1668/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1668 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1668/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 14 Μαΐου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Β. Τ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ουρανία Πολύζου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: Σ. Γ. του Κ. και 2. Ν. Γ. του Κ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χριστόφορο Καπαρουνάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-3-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πρέβεζας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 19/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 172/2008 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 24-12-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Στυλιανή Γιαννούκου, ανέγνωσε την από 4-5-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 7/2006, ΟλΑΠ 4/2005).

Περαιτέρω, η νομική αοριστία της αγωγής ελέγχεται ως παράβαση από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., αν το δικαστήριο, για την κρίση του ως προς τη νομική βασιμότητα της αγωγής, είτε αξίωσε περισσότερα στοιχεία απ' όσα απαιτεί ο νόμος, είτε αρκέσθηκε σε λιγότερα (ΑΠ 1508/2003). Εξ άλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 914, 297, 298 ΑΚ προκύπτει ότι σε περίπτωση παράνομης συμπεριφοράς, δηλ.

συμπεριφοράς που βρίσκεται σε αντίθεση με απαγορευτικό ή επιτακτικό κανόνα δικαίου, επιβάλλεται ως κύρωση η υποχρέωση αποζημίωσης. Σε περίπτωση δε ολοσχερούς καταστροφής του πράγματος, η αποζημίωση περιλαμβάνει την αξία του και το διαφυγόν κέρδος (Ολ.ΑΠ 705/79, ΑΠ 508/82). Υπολογίζεται με βάση την αξία του πράγματος, προς την οποία αντίστοιχα μειώνεται η υπάρχουσα περιουσία του ζημιωθέντος (ΑΠ 1006/1977) και όχι με βάση τη δαπάνη που απαιτείται για την απόκτηση ενός τέτοιου καινούργιου.

Σε περίπτωση, αντίθετα, μερικής καταστροφής ή βλάβης πράγματος, όταν προκλήθηκαν φθορές που μπορούν να αποκατασταθούν και δεν αίρουν τελείως τη χρησιμότητα αυτού, η θετική ζημία συνίσταται στο ποσό των δαπανών που απαιτούνται για την αποκατάσταση των βλαβών και την επαναφορά του βλαβέντος πράγματος σε παρόμοια με την πριν από τη βλάβη κατάσταση κατά τον χρόνο προσδιορισμού της αποζημιώσεως (ΟλΑΠ 705/1979).

Σε περίπτωση δε που η βλάβη υπήρξε μερική, αλλά σε τέτοιο βαθμό που να μην μπορεί το πράγμα, παρά την επισκευή, να χρησιμοποιηθεί εξαιτίας της καταστάσεως στην οποία περιήλθε, τότε η χρηματική αυτή αποζημίωση μπορεί, κατά τις περιστάσεις, να καθορισθεί με βάση την ολική αξία του πράγματος.

Στην προκειμένη περίπτωση, οι ήδη αναιρεσίβλητοι, ιστορούσαν στο από 15-3-2005 αγωγικό τους δικόγραφο τα ακόλουθα κατά λέξιν: "Δυνάμει του υπ' αριθ. .../1999 συμβολαίου ... κατέστημεν συγκύριοι., κατά ποσοστό 3/8 εξ αδιαιρέτου έκαστος εξ ημών ενός καταστήματος κειμένου επί της παραλίας της Πάργας ... Στο ανωτέρω ακίνητο ο εναγόμενος είναι συγκύριος ...

σε ποσοστό των 2/8 εξ αδιαιρέτου, το οποίο διαρκούσης της μισθώσεως αγόρασε από την αρχική εκμισθώτρια ... Το ποσοστό μας των 6/8 ... εξεμίσθωνε ο εναγόμενος ... Δυνάμει της 520/2000 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρέβεζας, έγινε δεκτή η από 6-8-1999 αγωγή μας (και) διατάχθηκε η απόδοση των 6/8 εξ αδιαιρέτου ... Εν συνεχεία δυνάμει της υπ' αριθμ. 33/19-4-2002 έκθεσης αποβολής και εγκατάστασης στα 6/8 εξ αδιαιρέτου της δικαστικής επιμελήτριας ...

απέβαλε τον εναγόμενο από τα 6/8 εξ αδιαιρέτου (ως προς τη χρήση) του ... ακινήτου ... και εγκατέστησε σ' αυτό εμάς. Ο εναγόμενος όμως εξακολουθούσε να αντιποιείται τη νομή του όλου ακινήτου ... Τελικώς την 17η Οκτωβρίου 2002 ... παρέδωσε τα κλειδιά ... και συνετάγει το σχετικό πρωτόκολλο ... μετέβημεν αμφότεροι οι ενάγοντες και τότε έκπληκτοι διαπιστώσαμε το βανδαλισμό που είχε κάνει ο εναγόμενος στο κοινό κατάστημα μας, ορμώμενος αποκλειστικά και μόνο από την επιθυμία του να μας εκδικηθεί ...

Συγκεκριμένα κατέστρεψε την οροφή, τους τοίχους και τα δάπεδα ..., το μπαρ ... τις αποχετεύσεις ... τις βρύσες, τις λάντζες, τα μπάνια ..., στα πλακάκια του μπάνιου έκανε τρύπες χωρίς κανένα λόγο ... δεν γλίτωσε ούτε ο ηλεκτρικός πίνακας, αλλά ούτε η ηλεκτρική εγκατάσταση, αφού ξήλωσε το μεγαλύτερο μέρος και αφαίρεσε ακόμη και τους διακόπτες και τις μπρίζες .. .έσπασε τις λεκάνες στα μπάνια, τους νιπτήρες αφαίρεσε τους καθρέπτες και τις βρύσες και κατέστρεψε την εγκατάσταση ύδρευσης και αποχέτευσης ...

ξήλωσε τα κουφώματα, τις εσωτερικές πόρτες, τον κλιματισμό και τις γυψοσανίδες ... Ο εναγόμενος από τις 9 Οκτωβρίου 2002 μέχρι τις 17-10-2002, οπότε τελικώς μας παρέδωσε το κατάστημα επιδόθηκε στην κυριολεκτικά κατεδάφιση του επιδίκου. Αφού πρώτα ανέλαβε όλα τα κινητά του πράγματα, άρχισε να καταστρέφει ... σπάζοντας τα πάντα γκρεμίζοντας και διαλύοντας όλο το μαγαζί,..

Η όλη εικόνα ... φανέρωνε ότι έχει χρησιμοποιηθεί βία για την απόσπαση των υλικών και των μηχανισμών που αποτελούσαν συστατικά του καταστήματος ... Από τις παραπάνω παράνομες πράξεις του εναγομένου και συγκεκριμένα από τη φθορά που επέφερε στην ιδιοκτησία ... η οποία συνίσταται στην κυριολεκτική καταστροφή υποχρεωθήκαμε να δαπανήσουμε τα κατωτέρω ποσά για την αποκατάσταση των ζημιών, ώστε να ξαναγίνει το κατάστημα λειτουργικό ...".

Ακολούθως, στην αγωγή, υπό την καταχώρηση" Α. ΥΛΙΚΑ" παρατίθενται κατά ποσότητα και τιμή μονάδας τα υλικά, που κατά τα ιστορούμενα απαιτήθηκαν "για την αποκατάσταση των ζημιών" και τα απαιτηθέντα προς τούτο χρηματικά ποσά και καταλήγει ότι δαπανήθηκε "συνολικώς για υλικά ποσό 52.604,79 ε". Υπό το στοιχείο δε "Β.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΠΙΣΚΕΥΗΣ" περιγράφονται οι εργασίες, η τιμή μονάδας και το συνολικό πληρωτέο ποσό, καθώς και ο εργολάβος που πραγματοποίησε τις εργασίες και το τιμολόγιο που εξέδωσε γι' αυτές, και οι λοιπές δαπάνες για εκτελεσθείσες εργασίες επισκευής, ανερχόμενες συνολικά στο ποσό των 19.009,80 ευρώ. Επίσης στην αγωγή, καθόσον αφορά την απαίτηση χρηματικής ικανοποίησης, λόγω ηθικής βλάβης εκτίθεται: "Επειδή από την παράνομη συμπεριφορά του αντιδίκου ήτοι την υπαίτια φθορά της ιδιοκτησίας μας υπέστημεν ηθική βλάβη από τη στενοχώρια μας στη θέα του κατεστραμμένου καταστήματος..

Εξαιτίας της φθοράς της ιδιοκτησίας ... από τον αντίδικο υπέστημεν τεράστια ταλαιπωρία ... επομένως ηθική βλάβη ..." και τέλος ότι "επειδή για τη ζημία την οποία υποστήκαμε είναι αποκλειστικά υπεύθυνος ο εναγόμενος και γι' αυτό υπόχρεος προς αποζημίωση μας κατ' άρθρο 914 ... ΑΚ επειδή με πρόθεση προξένησε την παραπάνω βλάβη ...".

Με αυτό το ιστορικό και αίτημα η αγωγή, θεμελιούμενη σε αδικοπρακτική ευθύνη του ήδη αναιρεσείοντος - εναγομένου, περιέχει τα κατ' άρθρο 216 του Κ.Πολ.Δ., σε συνδυασμό με εκείνα των άρθρων 914, 297, 298 εδ α', 932 ΑΚ, αναγκαία στοιχεία για το ορισμένο αυτής ήτοι: σαφή έκθεση των γεγονότων που θεμελιώνουν την αδικοπρακτική συμπεριφορά του αναιρεσείοντος σε βάρος των αναιρεσιβλήτων, τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ της συμπεριφοράς αυτής και του επελθόντος ζημιογόνου αποτελέσματος που δικαιολογούν την άσκηση της αγωγής εκ μέρους των εναγόντων σε βάρος αυτού, και ορισμένο αίτημα.

Συνακόλουθα, είναι ορισμένη, αφού τα εκτεθέντα στοιχεία, πληρούν το πραγματικό των εφαρμοσθεισών ως άνω διατάξεων. Επομένως δεν έσφαλε η προσβαλλόμενη απόφαση που έκρινε την αγωγή ορισμένη, και εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου με την οποία αυτή είχε απορριφθεί ως αόριστη και ο περί του αντιθέτου, πρώτος εκ του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., λόγος του αναιρετηρίου, είναι αβάσιμος.

Ομοίως αβάσιμος είναι ο δεύτερος εκ του άρθρου 559 αρ.8 Κ.Πολ.Δ., αναιρετικός λόγος, ως επί εσφαλμένης προϋποθέσεως ερειδόμενος, καθόσον το Εφετείο, όπως από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει, επεδίκασε αποζημίωση στους ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητους, λόγω αδικοπρακτικής συμπεριφοράς του εναγομένου και-ήδη αναιρεσείοντος σε βάρος τους, κατά παραδοχή, ως και μερικώς κατ1 ουσία βάσιμου του σχετικού αγωγικού αιτήματος.

Ειδικότερα, το Εφετείο, δέχθηκε τα ακόλουθα: "... Μετά την απομάκρυνση του εναγομένου από το ως άνω ακίνητο, οι ενάγοντες ... διαπίστωσαν ότι στον κύριο χώρο του καταστήματος, τους χώρους υγιεινής και του παρασκευαστηρίου υπήρχαν σοβαρές φθορές στην οροφή τους τοίχους και το δάπεδο. Η ίδια κατάσταση υπήρχε στην ηλεκτρική εγκατάσταση, στο υδραυλικό και στο αποχετευτικό σύστημα.

Τα είδη υγιεινής είχαν καταστραφεί ενώ είχαν ξηλωθεί τα κουφώματα και οι πόρτες που οδηγούν στους χώρους υγιεινής ... η εικόνα που παρουσίαζε το κατάστημα ... ήταν ενός βομβαρδισμένου τοπίου, αφού ήταν ολοσχερώς κατεστραμμένο ... χρησιμοποιήθηκε βία, έγινε βανδαλισμός ... Απ' όλα τα ανωτέρω αποδείχθηκε ότι οι φθορές που προκλήθηκαν στο ...

ακίνητο οφείλονται σε υπαιτιότητα του εναγομένου ... ο τελευταίος αν και γνώριζε ότι όφειλε ... να παραδώσει ... σε άριστη κατάσταση, όπως το παρέλαβε ... από υπαιτιότητα του προξένησε σ' αυτό τις φθορές που προαναφέρθηκαν και ακολούθως το παρέδωσε στους ενάγοντες κατά το ποσοστό της συγκυριότητας τους ...".

Επομένως, αβασίμως υποστηρίζει ο αναιρεσείων με το δεύτερο λόγο (εκ του άρθρου 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ.) ότι το Εφετείο δεν επεδίκασε στους αναιρεσίβλητους αποζημίωση από αδίκημα, αλλά "αποζημίωση λόγω φθορών στο μίσθιο κατάστημα".

Ο εκ του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναιρέσεως, ιδρύεται όταν η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται νομίμου βάσεως και ιδίως όταν δεν έχει αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες ανεπαρκείς ή αντιφατικές σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, αφού αναφέρθηκε στις φθορές τις οποίες ο αναιρεσείων είχε υπαιτίως προκαλέσει στο ένδικο ακίνητο, επεδίκασε στους αναιρεσίβλητους αποζημίωση δεχθέν μερικώς το αγωγικό αυτών αίτημα.

Ειδικότερα, σχετικά με το ζήτημα αυτό διέλαβε στην απόφαση του τα εξής: "Περαιτέρω αποδείχθηκε, ότι οι ενάγοντες αποκατέστησαν τις ζημίες που προαναφέρθηκαν και κατέστησαν αυτό κατάλληλο για τη λειτουργία του ως εστιατορίου. Η αξία των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν ανέρχονται συνολικά 26.134,24 ευρώ. Αποδείχθηκε επίσης, ότι για εργασίες επισκευής οι ενάγοντες δαπάνησαν και συνολικά 17.820 ευρώ.

Ενόψει όλων αυτών το Δικαστήριο κρίνει ότι η αξία των ως άνω υλικών και εργασιών ανέρχεται στο 1/3 αυτής που αναφέρεται στα τιμολόγια πωλήσεως και παροχής υπηρεσιών, που συνολικά ανέρχεται στο ποσό των 43.954,24 (26.134,24 + 17.820) ευρώ δηλαδή των 14.651 ευρώ (43954,24 Χ 1/3). Τα υπόλοιπα αγωγικά κονδύλια, συνολικού ποσού 26.469,76 ευρώ και 1.180 ευρώ που οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι δαπάνησαν για την αγορά υλικών και εργασίας επισκευής από την ως άνω αιτία του καταστήματος, αποδείχθηκε κυρίως από τα προσκομιζόμενα τιμολόγια και την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, ότι αφορούν δαπάνες για την αγορά και τοποθέτηση σ' αυτό (κατάστημα) του απαραίτητου εξοπλισμού για τη λειτουργία του ως εστιατορίου, που είναι αντικείμενο εργασίας διαφορετικό απ' αυτό που είχε ο εναγόμενος, αφού αυτός λειτουργούσε το κατάστημα ως καφετέρια - πιτσαρία.

Με βάση τα ανωτέρω, αποδείχθηκε ότι τα ποσά αυτά που οι ενάγοντες δαπάνησαν για τη λειτουργία του ως άνω καταστήματος ως εστιατορίου, δεν συνδέονται αιτιωδώς με την υπαίτια και παράνομη συμπεριφορά του εναγομένου και για το λόγο αυτό ο σχετικός αγωγικός ισχυρισμός τους είναι αβάσιμος ...". Υπό τα δεδομένα αυτά, το Εφετείο διέλαβε στην απόφαση του επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες σχετικά με το ζήτημα του ύψους της ζημίας που προκάλεσε ο αναιρεσείων στους αναιρεσίβλητους και του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της ζημίας αυτής και της παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς του πρώτου.

Δεν είναι, επομένως, βάσιμος ο τρίτος αναιρετικός λόγος (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ.) με τον οποίο υποστηρίζεται το αντίθετο. Εξ άλλου, ο διαλαμβανόμενος στον ίδιο λόγο ισχυρισμός, σύμφωνα με τον οποίο και άλλα "κονδύλια" της αγωγής που κρίθηκαν βάσιμα με την απόφαση έπρεπε ν' απορριφθούν ως αφορώντα "αποκλειστικά δαπάνες και υλικά εξοπλισμού εστιατορίου", προβάλλεται απαραδέκτως, αφού μ' αυτόν στην πραγματικότητα πλήττεται η επί του θέματος αυτού αντίθετη ουσιαστική εκτίμηση του Δικαστηρίου.

Κατά συνέπεια, πρέπει η κρινόμενη αίτηση, στο σύνολο της, να απορριφθεί και να επιβληθούν στον αναιρεσείοντα, λόγω της ήττας του, τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, που κατέθεσαν προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24-12-2008 αίτηση του Β. Τ. του Α. για αναίρεση της 172/2008 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων.

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ).

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Ιουλίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Νοεμβρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ