Supreme Court partially allows appeal, applying newer lenient law to revoke political rights deprivation.

Απόφαση 1670 / 2019 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1670/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αρτεμισία Παναγιώτου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, (σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 194/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Αναστασάκο, Μαρία Γ., Ευφροσύνη Καλογεράτου - Ευαγγέλου, Πηνελόπη Παρτσαλίδου - Κομνηνού - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημα του στις 17 Σεπτεμβρίου 2019, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αναστασίας Δημητριάδου, (κωλυομένου του Εισαγγελέως) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ Ν. του Α., κατοίκου ... και προσωρινά διαμένοντος στη …., που εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Δημήτριο Νινόπουλο και Ζαχαρία Κεσσέ, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 222-223/2018 αποφάσεως του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Θεσσαλονίκης. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Γ. Κ. του Σ., κάτοικο ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Ζαχαριάδη.

Το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητάει την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ' αριθμ. πρωτ. 3719/26.3.2019 αίτησή του, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 583/2019.

Αφού άκουσε Την Εισαγγελέα η οποία πρότεινε: Α) να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και Β) να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση και να απαλειφθεί από αυτήν το μέρος της διατάξεως που αναφέρεται στην επιβολή της παρεπόμενης ποινής της στέρησης πολιτικών δικαιωμάτων για 2 έτη, λόγω αυτεπαγγέλτως εφαρμογής του επιεικέστερου νόμου. Τους πληρεξούσιους δικηγόρους του αναιρεσείοντος και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του πολιτικώς ενάγοντος οι οποίοι ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 22-3-2019 δήλωση αναίρεσης του κατηγορουμένου Ν. Χ. του Α. που επιδόθηκε στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 26-3-2019 και έλαβε αρ.πρωτ.3719/26-3-2019 για αναίρεση της υπ' αριθμ.222-223/15-6-2018 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε σε κάθειρξη 7 ετών για την πράξη της βαριάς σκοπούμενης σωματικής βλάβης και σε φυλάκιση ενός έτους για την πράξη της παράνομης οπλοχρησίας, συνολικά δε σε κάθειρξη 7 ετών και 6 μηνών, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και είναι παραδεκτή ( άρθρα 473 παρ. 1,2,3 και 474 παρ. 1,2 Κ.Π.Δ.). Πρέπει, συνεπώς, να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τη βασιμότητα των λόγων της.

Στη διάταξη του άρθρου 310 παρ.1 του Π.Κ., πριν την κύρωση του Νέου Π.Κ. με τον ν.4619/2019 (ΦΕΚ Α'95/11-6-2019) που ισχύει από 1-7-2019 (βλ. άρθρο δεύτερο του νόμου) οριζόταν ότι "αν η πράξη του άρθρου 308 είχε επακόλουθο τη βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση του παθόντος, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών". Στο ίδιο άρθρο και στην παράγραφο 2 οριζόταν ότι "βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση υπάρχει ιδίως αν η πράξη προξένησε στον παθόντα κίνδυνο ζωής ή βαριά και μακροχρόνια αρρώστια ή σοβαρό ακρωτηριασμό ή αν τον εμπόδισε σημαντικά και για πολύ χρόνο να χρησιμοποιεί το σώμα ή τη διάνοιά του". Τέλος, στο ίδιο άρθρο και στην παράγραφο 3 οριζόταν ότι "αν ο υπαίτιος επιδίωκε το αποτέλεσμα που προξένησε, τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών". Ήδη ο νέος νόμος επέφερε αλλαγές στην εν λόγω διάταξη και προβλέπεται πλέον ένα ενιαίο έγκλημα βαριάς σωματικής βλάβης με δόλο (παρ.1 εδ.α'), για το οποίο απειλείται η ίδια αυξημένη ποινή στην περίπτωση που διαπιστώνεται άμεσος δόλος πρώτου βαθμού, οπότε η πράξη διώκεται σε βαθμό κακουργήματος (άρθρο 310 παρ.3 του προϊσχύσαντος ΠΚ, ήδη παρ.1 εδ.β' του αυτού άρθρου).

Για την στοιχειοθέτηση του τελευταίου, ως κακουργήματος, απαιτείται: α) ο υπαίτιος να επεδίωκε την πρόκληση σε άλλον βαριάς σωματικής βλάβης της υγείας του από αυτές που ενδεικτικώς προσδιορίζονται στην παρ.2 του αρ.310 του ΠΚ και β) να υπάρχει στον υπαίτιο άμεσος δόλος κατ' άρθρο 27 παρ.1 εδ.α' (πρώτου βαθμού).

Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη κατά τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 Κ.Π.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναίρεσης κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' Κ.Π.Δ., όταν εκτίθενται σ' αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικοί συλλογισμοί υπαγωγής των αποδειχθέντων περιστατικών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού με το διατακτικό της απόφασης, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο. Αρκεί να αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα κατ' είδος γενικώς, χωρίς να απαιτείται να αναφέρεται από ποιο συγκεκριμένα αποδεικτικό μέσο προέκυψε η κάθε παραδοχή.

Ούτε είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων μεταξύ τους, ούτε απαιτείται να ορίζεται ποιο βαρύνει περισσότερο για τον σχηματισμό της δικαστικής κρίσης. Απαιτείται μόνο να προκύπτει ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε όλα τα αποδεικτικά μέσα και όχι μόνο ορισμένα από αυτά κατ' επιλογή, όπως αυτό επιβάλλεται από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 177 παρ.1 και 178 του Κ.Π.Δ. (ολ.Α.Π. 1/2005).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Θεσσαλονίκης με την προσβαλλόμενη απόφασή του κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα και του επέβαλε, όπως προεκτέθηκε, συνολική ποινή κάθειρξης επτά ετών και έξι μηνών για τις πράξεις της βαριάς σκοπούμενης σωματικής βλάβης και της παράνομης οπλοχρησίας.

Όπως προκύπτει από το σκεπτικό της απόφασης αυτής, το δικαστήριο της ουσίας, για να στηρίξει την καταδικαστική του κρίση διαλαμβάνει στο σκεπτικό του τα εξής : " Από την χωρίς όρκο κατάθεση του πολιτικώς ενάγοντος, από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων της κατηγορίας και υπεράσπισης που εξετάσθηκαν νομίμως στο ακροατήριο του του Δικαστηρίου τούτου και περιέχονται ανωτέρω πρακτικά της δημόσιας συνεδριάσεως, από την ανάγνωση όλων ανεξαιρέτως των προαναφερομένων εγγράφων, που λεπτομερώς αναφέρονται στα ταυτάριθμα, με την παρούσα απόφαση, πρακτικά της δημόσιας συνεδριάσεως του παρόντος Δικαστηρίου και που βρίσκονται στην παρούσα δικογραφία, την ανάγνωση των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης, , καθώς και από την όλη, εν γένει, αποδεικτική διαδικασία αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:

Ο πολιτικώς ενάγων Γ. Κ., ο οποίος είναι σχεδόν συνομίληκος με τον κατηγορούμενο και κατοικούσαν και οι δύο στο ..., επί σειρά ετών διατηρούσε ερωτική σχέση με μία κοπέλα, τη Ν., η οποία προηγουμένως είχε όμοια σχέση με τον κατηγορούμενο. Μετά το χωρισμό της με τον Κ., η εν λόγω κοπέλα επανασυνδέθηκε με τον κατηγορούμενο και άρχισε να εργάζεται στο κατάστημα του - καφετέρια, έκτοτε, όμως, ο κατηγορούμενος επεδείκνυε απέναντι στον Κ.

υβριστική και απειλητική συμπεριφορά, επειδή θεωρούσε ότι ο τελευταίος παρενοχλούσε την κοπέλα του, κάτι, όμως, που δε συνέβαινε στην πραγματικότητα. Έτσι, κάθε φορά που ο Κ. περνούσε έξω από το κατάστημά του, ο κατηγορούμενος του φώναζε "ουστ, κοιτάξτε ένα μαλάκα, φύγε από δω, τι μαλάκας είναι αυτός", ο δε Κ.

δεν του απαντούσε γία να μη τον προκαλέσει περισσότερα, καθώς ο κατηγορούμενος είχε τη φήμη οξύθυμου ατόμου. Ακόμη, τον Ιανουάριο του 2011 ο κατηγορούμενος ανέγραψε στο facebook του Κ.: "apo poustraki paizeis me th floga. tha sgamhso th panagia ama se bro, prosexe, metrimena ta logia s". Στις αρχές Οκτωβρίου 2011, οπότε ο Κ., επιστρέφοντας με την παρέα του από νυχτερινή διασκέδαση, σταμάτησε σε φούρνο της περιοχής ..., ο κατηγορούμενος, περνώντας από το ίδιο σημείο με το αυτοκίνητο του, σταμάτησε και άρχισε να φωνάζει: "θέλει κανείς να κατέβω από το αυτοκίνητο να δει τι θα πάθει".

Και ενώ ο Κ. δεν έδωσε συνέχεια και μπήκε στο αυτοκίνητό του, ο κατηγορούμενος του του έκλεισε το δρόμο με το δικό του αυτοκίνητο και είπε: "θέλει κανείς να κατέβω να δει τι έχει να γίνει". Ο Κ. και πάλι δεν απευθύνθηξε σ' αυτόν, αλλά ζήτησε από το φίλο του Κ. Β., που ήταν παρών στο περιστατικό, να- του μιλήσει και αυτός είπε στον κατηγορούμενο "άστο να φύγει το παιδί, τι σου έχει κάνει;" Τότε ο κατηγορούμενος, απευθυνόμενος προς τον Κ., του είπε "πρόσεχε, σε παρακολουθώ, θα με βρεις μπροστά σου".

Ο Κ. ενημέρωσε τους γονείς του για το πρόβλημα που αντιμετώπιζε με τον κατηγορούμενο., αλλά επειδή πίστευε ότι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης του κατηγορουμένου ήταν η αδιαφορία σε συνδυασμό με το γεγονός ότι την περίοδο εκείνη φοιτούσε (ο Κ.) σε σχολή της ... και απουσίαζε για μεγάλα διαστήματα από το ..., όπου διέμεναν μόνιμα οι γονείς και ο αδερφός του, δεν έδωσε συνέχεια στα παραπάνω περιστατικά ούτε κατήγγειλε αυτά στις αρμόδιες αρχές.

Στις 6.11.2011 και περί ώρα 05.30' ο Κ. επέστρεψε στην οικία του μετά από νυχτερινή διασκέδαση, διερχόμενος όπως πάντα, μπροστά από το κατάστημα του κατηγορουμένου, αφού ήταν ο μοναδικός τρόπος για να επιστρέψει στο σπίτι του. Αφού εισήλθε στον αύλειο χώρο της οικίας του και στάθμευσε το αυτοκίνητο του, κινήθηκε προς την εξωτερική πόρτα της αυλής για να την κλείσει.

Τότε αντιλήφθηκε να σταματάει έξω από την αυλή της οικίας του το με αριθμό κυκλοφορίας ...77 όχημα, ιδιοκτησίας της εταιρείας "Ν... Ο.Ε.", το οποίο χρησιμοποιούσε την περίοδο εκείνη ο Θ. Κ., με τον οποίο διατηρούσε φιλικές σχέσεις. Θεωρώντας εύλογα ότι ο γνωστός του Θ. Κ. τον είδε και σταμάτησε για να του μιλήσει, ανέμενε αυτόν να βγει από το αυτοκίνητο του.

Ωστόσο προς μεγάλη του έκπληξη είδε να κατεβαίνει από το ως άνω όχημα ο κατηγορούμενος, ο οποίος έχοντας αφήσει σε λειτουργία τη μηχανή και τα φώτα του αυτοκινήτου, εισήλθε αιφνίδια στον αύλειο χώρο της οικίας του Κ. και κινήθηκε απειλητικά προς το μέρος του. Παρόλο που ο Κ. του ζήτησε να αποχωρήσει, λέγοντας του ότι οι γονείς του βρίσκονταν στο σπίτι και θα ήταν καλύτερα να μιλήσουν κάποια άλλη στιγμή, ο κατηγορούμενος άρχισε να τον εξυβρίζει με τις φράσεις "στα αρχίδια μου γράφω τους γονείς σου και τον ιδιωτικό σου χώρο, αν τολμάς ξύπνα τους να δεις τι θα πάθετε, στ' αρχίδια μου παλιομαλάκα, από καιρό στην έχω φυλαγμένη, δε μ' αρέσει η μούρη σου, από καιρό σου κατεβάζω Χριστοπαναγές στο facebook και δεν απαντάς, έγραψες στο facebook για παλιές αγάπες και μαλακίες", ενώ όση ώρα μιλούσε είχε το χέρι του στην τσέπη του.

Ακολούθως, σήκωσε το χέρι του, στο οποίο κρατούσε μία σιδηρογροθιά και το χτύπησε βίαια στο κεφάλι, σκίζοντάς του το φρύδι, λόγω δε της βιαιότητας του χτυπήματος ο Κ. έπεσε στο έδαφος. Ο κατηγορούμενος, όμως, δε σταμάτησε, αλλά εξυβρίζοντάς τον και απειλώντας τον με τις φράσεις "μη βγάλεις άχνα, θα σε σκοτώσω και θα σε θάψω στον κήπο σου παλιομαλάκα" συνέχισε να το χτυπάει στο κεφάλι, ενώ ο Κ.

βρισκόταν στο έδαφος. Κάποια στιγμή ο κατηγορούμενος σταμάτησε και αποχώρησε, αφήνοντας τον Κ. αιμόφυρτο στο έδαφος. Ο τελευταίος μετά την αποχώρηση του κατηγορουμένου κατάφερε να φτάσει μέχρι την πόρτα του σπιτιού του, να χτυπήσει το κουδούνι και να ζητήσει βοήθεια από τους γονείς του. Αμέσως μετά μεταφέρθηκε στο Γ.Ν. ..., όπου διαπιστώθηκε ότι είχε υποστεί θλαστικό τραύμα δεξιάς οφρύος, πολλαπλούς μώλωπες και εκδορές προσώπου και κάταγμα κάτω γνάθου αριστερά και νοσηλεύτηκε μέχρι την 11.11.2011.

Την 7.11.2011 τον Κ. εξέτασε ο Ειδικός Ιατροδικαστής Σ. Ν. και , όπως προκύπτει από την 1289|7.11.2011 ιατροδικαστική έκθεση που συνέταξε, έφερε αυτός ανοικτό θλαστικό τραύμα δεξιού οφρύος, εκδορά δεξιάς ζυγωματικής χώρας, μετά θλαστικής εξοίδησης και εκδορά δεξιάς παρειακής χώρας, ενώ από την ιατρική γνωμάτευση του Γ.Ν. ...

προκύπτει ότι ο Κ. προσήλθε μετά από αναφερόμενο ξυλοδαρμό με τα κλινικά ευρήματα: 1. Κάταγμα γωνίας γνάθου αριστερά με διαταραχή της οδοντικής σύγκλησης και δυσκαταποσία. 2. Βαθύ θλαστικό τραύματος. 3. Κάταγμα ρινικού διαφράγματος με ήπια παρεκτόπιση. 4. Πολλαπλές εκδορές δεξιάς παρειακής χώρας. Χαρακτηρίζοντας ο ως άνω Ιατροδικαστής τη σωματική βλάβη αναφέρει ότι ο Κ.ς έφερε "βαριά σωματική βλάβη δια θλώντος οργάνου, από την οποία ήθελε νοσήσει επί 70 έως 90 ημέρες περίπου, εξαιρέσει επιπλοκής τινός".^Περαιτέρω, όπως προκύπτει από την από 11.11.2011 ιατρική γνωμάτευση του Γ.Ν….. "..." και το φύλλο ιστορικό ασθενούς, που τηρείται στο άνω νοσοκομείο, ο Κ., που διακομίστηκε με ανοικτό το θλαστικό τραύμα οφρύος, του οποίου και έγινε συρραφή, στις 8.11.2011 υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση υπό γενική αναισθησία και πραγματοποιήθηκε ανάταξη και ακινητοποίηση του κατάγματος της γνάθου, με τοποθέτηση τεσσάρων βιδών διαγναθικής ακινητοποίησης, τοποθέτηση συρμάτων και διόρθωση της σύγκλησης, τομή στο βλεννογόνο της κάτω γνάθου στο ύψος του κλάδου αριστερά, αποκόλληση βλεννογονοπεριοστέου, αναγνώριση της γραμμής του κατάγματος, καθώς και ανάταξη - ακινητοποίηση του κατάγματος με υλικά οστεοσύνθεσης (1 πλάκα των 2 mm 4 οπών με διάκενο κάτω και 1 πλάκα των 2 mm 4 οπών και συνολικά 8 βίδες) με χρήση Trocar.

Στις 4.1.2012 ο Κ. εξετάστηκε από τον Επίκουρο Καθηγητή Στοματικής Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Γ. Β. και διαπιστώθηκε ότι παρουσίαζε περιορισμό της διάνοιξης του στόματος, συνεπεία των καταγμάτων του σπλαχνικού κρανίου που προκλήθηκαν από τον κατηγορούμενο, περιορισμός που αποδόθηκε σε μετατραυματική ουλή του βλεννογόνου και αντιμετωπίστηκε στις 5.1.2012 με χειρουργική λύση της ουλής, που αφέθηκε για επούλωση κατά δεύτερο σκοπό (χωρίς συρραφή) και με αντισυμφυτικό επίθεμα.

Επίσης, κατά την εξέταση αυτή διπιστώθηκε και υπαισθησία του γενειακού νεύρου αριστερά, η οποία αποδόθηκε στην κάκωση, χαρτογραφήθηκε και εκτιμήθηκε ως σχετικά μεγάλης έκτασης. Από την έκταση της υπαισθησίας και το χρόνο που είχε παρέλθει από την κάκωση (δύο μήνες) εκτιμήθηκε ότι είναι πιθανόν να προκλήθηκε μόνιμη δυσπραγία στη λειτουργία του κάτω φατνιακού νεύρου αριστερά, που νευρώνει αισθητικά τα δόντια της κάτω γνάθου και το αριστερό ημιμόριο του κάτω χείλους, όπως και πράγματι συνέβη στο διάστημα που ακολούθησε, αφού η ως άνω βλάβη κατέστη πλέον μόνιμη.

Μετά την έξοδο από το νοσοκομείο και για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών, λόγω και της ως άνω επιπλοκής, ο Κ. τρεφόταν με αλεσμένες τροφές και υγρά. Επίσης, όπως προκύπτει από το με ημερομηνία 4.1.2012 πιστοποιητικό του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου …., ο Κ. συνεπεία της επίθεσης που δέχθηκε από τον κατηγορούμενο, της απειλής κατά της ζωής και του κινδύνου της σωματικής ακεραιότητας, που βίωσε και του σοβαρού τραυματισμού του, εμφάνισε οξεία διαταραχή μετατραυματικού στρες με συμπτώματα άγχους, έντονης ψυχικής δυσφορίας με επώδυνη επαναβίωση των τραυματικών γεγονότων, υπερεγρήγορση, δυσφημία, κατάθλιψη και διαταραχή, τα οποία περιόρισαν σημαντικά την κοινωνικής και επαγγελματική του λειτουργηκότητα.

Η ως άνω σωματική βλάβη, έτσι όπως περιγράφεται στα ιατρικά πιστοποιητικά, έχει το χαρακτήρα βαριάς σωματικής βλάβης, κατά την έννοια του άρθρου 310 παρ. 2 του ΠΚ, αφού είχε ως επακόλουθο τη βαριά σωματική του πάθηση, δηλαδή τον εμπόδισε σημαντικά και για πολύ χρόνο να χρησιμοποιεί το σώμα του και τη διάνοια του, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν.

Αποδείχθηκε, περαιτέρω, ότι το βράδυ εκείνο ο κατηγορούμενος ανέμενε την επιστροφή του Κ. από τη νυχτερινή του διασκέδαση, τον ακολούθησε στην κατοικία του χρησιμοποιώντας αυτοκίνητο προσώπου, με το οποίο ο Κ.ς διατηρούσε φιλικές σχέσεις, έτσι ώστε να μη γίνει αντιληπτή αμέσως η παρουσία του, έφερε μαζί του μεταλλική γροθιά και επιτέθηκε εναντίον του με σφοδρότητα και βιαιότητα κτυπώντας στο κεφάλι και μάλιστα σε εξαιρετικά ευαίσθητα σημεία του προσώπου του, όπως η περιοχή των ματιών και η γνάθος, στοιχεία τα οποία καταδεικνύουν την προφανή βούλησή του να προκαλέσει στον παθόντα την ανωτέρω βαριά σωματική βλάβη.

Ο κατηγορούμενος, ο οποίος και στο παρελθόν είχε δημιουργήσει επεισόδια σε βάρος του Κ., ήθελε να ενεργήσει τιμωρητικά προς το πρόσωπο αυτού, καθώς θεωρούσε ότι ο Κ. ενοχλούσε την πρώην αλλά και τότε φίλη του Ν. και συγκεκριμένα να του προκαλέσει βαριά σωματική βλάβη τέτοιας μορφής που θα τον εμπόδιζε σημαντικά και για πολύ χρόνο να χρησιμοποιεί το σώμα του και τις αισθήσεις του, αφού με πρόθεση του κατάφερε επανειλημμένα πλήγματα με μεταλλική γροθιά στο κεφάλι και συγκεκριμένα στο δεξιό κόγχο και στη γνάθο με τα ως άνω αποτελέσματα, συνέχισε να το χτυπάει στο κεφάλι ενώ ο παθών βρισκόταν πεσμένος στο έδαφος και ανήμπορος να αμυνθεί και έφυγε εγκαταλείποντάς τον αιμόφυρτο στο έδαφος.

Τέλος, αποδείχθηκε ότι ο κατηγορούμενος, αμέσως μετά την πρόκληση των ως άνω σωματικών βλαβών σε βάρος του Κ., φοβούμενος τη σύλληψή του εξαφανίστηκε και επί δύο ημέρες, οπότε αναζητήθηκε, δεν ανευρέθηκε ούτε στην οικία του ούτε στο κατάστημά του. Αργότερα, στο πλαίσιο της κύριας ανάκρισης, αναζητήθηκε προκειμένου να απολογηθεί, πλην όμως διαπιστώθηκε ότι ήδη είχε αυτός μετοικήσει σε άγνωστη διεύθυνση στο …..

και για το λόγο αυτό εκδόθηκε σε βάρος του ένταλμα σύλληψης, δυνάμει του οποίου συνελήφθη την 9.10.2013. Κατόπιν όλων των ανωτέρω, ως αποδειχθέντων περιστατικών, πλήρως στοιχειοθετείται η αποδιδόμενη στον κατηγορούμενο αξιόποινη πράξη της βαριάς σκοπούμενης σωματικής, την οποία τέλεσε σε βάρος του πολιτικώς ενάγοντος Γ.

Κ. του Σ. με τη χρήση όπλου, κατά την έννοια του νόμου (σιδηρογροθιάς) και, ως εκ τούτου, πρέπει να κηρυχθεί ένοχος για τις πράξεις αυτές." Στο διατακτικό της απόφασης διαλαμβάνονται τα εξής: "

Κηρύσσει τον κατηγορούμενο ένοχο του ότι : Στον παρακάτω τόπο και χρόνο με περισσότερες πράξεις τέλεσε περισσότερα εγκλήματα και ειδικότερα: Α) Στο Κάτω ... στις 6-11-2011 και περί ώρα 5.30' με πρόθεση προξένησε σε άλλον σωματική βλάβη, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική πάθηση του παθόντος, καθόσον προκλήθηκε σ' αυτόν βαριά και μακροχρόνια αρρώστια που τον εμπόδισε σημαντικά και για πολύ χρόνο να χρησιμοποιεί το σώμα του, αποτέλεσμα το οποίο επεδίωκε.

Συγκεκριμένα, στον άνω τόπο και χρόνο, εισήλθε στον αύλειο χώρο της κατοικίας του εγκαλούντα Γ. Κ. του Σ. και επιδιώκοντας να προκαλέσει σ' αυτόν βαριά σωματική πάθηση, του επιτέθηκε και κάνοντας χρήση μεταλλικής γροθιάς που έφερε προς τούτο μαζί του, τον κτύπησε με γροθιές στο κεφάλι και του προκάλεσε κάταγμα γωνίας κάτω γνάθου αριστερά με διαταραχή της οδοντικής σύγκλισης και δυσκαταποσία, βαθύ θλαστικό τραύμα (δέρματος, υποδορίου και μυϊκής στιβάδας έως περιοστέου) δεξιά, κάταγμα ρινικού διαφράγματος με ήπια παρεκτόπιση, πολλαπλές εκδορές δεξιάς παρειακής χώρας, με αποτέλεσμα να προκληθεί στον παθόντα βαριά και μακροχρόνια αρρώστια και να εμποδίζεται αυτός σημαντικά και για πολύ χρόνο να χρησιμοποιεί το σώμα του, καθόσον μεν αυτός υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στο Γενικό Νοσοκομείο …. "..." για την αποκατάσταση του κατάγματος της κάτω γνάθου και του ρινικού διαφράγματος και αφετέρου για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών εμποδιζόταν σημαντικά στο να χρησιμοποιεί το σώμα του και τη διάνοιά του και δη για χρονικό διάστημα τουλάχιστον τριών μηνών αδυνατούσε να χρησιμοποιεί τη γνάθο του αφενός και αφετέρου εμφάνισε διαταραχή μετατραυματικού στρες η οποία περιόρισε σημαντικά την κοινωνική και επαγγελματική του λειτουργικότητα.

Β) Με τη χρήση όπλου διέπραξε το κακούργημα της σκοπούμενης βαριάς σωματικής βλάβης σε βάρος του εγκαλούντα Γ. Κ. και ειδικότερα με τη χρήση μεταλλικής γροθιάς προξένησε στον ως άνω παθόντα βαριά σωματική βλάβη, την οποία και επεδίωκε, ως ειδικότερα ανωτέρω υπό στοιχείο Α) περιγράφεται." Με αυτά που δέχθηκε το δικάσαν δικαστήριο, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ειδική και εμπεριστατωμένη κατά την έννοια των προαναφερθεισών διατάξεων των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Π.Δ.

αιτιολογία, αφού εκθέτει σ' αυτή, κατά την παραδεκτή ως άνω αλληλοσυμπλήρωση σκεπτικού και διατακτικού με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν από την αποδεικτική διαδικασία και συγκροτούν την κατά τα ανωτέρω αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση των υπόψη εγκλημάτων, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία συνήγαγε τα περιστατικά αυτά και τους συλλογισμούς με βάση τους οποίους έκανε την υπαγωγή των περιστατικών αυτών στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 310 Π.Κ.

και του ν. 2168/1993 "περί όπλων". Ειδικότερα, το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε αιτιολογημένα τη συνδρομή όλων των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων των ως άνω πράξεων, αφού δέχεται και καθορίζει σαφώς ότι ο κατηγορούμενος με πρόθεση προκάλεσε την περιγραφόμενη σωματική βλάβη στον παθόντα έτσι όπως η υφή και η έκτασή της περιγράφεται στα ιατρικά πιστοποιητικά που αναγνώστηκαν, την οποία χαρακτηρίζει βαριά αφού αυτή επέφερε στον παθόντα βαριά σωματική πάθηση, δηλαδή τον εμπόδισε σημαντικά και για πολύ χρόνο να χρησιμοποιεί το σώμα και τη διάνοιά του.

Πιο συγκεκριμένα, μετά από συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων και στοιχείων, δέχεται και καθορίζει σαφώς τον τρόπο πρόκλησης της σωματικής βλάβης, περιγράφοντας λεπτομερειακώς το μεταξύ του κατηγορουμένου και του παθόντος επεισόδιο που προκάλεσε ο πρώτος αφού δέχθηκε ότι ο κατηγορούμενος ήδη αναιρεσείων ανέμενε την επιστροφή του παθόντος, τον ακολούθησε στην κατοικία του, χρησιμοποιώντας αυτοκίνητο που ήταν γνωστό στον παθόντα, έτσι ώστε να μη γίνει αντιληπτή αμέσως η παρουσία του, έφερε μαζί του μεταλλική γροθιά και επιτέθηκε εναντίον του παθόντος με σφοδρότητα, κτυπώντας τον στο κεφάλι.

Επίσης, δέχθηκε ότι ενήργησε εναντίον του παθόντος με πρόθεση να τον τιμωρήσει, ενισχύοντας τον άμεσο δόλο που απαιτεί η πρώτη πράξη. Προσδιορίζει επακριβώς την σωματική βλάβη που προκλήθηκε στον παθόντα, την οποία χαρακτηρίζει ως βαριά, εφόσον επέφερε στον παθόντα μακροχρόνια ασθένεια για μεγάλο διάστημα και μάλιστα δέχθηκε ότι επήλθε σ' αυτόν μόνιμη δυσπραγία στη λειτουργία φατνιακού νεύρου από τα κτυπήματα που δέχθηκε στο κεφάλι.

Συνεπώς, ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' του Κ.Π.Δ. προβαλλόμενος πρώτος λόγος αναίρεσης, κατά τον οποίο στην προσβαλλόμενη απόφαση ελλείπει η ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία διότι δεν διευκρινίζεται η μορφή της βαριάς σωματικής βλάβης από τις ενδεικτικές περιπτώσεις της παρ.2 του άρθρου 310 Π.Κ. και δεν διαλαμβάνονται περιστατικά δικαιολογούντα τον σκοπό της ενέργειας του κατηγορουμένου, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Κατ' άρθρο 369 παρ. 1 ΚΠΔ "όταν τελειώσει η αποδεικτική διαδικασία, εκείνος που διευθύνει τη συζήτηση δίνει τον λόγο στον εισαγγελέα ή τους εισαγγελείς (άρθρο 32 παρ. 2), έπειτα στον πολιτικώς ενάγοντα, ο οποίος πρέπει να αναπτύξει συγχρόνως και το θέμα που αφορά τις απαιτήσεις του, δεν μπορεί όμως να επεκταθεί στο θέμα της ποινής που πρέπει να επιβληθεί, ύστερα στον αστικώς υπεύθυνο και τέλος δίνει το λόγο στον κατηγορούμενο", κατ* άρθρο δε 371 παρ. 3 εδαφ.

β* ΚΠΔ "αφού κηρυχθεί ένοχος ο κατηγορούμενος γίνεται αμέσως κατόπιν συζήτηση για την ποινή που θα πρέπει να επιβληθεί... και για τις απαιτήσεις του πολιτικώς ενάγοντος ...". Εκ των διατάξεων αυτών σαφώς προκύπτει ότι κατά τη συζήτηση για την ενοχή του κατηγορουμένου δεν επιτρέπεται στον πολιτικώς ενάγοντα να επεκταθεί σε θέματα ποινής, με την οποία συνδέεται βεβαίως και η αναγνώριση της συνδρομής των ελαφρυντικών περιστάσεων, ενώ μετά την κήρυξη της ενοχής, του δίδεται ο λόγος μόνον όταν γίνεται συζήτηση για τις απαιτήσεις του.

Η παραβίαση όμως των διατάξεων αυτών με τη διατύπωση γνώμης του πολιτικώς ενάγοντος σε θέματα ποινής, δεν συνεπάγεται απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας, καθόσον δεν παραβιάζονται οι διατάξεις που καθορίζουν την υπεράσπιση του κατηγορουμένου (άρθρο 171 παρ. 1 περ. δ' ΚΠΔ), ούτε υπάγεται η περίπτωση αυτή στις άλλες περιοριστικώς αναφερόμενες περιπτώσεις απόλυτης ακυρότητας των άρθρων 170 παρ. 2 και 171 ΚΠΔ.

Συνεπώς, ο σχετικός δεύτερος λόγος του δικογράφου της αναιρέσεως, κατά τον οποίο υπήρξε απόλυτη ακυρότητα κατά την διαδικασία στο ακροατήριο, ιδρύουσα λόγο αναιρέσεως εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ΚΠΔ σε συνδ. με άρθρο 171 ιδίου Κώδικα, από το ότι ο πληρεξούσιος δικηγόρος του πολιτικώς ενάγοντος έλαβε τον λόγο, μετά την πρόταση του εισαγγελέως ως προς την απόρριψη της αναγνωρίσεως ελαφρυντικών περιστάσεων και την αίτηση του κατηγορουμένου, ως προς την παραδοχή αυτών, και συντάχθηκε με την εισαγγελική πρόταση για απόρριψη αυτών, ως εκ των πρακτικών της δίκης, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, προκύπτει, είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Εξάλλου, με το να δοθεί ο λόγος στον πληρεξούσιο του πολιτικώς ενάγοντα κατά τα ανωτέρω ουδόλως παραβιάστηκε το απορρέον από το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ, το άρθρο 14 του ΔΣΑΠΔ, καθώς και τις προαναφερθείσες διατάξεις του ΚΠΔ, δικαίωμα του κατηγορουμένου να τύχει δίκαιης δίκης, αφού ουδόλως εμποδίστηκε να αναπτύξει τελευταίος, όπως και ανέπτυξε, τα επιχειρήματά του για την αναγνώριση στο πρόσωπο του ελαφρυντικών.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 2 παρ.1 του κυρωθέντος με τον ν.4619/2019 (ΦΕΚΑ'95/11-6-2019) και ισχύοντος από 1-7-2019 (άρθρο δεύτερο του νόμου) Ποινικού Κώδικα "αν από την τέλεση της πράξης ως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου".

Επιεικέστερος είναι ο νόμος που στη συγκεκριμένη κάθε φορά περίπτωση (in concreto) και όχι αφηρημένα οδηγεί στην ευμενέστερη ποινική μεταχείριση του κατηγορουμένου. Επιεικέστερος είναι ο νόμος όταν διαφοροποιεί το πραγματικό του κανόνα δικαίου, εφόσον εκ τούτου ωφελείται ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος.

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 511 εδ. τελ. και 514 Κ. Π .Δ., όπως αυτός ισχύει από 1 -7-2019 μετά την κύρωσή του με τον ν.4620/2019 (ΦΕΚΑ'96/11-6-2019- βλ. άρθρο δεύτερο του νόμου) προκύπτει, ότι στην περίπτωση που μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης μεταβλήθηκε το νομοθετικό καθεστώς όσον αφορά τα στοιχεία της αξιόποινης πράξης ή και την προβλεπόμενη κύρια ή παρεπόμενη ποινή, ο Άρειος Πάγος εφαρμόζει και αυτεπαγγέλτως κατ' άρθρο 2 παρ.1 Π.Κ., το νόμο που ίσχυε από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της και περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, εφόσον η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή και μάλιστα ανεξάρτητα από την εμφάνιση του κατηγορουμένου κατά τη συζήτηση της τελευταίας.

Ως ελαφρυντική περίσταση κατά το άρθρο 84 παρ.2 α' του ισχύοντος κατά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης Π.Κ., θεωρείτο ότι ο υπαίτιος έζησε έως το χρόνο που έγινε το έγκλημα έντιμη ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή. Σύμφωνα με την νυν και από 1-7- 2019 ισχύουσα εν λόγω διάταξη, ως ελαφρυντική περίσταση θεωρείται πλέον το ότι ο υπαίτιος έζησε σύννομα ως το χρόνο που έγινε το έγκλημα, περίσταση που δεν αποκλείεται από μόνη την προηγούμενη καταδίκη του για ελαφρό πλημμέλημα.

Η διάταξη αυτή είναι προφανώς επιεικέστερη της ισχυσάσης προηγουμένως διότι αντί του απροσδιόριστου κριτηρίου του "έντιμης" ζωής υιοθετήθηκε το δεκτικό βεβαίωσης κριτήριο της "νόμιμης" ζωής, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία του ατόμου στο πλαίσιο της προσωπικής ή οικογενειακής του ζωής και να αναδεικνύεται ο υπεύθυνος πολίτης που συμμορφώνεται στον νόμο.

Επιπλέον, με τον ισχύοντα από 1-7-2019 Π.Κ. καταργήθηκε η αποστέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων ως παρεπόμενη ποινή αδικημάτων, καθώς η διάταξη του άρθρου 59 Π.Κ. περί παρεπομένων ποινών δεν περιλαμβάνει την ανωτέρω. Στην προκείμενη περίπτωση, ως προς την αιτηθείσα από τον αναιρεσείοντα ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ.2 α' του Π.Κ.

που απορρίφθηκε από το δικαστήριο της ουσίας, το οποίο μάλιστα ουδεμία αναφορά κάνει περί του ποινικού μητρώου του αναιρεσείοντος, συντρέχει περίπτωση εφαρμογής αυτεπαγγέλτως κατά τα άρθρα 2 παρ.1 και 511 εδ.γ' του Κ.Π.Δ. της επιεικέστερης για τον κατηγορούμενο ως άνω διάταξης. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει, να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση και δη μόνο ως προς τη διάταξή της περί απόρριψης της συνδρομής στο πρόσωπο του αναιρεσείοντα της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ.2 α' Π.Κ., συνακόλουθα δε και ως προς τις διατάξεις της περί επιβολής σ' αυτόν ποινής (κύριας και παρεπόμενης) για τις ως άνω πράξεις για τις οποίες κηρύχθηκε ένοχος, καθώς και κατά τη διάταξή της περί επιβολής συνολικής ποινής και να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από δικαστές άλλους εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρα 519, 522 Κ.Π.Δ.), απορριπτομένης κατά τα λοιπά της ένδικης αίτησης αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την υπ' αριθμ.222-223/2018 απόφαση του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Θεσσαλονίκης και δη μόνο ως προς τη διάταξή της περί απόρριψης της συνδρομής στο πρόσωπο του αναιρεσείοντα της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ.2 α' Π.Κ., συνακόλουθα δε και ως προς τις διατάξεις της περί επιβολής σ' αυτόν ποινής (κύριας και παρεπόμενης) για τις ως άνω πράξεις για τις οποίες κηρύχθηκε ένοχος, καθώς και κατά τη διάταξή της περί επιβολής συνολικής ποινής.

Παραπέμπει την υπόθεση ως προς το άνω αναιρούμενο μέρος της για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Απορρίπτει κατά τα λοιπά την από 22-3-2019 δήλωση αναίρεσης του Ν. Χ. του Α. για αναίρεση της υπ' αριθμ.222-223/2018 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Οκτωβρίου 2019. ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Οκτωβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ