τον σεισμό της 24-5-2014 και τις βλάβες του κτιρίου του Ειρηνοδικείου Λήμνου εξαιτίας του σεισμού, που το καθιστούσαν ακατάλληλο προς χρήση κατά το χρονικό διάστημα από 19-6-2014 έως 31-8-2014, η λειτουργία του Ειρηνοδικείου Λήμνου και της εκεί μεταβατικής έδρας του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης είχε ανασταλεί.

Εξάλλου, σύμφωνα με όσα ορίζει η διάταξη του άρθρου 495 παρ. 1 ΚΠολΔ, η κατάθεση του δικογράφου της έφεσης, που αποτελεί πράξη της προδικασίας του ενδίκου μέσου, γίνεται στη γραμματεία του Δικαστηρίου που έχει εκδώσει την εκκαλουμένη απόφαση, ενώ η γραμματεία του Πρωτοδικείου είναι ενιαία (ΑΠ 738/2013). Στην ένδικη υπόθεση όμως που η μεταβατική έδρα Λήμνου δεν λειτουργούσε έως 31-8-2014 για τους ανωτέρω λόγους, ορθά κατατέθηκε η έφεση, στις 28-8-2014, στη γραμματεία του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης (ενιαία γραμματεία), εφόσον ήταν την ημέρα εκείνη η μόνη εν λειτουργία γραμματεία.

Άλλωστε, το Πρωτοδικείο Μυτιλήνης εξακολουθούσε να διατηρεί την τοπική του αρμοδιότητα κατά το άρθρ. 2 παρ. 5 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων. Η αναστολή λειτουργίας ήρθη βέβαια, στις 1-9-2014, δηλαδή 4 ημέρες μετά την κατάθεση της έφεσης, πλην όμως από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει ότι τούτο ήταν γνωστό στην αναιρεσείουσα και ότι αυτή έσπευσε δολίως στην κατάθεση της έφεσης, ούτε άλλωστε οι αναιρεσίβλητοι ισχυρίζονται τούτο.

Επομένως, η κατάθεση της έφεσης έγινε σε αρμόδιο Δικαστήριο και συνεπώς, το Εφετείο παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτη την έφεση. Συνακόλουθα, ο 1ος λόγος της αίτησης αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτός ως ουσιαστικά βάσιμος.

Περαιτέρω, επειδή η αναιρετική εμβέλεια του κατά τα ανωτέρω γενόμενου δεκτού λόγου αναίρεσης οδηγεί στην παραδοχή της αίτησης αναίρεσης της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, κατά των αναιρεσιβλήτων, καθίσταται πλέον αλυσιτελής, άλλως παρέλκει η έρευνα των λοιπών αναιρετικών λόγων, που αφορούν την εκκαλουμένη απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, επειδή επίσης αποβλέπουν στην αποδοχή της αναίρεσης έναντι των αναιρεσιβλήτων και πλήττουν οι μεν 3ος και 4ος τούτων εκ του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ το πληττόμενο με την έφεση κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης, το οποίο θα ερευνηθεί από το Εφετείο, ενώ ο 2ος αναιρετικός λόγος εκ του άρθρου 559 αρ. 1 και 14 ΚΠολΔ περί παραβίασης του δικαιώματος πρόσβασης σε δίκαιη δίκη είναι συναφής με τον 1ο αναιρετικό λόγο.

Συμπερασματικά, κατόπιν όλων αυτών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη εφετειακή απόφαση, ως προς την 2η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία και να παραπεμφθεί η υπόθεση στο Δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη εφετειακή απόφαση, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλο Δικαστή (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), προκειμένου να ερευνηθεί η από 30-7-2014 (αρ. κατ. .../2014) έφεση της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας κατά της υπ' αρ. 86/2013 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης (μεταβατική έδρα Λήμνου), όπως διορθώθηκε με την υπ' αρ. 81/2014 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου. Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία για την άσκηση της αναίρεσης (άρθρ. 495 παρ. 3 εδ. Βδ ΚΠολΔ, όπως ίσχυε κατά το χρόνο άσκησης της αναίρεσης). Τέλος, πρέπει να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι λόγω της ήττας τους (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ) στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο αίτημά της, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ως προς τον 1ο αναιρεσείοντα.

Αναιρεί την υπ' αρ. 10/2016 οριστική απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου, που εκδόθηκε με την ειδική διαδικασία του άρθρου 681Α ΚΠολΔ, ως προς την 2η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλον Δικαστή, προς περαιτέρω εκδίκαση της από 30-7-2014 (αρ. κατ. .../2014) έφεσης της 2ης αναιρεσείουσας κατά της υπ' αρ. 86/2013 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης (μεταβατική έδρα Λήμνου), όπως αυτή διορθώθηκε με την υπ' αρ. 81/2014 απόφαση του ίδιου πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου.

Διατάσσει να επιστραφεί το παράβολο στην 2η αναιρεσείουσα που αυτή κατέθεσε για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα της 2ης αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, που ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιουλίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Οκτωβρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ