166/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 166 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 166/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μαρία Βασιλάκη-Φραγκίσκου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Οκτωβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Α. Δ. χήρας Γ., 2. Π. Δ. του Γ. και 3. Δ. Δ. του Γ., κατοίκων όλων ..., οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σπυρίδωνα Γεώργα και δεν κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Α. Μ. του Α., κατοίκου ..., 2. Της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΦΟΙ Κ. Α.Ε.Ε." πρώην "ΑΦΟΙ Κ. Ο.Ε.", που εδρεύει στον Αγ. Ιωάννη Ρέντη, και εκπροσωπείται νόμιμα και 3. Της Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία " ALLIANZ ΕΛΛΑΣ Α.Α.Ε.", πρώην "ALLIANZ Α.Ε.Γ.Α." που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι παραστάθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Δημητρίου Κρεμεζή και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-10-2004 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1995/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1748/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 10-12-2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Βασιλάκη- Φραγκίσκου ανέγνωσε την από 12-10-2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνον αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις νια την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006, 4/2005). Με τον λόγο αυτόν αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται δηλαδή αν η αγωγή, ένσταση κ.λ.π. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (Ολ. 28 /1998). Κατά το άρθρο 932 εδαφ. 3 ΑΚ σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει στην οικογένεια του θύματος εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης. Κατά το άρθρο 937 του ίδιου κώδικα η απαίτηση από αδικοπραξία και επομένως και η χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης παραγράφεται μετά πενταετία αφότου ο παθών έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο σε αποζημίωση. Κατά την έννοια της πιο πάνω διάταξης η πενταετής παραγραφή αρχίζει από το χρονικό σημείο κατά το οποίο ο ζημιωθείς έλαβε γνώση τόσο της ζημίας, όσο και του υπόχρεου προς αποζημίωση. Η δε διαδρομή της προθεσμίας αυτής σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 241 ΑΚ αρχίζει την επομένη της ημέρας που έγινε το γεγονός, που αποτελεί την αφετηρία της και λήγει σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 242 ΑΚ, μόλις περάσει ολόκληρη η τελευταία ημέρα και αν είναι κατά νόμον εξαιρετέα, όταν περάσει ολόκληρη η τελευταία εργάσιμη. Κατά δε το άρθρο 243 ΑΚ προθεσμία που έχει υπολογισθεί σε χρόνια λήγει μόλις περάσει η αντίστοιχη ημερομηνία του τελευταίου χρόνου. Αντίστοιχη δε ημερομηνία του χρόνου είναι της έναρξης της προθεσμίας και όχι του αφετηρίου γεγονότος (ΟΛ.ΑΠ 23/1971).

Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε τα ακόλουθα: Στην κρινόμενη αγωγή, εφόσον πράγματι οι εκκαλούντες διαλαμβάνουν σ' αυτήν ότι στις 14-10-1999 ο 1ος εναγόμενος, ο οποίος είχε προστηθεί υπό της 2ης εναγομένης στην οδήγηση του ... ΙΧΦ αυτοκινήτου, ιδιοκτησίας της και το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην 3η εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία, προκάλεσε από αμέλεια του εν λόγω οδηγού σύγκρουση με το ΙΧΦ αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Γ. Δ., σύζυγος της πρώτης ενάγουσας και πατέρας των λοιπών,με αποτέλεσμα να τραυματισθεί σοβαρά στο κεφάλι ο τελευταίος και εκ του τραυματισμού του αυτού, ως μόνης ενεργού αιτίας, να αποθάνει στις 28-10-1999 και ότι αυτοί (ενάγοντες) υπέστησαν, ως μόνοι πλησιέστεροι και άμεσοι συγγενείς του, ψυχική οδύνη, αιτούμενοι γ' αυτό ποσό ανάλογο προς την κοινωνική θέση και περιουσιακή κατάσταση αυτών και των εναγομένων, είναι προφανές ότι, συγχρόνως με τα περιστατικά αυτά, ομολογούν ειδικώς ότι από 28-10-1999 έλαβαν γνώση της προσγενομένης σ' αυτούς ζημίας και των υπόχρεων προς αποζημίωση προσώπων, που είναι οι εναγόμενοι και εφόσον αφετέρου η αποδιδόμενη με την αγωγή, στον 1° εναγόμενο προστηθέντα οδηγό πράξη( ανθρωποκτονία από αμέλεια) αποτελεί πλημμέλημα κατ' άρθρο 302 ΠΚ, παρέπεται ότι στην περίπτωση αυτή πρέπει να εφαρμοσθεί η διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 937 ΑΚ και συνεπώς εφόσον κατά τα ανωτέρω εκτιθέμενα, οι εκκαλούντες στις 28-10-1999 έλαβαν γνώση της ζημίας, η οποία επήλθε σ' αυτούς από το θάνατο του συζύγου και πατέρα τους, και των προς αποζημίωση υπόχρεων προσώπων και μέχρι την άσκηση της αγωγής, που όπως προκύπτει, ασκήθηκε, με κατάθεση στο γραμματέα του Πρωτοδικείου Αθηνών και επίδοση στους εναγομένους, στις 29-30-2004 (βλ. τις με επίκληση προσκομιζόμενες εκθέσεις επιδόσεως του Δικ. Επιμελητή Αθηνών ... με αριθ. α) 4678/29-10-04, β) 4677/29-10-04 και γ) 11209/29-10-04 αντίστοιχα), παρήλθε πενταετία και πλέον, (συμπληρωθείσης αυτής στις 28-10-2004), η απαίτηση των εκκαλούντων υπέκυψε την πενταετή παραγραφή της παρ.1 του άρθρου 937 ΑΚ κατά τη βάσιμη ένσταση των εναγομένων, εκκαλούντων. Λόγους διακοπής ή αναστολής της παραγραφής δεν επικαλούνται οι εκκαλούντες.

Συνεπώς, η ανωτέρω ένσταση παραγραφής είναι κατ' ουσίαν βάσιμη και άγει σε απόρριψη της ευθείας αγωγής και συνακόλουθα της πλαγιαστικής. Με τις άνω όμως παραδοχές η αναιρεσιβαλλομένη παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 932, 937, 241, 242 και 243 ΑΚ, διότι ενώ δέχεται, ότι οι εναγόμενοι έλαβαν γνώση της προσγενομένης σ' αυτούς ζημίας, δηλαδή του θανάτου του συζύγου και πατρός τους στις 28-10-1999, από την επομένη της οποίας τρέχει η προθεσμία της πενταετούς παραγραφής του άρθρου 937 ΑΚ και άσκησαν την αγωγή για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης (κατάθεση και επίδοση ) στις 29-10-2004 η οποία (29-10-2004) ήταν, σύμφωνα με την άνω μείζονα σκέψη η καταλυτική ημέρα και ως εκ τούτου κατά την άσκηση της δεν είχε συμπληρωθεί η πενταετής παραγραφή, εν τούτοις έκανε δεκτή την προβληθείσα από τους εναγομένους ένσταση της 5ετούς παραγραφής και κατ' επέκταση δεκτό και το σχετικό λόγο εφέσεως των εναγόντων και νυν αναιρεσειόντων. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο εφετείο συντιθέμενο από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι, λόγω της ήττας των στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ) όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 1748/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση νια περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 25 Νοεμβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Ιανουαρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ