1669/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1669 / 2007 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1669/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ανδρέα Μαρκάκη, Ηλία Γιαννακάκη, Αθανάσιο Θεμέλη, Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Μαϊου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Ζαχαρίου.

Της αναιρεσίβλητης: Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Πέτρο Σαρρή, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4/12/1998 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1105/2000 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2740/2004 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 5/5/2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Θεμέλης, ανέγνωσε την από 20/4/2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο τρίτος λόγος και να απορριφθούν οι πρώτος, δεύτερος λόγοι της από 5-5-2006 αίτησης του Χ1 για αναίρεση της 2740/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 100 παρ. 1-4, 101, 102 παρ.1, 104 παρ.1, 106 και 107 του Οργανισμού της "Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος ΑΕ", που κυρώθηκε με το Ν.Δ. 213/1973, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με την Υ.Α 226698/1980 (ΦΕΚ 389 β/2-4-1973) και έχει ισχύ ουσιαστικού νόμου (Ολ. ΑΠ 851/1981), προκύπτει ότι οι προαγωγές στο βαθμό του διευθυντή και υποδιευθυντή γίνονται κατ' απόλυτη εκλογή για την κάλυψη κενών οργανικών θέσεων και εφόσον οι υποψήφιοι για προαγωγή έχουν συμπληρώσει διετή υπηρεσία στο βαθμό του τμηματάρχη Α για τους υποδιευθυντές και ετήσια στο βαθμό του υποδιευθυντή για τους διευθυντές και έχουν τα απαιτούμενα για τον ανώτερο βαθμό τυπικά και ουσιαστικά προσόντα.

Οι προαγωγές αυτές γίνονται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Τράπεζας, ως αρμόδιου υπηρεσιακού οργάνου αυτής, που αποφαίνεται κατόπιν προτάσεως του διοικητή της, αφού λάβει υπόψη α) τα στοιχεία του ατομικού φακέλου του κρινόμενου υπαλλήλου, τα αφορώντα εις τον χαρακτήρα, το ήθος, τα τυπικά επιστημονικά και επαγγελματικά αυτού προσόντα, τις ηθικές αμοιβές και τις εκθέσεις των προϊσταμένων του, την επιτυχή εκπαίδευσή του, τα φύλλα ποιότητας, την άσκηση υπεύθυνων καθηκόντων καθώς και το χρόνο της πραγματικής του υπηρεσίας, β) τα στοιχεία του πειθαρχικού ελέγχου, γ) την προσωπική γνώση ή ασφαλείς πληροφορίες των μελών του, διατυπούμενες ρητώς και λεπτομερώς στο πρακτικό και δ) κάθε γενικά χρήσιμο κατά την κρίση του στοιχείο ή έγγραφο.

Η κρίση αυτή του Δ.Σ, υπόκειται στον έλεγχο των τακτικών πολιτικών δικαστηρίων μόνο για κατάχρηση δικαιώματος (αρθρ. 281 ΑΚ), η οποία υπάρχει όταν κατά προφανή υπέρβαση των αρχών της καλής πίστεως παραλείφθηκε η προαγωγή υπαλλήλου ο οποίος υπερέχει καταφανώς ως προς τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, συνολικώς εκτιμώμενα έστω και ενός, προαχθέντος συναδέλφου του.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη επί των πραγμάτων κρίση του, τα εξής: Ο αναιρεσείων, ο οποίος είναι πτυχιούχος της Παντείου Ανώτατης Σχολής Πολιτικών Επιστημών, της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος αδείας δικηγόρου του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, είχε προσληφθεί από την αναιρεσίβλητη ως έκτακτος υπάλληλος με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου την 29-1-1963 και μονιμοποιήθηκε την 1-10-1968 με το βαθμό του Υπολογιστή.

Εξελίχθηκε βαθμολογικά στο βαθμό του Τμηματάρχη Α΄ από 1-5-1987 και στο βαθμό του Υποδιευθυντή από 28-6-1994, κατόπιν της 2687/1998 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, η οποία κατέστη αμετάκλητη. Γνωρίζει μέτρια την Αγγλική γλώσσα. Παρακολούθησε τα εξής επιμορφωτικά σεμινάρια: Λογιστική Οργανώσεως Υπηρεσιών Εφοδιασμού Αποθηκών και Οργανώσεως Κύριων Αποθηκών" 60 ωρών το έτος 1969, "Χρηματοοικονομική Διοίκηση" το έτος 1993, διάρκειας 100 ωρών, "Εκπαίδευση στη λειτουργία των ΑΤΜς" το 1994, διάρκειας 24 ωρών και παρακολούθηση σεμιναρίου "περί Φοροτεχνικών θεμάτων" το 1985, διάρκειας 168 ωρών.

Άσκησε υπεύθυνα καθήκοντα το έτος 1979 ως προϊστάμενος καταστήματος Θηβών, από 19-1-1979 μέχρι Φεβρουάριο 1981 ως προϊστάμενος του Γραφείου Γεωργικών Εφοδίων και ασφαλειών του καταστήματος ..............., από 24-11-1986 μέχρι 20-2-1989 ως προϊστάμενος του Γραφείου εξόδων διαχείρισης καταστήματος Αθηνών, από 20-2-1989 μέχρι 10-7-1991 ως Διευθυντής του Καταναλωτικού Συνεταιρισμού Υπαλλήλων ΑΤΕ (ΚΑΣΥΑΤΕ), από 19-7-1991 ως Διευθυντής Υπηρεσίας ελέγχου της ασφαλιστικής εταιρίας "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΖΩΗΣ" μετοχικών συμφερόντων της αναιρεσίβλητης, από 23-9-1993 ως προϊστάμενης της Διεύθυνσης Διοικητικών Υπηρεσιών της ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, από 2-2-1994 ως Προϊστάμενος του Τμήματος αγοράς και πώλησης συναλλάγματος της Διεύθυνσης Κεντρικού Καταστήματος, από 31-10-1994 ως Προϊστάμενος του Τμήματος διακίνησης χρημάτων και αξιών της Διεύθυνσης Κεντρικού Καταστήματος.

Δεν άσκησε καθήκοντα με το βαθμό του Υποδιευθυντή, λόγω της καταχρηστικής παραλείψεώς του κατά τις προαγωγικές κρίσεις της 28-6-1994. Στα φύλλα ποιότητας των ετών από 1988 έως 1996 χαρακτηρίζεται "άριστος", ο χαρακτηρισμός δε αυτός συνοδεύεται από παρατηρήσεις των κριτών του, όπως "πρόκειται για άριστο υπάλληλο, αξιόλογο στέλεχος της Τράπεζας, με άριστη υπηρεσιακή κατάρτιση και ήθος.

Συνεργάζεται άριστα, τόσο με τους προϊσταμένους του, όσο και με τους υφισταμένους του. Μπορεί να ασκήσει με επιτυχία και υπευθυνότητα διευθυντικά καθήκοντα". Ότι ενόψει αυτών και της παρόδου μεγάλου χρονικού διαστήματος, δεν διαλαμβάνονται υπόψη ως ατονήσασες οι πειθαρχικές ποινές που του επιβλήθηκαν κατά τα έτη 1978 και 1980.

Το 1972 έλαβε εύφημη μνεία από τη Διοίκηση της αναιρεσίβλητης για τη συμμετοχή του στην εκπόνηση μελέτης με θέμα "Προοπτικαί Εξελίξεως Αποτελεσμάτων Εργασιών ΑΤΕ 1973-1977." Το 1990 έλαβε, επίσης, εύφημη μνεία για τη μελέτη μηχανογράφησης εργασιών του καταναλωτικού Συνεταιρισμού των Υπαλλήλων της αναιρεσίβλητης.

Το 1986 εκπόνησε εργασία βελτιώσεως του μηχανογραφικού τρόπου καταβολής της μισθοδοσίας των υπαλλήλων των Κεντρικών Διευθύνσεων, για την οποία εργασία έλαβε τιμητικά άδεια από τον Επιθεωρητή της αναιρεσείουσας. Με την παράδοση της Υπηρεσίας του ως Προϊσταμένου του Γραφείου Εξόδων Διαχείρισης παρέδωσε εργασία με οδηγίες για το αντικείμενο του Γραφείου, η οποία εργασία θεωρήθηκε αξιόλογη και αντίτυπό της τοποθετήθηκε στη βιβλιοθήκη της Υπηρεσίας από τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης.

Το Δεκέμβριο του 1995 εξέδωσε εργασία-οδηγία επί του αντικειμένου του Τμήματος Διακίνησης Χρημάτων και αξιών που επανεκδόθηκε το Μάϊο 1998. Κατά τις προαγωγικές κρίσεις από το διοικητικό συμβούλιο της αναιρεσίβλητης, κατά τη συνεδρίαση της 20-11-1996 προήχθησαν στο βαθμό του Διευθυντή, μεταξύ άλλων, και οι αναφερόμενοι προς σύγκριση οι συνάδελφοι του αναιρεσείοντος Ζ1, Ζ2, Ζ3 και Ζ4, ενώ ο αναιρεσείων παραλείφθηκε.

Από αυτούς ο Ζ1, ο οποίος είναι απόφοιτος Γυμνασίου, είχε προσληφθεί από την αναιρεσίβλητη την 1-7-1968 με τον βαθμό του Γραφείου Δ΄, μετά την επιτυχία του στο διαγωνισμό της 10-12-1967, μεταταχθείς στον κλάδο των Οικονομικών Υπαλλήλων. Είχε προαχθεί στο βαθμό του Τομεάρχη Α΄ από 1-5-1982 και στο βαθμό του Υποδιευθυντή από 2806-1994, Παρακολούθησε τα εξής σεμινάρια επιμόρφωσης:

Αναπτυξιακός Νόμος 1262/1982 και αρμοδιότητες της Α.Τ.Ε" την 26-9-1988, διάρκειας επτά (7) ωρών και "ON LINE 3" το 1991, διάρκειας 21 ωρών. Άσκησε υπεύθυνα καθήκοντα ως Προϊστάμενος του Γραφείου Χορηγήσεως του Καταστήματος ........ από 15-3-1976 μέχρι 30-7-1976, ως Προϊστάμενος του Λογιστηρίου του Καταστήματος του ............. από 31-7-1976 μέχρι 20-3-1979, ως Διευθυντής του ίδιου καταστήματος (.........) από 21-3-1979 μέχρι 3-1-1982, ως Διευθυντής του Καταστήματος ...........

από 5-1-1982 μέχρι 18-11-1990, ως Προϊστάμενος της θυρίδας .............. από 19-11-1990 μέχρι 2-12-1993, ως Αναπληρωτής Προϊσταμένου της Διευθύνσεως Προσωπικού με ανάθεση καθηκόντων βαθμού Υποδιευθυντή από 3-12-1993 μέχρι 27-6-1994 και με το βαθμό του Υποδιευθυντή από 28-6-1994 μέχρι 21-12-1995 και ως Διευθυντής Καταστήματος Αθηνών με ανάθεση καθηκόντων Διευθυντή από 22-12-1995 μέχρι 19-11-1996 και με το βαθμό του Διευθυντή από 20-11-1996.

Στα φύλλα ποιότητας των ετών 1988 έως και 1993 χαρακτηρίζεται ως "άριστος". Από το 1994 και στο εξής δεν έχουν συνταχθεί φύλλα ποιότητας. Το Εφετείο, σταθμίζοντας και αξιολογώντας τα ως άνω τυπικά και ουσιαστικά προσόντα του αναιρεσείοντος και του συγκρινομένου Ζ1, έκρινε ότι προκύπτει καταφανής υπεροχή του αναιρεσείοντος έναντι του προαχθέντος συναδέλφου του Ζ1.

Στη συνέχεια το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, χωρίς να σταθμίσει και αξιολογήσει τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα των ως άνω προαχθέντων Ζ2,Ζ3 και Ζ4, σε σχέση με τα αντίστοιχα ως άνω προσόντα του αναιρεσείοντος και να κρίνει ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει καταφανής υπεροχή αυτού έναντι εκείνων, ερεύνησε την διακωλυτική ένσταση της αναιρεσίβλητης ως προς τον αντιπροτεινόμενο Γ1, ο οποίος και αυτός παραλείφθηκε κατά τις προαγωγικές κρίσεις της 20-11-1996 και δέχθηκε, κατά τα ειδικότερα εκτιθέμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι ο Γ1 υπερέχει σε σχέση με τον αναιρεσείοντα και ότι επομένως η προαγωγή του ανωτέρω Ζ1, έναντι του οποίου κατά τις παραδοχές του υπερείχε καταφανώς ο αναιρεσείων, πλήττει το προς προαγωγή δικαίωμα αυτού (Γ1) και όχι του αναιρεσείοντος.

Ακολούθως απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος. Έτσι, όμως, που έκρινε το Εφετείο, παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα του προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Και ειδικότερα το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του τον ανωτέρω αναφερόμενο αυτοτελή ισχυρισμό περί καταφανούς υπεροχής του αναιρεσείοντος έναντι των προαχθέντων συναδέλφων του Ζ2, Ζ3 και Ζ4 ως προς τα αναφερόμενα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα τους, τα οποία δεν αξιολόγησε και δεν συνέκρινε σε σχέση με τα αντίστοιχα προσόντα του αναιρεσείοντος και δεν έκρινε ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει καταφανής υπεροχή του ανιαρεσείοντος έναντι των συναδέλφων του αυτών.

Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος στην ουσία ο τρίτος από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2740/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο με σύνθεση από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, που ορίζει σε χίλια εκατό (1100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 12 Ιουνίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 3 Ιουλίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ