1672/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1672 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1672/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Σεπτεμβρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Του Ελληνικού Δημοσίου, όπως γενικώς εκπροσωπείται νόμιμα από τον κ. Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και στην προκειμένη περίπτωση και από τον κ. Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, κάτοικο Θεσσαλονίκης, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου Παρέδρου του Ν.Σ.Κ. και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Π. Κ. του Κ., ο οποίος απεβίωσε και την δίκη συνεχίζουν οι νόμιμοι κληρονόμοι και καθολικοί διάδοχοι του: 1. Ε. Κ. χήρα Π. Κ., 2. Κ. Κ. του Π. και 3. Ε. Π. συζ. Φ., το γένος Π. Κ., άπαντες κάτοικοι ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ιωάννη Βιολάρη και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-1-2005 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου Π. Κ., που κατατέθηκε στο Εφετείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκε η απόφαση: 1418/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 29-4-2009 αίτησή του, η συζήτηση της οποίας ματαιώθηκε και την επανέφεραν προς συζήτηση οι ήδη αναιρεσίβλητοι με την από 8-7-2011 κλήση τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Βασίλειος Λαμπρόπουλος, ανέγνωσε την από 30-8-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ.α', 287 και 290 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται, κατά το άρθρο 573 παρ.1 του ιδίου Κώδικα και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται και όταν, μετά την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση με την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβίωσε κάποιος διάδικος. Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση του θανάτου του διαδίκου προς τον αντίδικο με επίδοση δικογράφου ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός ακροατηρίου κατά την επιχείρηση διαδικαστικής πράξεως. Η γνωστοποίηση γίνεται από εκείνον που έχει δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή και από εκείνον που μέχρι της στιγμής της επελεύσεως του θανάτου ήταν πληρεξούσιος του. Η δίκη που έχει διακοπεί μπορεί να επαναληφθεί εκουσίως με ρητή ή σιωπηρή δήλωση εκείνου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή ακόμη και ταυτοχρόνως με τη δήλωση διακοπής, οπότε επέρχεται άμεση επανάληψη της δίκης. Ως διάδικος υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή και ο οποίος επομένως μπορεί να συνεχίσει τη δίκη νοείται ο νόμιμος κληρονόμος του αποβιώσαντος. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται, ότι το αποτέλεσμα της διακοπής της δίκης επέρχεται μόνον εφόσον η γνωστοποίηση του θανάτου έγινε από τον νόμιμο κληρονόμο του αποβιώσαντος διαδίκου ή τον μέχρι της στιγμής της επελεύσεως του θανάτου πληρεξούσιο του αποβιώσαντος, άλλως δεν υπάρχει στάδιο διακοπής της δίκης και η απόφαση εκδίδεται εγκύρως στο όνομα των αρχικών διαδίκων, το αποτέλεσμα δε της επανάληψης της δίκης επέρχεται με δήλωση του νομίμου κληρονόμου του αποβιώσαντος διαδίκου (ΑΠ 1234/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα, νόμιμα, φέρεται προς συζήτηση η από 29-4-2009 αίτηση αναιρέσεως του Eλληνικού Δημοσίου με την από 8-7-2011 κλήση των κληρονόμων του αποβιώσαντος στις 21-7-2009 αρχικού αναιρεσιβλήτου Π. Κ., μετά από ματαίωση της συζήτησης κατά τη δικάσιμο στις 5-11-2010, λόγω των Περιφερειακών και Δημοτικών εκλογών της 7-11-2010, στην οποία (κλήση) εμπεριέχεται, σιωπηρά, τόσον η γνωστοποίηση της βιαίας διακοπής της δίκης, συνεπεία θανάτου του ανωτέρω αποβιώσαντος, όσον και η δήλωση περί επαναλήψεως αυτής. Κατά το άρθρο 562 παρ.2 ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως που στηρίζεται σε ισχυρισμό ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημοσία τάξη. Η διάταξη αυτή αποτελεί εκδήλωση της αρχής ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης με βάση τα πραγματικά γεγονότα και τους ισχυρισμούς που τέθηκαν υπόψη του δικαστηρίου από τους διαδίκους (ΑΠ 1055/2005). Το απαράδεκτο δε αφορά όλους τους αναιρετικούς λόγους, ενώ για να είναι ορισμένος ο λόγος αναιρέσεως πρέπει να εκτίθεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός στον οποίο στηρίζεται αυτό προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας, ακόμη και αν έπρεπε να τον λάβει υπόψη αυτεπάγγελτα (ΑΠ 259/2009, ΑΠ 337/2010). Εξ άλλου, η έννοια της δημόσιας τάξης περιλαμβάνει τους κανόνες με τους οποίους η Ελληνική Πολιτεία προστατεύει θεμελιώδεις αξίες και αντιλήψεις του έννομου βίου, πολιτειακές, ηθικές, οικονομικές ή κοινωνικές, η προσβολή των οποίων δεν είναι ανεκτή από την κρατούσα στη χώρα γενική περί δικαίου συνείδηση. Οι ισχυρισμοί που λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο δεν είναι αναγκαίως και δημόσιας τάξης (ΑΠ (Ολ.) 15/2000). Τέλος, ισχυρισμοί που αφορούν τη δημοσία τάξη είναι, μεταξύ άλλων, η έλλειψη ή υπέρβαση δικαιοδοσίας (ΑΠ 98/2005, ΑΠ 1562/2005, ΑΠ 339/2006), η καθ' ύλην αρμοδιότητα (ΑΠ 51/2004, ΑΠ 1331/2008, ΑΠ 245/2009), η εμπρόθεσμη άσκηση ενδίκου μέσου (ΑΠ 1705/2005) και η αναστολή των ατομικών διώξεων στη πτώχευση (ΑΠ 808/1990), σε αυτούς δε δεν περιλαμβάνεται και ο ισχυρισμός για απόρριψη της αιτήσεως προσδιορισμού οριστικής μονάδος αποζημιώσεως, συνεπεία παρέλευσης της εξάμηνης προθεσμίας από τη γνώση της συντέλεσης της απαλλοτριώσεως [άρθρ. 9 παρ.4, 21 παρ.1 Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ)].

Στην προκειμένη περίπτωση με το μοναδικό λόγο αναιρέσεως από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι το Εφετείο, κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 7 παρ.1 εδ.α', 9 παρ.4 και 29 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), δεν κήρυξε απαράδεκτη την από 13-1-2005 αίτηση του αρχικού αναιρεσείοντος περί προσδιορισμού μεγαλύτερης οριστικής μονάδος αποζημιώσεως απαλλοτριωθείσας ιδιοκτησίας του λόγω παρέλευσης εξαμήνου, αφότου έλαβε γνώση του χρόνου της συντέλεσης της απαλλοτριώσεως. Πλην όμως δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο ότι παρόμοιος ισχυρισμός προτάθηκε εκ μέρους του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου στο Εφετείο που εξέδωσε τη προσβαλλόμενη απόφαση, προφανώς δε δεν ανέρχεται ούτε η τρίτη περίπτωση εξαίρεσης (ισχυρισμός που αφορά τη δημόσια τάξη) του άρθρου 562 παρ.2 ΚΠολΔ και συνεπώς ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα των καλούντων και ήδη αναιρεσιβλήτων [άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ, άρθρο 18 παρ.4 Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ)], σύμφωνα με το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29-4-2009 αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθ. 1418/2008 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο στα δικαστικά έξοδα των καλούντων-αναιρεσιβλήτων τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Οκτωβρίου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Νοεμβρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ